Definitions containing the research ջ : 10000 Results

Համասփիւռ

adj.

spread, diffused, propagated throughout;
— ծաւալիլ, to be -.

NBHL (1)

Աղջամուղջ անգիտութեան, որ համասփիռ ծաւալեալ ունէր զերկիր. (Սկեւռ. յար.։)


Կաթոգի

adj. adv.

passionately or dot-ingly fond, amorous, very affectionate;
languishing, eager, very anxious;
passionately, lovingly, fondly, eagerly;
— սիրել, to love to excess;
— տենչացեալ, eagerly desired, longed for;
— են ընդ միմեանս, they tenderly love each other;
— լինել, cf. Կաթոգնիմ.

NBHL (1)

Կղկաթ կաթոգի լինէին զիւրեանց քաջ զօրավարէն. (Բուզ. ՟Բ. 44։)


Կաթոգին

cf. Կաթոգի.

NBHL (1)

Կղկաթ կաթոգի լինէին զիւրեանց քաջ զօրավարէն. (Բուզ. ՟Բ. 44։)


Կաթողիկեայ, կէի, ից, կեայց

adj.

universal, general;
catholic;
թուղթ —կեայց, epistle, universal letter.

NBHL (2)

ԿԱԹՈՂԻԿԵԱՅ որ առ մեօք գրի եւ ԿԱԹՈՒՂԻԿԵԱՅ. Բառ յն. գաթօլիգօ՛ս, -գի՛, -գո՛ն. καθολικός, -κή, -κόν catholicus, -ca, -cum. այսինքն Հանրական. ընդհանրական. Սեպհականեալ անուն շրջաբերական թղթոց առաքելոց առ համօրէն հաւատացեալս. որպէս յակոբայ, պետրոսի, յովհաննու, եւ յուդայի.

Յառաջաբան եօթանեցունց թղթոցն կաթողիկեայց։ ԶԿաթողիկեայս թուղթսն։ Կթողիկեայ թղթոյն յակոբայ. (Նախ. թղթ. կթղ.։)


Կաթուած, ոց

s.

dropping, trickling;
drop;
apoplexy.

NBHL (1)

Կամ պղպջակ ինչ կաթուածի։ Ջերմ արտասուօք ջուր կաթուածոջ. (Շ. յիշ. առակ.։)


Կալակառոյց

adj.

compound, combined.

NBHL (1)

σύνθετος compositus. Կառուցեալ եւ շեղջակուտեալ իբրեւ զկալ կամ բարդեալ՝ զիրեարս ունելով. ըստ յն. բաղադրեալ.


Կալանաւոր, աց

adj. s. s.

detained in prison, prisoner, captive;
police-man.

NBHL (1)

Կալանաւոր կապանօք չարչարէր զիշխանս։ Որք ի կալանաւոր կապանաց, եւ ի դիպահւոջ. (Յհ. կթ.։)


Կալուած, ոց

s.

possession, domain, land, estate, landed property, fief;
farm, arable land;
possession, occupancy, holding;
dominion, empire, power;
— որովայնի, costiveness, constipation of bowels.

NBHL (1)

Ամենեքին եմք մարդիկ ազգակջցք եւ եղբարք՝ ըստ վերին ազգակցութեան կալուածոց ընտանացեալք. (Փիլ. լին. ՟Բ. 60։)


Կալումն, ման

s.

the seizing, taking, laying hold on;
detention;
relation, dipendance;
constitution, composition.

NBHL (3)

Առանց հողոյ ոչ լինի թանձրութիւն, եւ առանց ջրոյ կալումն եւ ըմբռնումն. (Վրդն. ծն.։)

ԿԱԼՈՒՄՆ. σχέσις habitus, habitudo, relatio, affectio. Ունելութիւն, ունակութիւն ստացեալ. կջրք. յոժարութիւն. եւ Յարաբերութիւն առ այլ. կապակցութիւն. ազգակցութիւն. ընտանութիւն, կախումն.

Հերակլեանցն ասի սեռ ի միոջէն կալմանէ։ Ունին երկուս կալմունս. առ ի յառաջ քան զսոսայն, ըստ որում տեսակք. իսկ առ զկնի սոցայն՝ ըստ որում սեռք. բայց ծայրքն մի ունին կալումն. (Պորփ.։)


Կախաղան, աց

s.

gibbet, gallows;
հանել ի —, to hang by the neck, to hang up a criminal;
արժանի —ի, that deserves hanging;
criminal;
գործ —աւ, hanging, suspended or pensile work.

NBHL (1)

ξύλον, σταυρός, ἰππάριον lignum, crux, patibulus, equulus, equuleus (իբրու Կախարան. գրի եւ ԿԱԽԱՆ) Տանջանարան կախման. տեղի կամ գործի կախելոյ. որպէս ծառ, փայտ, խաչ. մեքենայ քերանաց եւ լլկանաց. պրկոց. եւ Կախումն.


Կախարդասար, աց

adj.

practising sorcery, addicted to cabalistic practices;
magical;
գիրք —աց, conjuring books.

NBHL (1)

Բազումք ի կախարդասարացն։ Մարդիկ կախարդասարք. (Գծ. ՟Բ. 19։ Շջր։ Լմբ. իմ.։ Երզն. մտթ.։)


Կախարդեմ, եցի

va.

to charm, to bewitch, to enchant, to fascinate;
to flatter, to allure.

NBHL (1)

Բջջանօք ինչ յուռթից կախարդել. (Նար. ՟Կ՟Զ։)


Կախեմ, եցի

va.

to hang, to suspend;
to hang on, to attach to;
to hang up, to hook, to clasp;
— զբեւեռաց, to hang from a nail.

NBHL (7)

ԿԱԽԵՄ ԿԱԽԻՄ, կամ ԿԱԽԵԱԼ ԿԱՄ. ձ.չ. κρεμάω, ἑκκρεμάω, -ομαι , κρεμαννύω, -υμι suspendo, pendeo, dependeo եւ այլն. Կապեալ թողուլ կամ մնալ ի բարձր վայրի ընդ մէջ օդոյ. խեղդ արկանել. խաչել. եւ Ի կապ թողուլ կամ մնալ հաստատել, իլ. կապել, իլ. ունել զկապակցութիւն. յենուլ. յարիլ. կախել, կախուիլ, փակչիլ, կապուիլ. ... Ստէպ պատմական խնդրով՝ եւպէսպէս առմամբ. զոր օրինակ,

Կախել զոք, կամ կախիլ եւ կախեալ կալ ուրուք զփայտէ, զկաղնվոյ. զմիոյ ձեռանէն։ Զծերս խակեցին զբութաց. զմանկուսն զստեանց կամ զպարանոցէ մարցն։ Անօթ զչորեցունց տտնոց կախեալ յերկնից։ Տեսին կախեալ զգազանն զձեռանք նորա։ Խոյ մի կախեալ կայր զծառոյն սաբեկայ զեղջերացն։ Զմարմինս նոցա կախեցին զպարսպէն։ Կախեաց զնիկանովրայ զգլուխն զբարձրամուր աշտարակէն յանդիման ամենեցուն։ Ցից մի, կախել զնմանէ անօթ ինչ. եւ այլն։

Կախեցին ի վերայ ջրբղխին։ Կախեաց զերկիր ի վերայ ոչնչի։ Կախեցաւ ընդ երկինս եւ ընդ երկիր։ Զկապարճս կախէին ի պարիսպս քո։ Կախեցին զգլուխն ի պարսպէ անտի։ Կախիցի երկան իշոյ ընդ պարանոց նորա։ Յայս երկուս պատուիրանս կախեալ կան։ Ի մեզ են կախեալ ոգիք նոցա։ Կախել ընդ պատուհանն, ընդ պարիսպն։ Ի ցուոցն կախեցին զնոսա.եւ այլն։

Կախեաց զվիշապն յերկճեղն. (Կամրջ.։)

Զտախտակն դատաստանի ունին յաջակողմն կախեալ ի վերայ բարձիցն. (Լմբ. պտրգ.։)

Վարսք գլխոյն կախելով՝ վերջկոյս զուսովքն մարմնոյ. (Պիտ.։)

Ջահք ի բարձանց ի քեզ կախեալք անշիջական. (Երզն. ոտ. երկն.։)


Կական, ի, աց

s.

loud lamentation, grievous complaint, crying, whining, howl, shriek;
— բառնալ, to lament or cry loudly, to utter or set up loud shrieks cries, to mourn, to bewail or weep aloud, to complain, to moan, to wail, to squeak, to whine, to howl, to shriek.

NBHL (2)

Կականս պաղատանաց արկանէր առաջի. (Մեսր. երէց.։)

Իջւսեցէք յարմար ձայն կականաբար. (Գանձ.։)


Կականաբարձ

adj. adv.

bewailing aloud, mourning plaintively, howling with grief;
lamentably, plaintively, deploringly, with piercing cries.

NBHL (1)

Իջւսեցէք յարմար ձայն կականաբար. (Գանձ.։)


Կականալիր

adj.

lamentable, rueful, mournful, full of lamentation or complaint.

NBHL (2)

Կնոջ կականա լի բարբառք։ Կականալի ողբովք։ Կականալիր հառաչմամբ. (ՃՃ.։)

Կնոջ կականա լի բարբառք։ Կականալի ողբովք։ Կականալիր հառաչմամբ. (ՃՃ.։)


Կակաչ, ի, ից, աց

s. bot.

tulip;
արքունի —, fritillary;
վայրի —, poppy, corn-poppy.


Կակղանամ, ացայ

vn. fig.

to grow soft, to become tender;
to soften, to relent, to be appeased, to become more tractable;
to become effeminate.

NBHL (1)

ἀπαλόνωμαι, μαλακίζομαι, συλλύομαι tener fio, emollior, concilior. Կակուղ եւ փափուկ լինել. ի կակղութիւն փոխիլ. մեղմանալ, զիջանիլ. եւ Մեղկանալ. կակղնալ.


Կակղացուցանեմ, ուցի

va. fig.

to soften, to mollify, to make tender, supple or pliant, to macerate, to steep;
to soften, to enervate, to move, to affect.

NBHL (1)

Բանջարքն այլ եւ այլ զօրութիւն ունին, զի մին կակղացուցանէ, եւ միւսն խոստացուցանէ. (Կիւրղ. ղեւտ.։)


Կակղութիւն, ութեան

s.

softness, tenderness, delicacy;
flessibility, pliability;
mildness;
effeminacy.

NBHL (2)

Յառաջին կակղութենէ պնդի. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։)

Ծանուցեալ զնորա նանգաւոր խարդախութիւն ի գունեալ ալաքացն բանջց. (Լմբ. սղ.։)


Կակղումն, ման

s.

softening, mollification.

NBHL (1)

Երկիր ոչ կակղումն ինչ նախ քան զբուսանիլ (առաջին) ծառոցն ընկալաւ. (Պրպմ. ձ։ Ճ. ՟Գ.։)


Կահակալ, աց

s.

workman;
labourer.

NBHL (1)

Բազում խաղաղութիւնս ետ տեղի կահակալաց. (որ ինչ այռուր լինի՝ փոխել տնկել ուր չլինէրն յառաջագոյն. Կիւրղ. ծն.։)


Կահաւորեմ, եցի

va.

to prepare, to fit up, to provide with, to furnish, to stock.

NBHL (1)

ԿԱՀԱՒՈՐԵՄ ԿԱՀԱՒՈՐԻՄ, ԿԱՀԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ ՀԱՄԱՐԻՄ, ԿԱՀԵՄ ԿԱՀԻՄ. κατασκευάζω, -ομαι paro, instruo, -or. Հանդերձել կազմել՝ զիրս եւ զանձն իւր. Ճահաւոր եւ կարեւոր համարել. ջանալ. հնտրիլ. յարմարել. կազմել.


Կահեմ, եցի

va.

cf. Կահաւորեմ.

NBHL (1)

ԿԱՀԱՒՈՐԵՄ ԿԱՀԱՒՈՐԻՄ, ԿԱՀԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ ՀԱՄԱՐԻՄ, ԿԱՀԵՄ ԿԱՀԻՄ. κατασκευάζω, -ομαι paro, instruo, -or. Հանդերձել կազմել՝ զիրս եւ զանձն իւր. Ճահաւոր եւ կարեւոր համարել. ջանալ. հնտրիլ. յարմարել. կազմել.


Կահաւորութիւն, ութեան

s.

conveniency;
— համարել, to judge suitable.

NBHL (1)

ԿԱՀԱՒՈՐԵՄ ԿԱՀԱՒՈՐԻՄ, ԿԱՀԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ ՀԱՄԱՐԻՄ, ԿԱՀԵՄ ԿԱՀԻՄ. κατασκευάζω, -ομαι paro, instruo, -or. Հանդերձել կազմել՝ զիրս եւ զանձն իւր. Ճահաւոր եւ կարեւոր համարել. ջանալ. հնտրիլ. յարմարել. կազմել.


Կաղանամ, ացայ

vn.

cf. Կաղամ.

NBHL (1)

Լինի իւր կաղանալ՝ յամոլաջիլ մի անդամին. (Մագ. ոտ.։)


Կաղամախի, խեաց

cf. Կաղամախ.

NBHL (1)

ԿԱՂԱՄԱԽ ԿԱՂԱՄԱԽԻ. λεύκη populus alba. եբր. լիպնէք եւ αἵγειρος populus nigra, alnus. Ծառ բարձր ի ջրարբի վայրս, որոյ տերեւք դիւրաշարժ են ի հողմոյ, ի մի երես մթին կանաչ, եւ ի միւսն սպիտակ. որպէս եւ բունն՝ է՛ որ սպիտակ, եւ է որ մթնագոյն. փայտ միոյն թեթեւ, եւ միւսոյն ծանր.


Կաղամբավաճառ, աց

s.

seller;
cf. Թթուուտ.

NBHL (1)

Որ վաճառէ զկաղամբս. բանջարավաճառ.


Կաղանշան

s. bot.

euphorbia, spurge, tithyma, milk thistle.

NBHL (1)

Ակքանն բանջար ինչ է, եւ կամ թուփ փոքրիկ՝ նման մրտի կամ կաղանչնանն ... Կոչէ զնա կաղանչան. զի կաղանչանն թէպետ եւ փոքր է, այլ նման է ձեւով եղեւին. (Կիւրղ. թագ.։)


Կաղացուցանեմ, ուցի

va.

to lame, to make lame.

NBHL (1)

Արգել կաղացոյց զնոսա ի թջւր շաւղաց անտի. (Մծբ. ՟Ծ՟Ե։)


Կաղաւեմ, եցի

vn.

to remain torpid.

NBHL (1)

Կամ նոյն իսկ օձից ազգ, որ ի ջերին աւուրսն յար ի գազանութիւն յանդգնի, եւ արեգական ի հարաւ խոնարհեցելոյ (յաւուրս ձմեռան՝) կաղաւէ. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Կաղկանձեմ, եցի

vn.

to yelp, to whine, to howl.

NBHL (2)

ԿԱՂԿԱՆՁԵԼ. Թախանձական հաջել կորեանց շան. ռմկ. կաղկնծել, կնծկնծալ, վնկվնկալ.

Հաջել, կաղկանձել, վակել, ոռնալ. (Հին բռ.։)


Կաղնի, նւոյ, նեաց

s.

nut-tree or hazel-tree;
oak-tree;
—ք, hazel-grove or oak-grove.

NBHL (3)

Ընդ կաղնեաւն, կամ առ կաղնւոջն մամբրէի։ Ի կաղնին բարձր։ Առ կաղնեաւն բարձրու։ Ընդ թաւ կաղնեաւ։ Ընդ ճանապարհ կաղնւոյն։ Ի ներքոյ կաղնեաց։ Առ ամենայն կաղնեօք եւ այլն։ Որպէս նետք հզօրի, զի մխեալ են կայծակամբք կաղնւոյ. (Սղ. ՟Ճ՟Ժ՟Թ. 4.) ըստ յն. ἑρημικός , վայրի. եւ յայլ օրինակս յն. ἁρκευθίνος , բեւեկնեայ կամ գիոց. համաձայն եբր։

Իսկ վասն ընտանի կաղնւոյ, (որ է ֆնտխի ծառ) եւ արքայական կաղնւոյ, որ է ընկզենի կամ նշենի, թերեւս մարթ է յարմարել զառաջիկայ վկայութիւնսդ.

Սակս կաղնւոյս արքայական կամիմք իմաստասիրել զախորժելիսն քեզ։ Ո՛չ արամազդեան կաղնին պառաւեալ՝ տայր պտուղ. եւ ո՛չ կաղնին տրովադական, կամ տիւռենացին կաղնի. այլ՝ մամբրէին, եւ որ ի նմանէն մեզ պտուղ ընդձեռէ ձջր շնորհի. (Մագ. ՟Կ՟Ը։)


Կաճառիմ, եցայ

vn.

to assemble, to reunite, to meet together.

NBHL (4)

Հրեշտակ ընդ կուսին խօսի. վասն զի ընդ կնոջ կաճառեցաւ օձն. (Ոսկ. ի կոյսն.։)

Տեսայ զհամբակս եւ զերիտասարդ աղջկունս կաճառելով ընդ միմեանս խոհեմասիրաբար. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)

Որպէս երբեմն ընդ եւայի, նոյնպէս եւ աստ ընդ խորհրդական առնն կաճառէր բարեհամբոյր բանջւ. (Յհ. կթ.։)

մէջ յոգնախումբ հրապարակացն, եւ կաճառեալ ատենից. (Սարգ. յկ. ՟Ժ՟Ա։)


Կամածին

adj.

voluntary, spontaneous, free.

NBHL (1)

Ի կամաց ծնեալ. ի կամաւորութենէ յառաջ եկեալ. Անձնիշխանական. կամակար. կամօք եղած.


Կրծեմ, եցի

va.

to gnaw, to nibble;
to corrode, to canker;
to eat, to consume, to destroy;
to take or carry away.

NBHL (1)

Նախ ընդ երկուս բաժանել (զաշխարհն հայոց) երկու թագաւորօքս արշակունօք՝ զորս կացուցաք. ապա եւ ընդ նոսա կրծել ջանսցուք՝ աղքատացուցանել։ Բազում գաւառք կրծեալք հատեալք այսր անդր. (Բուզ. ՟Ե. 1։)


Կրկնաբանեմ, եցի

va.

to say again, to repeat, to twaddle, to say over & over again.

NBHL (1)

Վասն կրկնաբանելոյ զասացեալսն ի մէնջ. (Խոր. առ արծր.։)


Կրկնագրեմ, եցի

va.

to write again, to copy, to transcribe.

NBHL (1)

Քաջահմուտ կամեցեալ լինել ընթերցողացն՝ կրկնագրեցա երկրորդով. (Խոր. ՟Բ. 65։)


Կրկնակ

adj. arith.

cf. Կրկին;
binary;
binary scale.

NBHL (5)

Նկատել զջիլս եւ զերակս, կամ եթէ զկրկնակս եւ զհով հանդերձին. (Մագ. ՟Ժ՟Գ։)

Ի կրկնակէ մի ըստ միոջէ շարադրեցան։ Ի կրկնակին ՟Ա. (՟Բ. ՟Գ. ՟Ը. լինին սոքա հնդետասան։ Բաղկանայ ի քառաց եւ ի միակաց կրկնակաց. Փիլ. լին. ՟Գ. 42. 56։)

զի՞նչ է կրկնակ. աւելիք են, որ քան զշաբաթս (քառեակս) երկու աւուրքն. զոր ի վերայ միւսոյն (յաջորդ ամսոյ) ածեմք, մինչեւ շաբաթանայ. (Տօմար.։)

Շաբաթն եօթն օր է, եւ ամիսն՝ երեսուն օր. եւ յորժամ զամիսն շաբաթ առնես, լինի չորս շաբաթ, եւ բ օր եւ այն կոչի կրկնակ։ հոռի ամսոյն կրկնակն բ լինի՝ մնացեալքն ի նաւասարդէ. նոյպէս եւ հոռի ամիս զիւր յաւելուածն (նոյնչափ), որ լինի դ օր, զայն սահմի ամսոյ մատուցանէ. նոյնպէս եւ զյլսն իմասցիս. զի երթայ ըստ կարգի, մինչեւ լինիցի շաբաթ (եօթնեակ ամբողջ չորիցս). ապա ի մին դառնայ. (Սարկ. տոմ.։)

Կրկնակք են ութ. զ. լ. խ. չ. ջ. ռ. շ. ց։ Եւ կրկնակք ասին, զի մի մի իւրաքանչիւր ոք ի սոցանէ յերկուց ձայնակցաց (այսինքն բաղաձայնից) բաղկացեալ է. քանզի բաղկանայ զայ ի սէէ եւ ի գայէ. եւ այլն. ուր այլք ի մեկնչաց յաւելուն եւ զսոսա. ժ. ձ. ղ. ճ. եւ այլն։ Այլ տիրապետ խօսելով՝ ի մեզ չի՛ք կրկնակ, եթէ ոչ գուցէ ռ, իբր կրկին րր. եւ ց, իբր ձս, կամ սձ։ Բայց յայլ լեզուս իրաւամբք կրկնակ կարծին եւ շ, խ, ղ, ձ, ժ, եւ այլն. զի կրկին տառիւք հնչեն եւ գրեն, զոր օրինակ ի լտ. sc, ch, ll, ts, zz եւ այլն։ Թող զտառդ փ, իբր բհ. որ ի լտ. ph, հնչեալ ֆ, ի յունական բառս։


Կրկնակի

adj. adv.

double;
doubly;
a second time, again;
in two ways;
cf. Կրկնոց.

NBHL (3)

Ըստ կրկնակի ծննդեան յարգանդի մարց, եւ ի ջուրս հոգեւոր սուրբ աւազանին. (Խոսր.։)

Կրկնակի զբան սիրոյն առաջի դնելով. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։)

Ռընկացն կրկնակի տանջանք. (Սարկ. լս.։)


Կրկնաձիր

adj.

twice given.

NBHL (1)

Ձրի բժշկութիւն, կրկնաձիր առողջութիւն (հոգւոյ եւ մարմնոյ)։ Որ կրկնաձիր նշանաւս այսու (ժամահարի յետ սրբոյ խաչի) նետս արձակեցեր հեռաձիգս ձայնաւորականս. (Նար. ՟Գ. եւ ՟Ղ՟Բ։)


Կրկնավտակ

adj.

having two springs;
ուղխք — աղի արտասուաց իջանէին յաչաց նորա, two torrents of bitter tears;
աչք նորա — աղբիւրք արտասուաց, her eyes had became two fountains of tears.


Կրկնարօր առնեմ

sv. fig.

to hoe a second time;
to re-examine, to examine more minutely or thoroughly.

NBHL (1)

ԿՐԿՆԱՐՕՐ ԱՌՆԵԼ. Կրկին արօրագրել, վերստին հերկել. եւ Քաջ քննել. մանր խուզարկել. որոճել.


Կրկնեմ, եցի

va.

to double, to redouble, to increase;
to fold, to plait, to turn down or in;
to tell or say again, to repeat, to reiterate;
to reply, to rejoin, to resume;
ստէպ — զբանն, to inculcate;
— ցաւոց, to relapse.

NBHL (2)

Հեղէք ի վերայ ողջակիզիդ. կրկնեցէք, եւ կրկնեցին։ Կրկնել զճանապարհս։ Կրկնեցան՝ ելին ընդ ճանապարհն ի բասան։ Անդրէն կրկնեսջի՛ք (կր), որպէս կթող յոճ իւր։ Ելանիցեն (յարգանդէ), եւ անդրէն ոչ կրկնիցին (իբր դարձ առնել)։ Ծունր կրկնել։ Ի կարմրոյ կրկնելոյ (այսինքն կրկին ներկելոյ, կամ ոլորելոյ)։ Դարձեալ կրկնէր՝ լինէր զօրաժողով (յն. յաւել)։ Մի՛ կրկնեսցին ի վերայ նոցա նոյն չարիք։ Յայն ձայն գոչման՝ առ հասարակ լերինք եւ հովիտք կրկնեալ բարբառով ընդդէմ հնչեցին. եւ այլն։

Զոր ջեռուցեալ՝ կրկնեաց, բոլորեալ որպէս պսակ. (Խոր. ՟Գ. 37։)


Կրկնեռաց

adj.

boiled up or again.

NBHL (1)

Եղիցի հուրս այս ... մուխ (մխումն) կրկնեռաց եւ բարեփափաք ջերմութեան. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Կրկնոց, աց

s.

mantle, cloak;
hooded cloak;
pilot-coat.

NBHL (2)

որ եւ ասի ԿՐԿՆԱԿԻ. Կրկնեալ կամ երկրորդ զգեստ ի վերայ առաջնոյն. վերարկու. արկանելիք. քղամիդ. փիլոն. աղաբողոն, թիկնոց։

ի կրկնոցս վերջաւորս փողփողեալս. (Անան. եկեղ.։)


Կրկնոց, ից

s.

bigamy contracted in ignorance.

NBHL (2)

որ եւ ասի ԿՐԿՆԱԿԻ. Կրկնեալ կամ երկրորդ զգեստ ի վերայ առաջնոյն. վերարկու. արկանելիք. քղամիդ. փիլոն. աղաբողոն, թիկնոց։

ի կրկնոցս վերջաւորս փողփողեալս. (Անան. եկեղ.։)


Կրկնուած

s.

fold, plait;
joint, articulation, juncture;
— ցաւ, relapse return of unfavourable symptoms.

NBHL (1)

Կրկնուած ցաւն դժուարին է քան զառաջինն. (Բրսղ. մրկ.։ Իւզնիւկ եղած ցաւը։)


Կրճատեմ, եցի

va.

to castrate;
to circumcise;
to cut off, to amputate, to mutilate, to crop, to dock, to curtail, to maim;
— զձայնաւոր, to make an elision, to elide, to cut out.

NBHL (4)

Առաւել լայնաբար, Հատանելով իմն կարճել. յապաւել. ծայրատել. խեղել. զենուլ. բառնալ ի կենաց կամ ի միջոյ. կիսակտուր ընել, կտրել.

Ընդդէմ եկաց քեզ ի ճանապարհին, եւ կրճատեաց զվերջն քո. (յն. զպոչ քո)։ Ելանէին յամենայն քաղաքաց, եւ կրճատէին զնա. (Օր. ՟Ի՟Ե. 18։ ՟Ա. Մակ. ՟Է. 46։)

Մարկիոնացիքն շուրջ կրճատեցին զպատգամս հնոյ կտակարանաց ի նորոց կտակարանաց աստի. (Կոչ. ՟Ժ՟Դ. յն. պարաբարձին։)

Ո՛չ համայնաջինջ եւ ամենասպառ զսերմն ծննդոցն կրճատեցեր։ Որպէս ի հատումն եւ ի նուազութիւն միոյ յանդամոցս՝ կրճատեալ իմն է յօրինուած կազմութեան մարմնոյ։ Սահմանաւն սիրոյ զպարտեաց արմատ կրճատեաց. (Նար. ՟Լ՟Զ. ՟Խ՟Զ։ Նար. կ.։)


Կրուկ, կրկան, կրկունք

s.

heel;
back, hind part;
ընդ — դառնալ, դարձ ընդ — առնել, to fall or go retreat back, to recede, to go backwards, to retreat;
յետս ընդ — դառնալ, to turn back, to retrace one's steps;
cf. Կորանամ.

NBHL (3)

Յայն սակս ընդ կրուկ նահանջիս. (Փիլ. լիւս.։)

Ի կրունս (կօշկաց) սեւացեալս զսպիտակ առաջսն խառնիցէ. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ը։)

Ընդ կրունկն դարձաւ քաջն տերենտիանոս. (Խոր. ՟Գ. 39։)