Definitions containing the research ալի : 3180 results

Ախորժ

adj. adv.

savoury;
sweet, agreeable, delicious;
— բանք, agreeable words;
— վայրք, enchanting places;
— յօժարութեամբ, with great pleasure, willingly.

· Calfa

NBHL (2)

ἠδύς, ἁρεστός, χρηστός. suavis, iucundus, placitus Ախորժելի. ախորժական. հաճոյական. հեշտալի. զուարճալի. քաղցր. խօշ, շադիֆ, հազ էտէճէք.

Ախորժ բանք։ Ախորժ եւ ցանկալի է ճառս. (Լմբ. առակ.։ Վրդն. քրզ.։)


Ախորժակ, աց

s.

taste;
appetite;
affection, will, inclination, willingness;
passion, sentiment;
ունել —, to be hungry;
to have a taste;
չունել — իմիք, to have a taste for nothing;
պակասութիւն ախորժակի, want of appetite;
ախորժակաւ ուտել, to eat with appetite;
շարժել՝ բանալ զախորժակ, to excite the appetite;
բառնալ զախորժակ, to take away the appetite;
ընտիր՝ կիրթ —, անկիրթ —, good, bad taste;
ըստ իմոյս ախորժակի, according to my taste.

· Calfa

NBHL (1)

Գործ եւ պարապումն ախորժելի գտեալ ումեք. հեշտալի թուեցեալ արարք բարի կամ չար, արուեստ, մարզք, վարժք. ուզած սիրած բանը գործը. սէվտա, իշ կիւճ, եօշ, ատէթ, սէնահաթ, մարիֆէթ. որպէս յն. ἑπιτήδευμα studium, institutum bonum vel malum, quod studiose sectamur


Ախորժելի, լւոյ, լեաց

adj.

desirable, pleasing, agreeable.

· Calfa

NBHL (1)

προσηνής jucundus, suavis Ախո՛րժ. ախորժական. հաճելի. հաճոյական. սիրելի. բաղձալի. ցանկալի. քաղցր. խօշլանաճագ, հազ էտէճէք, խօշ, մագպուլ, լէզիզ, լադիֆ.


Ախտաբեկ

adj.

crushed, oppressed by illness.

· Calfa

NBHL (1)

Որդնալից տրորեալ, ախտաբեկ, սովաբեկ. (Ոսկ. փիլիպ.։)


Ախտաբեր

adj.

morbific, engendering diseases or passions.

· Calfa

NBHL (1)

Բերօղ յինքեան զախտ եւ զաղէտս. ընդ կարեօք անկեալ. ախտալի. եւ ժանտախտական.


Ախտակիր, կրի, րաց

adj.

subject to diseases or passions.

· Calfa

NBHL (1)

Անախտանալի բանին, եւ ախտակրի մարդոյ. (Սարկ. պատկ.։)


Ախտանամ, ացայ

vn.

to be sick or ill;
to have bad habits, to be vicious.

· Calfa

NBHL (1)

Որք խոստանային հալածել յանձնէ ախտացելոց, նոքա զծաղրալից երկիւղն ախտանային։ Մարմինք նորա ախտացան։ Ախտացան ասայի ոտք։ Տաց ախտս, եւ ախտասցին ի նմին. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 8։ Յոբ. ՟Ժ՟Դ. 22։ ՟Բ. Մնաց. ՟Զ. 12։ Երեմ. ՟Զ. 21։)


Ախտարք, րաց

s. pl. horoscope, nativity, stars.

· Calfa

NBHL (1)

գրի եւ ԱՂԹԱՐՔ. ի պրս. ախթէր, որ է աստղ. ὠροσκόποι qui natalem horam observant, γενεθλιαλόγοι qui praedictiones e natali die faciunt Ժամագէտք. աստղահմայք, ծննդաբան աստեղագէտք. գուշակք, գէտք, որք զբախտս սուտս գուշակեն ի դրից աստեղաց ըստ ժամու ծննդեան ուրուք. դալի թութուճու միւնէճճիմլէր.


Ածական, ի, աց

adj.

adjective.

· Calfa

NBHL (1)

Եղական. զգալի. ոչ միայն լինելութեամբ՝ այլ եւ ծննդեամբ ի լոյս ածեալ. մարմնաւոր. հողեղէն. փոփոխական.


Ածանցական, ի, աց

adj.

derivative.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաջ ածեալ ի չգոյէ ի գոյ. եղական եւ զգալի։ cf. ԱԾԱԿԱՆ.


Ածանցիմ, եցայ

vn.

to be derived from, to come from.

· Calfa

NBHL (1)

Ածանցականք են, զի նախագաղափարն իմանալի՛ է նախօրինակ ինչ, յորմէ ածանցին, իբրեւ յերկրէ բոյսք եւ կենդանիքն. իսկ սա սոսկակի ի վերայ ձայնի միոջ վանգիւ ածանցեալ. (Երզն. քեր.։)


Ականակիտ

adj.

limpid, clear.

· Calfa

NBHL (1)

Զհրաշալի սպիտակափառ ականակիտ (մարգարիտ)։ Վճիտ եւ ականակիտ չափաբերական մանուածոց. (Մագ. ՟Ժ. ՟Ծ։)


Ականջ, ի, աց

s.

ear;
— ծովու, cove, creek;
— ձկան, mussel;
ձգել զականջ ուրուք, to pinch the ear of some one;
to rub his ears;
խնուլ զականջս, to stop one's ears;
ասել՝ խօսել յականջս, to speak in one's ear;
ցաւ ականջաց, ear-ache;
գէջ ականջաց, ear-wax.

· Calfa

NBHL (1)

Զգալի ականջ։ Զականջ մարմնոյն։ Զոր ականջովն լուաւ. (Լմբ. էր ընդ.։ եւ առկ։)


Ականջամուտ, մտի, ից

s.

ear-wig.

· Calfa

NBHL (1)

ԱԿԱՆՋԱՄՈՒՏ որ եւ ՈՒՆԿՆԱՄՈՒՏ. Ճճի՝ որոյ տուտն է երկճղի որպէս ձեւիչ, յորմէ զգուշալի՝ զի մի՛ մտցէ յականջս ուրուք. անկաճմտուք. մագաս պէօճեյի.


Ակն, կան, կամբ

s.

eye;
sight, look;
bud, germ;
hope, expectation;
opinion, suspicion;
յականէ անուանէ, by name, specially, expressly;
յական թոթափել, in the twinkling of an eye, instantaneously;
— առնուլ, to show a respect of persons, to be partial, cf. Աչառեմ;
զակն արկանել, to cast eyes upon, cf. Անտեսեմ;
յակն արկանել, to show;
to review, to read;
ընդ ակամբ ակնարկել, to scowl;
— ունել, to hope, to expect, cf. Ակնկալեմ, cf. Յուսամ;
— յայտնի, — յանդիման, in presence of, visibly, openly;
— յանդիման առնել, to represent, to lay before;
առ ական դիպել to see by accident;
առ ականէ, ostentatiously;
յ— առնուլ, to have an eye to, to watch, to take care of;
—ի խոնարհ, quite confused, cf. Ակնկոր;
կորովաբիբ —, Argus-eyed, piercing eye;
— կառուցեալ հայել, to look fixedly;
տալ ակն, cf. Նայիմ, cf. Նկատեմ;
ակն դնել, cf. Ցանկամ;
ակն ածել, cf. Պատկառեմ, cf. Ակնառեմ, cf. Ամաչեմ, cf. Խնամեմ;

· Calfa

NBHL (4)

ԱԿՆ ներքին. որպէս տեսութիւն իմանալի.

Տանջէ զամենայն որդի, զոր յակն առնու։ Գանալից առնէ զորդի՝ զոր յակն առնու. (Վրք. հց. ձ։ Ագաթ.։ եւ Սեբեր.։ եւ Իսիւք.։)

Գառն անմեղ ի մէջ գայլոց տարակուսեալ՝ ակն ածէ յայսկոյս եւ յայնկոյս, եւ ոչ գտանէ հովիւ։ Պաշարեալ կայ ի մէջ սպանողացն, ակն ածէ արտասուալից առ նոսա. (Մեսր. եր.։)

Ձեզ ընդ ակամբ էաք. (իբր խիթալի կամ ատելի։)


Ակն, ական, կանք

s.

precious stone, jewel, gem;
pearl;
cameo;
— բազմագունի, cf. Բազմագունի;
— վանի, cf. Վանի.

· Calfa

NBHL (4)

ԱԿՆ ներքին. որպէս տեսութիւն իմանալի.

Տանջէ զամենայն որդի, զոր յակն առնու։ Գանալից առնէ զորդի՝ զոր յակն առնու. (Վրք. հց. ձ։ Ագաթ.։ եւ Սեբեր.։ եւ Իսիւք.։)

Գառն անմեղ ի մէջ գայլոց տարակուսեալ՝ ակն ածէ յայսկոյս եւ յայնկոյս, եւ ոչ գտանէ հովիւ։ Պաշարեալ կայ ի մէջ սպանողացն, ակն ածէ արտասուալից առ նոսա. (Մեսր. եր.։)

Ձեզ ընդ ակամբ էաք. (իբր խիթալի կամ ատելի։)


Ակն, ական, կունք

s.

source, origin;
water-spout, spring;
hole, stitch;
ring, link;
— արեւու՝ լուսոյ՝ տունջեան, day-star, the sun, cf. Արեգակն;
— գերեզմանի, grave, tomb;
— տապարի, the orifice of the hatchet, axe;
ակունք լուսարձակք, glass.

· Calfa

NBHL (4)

ԱԿՆ ներքին. որպէս տեսութիւն իմանալի.

Տանջէ զամենայն որդի, զոր յակն առնու։ Գանալից առնէ զորդի՝ զոր յակն առնու. (Վրք. հց. ձ։ Ագաթ.։ եւ Սեբեր.։ եւ Իսիւք.։)

Գառն անմեղ ի մէջ գայլոց տարակուսեալ՝ ակն ածէ յայսկոյս եւ յայնկոյս, եւ ոչ գտանէ հովիւ։ Պաշարեալ կայ ի մէջ սպանողացն, ակն ածէ արտասուալից առ նոսա. (Մեսր. եր.։)

Ձեզ ընդ ակամբ էաք. (իբր խիթալի կամ ատելի։)


Ակնկալեմ, եցի

va.

expect, to hope.

· Calfa

NBHL (1)

Զյարութիւնն զակնկալին հաւատացելոց։ Դիպուած ինչ բարւոյ լինիցի առանց աշխատութեանց եւ ակնկալեաց։ Ամենայնցն ակնկալիք դու ես ... Յանդգնութիւն էր ինձ այս. նաեւ յաստուածային կողմանէն պատժոց ակնկալիք. (Սարգ.։ Խոսր.։ Նար. երգ.։)


Ակքան

s. bot. thistle.

· Calfa

NBHL (1)

ԱԿՔԱՆ որ եւ ԵԿՔԱՆ, եւ ՈՔՈԶ. ἅκαν, ἁκχούχ եբր. խօխա carduus, spina Թուփ փշալից. թերեւս կէվէ կամ տէվէ թիփէնի։ ՟(Դ. Թագ. ՟Ժ՟Ե. 9։)


Ահաբեկ

adj.

terrified, dismayed, thunderstruck;
— առնել, to terrify, to frighten, to dismay;
— լինել, to be frightened or dismayed.

· Calfa

NBHL (1)

Որ բեկանէ ահիւ զսիրտ այլոց. ահացուցիչ. ահաւոր. սոսկալի. վախ ձգօղ, վախնալու. գօրգուլու, հէյպեթլի.


Ահաբեկութիւն, ութեան

s.

dismay, fear, fright, terror.

· Calfa

NBHL (1)

Հաշեալք ահաբեկութեամբ՝ գտանին ի մէջ կիսամահ տագնապի։ Երկիւղալիցք՝ ահաբեկութեամբ՝ զարհուրեալք. (Պիտ.։)


Ահագին, գնի, ից

adj.

terrible, alarming, frightful;
horrible, hideous, monstrous.

· Calfa

NBHL (1)

φοβερός, ἁπηνής terribilis, immanis, saevus Ահաւոր յոյժ. ահարկու. զարհուրելի. սոսկալի. դժնդակ. ահռելի. գօրգուլու, էօրֆլիւ, հէյպէթլի.


Ահագնալուր

adj.

frightful, terrible to hear.

· Calfa

NBHL (2)

Ահագին ի լսել. որոյ լուրն է ահարկու. զարհուրելի. անտանելի. սոսկալի, սարսափելի.

Ձայն ահագնալուր, ոչ գիտեմ զձեզ։ Ահագնալուր սպառնալիք, կամ հրաման. (Ոսկիփոր.։ Շ. ընդհ.։ Ոսկ. լս.։)


Ահաւոր, աց

adj.

frightful, alarming, terrible.

· Calfa

NBHL (1)

φοβερός foridabilis Ահարկու. զարհուրելի. ահագին. պատկառելի. ակնածելի. հիանալի. ահեղ. շքեղ. փառաւոր. մեծ. ահռելի, վախնալու, սոսկալի. գօրգուլու. եօրֆլիւ. հէյպէթլի.


Ահաւորապէս

adv.

horribly, fearfully, dreadfully.

· Calfa

NBHL (1)

Ահաւոր օրինակաւ. եւ Ահագին. ահեղ կերպով, սոսկալի.


Ահաւորատես

adj.

formidable aspect.

· Calfa

NBHL (1)

Ահեղ տեսլեամբ. մեծագործ. զարմանալի. արմըննալու. հէյպպէթլի. հիքմէթլի.


Ահեղ, ի, ից

adj.

formidable, terrible.

· Calfa

NBHL (1)

Ահեղ իմն է տեղիս այս։ Գազանն չորրորդ՝ ահեղ եւ զարմանալի։ Զգազանսն վառեալ պատրաստէր յահեղ պատրաստութիւն. եւ այլն։


Ահեղակերպ

adj.

wonderful, prodigious, formidable, awful.

· Calfa

NBHL (2)

Ահեղ կերպարանօք կամ տեսլեամբ. ահաւոր. մեծավայելուչ. հրաշափառ. ահռելի, եւ փառաւոր, սոսկալի.

Զկնի երիցն գազանաց տեսեալ չորրորդ ահեղակերպ եւ զարմանալի. (Համամ առակ.։)


Բառացի

adj.

renowned, famous, excellent;
rich.

· Calfa

NBHL (1)

(իբր բառից արժանի. լծ. եւ փարթամ. որպէս եւ յն. է՛ւբօրօս) Մեծանուն, եւ մեծատուն. ճոխ. մեծափառ. անուանի. հռչակաւոր. հոյակապ. պանծալի.


Բառացութիւն, ութեան

s.

renown, glory, excellence, beauty.

· Calfa

NBHL (1)

Բառացի գոլն. ճոխ եւ պանծալի վիճակ. շքեղութիւն. ճոխութիւն.


Բաստ, ից

s.

fortune, luck;
destiny, fate;
wager, bet, stake;
—ս արկանել, to lay a wager, to bet.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զոր (զառաքինութիւն), ոչինչ ճոխութիւն եւ բաստ՝ պանծալի եւ երանելի է. (Սարկ. քհ.։)


Բարբառ, ոց

s.

speech, voice, accent, language, idiom, dialect;
acclamation, exclamation;
cry, clamour;
sound;
կերկերեալ դողդոջ՝ ընդհատ սպառնալից —, a hoarse or gruff, trembling, interrupted, menacing voice;
յօդել —, to offer a word, to speak;
ածել ի —, to make one speak;
— արձակել, to cry, to raise the voice, to exclaim;
հնչեցին օդք ի — ցնծութեան, the air was filled with cries or a thousand cries of joy;
ի Հայ —, in the Armenian language;
— ամպոց, սրաման, thunder, noise;
— ամբոխին, clamour, cry;
— փողոյ, հաւուց, վահանաց, հողմոց, blast of trumpets, ruff;
cackling;
noise or clashing of shields;
whistling or bluster of the wind;
— առիւծու, դաղանաց, cf. Մռնչիւն;
— աղաղակի, rumour

· Calfa


Բարգաւաճեմ, եցի

va.

to make flourish;
to civilize.

· Calfa

NBHL (1)

Բարգաւաճ առնել. պերճ եւ պանծալի կացուցանել. եւ Զուարթացուցանել.


Բարգաւաճիմ, եցայ

vn.

to increase, to flourish, to be in repute, in honour, in vogue, to profit, to improve.

· Calfa

NBHL (1)

Բարգաւաճ լինել. պանծալի եւ արգոյ կամ մեծանուն գտանիլ. մեծանալ. աճել. ծաղկիլ. զուարթանալ. ճոխանալ. փառաւորիլ.


Բարեբաղդ

cf. Բարեբախտ.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր զխաչին տէրունի նշան բարեբաղդ պանծալի. (Նար. ՟Ժ՟Ա։)


Բարեբանեմ, եցի

va.

to bless, to praise.

· Calfa

NBHL (1)

Բարեբանեալ է եւ այս իմաստ հոգեւոր։ Զարմանալի մասամբք երանեալք եւ բարեբանեալք. (Նար. ՟Կ՟Ա. եւ Նար. առաք.։)


Բարեգործեմ, եցի

vn.

to do well, good.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշափառապէս բարեգործեսցես բանդ կենդանի՝ ինձ խօսողութիւն անսայթաքելի. (իբր շնորհեսցես)։ Բարեգործեա՛ ի յանձին ... զամենալից շնորհս բազմապարգեւ քո ողորմութեան. (Նար. ՟Ժ՟Ը. ՟Լ՟Դ։)


Բարեխորհ

adj.

that thinks of good things.

· Calfa

NBHL (1)

Սէր սուրբ ձիթենի պտղալից է ի սրտի բարեխորհին։ Հարք բարեսէրք, եւ բարեխորհք լիցին. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ի՟Զ։)


Բարեհամ, աց

adj.

tasteful, savoury.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս աղբիւր յստակ եւ ցուրտ եւ բարեհամ հեշտալի է ի տօթ ժամու. (Ոսկ. գծ.։)


Բարեմասնութիւն, ութեան

s.

good fortune, happiness, participation of good;
goodness, perfection.

· Calfa

NBHL (1)

Ձի զարդարեալ խիտ եւ հրաշալի բարշին բարեմասնութեամբ. (Պիտ.։)


Բարենշան, ից

adj.

of good sign;
signalized, remarkable, famous.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանկալի այրն այն եւ բարենշան. (Ճ. ՟Ա.։)


Բարեշնորհ

adj.

agreeable, charming.

· Calfa

NBHL (1)

εὕχαρις, εὑχάριστος gratiosus Շնորհալի, շնորհազարդ եւ վայելուչ. հաճոյական. շէնք շնորհք ունեցօղ, սիրուն.


Բարեշնորհութիւն, ութեան

s.

bounty, goodness;
gracefulness, elegance, charms.

· Calfa

NBHL (1)

Յար եւ նման յն. ձայնիս εὑχαριστία , վարի եւ ի մեզ որպէս Շնորհ, եւ Շնորհալի գոլն. եւ Շնորհակալութիւն, կամ գոհութիւն. եւ Խորհուրդ սուրբ հաղորդութեան.


Բարեվայելուչ

adj.

becoming, conformable, convenient, proper, handsome, pretty;
graceful.

· Calfa

NBHL (1)

Բարեվայելուչ եւ ցանկալի է աշխարհն աղուանից ամենագիւտ շահիւք ի բարձրաբերձ կոհակացն կաւկասայ. (Կաղանկտ.։)


Բարեփառ, աց

adj.

glorious, illustrious, splendid, magnificent.

· Calfa

NBHL (1)

εὕδοξος, εὑκλειής, κλεινός, εὑδαιμονῶν gloriosus, honorificus, inclytus, celebris, illustris, felix, beatus Մեծափառ, քաջափառ, փառացի. պանծալի. բարեհռչակ. պատուական, երջանիկ. երանելի.


Բարեփորձ

adj.

well tried, — proved.

· Calfa

NBHL (1)

εὑδόκιμος probus, probatis, et laudatus Փորձ եւ ընտիր. քաջահաճոյ. գովելի գտեալ փորձիւ. հանդիսացեալ. պանծալի.


Բարի, րւոյ, րեաց

adj. adv. s.

good, nice, kind, indulgent;
fit;
fine, handsome;
well, right;
good, benefit, favour, goods;
— է, it is good;
— առնել, to do well;
— or բարեաւ եկիք, be welcome ! համբաւ բարեաց, good reputation;
գիտել զ— կամ զչար, to ignore the difference between good and evil;
զինչ — գործեցից, what shall I do well ? հատուցեր ինձ —ս, you have done me good;
ընկալար անդէն զ—ս քո, you have received good in your life;
յորժամ — լինիցի քեզ, when will you be happy;
բարեօք, cf. Բարւոք;
բարով իմն, cf. Սիրելապէս, cf. Մարդասիրապէս;
cf. Բարեաւ.

· Calfa

NBHL (3)

Άγανὸς, νὴ, νὸυ. Bonus, na, num. Լաւ. ազնիւ. պատուական. գովելի. սիրելի. բաղձալի ըստ ինքեան (ոք, կամ իմն). աղէկ. էյի. ալա՛ մարուֆ. (սանս. վարա, ընտիր, ազնիւ). cf. ԲԱՐՈՒԹԻՒՆ։

Կամ որպէս յն. Καλὁς, λἡ, λὀυ. (լծ. գեղաւոր. աղւոր. կիւզէլ). Գեղեցիկ. հաճոյական. ընտիր. բաղձալի. եւ այլոց օգտակար.

Եւ Ողջութիւն. բարեմասնութիւն. բարօրութիւն. յաջորղութիւն. խօշլուգ. քեմալի բարհաթ.


Բարկացայտ

adj.

angry, vexed, enraged.

· Calfa

NBHL (1)

Բարկացայտ (կամ բարկացեալ) ալիքն՝ լեռնաձեւ կուտակին. (Ագաթ.։)


Բարկութիւն, ութեան

s.

anger, wrath, ire, indignation, passion;
harshness;
disgrace;
զիջանել, ցածնուլ, դառնալ ի բարկութենէ, to be appeased, to allay one's anger;
թափել զ—, to give vent to one's anger;
— or հրացան —, thunder-bolt;
սրտմտիլ բարկութեամբ, to rage, to get into a passion;
— սրտմտութեան, սրտմտութիւն բարկութեան, furry, ire, wrath.

· Calfa

NBHL (1)

Է՛ բարկութիւն, որ պարսաւելի ... եւ է՛ բարկութիւն՝ որ ի վրէժխնդրութիւն յանցաւորաց է. որպէս Աստուծոյն անբարկանալի բնութեանն. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Բարձր, ձու, ձունք, ձանց

adj. adv.

high, elevated;
sublime, eminent, great, excellent;
հոսել ի բարձուէ, to fling, to throw from above;
ի ձայն բարձր, — ձայնի, ձայնիւ բարձու, aloud, loudly;
— առնել, to elevate, to raise on high, to magnify, to exalt, cf. Բարձրացուցանեմ, cf. Վերացուցանեմ, cf. Համբառնամ, cf. Օրհնեմ;
— լինիմ, to be elevated, glorified, cf. Բարձրանամ, cf. Փառաւորեմ;
ճանաչել զբարձունս, to know sublime or profound things;
սեղան —, splendid, sumptuous dinner, banquet;
ի բարձուէ, from above;
— ոճ, elevated style;
— քանդակ, relief, basso-rilievo.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱՐՁՐ. որպէս Պերճ. պչ. պէրծ. Գերագոյն, վեհ, վսեմ, պանծալի, յաղթօղ, հզօր, երեւելի, մեծանուն, շքեղ, պատուական. եւս եւ Ամբարտաւան.