Definitions containing the research թ : 10000 Results

Անմասն

adj.

without share or portion, that does not participate;
bereft, destitute;
— լինել, to be destitute, to be bereft;
— առնել, to deprive.

NBHL (6)

Անմասն է՝ ըստ որում սեռ է։ Անմարմինք անմասունք են. (Անյաղթ պորփ.։)

Անմասն րոպէ. (Երզն. մտթ.։)

Մի՛ ոք ամենեւին լիցի անմասն ի մեծամեծար ուրախութենէս մերմէ. (Իմ. ՟Բ. 9։)

Անկցորդ եւ անմասն է ի չարութենէ. (Փիլ. լին.։)

Անմասն ի դժնդակութենէ, կամ ի պատշաճագունէն։ Անմասն յայսպիսի շքեղ տեսլենէ, կամ ի հրահանգից կրթութենէ. (Պիտ.։)

Անմասն յամենուստ բարեկարգութեանց։ Ի ժամ վարձուն անմասն ելանեմ։ Միայն դու անմասն ստութեան խաւարի. (Նար. ՟Կ՟Ա. ՟Հ՟Ա. ՟Հ՟Թ։)


Անմատոյց

adj.

inaccessible, unapproachable.

NBHL (6)

Յանմատուցից մթից դժոխոց. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 13.) (ա՛յլ յն. ἁδύνατος անհնարին։)

Անմատոյց ամուրք, կամ աշտարակ, բարձրութիւն. (Եղիշ. ՟Գ։ Լաստ.։)

Պատուարր անմատոյց ընդդիմողացն հինից։ Ի մուտս անմատոյցս։ Անմատոյց գեղեցկութիւն։ Զանմատոյց հուրն կիզանող. (Նար.։)

Անսկզբնական զօրութիւնն անմատոյց յումեքէ. (Ագաթ.։)

Ի կեանս յանպատումս եւ յանմատոյցս. (Անյաղթ բարձր.։)

Պղինձն անզգայ եւ անմատոյց է ի պղծութիւն. (Եղիշ. յես.։)


Անմատչելի, լւոյ, լեաց

cf. Անմատոյց.

NBHL (1)

Անմատչելի ամրութիւն, ամրոց, զօրութիւն. (Խոր. ՟Գ. 35։ Յհ. կթ.։) (Լմբ. սղ.։)


Անմարդ

adj.

uninhabited;
uninhabitable, desert, unfrequented, lonely.

NBHL (2)

ἁοίκητος. inabitabilis, ἁπάνθρωπος, hominum frequentia carens, ἕρημος, desertus, desolatus. Ուր ոչ գոյ մարդ. թափուր ի մարդոյ. անբնակ. ամայի. աւերակ. վիրան. խարապ.

Որ սատանայի երկրպագէ, ո՛չ մարդ, այլ անմարդ արժան է կոչել. թան. ՟Ը։)


Անմարդագոյն

adj.

more or very inhuman, — fierce, — unkind.

NBHL (1)

Այս վաճառ անմարդագոյն գոլ թուի ինձ քան զյուդային. (Լաստ. ՟Ժ։)


Անմարդանամ, ացայ

vn.

to be deserted, to be dispeopled.

NBHL (1)

Անմարդացեալ էր ի բնակչաց աշխարհն ամենայն. (Յհ. կթ.)


Անմարդացուցանեմ, ուցի

va.

to depopulate, to dispeople, to desolate.

NBHL (1)

Սրով եւ գերութեամբ անմարդացոյց զգաւառն։ Անմարդացուցանել խոստանայր զաշխարհն ամենայն. (Ասող. ՟Գ. 14. եւ 19։)


Անմարդի

adj.

inhuman;
unkind, uncivil, brutal;
desert, uninhabited;
— կացուցանել, յ— դնել, to unman, to divest of humanity;
to depopulate.

NBHL (5)

Անմարդի զբոլորն ցանկալի թողուլ բնակութիւնս. (Պիտ.։)

Անմարդի եւ թափուր յամենայն բնակչաց իւրոց կացուցանէին. (Բուզ. ՟Դ. 54։)

Եւ ըստ ՟Բ. նշ. այսինքն Տմարդի. օտար ի մարդկութենէ եւ ի մարդասիրութենէ.

Եթէ յաչաղես զփրկութիւն ողորմելոցն, անմարդի ես. (Փիլ. յովն.։)

Քանզի անմարդիքն են, վաղվաղակի մատնի քաղաքն ի պարտութիւն. (Ոսկ. ես. ՟Գ.) ըստ ա՛յլ յն. αὕτανδρος. իւրովք արամբք. իբր անօգնական յայլոց ի մարդկանէ. որ հայի ի ՟Ա նշ։


Անմարմին, մնոց

adj.

incorporeal, immaterial.

NBHL (12)

ἁσώματος, ἅσωμος. incorporeus, ἅσαρκος, carnis expers. Որ չունի զմարմին, զմիս, եւ զնիւթ. հոգեղէն. աննիւթ. իմանալի. թէնսիզ, պիլա ճէսէտ.

Անմարմնոյ աստուծոյ. (Շ. թղթ.։)

Որ անմարմին բնութեամբ աստուածութեան քո տէր. (Շար.։)

Անմարմինն մարմնանայ, բանն թանձրանայ. (Ածաբ. ծն.։)

Հրեշտակք, եւ դեւք, եւ ոգիք մարդկան՝ անմարմինք են։ Որ ինչ անմարմին է, նա պարզ բնութիւն է. (Եզնիկ.։)

Անմարթ է կապեցելոյ ի մարմին՝ զանմարմնոյ բնութեան զչափ իմանալ. (Լմբ. սղ.։)

Վա՛շ անմարմինքդ գրեթէ ի մարմնի. (Ածաբ. մակաբ.։)

Ուսունաբար Անմարմին ասին՝ զոր ինչ լինի վերացուցանել մտօք ի նիւթոյ.

Սեռք անմարմինք են՝ ընդհանուր գոլով։ Յայտ է թէ անմարմին են (ընդհանուրք ամենայն). ուստի յայտ եղեւ, թէ՝ եւ բաղազանութիւնքն անմարմինք են. (Անձ. պորփ։)

Եւ են անմարմինք՝ թիւք։ Զձեւս եւ նոքա անմարմինք խոստովանին գոլ։ Գիծ անմարմին գոլով եւ այլն. (Նիւս. բն. ՟Բ։)

Ի վեր համբարձեալ յանմարմնոցն ուրախակցութիւն. (Պիտ.։)

Պարտ իսկ է արդեօք անմարմնոյն՝ եւ սպասաւորութիւնն այնպէս լինել. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 32։)


Անմարմնաւոր

cf. Անմարմին.

NBHL (1)

Զգիտութիւն անմարմնաւորացն իմանալ. (Ոսկ. ես.։)


Անմարմնական, ի, աց

cf. Անմարմին.

NBHL (3)

ἁσώματος. incorporeus, incorporalis. Անմարմին, եւ անմարմնոց պատշաճեալ. աննիւթական. հոգեղէն.

Զանմարմնական գոյացութիւնս. (Փիլ. իմաստն.։)

Յանմարմնականացն մտօք սլացեալ ելանեն ի բնութիւնս. (Յհ. իմ. ատ.։)


Անմարտ

adj.

impregnable, invincible

NBHL (4)

ԱՆՄԱՐՏ ԱՆՄԱՐՏԱԿԱՆ. ἅμαχος. inexpugnabilis. Ուր չկայցէ մարտ. ճէնկսիզ. եւ որում չկարէ մարտն ստնանել. անմարտնչելի. անյաղթելի. անպարտելի. գարշը գօնմազ, ալթ օլմազ.

Անհակառակ եւ անմարտ բերելով ըստ բնութեան. (Եղիշ. դտ.։)

Անմարտ եւ անարգել է։ Տեսանե՞ս զանմարտ զօրութիւնն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 20։ ՟Բ. 8։)

Այս է զօրութիւն մեծ, եւ կարողութիւն անմարտական. (Ոսկ. ես.։)


Անմարտնչելի, լւոյ, լեաց

cf. Անմարտ.

NBHL (3)

ԱՆՄԱՐՏՆՉԵԼԻ որ եւ ԱՆՄԱՐՏ. ἅμαχος, ἁκαταγώνιστος. inexpugnabilis, insuperabilis. Անյաղթելի. անկռուելի. անվանելի. անառիկ.

Տեսե՞ր զսիրոյն գերազանցութիւն, զիարդ անմարտնչելի առնէ զմինն եւ բազմապատիկ։ Տեսե՞ր զանմարտնչելի զօրութիւնն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 32. 37։)

Անմարտնչելի ամուր, կամ պարիսպ. ահան, կամ ակատ, կամ թշնամի. (Յհ. կթ.։ Խոսր.։ ՟Ի՟Ե։ Ճ. ՟Ա.։)


Անմաքուր

adj.

impure, filthy, indecent, obscene, vile.

NBHL (4)

Լի է գարշելի եւ անմաքուր պոռնկութեամբ. (Յայտ. ՟Ժ՟Է. 4։)

Անմաքուր էր ի բնական ի լուսափայլ մաքրութենէ. (Լմբ. պտրգ.։)

Անմաքուրդ յընտրելով։ Բաժակ անմաքուր։ Ի կուսութեան անմաքուր։ Իբր զանմաքուրս ի սրբութենէ։ Ի զարմէ անմաքրի։ Անմաքրից եւ պարտաւորաց։ Ձիոյ կամ քառոտնեաց անմաքրից. (Նար.։)

Չեւ սրբեալ ի նշանաց դիւահարութեան. չեւ զերծեալ իսպառ ի լլկանաց այսոյն պղծոյ. այսահար.


Անմաքրական, ի, աց

cf. Անմաքուր.

NBHL (1)

Եւ ըզբնութիւն մտացն ունին անմաքրական. (Շ. իմ. եղ.)


Անմաքրապէս

adv.

impurely, indecently.

NBHL (2)

անմաքուր գոլով. անսրբութեամբ. պղծութեամբ.

Անմաքրապէս պատուել, կամ մերձենալ ի սրբութիւն, կամ համբառնալ զձեռս, կամ ի բաց մերկանալ զօծութիւն. (ՃՃ.։ Շար.։ Նար. ՟Է. եւ ՟Ղ՟Գ։)


Անմաքրասէր

adj.

that does not love purity, uncleanly, filthy, indecent.

NBHL (1)

Սիրօղ զանմաքրութիւն. ոչ սիրօղ զմաքրութիւն.


Անմեծար

adj.

vile, abject, degraded.

NBHL (3)

Որ անմեծարն է ի մեծութեանն, յաղքատութեանն ո՞րչափ եւս. (Սիր. ՟Ժ. 34։)

Արդարեւ անմեծար մեծարեալ պատիւ հպարտութեան նոցա. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2։)

Անմեծար հայր ամենայնիւ, եթէ ոչ զբանն ունիցի ինքեան զօրութիւն. (Նար. ՟Լ՟Դ։)


Անմեծարգի

adj.

who desires not honour or preferment.

NBHL (1)

Անմեծարգի կամեցաւ զանձն պահել յաշխարհի. (Երզն. մտթ.։)


Անմեկին

adj.

not clear, indistinct, not evident, not explicit, not plain;
indivisible.

NBHL (2)

Սա ոչ նուազ աստուածութեամբն, եւ անմեկին տնօրինեալ բնութեամբ. (Թէոդոր. մայրագ.։)

Եւ ոչ իսկ անմեկին ապաբանութիւն առնել ձեզ առ երկայնութիւն ասացելոցս. (Ոսկ. ծն.։)


Անմեկնելի, լւոյ, լեաց

adj.

inseparable, indivisible;
inexplicable, inexpressible.

NBHL (4)

Անմեկնելի ի հօրէ. (Շար.։ Աթ. ՟Է։)

Ի հօրէ անպակաս եւ անմեկնելի է զօրութիւն նորա. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 15։)

Եւ Անթարգմանելի՛ անպատմելի. ըստ յն. նաեւ Անբերելի.

Մարտքն եւ թշնամանքն անմեկնելի այն էին, որ ասաց, եդից թշնամութիւն ի մէջ քո եւ այլն. (Համամ առակ.։)


Անմեղ, աց

adj.

impeccable;
innocent;
harmless, silly;
— կացուցանել, to acquit.

NBHL (6)

Մատաղ մանկտովք անմեղօք. (Ագաթ.։)

Եւ Անպարտ. անարատ. անվնաս. ἁθῷος, ἁναίτιος. nnocens, insons. սուչսուզ. տե՛ս (Երեմ. ՟Բ. 34. 35։ ՟Ժ՟Թ. 4։ Դան. ՟Ժ՟Գ. 53։ Մտթ. ՟Ժ՟Բ. 5։)

Ի բաց տարեալ տրոհէր զսուրն յարանցն անմեղաց. (Յհ. կթ.։)

Նենգաւորութեամբ վաճառել անմեղ գնողաց. (Շ. ընդհանր.։)

ԱՆՄԵՂ, ԱՆՄԵՂՍ. անմեղութեամբ, առանց յանցանաց. յանպարտս. եւ պարզմտութեամբ.

Անմեղս ընթանայ. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Անմեղաբար

adv.

innocently.

NBHL (1)

Պարզ սրտիւ. միամտութեամբ.


Անմեղադրելի, լւոյ, լեաց

adj.

excusable, pardonable

NBHL (3)

ἁνυπαίτιος. inculpatus, inculpabilis. Որ չէ արժանի մեղադրութեան. անստգտանելի. անպարտ. անանգոսնելի. անպարսաւ. մազուր օլաճագ.

Որ բնութեան հետեւի եւ գործէ, անմեղադրելի է. (Շ. ամենայն չար.։)

Առանց մեղադրութեան.


Անմեղանամ, ացայ

vn.

to be innocent.

NBHL (2)

Անմեղ լինել կամ գտանիլ. անմեղութիւն զգենուլ. արդարանալ.

Կանայք բամբասեալ անմեղացան ապաշխարութեամբ. (Վրք. հց. ձ։)


Անմեղանչական, ի, աց

adj.

impeccable;
innocent.

NBHL (1)

Որպէս ի թիւնաւորաց՝ անմեղանչականն. (Յճխ. ՟Դ։)


Անմեղացուցանեմ, ուցի

va.

to acquit, to declare innocent, to clear.

NBHL (1)

Ջրով մկրտութեան զօրացոյց զմեզ եւ անմեղացոյց. (Կանոն.։)


Անմեղկելի, լւոյ, լեաց

adj.

not to be softened, hardhearted, inflexible, inexorable.

NBHL (1)

Յարաձիգ աղօթիւք, եւ անմեղկելի պահօք. (Բրս. հց. ՟Ժ՟Բ։)


Անմեռ

cf. Անմահ.

NBHL (2)

Խառնեաց զանմեռն ընդ մեռոտս. (Ագաթ.։)

Ի խոշտանգանս անմեռս. (Զքր. կթ.։)


Անմեռուկ

s. bot.

purslain.

NBHL (1)

ἁνδράχνη. portulaca. Բանջար պարարտ եւ զով, դժուարին ի մեռուցանել՝ այսինքն ի մարսել. որ եւ ՓՐՓՐԵՄ, ՓԵՐՓԵՐԱՆ. կոճկորակ. սէմիզ օթու. ֆէրֆէհէն. պագլէթ իւլ համգա.


Անմերձենալի, լւոյ, լեաց

adj.

not to be accosted, inaccessible;
untouched.

NBHL (4)

Գեղեցկութիւն անմերձենալի. (Առ որս ՟Ժ՟Գ։)

Խորհուրդքն անմերձենալի լեալ խաբէութեան չարին. (Խոսր.։)

Պաշտամանց անօթս, որք յոլովից անմերձանալիք էին. (Առ որս. ՟Ը։)

Բիւր պղծութեամբ լի են, եւ կարի անմերձենալիք. (Խոսր.։)


Անմիաբան

adj.

discordant, different, dissonant, diverse, divided, not agreed, at variance, contrary;
irreconcilable;
— լինել, to differ, to disagree.

NBHL (4)

ἁσύμφωνος. absonus, discors. Որ չմիաբանի. անմիաձայն. երկպառակ. իթթիֆագսըզ.

Անմիաբան բարբառ թշնամեացն. (Իմ. ՟Ժ՟Ը. 10։)

Նախարարք աշխարհիս մերոյ անմիաբանք լեալք. (Յհ. կթ.։)

Յայլ թիւս անմիաբան հանդիպին ժամանակագրութիւնք. (Տօմար.։)


Անմիաբանիմ, եցայ

vn.

"cf. Անմիաբան լինիմ."

NBHL (2)

ԱՆՄԻ ԱՌՆԵԼ. Չթողուլ եւ զմի ոք. բնաջինջ առնել. կամ չթողուլ ի միասին, ցիր եւ ցան առնել.

Չմիաբանիլ. երկպառակիլ. երկբան լինել. մուխթէլիֆ օլմագ.


Անմիջաբար

adv.

immediately, directly.

NBHL (2)

Անմիջաբա՞ր աստուած ստեղծանէ, թէ միջնորդութեամբ բնութեանն. (Անց. պորփ։)

Անմիջաբար յիմանալիսն կոյս յարձակիլ տեսութիւնս. (Դիոն. երկն.։)


Անմիջնորդ

adj. adv.

without mediator.


Անմիս

adj.

fleshless;
without meat.

NBHL (1)

Մի անգամ ճաշակեն, զուտիքն՝ անմիս, եւ զպահքն՝ առանց կթեղինի. (Զքր. ծործոր.։)


Անմիտ, մտի, աց, ից

adj.

mad, silly, brainless, senseless, stupid, foolish, irrational, crazy.

NBHL (13)

ἅνους. mente carens Ոյր չգուցէ միտ. չունօղ զկարողութիւն մտաւոր. անբան.

(Ապողինար) մարդ անմիտ ընդունելով զտէրունականն։ Եթէ յանմիտ մարդ յուսացաւ, առանց մտաց արդարեւ է. զի եւ ո՛չ անմիտ կենդանի մարդն է. (Առ որս. ՟Թ։)

Անմիտ գոլով (ասէր ապողինար) զմիաւորեալն ընդ բանին մարմին։ Մարմին անանձն (անհոգի) եւ անմիտ ոչ ընդունի յինքն տրտմութիւն։ Ոչ զանանձն եւ անմիտ մարմին առեալ. (Պրպմ. ՟Լ՟Ե։)

Մտաց մասն թուելով ոչ ունել ամենեւին՝ անմիտ թուիս ինձ. (Փիլ. լին. ՟Գ. 28։)

Ազգաւ անմտաւ։ Իմաստնոց եւ անմտից։ Իբրեւ զաղաւնի անմիտ։ Ցանկութիւնս անմիտս. եւ այլն։

Իբրեւ ոչ եթէ անմիտ ինչ լինէր (այսինքն գտանիւր) յանձն իւր. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ա. 13։)

Զանմտացն վկայութիւն։ Անմիտ են մտօք։ (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2. եւ 3։)

Փոխարէն անմիտ մարտին. (Ագաթ.։)

Եւ որպէս Անխրատ. կամ անկիրթ. ἁπαίδευτος. indisciplinatus, ineruditus. (Սիր. ՟Ը. 5։ ՟Ի. 22։)

Թէ էութիւն նորա այլ է, եւ զոր իմանայն՝ ա՛յլ է ի նմանէ, անմիտ եղիցի էութիւն նորա. (Մաքս. ի դիոն.։)

Հետեւեցելոց տառից, եւ գծագրաց անմտից, եւ սիղոբէից, եւ բառից անծանօթից. (Դիոն. ածայ.։)

Անմտական, կամ գործ անմտութեան.

Եւ զի անմիտ է այս, անպիտանացուացն փոյթ ունել, ծանօթ է ամենեցուն.


Անմոլար, ի, ից, աց

adj.

infallible, unerring;
— աստեղք, fixed stars.

NBHL (9)

Արար ուրախութիւն անմոլարիցն (ոչխարաց). (Շ. հրեշտ.։)

Զմոլորեալն յանմոլար հաստատութիւնն ածել. (Ձիլ. ել։)

Անմոլար տեսութիւն, կամ գիտութիւն. (Կիւրղ. գանձ.։ Յճխ. ՟Գ։)

ԱՆՄՈԼԱՐ ԱՍՏԵՂՔ. Հաստատուն աստեղք հաստատութեան, հակադրեալ մոլորակաց.

Ի պարունակեալ աստեղացն՝ անմոլարքն ամենայն ընդ նմին ընդ երկնի շրջաբերեալ լինին։ Անմոլարիցն բազմութիւն անգիտելի է մարդկան. (Արիստ.։)

ԱՆՄՈԼԱՐ ԳՈՒՆԴ, կամ ՇՐՋԱԲԵՐՈՒԹԻՒՆ. Անշարժ պարունակն վերնագոյն երկնի. եւ միօրինակ անվրէպ շրջան հաստատութեան.

Զանմոլար շրջաբերութիւն ընկալաւ։ Զանմոլարն շրջաբերութիւն ամենայն երկնի. (Փիլ.։)

Անմոլար զհետ երթալ. (Նար. երգ.։)

Անմոլար՝ աստուածաւանդիւք առաջնորդութեամբք հետեւեցելոց ձեռն տուեալ. (Դիոն. եկեղ. ՟Բ։)


Անմոլորապէս

adv.

infallibly.

NBHL (2)

Անմոլորապէսներգործելով ի լուսաւորութիւնն քրիստոսի. (Նեղոս.։)

Որովք զիմաստիցն տեսութիւն անմոլորապէս ապագայիցն թողցեն յիշատակ։ Զորս պարտ է մեզ ի կարգիս անմոլորապէս դնել. (Սարգ. յռջբ. եւ Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Անմոռանալի

adj. adv.

that does not forget;
unforgotten;
that cannot be forgotten;
without fail, infallibly.

NBHL (3)

Անմոռանալի յիշատակ, կամ քաջութիւնք. (Պիտ.։)

Ոչ մոռացօղ. ունութմազ.

Ծանիցէ ամենայն ոք զաստուծոյ անմոռանալի գթութիւնն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Անմոռաց

cf. Անմոռանալի.

NBHL (4)

Անմոռաց իմաստութիւն. (Մծբ. ՟Ժ՟Բ։)

Անմոռաց յիշատակ, կամ անուն, գովութիւն. (Պիտ.։)

Յանմոռաց ուրախութիւնսն. (Յճխ. ՟Բ. ՟Ա։)

Գրեա՛ ի տախտակս սրտի քո անմոռաց։ Յիշեսջի՛ք զմեզ անմոռաց յուրախութեանն ձերում. (Փարպ.։)


Անմուղ, մղից

adj.

indomitable, unbroken.

NBHL (5)

ἁδάμαστος. indomitus. Չեւ եւս մղեալ ի գործ. տրմուղ. անվարժ. անկիրթ. անսանձ. կինճ. եավաշլանմամըշ (հայվան).

Յաւանակ՝ անմուղ եւ անվարժ է. (Զքր. կթ.։)

Յաւանակն՝ որ էր անմուղ, եւ անկիրթ ի ծանրութենէ բեռին. (Մարաթ.։)

Չտան թոյլ բազում ժամանակս յաւանակին՝ անմուղ անվարժ շրջել։ Ածէ՛ք զպարարեալ զուարակն՝ զանմուղն, որ զմեղաց լուծն ոչ ընկալաւ։ Անմուղ երիվարաց նմանեցաք. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. ղկ. եւ Ոսկ. յհ.։)

Եդին ի վերայ սայլի՝ լծեալ անմուղ զուարակս. (Մարթին.։)


Անմուտ

adj.

the entrance to which is shut;
without entrance;
impenetrable, inaccessible.

NBHL (2)

Տուն անմուտ թշնամեաց. (Լմբ. սղ.։)

Զի՞ այդչափ փութաս յանմուտսն մտանել. (Ոսկ. մտթ.։)


Անմտաբար

adv.

foolishly, stupidly, inconsiderately, ignorantly, rashly, madly.

NBHL (2)

Իբրեւ անմիտ. անմտութեամբ. անխելքի պէս, անխելքութեամբ, չմտմտալով.

Անմտաբար սահիլ, կամ ասել, թշնամանել, ի վերայ միմեանց յառնել, թողուլ զպատուիրանն. (Դիոն. եկեղ. ՟Գ։ Կիւրղ. գանձ.։ Խոսր. պտրգ.։ Սարգ. յռջբ. ՟Դ։)


Անմտանամ, ացայ

vn.

to lose senses, to become crazy or stupid.

NBHL (1)

ἁφρονεύομαι, ἁσυνετέω, ἁνοηταίνω. desipio, insipienter ago. Անմիտ լինել. անմտութեամբ գործել. անխելք ըլլալ, անխելք բան ընել. ագըլսզլըգ էթմէք.


Անյագ, աց

adj. adv.

insatiable, greedy, gluttonous;
— ուտել, to devour;
cf. Անյագաբար.

NBHL (11)

Անյագ յորկորամոլութիւնս. (Պիտ.։)

Զլերինս եւս կլանել ախորժէր առ անյագ որկորստութեանն. (Մանդ. ՟Ժ՟Է։)

Անյագ է հուրն ի կիզանելն զնիւթս. (Լմբ. սղ.։)

Անյագ առ ցանկութիւնս ախտից. (Յճխ. ՟Ը։)

Այնպէս եղաք անյագ անդադար՝ երթալ զհետ ճառիցն. (Վեցօր. ՟Զ։)

Անյագ ցասումն կամ թշնամութիւն, կամ պատերազմ։ Անյագ բերկրումն, խնդութիւն, կամ վայելչութիւն. (Եզնիկ.։ Լմբ. անառակ. եւ սղ։ Փարպ.։ Վեցօր. ՟Ա։)

Եթէ ոչ կապեսցուք զբանս ընդ լռութիւն.. արտաքոյ անարգ սահմանին հանէ զմեզ. (Վեցօր. ՟Զ։)

ԱՆՅԱԳԱԲԱՐ. ἁκορέστως. avide, κατακόρως, ad satietatem, immodice. Առանց յագելոյ. անյագութեամբ, անչափ բաղձանօք. ցյագ. ցյափրութիւն. յանչափս. անդադար. անխոնջ. սերտիւ. եւ Անխնայ. առանց կշտանալու, անհագաբար.

Ստէպ ստէպ եւ անյագ առնել զընթերցումն. (Խոր. ՟Գ։)

Անյագաբար հայել։ Անյագաբար ցնծութեամբ կայթել։ Անյագաբար տանջանօք. (Պիտ.։)

Անյագաբար ի գերագոյնս տռփել, կամ սիրել, կամ եղանակել զօրհնութիւնս. (Մագ. ՟Ձ՟Բ։ Լմբ. սղ.։)


Անյայտ, ից

adj.

not evident, not manifest, obscure, hidden, secret;
apocryphal.

NBHL (5)

ἅδηλος. non manifestus, occultus, obscurus, nonnnotus. Որ չէ յայտ կամ յայտնի. անգիտելի. անծանօթ. ծածուկ. գաղտնի. մթին. անհաւաստի. անստոյգ. պէլիրսիզ, նամալիւմ, սըրր, կիզլի.

Յայտնիչ անյայտից խորհրդոց։ Ախտից անյայտից եւ յայտնի եղելոց. (Շ. թղթ. եւ Շ. ատ.։)

Ի քոյն յուսալով բարիս, որ անյայտ է թէ առից. (Խոր.։)

Անյայտ է օր վախճանին, աներեւոյթ են ելք յաշխարհէս. (Եփր. խոստով.։)

Մերթ՝ իբր Աներեւոյթ. ἁφανής. non apparens, e medio sublatus


Անյայտագոյն

adj.

more or very obscure.

NBHL (4)

Առակաբանութեամբ անյայտագոյնս խօսեցաւ. (Նանայ.։)

ἁδηλότερος. minus notus. Առաւել անյայտ, մթին. խորիմաց.

Զբնութիւն՝ բազմաց զանյայտաբոյնն երեւեցուցանել. (Փիլ. իմաստն.։)

Անյայտագոյն թուի ասացեալս. (Մխ. երեմ.։)


Անյայտեմ, եցի

vn.

to annihilate;
to hide.

NBHL (3)

ԱՆՅԱՅՏԱՑՈՒՑԱՆԵՄ ԱՆՅԱՅՏԵՄ ԱՆՅԱՅՏԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. ἁφανίζω. ab adspectu removeo. Անյայտ առնել. անհետ առնել. չերեւցնել. պէլիրսիզ էթմէք, եօզ էթմէք.

Անյայտացուցանէ զվայելչութիւն աստուածատունկ դրախտի. (Պիտ.։)

Ծածկէ անյայտէ զմեծութիւն շնորհին։ անյայտեաց զտեղին. (Իգն.։ Վրդն. դան.։ Ճ. ՟Գ.։)


Անյանգ

adj.

rhymeless.