Definitions containing the research յ : 10000 Results

Իրօրէն

cf. Իրապէս.

NBHL (1)

Իրօք. իրապէս. արդեամբք. յարդեանց իրացն. իսկապէս.


Իցի՛ւ, իցի՛ւ թէ

adv.

cf. Իցէ՜ թէ;
why? for what reason ?

NBHL (7)

մջ. ԻՑԻ՞Ւ. ԻՑԻ՞Ւ ԹԷ. αἵθε, οἵθε utinam! Իցէ իւիք թէ. ի՞ւ. եւ ո՞ւր իցէ. Երբ իցէ. երանի՜ թէ. օշ թէ, ա՛խ թէ, հա՛յ թէ, ո՞ւր էր թէ.

Մակբայք՝ ըղձիցն նշանակք. իցիւ, օշ. գուշ. մարտան. թր. քեր։ եւ ըստ մեկնչին.

Իցիւ, յորժամ ասէ, թէ լինիցի. արդ. որ է շփոթութիւն ընդ նախընթաց ձայնս, իցէ՞ թէ։

Դամնոն ոտիւք կաղ էր. գողացելոյ կոշկացն, իցի՛ւ, ասաց, թէ յարմարիցի գողոյն. (Ոսկիփոր.։)

Գէ՛թ յարարիչն աշխարհի նայեցեալ, իցի՛ւ ուսանել ի նմանէ զարուեստն. (Եզնիկ.։)

Իցի՞ւ այն բարեբաստութիւն, յորժամ յանուրջն պարք լուսաւորացն զերկրպագութիւն մատուցանէին իմածին դեռածաղիկն համբակի. (Պիտ.։)

Եթէ վասն ողորմութեան արար զոր արարն, պահեալ իցիւ զգալուստ որդւոյն իւրոյ մինչեւ ի վախճան աշխարհի. (Եզնիկ.։)


Իւլապասի

s. bot.

jujube;
cf. Յունապ.


Իւլապենի

s. bot.

zizvphus, lok-tree or jujube-tree;
cf. Յունապի.


Իւղաբեր, ից

adj.

that produces, or brings oil, ointment or essence.

NBHL (3)

μυροφόρος unguentum portans, vel tenens. ըստ յն. միւռոնաբեր. այսինքն Բերօղ զիւղս անոյշս եւ զխունկս յօծանել զմարմինն տէրունական. cf. ԽՆԿԱԲԵՐ, եւ նովին նշանակութեամբ ԽՆԿԱԶԳԵԱՑ.

իւղաբեր եւ սուրբ կանայք։ Իւղաբերից եկեալ ի սուրբ գերեզման քրկչին. եւ այլն. (Շար.։)

Ձեզ աւետիք է իւաբերաց՝ խնկաբերից կանանցդ երջանկաց. (Գանձ.) (որ է անսովոր հոլով)։ Գրի եւ իբր ռմկ. Եղաբեր, ից. (Սկեւռ. յար.։ Ոսկիփոր.։)


Իւղաբուղխ

adj.

that produces oil, oily, unctuous.

NBHL (1)

ἑλαιηρός olearis, olearius. Որ բղխէ յիւրմէ զպարտութիւն իւղոյ կամ ձիթոյ.


Իւղագլխեմ, եցի

va.

to anoint the head, to initiate, to conseerate, to ordain.

NBHL (3)

ԻՒՂԱԳԼԽԵՄ ԻՒՂԱԳԼԽԻՄ. μυέω, τελείνω , τελέω, τελετουργέω initio, sacro, consecro, dedico, ungo. Իւղել խորհրդաբար զգլուխն. կատարողապետել, եւ կատարիլ. օծանել, եւ նուիրել, ձօնիլ, իլ (աստուծոյ, կամ կռոց). որ եւասի ԻՒՂԱԳԼՈՒԽ ԱՌՆԵԼ, ԼԻՆԵԼ.

Զպսակաւոր լեւոն իւղագլխեալ (կամ եղագլխեալ), եւ ընծայեալ ի թագաւորութիւն տանս թորգոմայ. (Վահր. յայտն.։)

Միեւ ոք իւղագլխիցէ, եւ մի՛ իւղագլխեսցի (ի պատիւ կռոց)։ իւղագլխեսցիս, եւ կարասցես նուիրիլ աստուծոյ. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. ել. ՟Բ. 51։)


Իւղագլխիմ, եցայ

vp.

to be initiated;
to be consecrated, ordained.

NBHL (3)

ԻՒՂԱԳԼԽԵՄ ԻՒՂԱԳԼԽԻՄ. μυέω, τελείνω , τελέω, τελετουργέω initio, sacro, consecro, dedico, ungo. Իւղել խորհրդաբար զգլուխն. կատարողապետել, եւ կատարիլ. օծանել, եւ նուիրել, ձօնիլ, իլ (աստուծոյ, կամ կռոց). որ եւասի ԻՒՂԱԳԼՈՒԽ ԱՌՆԵԼ, ԼԻՆԵԼ.

Զպսակաւոր լեւոն իւղագլխեալ (կամ եղագլխեալ), եւ ընծայեալ ի թագաւորութիւն տանս թորգոմայ. (Վահր. յայտն.։)

Միեւ ոք իւղագլխիցէ, եւ մի՛ իւղագլխեսցի (ի պատիւ կռոց)։ իւղագլխեսցիս, եւ կարասցես նուիրիլ աստուծոյ. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. ել. ՟Բ. 51։)


Իւղագլխութիւն, ութեան

s.

hair-ointment;
sacred unction for the head only;
initiation;
admission to the rites and mysteries of a religion.

NBHL (1)

Զի՞նչ օգուտ եղեւ քահանայապետիցն ազնուականն այն իւղագլխութիւն (կամ եղագլխութիւն). (Վահր. երրդ.։)


Իւղագլուխ

adj.

anointed;
initiated, sacred.

NBHL (2)

μεμυημένος, τετελεσμένος initiatus. իբրու Այն՝ որոյ գլուխն իցէ օծեալ խորհրդաբար. Նուիրեալ. սրբազանեալ. ստուածարեալ. խորհրդազգած. նուիրական. ձօնեալ.

իւղագլխեալ, եւ իւղագլուխ, կախարդացվատթարաց անուանք են. փոխանակ ասելոյ՝ ձօնելոց առ հեթանոսս, եւ համարելիոց իբր աստուածարեալս, եւ խորհրդազգածս դից։


Իւղագործ, աց

s.

perfumer;
cf. Իւղարար.

NBHL (2)

μυρεψός unguenti coctor, unguentarius. (եւ որպէս իւղագործական) μυρεψικός ad unguentrium pertinens. որ եւ ԻՒՂԵՓԱՑ. Կազմիչ իւղոց անուշից ի պետս օծման, բուրման եւ այլն. ըստ յն. ասի՝ միւռոնեփեաց. միսկճի.

Զմուռս եւ կնդրուկ յամենայն փոշւոյ իւղագործաց. (Երգ. ՟Գ. 6։ ՟Ե. 12։ ՟Ը. 2։)


Իւղագործութիւն, ութեան

s.

perfumery.

NBHL (1)

Ատտեղի հաւանութեանն, եւ գիշերային իւղագործութեան. (Մագ. ՟Ա։)


Իւղաթուրմ

adj.

steeped in aromatic oil, unctuous, all over oil;
— գլուխ, perfumed head.

NBHL (1)

զիւղաթուրմ ցցունսն յանդգնեալ հոլանեալ՝ հող ի գլուխ տանէին. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 6։)


Իւղարան, աց

s.

pot, or vase for ointment;
the vase for holy oil;
place for anointing;
oil factory.

NBHL (1)

ընդունարան իւղոյն անուշութեան կամ օծման. նմանութեամբ Մայր Քրիստոսի Օծելոյն օծելոց.


Իւղարկեմ, եցի

va.

to oil, to anoint, to grease.

NBHL (1)

Իւղարկեալք է անուն քո. լինի եւ երկու բառ, իւղ արկեալ, այսինքն թափեալ կամ հեղեալ։


Իւղեմ, եցի

va.

cf. Իւղարկեմ.

NBHL (5)

χρίω, ἁλείφω ungo Իւղ ի վերայ արկանելով օծանել (իրօք կամ նմանութեամբ). եղ քսել, եղոտել, օծել.

Իւղեալ կրկնակի զարձանն՝ տուն աստուծոյ կոչէ զտեղին. (Նախ. ծն.։)

Իբր զիւղեալ պատրոյկ վառեսցի. (Մաշտ.։)

Զթշուառացեալս գլուխ՝ գթութեանդ օծմամբ իւղեսցես։ Ոչ ահա մելքիսեդեկ ի վերնոց անտի հրեշտակաց ի պտղոց տեղւոյն իւղեցաւ. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)

Ակիւղաս ասէ, զիւղեալն իւր, իսկ այլքն՝ ցօծեալ իւր ասեն. (Ոսկ. ես.։)


Իւղեփեաց, եփեցաց

s.

perfumer.

NBHL (2)

Իւղեփեացք իւղոյն եւ խնկոցն։ Լցին խնկովք, եւ ազգի ազգի իւղովք իւղեփեցաց. (՟Ա. Մնաց. ՟Թ. 30։ ՟Բ. Մնաց. ՟Ժ՟Զ. 14։)

զօրէն իւղափեաց ամանոց յինքն ընկալաւ. իմա ըստ յն. իւղեփեցաց, կամ իւղեփեցական։


Իւղեփեցութիւն, ութեան

s.

perfumery.

NBHL (1)

յիւղեփեցութենէ եւ ի նմանցօրէն հանճարոյ արժան է գտանել զփախուստ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Իւղնձիւղ

adj.

oil-producing;
— փայտ, olive-tree.


Իւղիկ

s.

a little oil.

NBHL (2)

Դոյզն եւ չափաւոր իւղ. ձէթ.

Ի չորաբեկ սեղանն մատչին. ոմն հացիկ, եւ աղիկ, եւ սմանք իւղիկ եւս յաւելուն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ.) (յն. հաց, աղ, իւղ)։


Իւր, եանց, եամբք

s.

himself.

NBHL (19)

Տեառն իւրոյ։ Տեառն իւրում։ Ի տեառնէ կամ ի ծառայէ իւրմէ։ Տէր ի տաճար սուրբ իւրում, տէր յերկինս յաթոռ իւրում (իբր ի տաճարի, աթոռի)։ Իւրով պաշտաման զինուն։ Ծառայից իւրոց։ Զծառայս իւր։ աշակերտօքն իւրովք.եւ այլն։

իւրով անձամբ առնէր զյաղթութիւն. (Խոր. ՟Բ. 79։)

յիւրոց տանջեալ խորհրդոց. (Յհ. իմ. ատ.։)

Ի չափու իւրում ընթացից (այսինքն իւրոց). (Նար. ղ. ՟Խ՟Ը։)

Նշան տեսողաց զնա իւրում քաջութեան (այսինքն իւրոյ)։ Թողու զթագաւորութիւնն արտաշրի որդւոյ իւրոյյսինքն իւրում). (Յհ. կթ.։)

Զորդին առաքեաց յիւրում ծոցոյն. այսինքն ի ծոցոյ իւրմէ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։)

Ի՛ՒՐ Է. ըստ յն. ոճոյ. ἵδιον ἑστι proprium est. Յատուկ է. սեպհական է. մախսուս տուր.

Իւրէ էութեանն զներհակս ոչ ընդունել. իսկ թէ էութեանն իւր է այս, իւր եղիցի աստուծոյ։ Նորա իւր է։ Իւր է նորա։ Նորա իւր է հոգին, որպէս եւ հօր. եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ. եւ Կիւրղ. պրպմ. ստէպ։)

մեռանի ինքն, եւ ամենայն իւրքն։ Ի վերայ իմոցս ողբալով ասեմ, որպէս եւ պօղոս յաղագս իւրոցն. (Խոր. ՟Բ. 71. 89։)

Որ օտարացն ետ, յիւրոցս ոչ արգելու. (Լմբ. ատ.։)

ԻՒՐ, կամ ԻՒՐԵԱՆ, րեաբ, կամ րեւ, կամ րեաւ, իւրեանք, եանց, եամբք. գ. դերանուն էական. αὑτοῦ, ἐαυτοῦ sui ipsius, sibi, se եւ այլն. Ինքեան. անձին իւրոյ. ինքեանք. իսկ փոխանակ եզակի ուղղականի պակասելոյ՝ դնի ինքն կամ Անձն. ինքը, իր, իրեն, իրենք, իրենց.

Վասն իւր ասէ։ Առ կամ ընտրեաց իւր։ Առեալ ընդ իւր։ Արկեալ զիւրեւ կտաւ մի։ Յաղագս իւրեանց։ Զհանդերձս իւրեանց։ Յանձինս իւրեանց։ Ունէին առ իւրեանս.եւ այլն։

Իւրաքանչիւր ոք զիւր բեռանցն հոգայ. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։)

Զյանցմունս նախնեացն՝ իւր վարկանիցի։ Համագոյ հօր իւր հզօրի. (Նար.։)

Զերկիրն յիւր վտարեալ, բռնացեալ ունէր։ Զբազումս յիւր (այսինքն ի կերպարանս իւր) կերպարանեալ էր ի մէջ իւրոյ գնդին. (Բուզ. ՟Ե. 1. 43։)

Որով իւրեանքն անխտանան, ընձեռեսցեն թողութիւն այլոց. (Ոսկ. ի պետր. եւ Ոսկ. յեղիա.։)

ԻՒՐ ԻՆՔԵԱՆ. Անձին իսկ իւրոյ կամ իւրում.

Ըստիւր ինքեան ասլոյ. (Շ. թղթ.։)

Զիւր ինքեան զիսկագոյնն եւ զհարազատագոյնն։ Ինքն իւր իւքեան խոնարհեալ երկրպագէ յիմարաբար. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. պաւլ.։)


Իւրաբնակ

adj.

where he dwells;
of his habitation.

NBHL (1)

յիւրաբնակ խորանէին մերժել. (Նար. ՟Ժ՟Ա։)


Իւրածին

adj.

produced by himself, his.

NBHL (2)

Իւրածին զարմին։ Ըստ իւրածին որդւոյն միածնի. (Մագ. ՟Լ՟Դ։ Վրդն. յանթառամն.։)

Զբանն յիւրածին ծոցոյ՝ անանջատելի յինքնէ առաքէ. (Մամբր.։)


Իւրական, ի, աց

adj.

his own, his.

NBHL (4)

ἵδιος proprius, suus, peculiaris. Որ ինչ է իւր սեպհական. իւրային. իւրոյին. իւր, իւրոյ.

Արձակեաց յիւրական աշխարհն հայոց. (Ագաթ.։ Յհ. կթ.։)

Իւրանօք կորստեան բերիւք։ Նստաւ յաթոռն իւրական Նար. (՟Ժ՟Ը. ՟Լ՟Դ։)

Իւրական է (այսինքն յատուկ է) յաւիտենին՝ հինն եւ անայլայլելի (գոլ). (Դիոն. ածայ.։)


Իւրակերտ

adj.

built or constructed by himself.

NBHL (2)

յիւրմէ կերտեալ, շինեալ. իւրաստեղծ. իւրաշէն.

Զիւրակերտս գահաւորակս մարմնեղէն գոյութեանս պահպանեսցէ. (Նար. ՟Հ՟Է։)


Իւրակից

adj.

the same as he, in conjunction with him.

NBHL (2)

Կից ինքեան. յարակից. իւրական.

Տայր հրաման արքայն արշակ դնել անուն դաստակերտին յիւրակից անունն արշակաւան. (Բուզ. ՟Դ. 12։)


Իւրանման

adj.

like himself, of his own nature.

NBHL (1)

կալաւ զլեառն հանդերձ իւրանման արդկանաւ ի բնակութիւն։ Յիւրանման զնստագոյն եւ յոյժ խորին վայրս երկրի. (Պետ.։)


Իւրապէս

adv.

like him.

NBHL (3)

յատկապէս, կամ իւրանման.

Իսկ ի միակն ճշմարտի, յորում ամենայն զօրութիւն իւրապէս զիւրն ունի. (Անյաղթ բարձր.)

Որ ի նմանէն եղեն, իւրապէս՝ այսինքն առանձնապէս, կամ նմանապէս զիւրն ունի։


Իւրաստեղծ

adj.

created by himself.

NBHL (2)

յիւրմէ այսինքն յաստուծոյ ստեղծեալ. իւրակերտ. որ ինչ է արարած իւր.

միայն ստորագրի այս իսկապէս գիտողի զգաղտնիս իւրաստեղծ մարդոյն. (Տօնակ.։)


Իւրացուցանեմ, ուցի

va.

to appropriate to himself;
to usurp.

NBHL (4)

οἱκειοῦμαι suum facere. ի՛ւր առնել. ինքեան սեպհականել յանձն իւր առնուլ. յինքն գրաւել. ընտանեցուցանել կամ վերագրելեւ ընծայել անձին իւրում. տիրել.

իւրացուցանէ հոգին զամենայն ինչ զմարմնոյն։ Իւրացուցանէ բանն զորս իւրոյն մարմնոյ էր. զի իւր՝ մարմինն, եւ այլոյ ուրուք էր։ Մի՛ զարմանար, թէ զմարմնոյ տկարութիւնս իւրացուցանել ասեմք նմա մարմնով. (Պրպմ. ՟Ը. եւ ՟Լ՟Թ։)

Զամենայն կիրս մեր իւրացոյց բաց ի մեղաց. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։)

Տիրէ աղուանից, եւ եկեալ ի պարտաւ՝ իւրացուցանէ իսկոյն. (Կաղանկտ.։)


Իւրեանցակուռ

adj.

forged by themselves.

NBHL (2)

Կռեալ յիւրեանց կամ յինքեանց.

Տիրադրուժք՝ իւրեանցակուռ ձուլելոյն երկիր պագանէին. (Բուզ. ՟Գ. 10։)


Իւրովաբար

adv.

accidentally, by chance.

NBHL (1)

Յայս իւրովաբար եկեալ ածայ ի բանիս հետեւողութենէ. (Բրս. ծն.։)


Իւրովի

adv. adj.

of or by himself;
spontaneously, voluntarily, of his own free will;
his, her;
— զիւր անձն անիծանէ, he curses himself;
ինքն — կործանէ զանձն չարութիւնն, malice prepares its own punishment;
— երթալ, to go personally;
զ— երթալ, to commit suicide.

NBHL (12)

Յանիծանել ամբարշտին զսատանայ՝ իւրվի ցիւր անձն անիծանէ. (Սիրաք. ՟Ի՟Ա. 30։)

Զչարեալ անտոնինոսի՝ իւրովի հասանէ միահամուռ ամենայն զօրօք։ Ոչ կամեցաւ իւրովի երթալ, այլ դոյզն գունս առաքէ. (Խոր. ՟Բ. 20։ ՟Գ. 25։)

Մի՛ իւրովի առնուլ զվերակացութիւնն, այլ զոր այլքն դատիցին. (Բրս. հց.։)

Զի այնպէս ինքն իւրովի կործանէ ազնձն չարութիւնն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 7։)

Լինի երբեմն որ առանց ջանի իւրովի գայ զղջումն, եւ լինի՝ որ բազում ջանիւ ոչ կարես արտասուել. (Անան. զղջ.։)

Զոր զիւրովին պատկեր գործեաց, անկեալ առաջի այնմ երկիրպագանէ. (Եւս. ՟Խ՟Դ. 15։)

Ոչ սա էա՛ծ զնա, այլ ինքն իւրով եկն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 2։)

Ոչ թէ ի հարկէ, այլ իւրովի բերի յառաքինութիւնս. (Լմբ. սղ.։)

ԻՒՐՈՎԻ. գ. Ինքն. նոյն ինքն.

Իւրովի (այսինքն զնոյն ինքն) զաստուած յատեան մատուցանէ։ Նորին իւրովին ի դատ մատուցեալ պահանջէ. (Ոսկ. ես.։)

ԻՒՐՈՎԻ. ա. ԻՒՐՈՎԻՆ. իբր իւրոյին. իւրով.

Իւրովի կամաւ իսկ խոյս ի չարէն տուեալ. (Յհ. կթ.։) (որք լինին եւ մակբայ՝ եթէ զատուսցես ի բառէդ կամք՝ բթանշանաւ։


Իւրութիւն, ութեան

s.

the act of appropriation;
property, substance.

NBHL (6)

ἵδιον, ἱδιότης, ἱδίωμα proprietas οἱκείωσις suum facere, consortium. Իւրական կամ իւր գոլն. սեպհականութիւն. յատկութիւն. առանձնաւորութիւն. իւրացուցանելն.

Իւրաքանչիւր ոք ի զգայարանացն ըստ նմանութեան իրիք եւ իւրութեան՝ իւրոցն զգալեաց լինի ընդունակ. (Նիւս. բն.։)

Ոչ այնպէս զմարմնոյն նկարագրութիւն, որչափ զիւրութիւն զառ ի նոցանէ ուղղելոց առաքինութեանցն բացայայտէ. (Բրս. ծն.։)

Զիւրութիւն հօր էութեանն անվրէպ նմանութեամբ ունելով որդի։ Որ ինչ ենն աստուծոյ եւ հօր բնութեամբ ըստ էութեանն ասելով իւրութիւնս. (Կիւրղ. գանձ.։)

Բնաւորական էութիւն մարդոյ անփոխարինելի մնաց յիւրութեանն ընդ բանին միաւորութեան. (Շ. թղթ.։)

Որպէս նորա ըստ իւրութեան տնօրինականի զմարդկայինսն, եւ մարմնոյն՝ զնորայսն. (Պրպմ. ՟Լ՟Թ։ տես անդ եւ ՟Ի՟Ե. ՟Լ՟Ե. ՟Խ՟Ա։)


Լ (lioun)

s.

the twelfth letter of the alphabet, and the seventh of the consonants;
thirty, thirtieth.

NBHL (4)

Գիր բաղաձայն ի կարգէ կրկնակաց, անուանեալ Լիւն. բարակ քան զղ. որ եթէ փափուկ հնչեսցի որպէս զղամմա յունաց, յորժամ եւ նա կոչի յոմանց ղիւն։

Լ. Լծորդ է ի մազ ընդ ղ. անխտիր գրի լողակ, ղօրակ. լուղիմ, ղուղիմ. լեղի, ղեղի, եւ այլն։

Լ տառն այլոց ազգաց տարադարձութեամբ վերածի ըստ հայոց ի ղ. տե՛ս ի տառն Ղ։

Լիւնըն լըռել վարդապետէ՝ ի ցաւագին բարկութենէ։ Լիւն՝ լու՛ր ասէ հօր քո խրատու, լե՛ր օրինաց մօր քո հըլու. (Շ. այբուբ.։)


Լագութիւն, ութեան

s.

luxury;
debauchery, disorderly conduct, excess.

NBHL (1)

Սերմներթութիւնք, է՛ որ ի յոյժ գիրութենէ է եւ է՛ որ ի կրօնից լագութենէ։ Եւ եթէ ի կրօնից լագութենէ, զնոյն հառաչանս առնել՝ բարիոք երկիւղածութիւն է. (Կանոն.։)


Լալագին

adj. adv.

tearful, pitiful, rueful, weeping, in tears;
tearfully, all in tears.


Լալական, ի, աց

adj.

that weeps, plaintive, mournful, dreary, sad;
groaning, moaning, wailing;
—ք, female mourners, hired female weepers at funerals, mutes;
—ն, faculty of weeping.

NBHL (5)

κλαίων flens. Լացօղ եւ ողբացօղ ի վերայ մեռելոց. ողբերգակ. լացկան, լալկան.

Տ՛եսանէ ամբոխ յոյժ, եւ լալականս, եւ աղաղակ յոյժ. (Մարկ. ՟Ե. 38։)

Դամբանական ասէ զգերեզմանականն, որ են լալական բանք եւ ձայնք. (Երզն. քեր.։)

ԼԱԼԱԿԱՆՆ. գ. Կարողութիւն լալոյ եւողբալոյ. Եթէ էր ծիծաղականն գոյեղ ի մեզ բաղկացական, ապա եւ լալականն. վասն զի եւ նա մնայնում մարդոյ գոյ։ Իսկ ծիծաղականն եւ լալականն ընդդիմակք միմեանց են. Անյաղթ պորփ.։

Ընդէր միայն բանականիս է յաղագոյ ծաղրականն եւ լալականն. (Երզն. քեր.։)


Լալականչ

adj.

crying (like a child).

NBHL (1)

Հնչումն ձայնի մարցն աղէխորով որբոց, եւ տղայոցն լալականչ առ ահաբեկութեան գոչումն. (Հ. կիլիկ.։)


Լալահառաչ

adj.

broken by sighs and sobs, groaning, moaning, wailing.

NBHL (1)

Ողբային լալահառաչ բառաչմամբ. (Սիսիան.։)


Լալետղ, ետեղ

s.

place for weeping.

NBHL (1)

Ել հրեշտակն ի գաղդաղայ ի լալետեղն եւ ի բեթէլ. (Դատ. ՟Բ. 1։)


Լալատեղ, ի

cf. Լալետղ.

NBHL (1)

Ել հրեշտակն ի գաղդաղայ ի լալետեղն եւ ի բեթէլ. (Դատ. ՟Բ. 1։)


Լալիւն

s.

weeping, bewailing, tears, lamentation, mourning, groaning;
լալ ի լալիւն՝ լալիւն մեծ, to melt or burst into tears, to weep bitterly, to shed a shower of tears, to shed bitter tears;
լալիս դնել, to weep, to cry, to groan;
լալիք, mourning, time of mourning.

NBHL (2)

Բազում լալիւն եղեւ ամենեցուն։ Դարձաւ երգ իմ ի լալիւն մեծ։ ելացեզեկիա լալիւն մեծ։ Լացին լալիւն մեծ յոյժ։ մրմնջեսցէ իբրեւ զլալիւնն յազերայ.եւ այլն։

Յայնժամ զընդունայն լալիւնն լան. (Նար. երգ.։)


Լալութիւն, ութեան

s.

cf. Լալիւն.

NBHL (9)

Կատարեցան աւուրք սգոյ լալեացն մովսէսի. (Օր. ՟Լ՟Դ. 8։)

Ընդ երեկոյս հանգիցեն լալիք. (Սղ. ՟Ի՟Թ. 6.)

Վայ վայ.. . արդ եղիցին լալիք նոցա. (Միք. ՟Է. 4։)

Ողբոց եւ լալեաց է գործն այն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 27։)

Ձայն կրկնակական եղերերգութեան լալեաց բազմութեան։ Թէ զլալեացս ձայն հատես. (Նար. ՟Խ՟Ե. ձ։)

Ջանայ խափանել ի մեռելոյն ըզմոլեկան լալիսն. (Կաղանկտ.։)

ամենայնփեսայից լի էին բերանք ողբոց լալութեան. (՟Ա. Մակ. ՟Ա. 28։)

Յոյժ բազմանայ լալումն ողբոյս. (Եղիշ. ՟Դ։)

Անկէտ լալումն աչաց եղկելոյս. (Նար. ՟Լ՟Թ։)


Լալումն, ման

s.

cf. Լալիւն.

NBHL (9)

Կատարեցան աւուրք սգոյ լալեացն մովսէսի. (Օր. ՟Լ՟Դ. 8։)

Ընդ երեկոյս հանգիցեն լալիք. (Սղ. ՟Ի՟Թ. 6.)

Վայ վայ.. . արդ եղիցին լալիք նոցա. (Միք. ՟Է. 4։)

Ողբոց եւ լալեաց է գործն այն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 27։)

Ձայն կրկնակական եղերերգութեան լալեաց բազմութեան։ Թէ զլալեացս ձայն հատես. (Նար. ՟Խ՟Ե. ձ։)

Ջանայ խափանել ի մեռելոյն ըզմոլեկան լալիսն. (Կաղանկտ.։)

ամենայնփեսայից լի էին բերանք ողբոց լալութեան. (՟Ա. Մակ. ՟Ա. 28։)

Յոյժ բազմանայ լալումն ողբոյս. (Եղիշ. ՟Դ։)

Անկէտ լալումն աչաց եղկելոյս. (Նար. ՟Լ՟Թ։)


Լալօնք, նից

s.

cf. Լալիւն;
cf. Լալետղ.

NBHL (3)

Պարծանս համարին զլալօնս եւ զաղաղակս։ Պատիւ մեռելոյն ոչ են լալօնք եւ աղաղակք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 16։)

Կոչեցաւ անուն տեղւոյն այնորիկ լալօք. (Դտ. ՟Բ. 5։)

Եկեսցես մօտ ի լալօնսն։ Լուիցես զձայն շարժման անտառին լալօնից. (՟Բ. Թագ. ՟Ե. 23. 24։)


Լակոնացի, ցւոյ

adj. s.

Laconic;
Spartan;
Lacedaemonian

NBHL (2)

λακωνικός, -ή, -όν laconicus, -a, -um. Լակեդեմոնացի. սպարտացի մանաւանդ Լակոնական. որ ինչ գտանի յերկրի անդ լակեդեմոնացւոց. մօռալը, մոռաիշի.

զառ տնկին արկանելի, եւ զերեւելի (այսինքն զթափանցիկ կտաւ) լակոնացի. (Ես. ՟Գ. 22։)


Լամբատք, տաց

s. pl.

torches, flam-beaux;
a sort of meteor like a torch.

NBHL (2)

Բառ յն. լամբատես. λαμπάδες lampades. այսինքն զամպարք, ջահք. նմանութեամբ Ջահանման լոյս երեւեալ յօդս.

Բազում եւ այլ երեւութացեալ տեսակք լինին՝ լամբատք կոչեցեալ. եւ այլն. (Արիստ. աշխ.։)


Լամբեմ, եցի

vn.

to bear, to carry.

NBHL (2)

ԼԱՄԲԵԼ. Որպէս թէ ունելով զլամբէն ի վեր կամ ի վերայ առնուլ. որ եւ ՁԱՆՁԵԼ. այսինքն Ըստանձնել. որպէս յն. լամվանօ, λαμβάνω , այսինքն առնուլ. բառնալ. (Հին բռ.։)

Չա՛ր են (մենք) այնոցիկ, որ լամբեալ յինքեանս՝ զիւրեաւ ունին. եւ դիւրին այնոցիկ են, որ ապաշխարութեամբն ի բաց թօթակեն. (Կոչ. ՟Բ.) (հին տպ. բարձեալ)։


Լամբիւրինթոս

s.

labyrinth;
— կրետացի, the — of Crete;
cf. Բաւիղ.

NBHL (1)

ԼԱՄԲԻՒՐԻՆԹՈՍ ԼԱՄԲՐԻՆԹ գրի եւ ԼԱԲԻՒՐԻՆԹՈՍ, ՂԱՄԲԻՒՐԻՆԹՈՍ. Բառ յն. λαβύρινθος labyrinthus. տեղի բազմաշաւիղ ոլորտացեալ. դիւրամուտ, այլդժուարելանելի. որ ի մեզ ասի Բաւիղ բաւղակաձեւ.