Definitions containing the research ալի : 3180 results

Մազ, ոց

s. adv.

hair;
hair, horse-hair;
nap, shag;
թուխ, սեաւ խարտեաշ, շագանակագոյն, կարմիր, աղեբէկ, սպիտակ —, dark, black, light, chestnut-coloured, sandy, grey, white hair;
գեղեցիկ, գանգուր, բարակ, կակուղ, երկայն —, beautiful, frizzled, fine, soft, long hair;
յարդարեալ, մանեկաւոր or ոլորեալ, գալարուն, խոպոպի —, dressed, crisped, in ringlets, curled hair;
կարճ, տափակ, դիզացեալ, խառնափնդոր, կարծր, իւղոտ —, short, straight, standing up, dishevelled, stiff, greasy hair;
կեղծ —, false hair;
—ք այծեաց, goat's hair;
—իւ չափ, a hair's breadth farther;
exactly, to a hair;
ի —է ոչ վրիպիլ, to hit the mark;
cf. Հեր.

· Calfa

NBHL (1)

Փառք ծրոց ալիք. եւ ո՛չ (եթէ) երեւեալ ի ծաղկի մազոյն, այլ վարուցն փոխումն. (Համամ առակ.։)


Մազեղ

adj.

hairy, long-haired;
shaggy.

· Calfa

NBHL (1)

τριχώδης hirsutus. Որ ունի զմազ շատ. մազաբեր. եւ Փետրալից. մազոտ, բրդլախ.


Մակագրեմ, եցի

va.

to inscribe, to write upon, to entitle;
to ascribe;
to compose.

· Calfa

NBHL (1)

Որք շրջաբերութիւն աստեղացն զպատճառ եղելոցն ամենայնի մակագրեն։ Այլեւ ո՛չ աստուծոյ այնպէս պարտ է մակագրել ամօթալիս նչ գործս եւ անիրաւս։ Հարկի, եւ ոչ յօժարութեան մակագրեն զչարութիւնն. (Նիւս. բն.։)


Մականուն, նուան

s.

surname;
title.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ բնաւորական անուն էր մինաս, եւ մականուն կոչեցեալ կալիկելատոս ( καλλικέλαδος . քաղցրաբարբառ). (Հ=Յ. դեկտ. ՟Ժ.։)


Մակոյկ, կուկի, կաւ

s.

skiff, wherry, bark, boat;
— նաւու, yawl;
հնդիկ —, canoe.

· Calfa

NBHL (1)

σκάφη, σκάφος scapha, navigium, navis, vas cavum et oblongum. Նաւակ փոքրիկ ի ձեւ մագուգի կամ մուկի՝ մուճակի, այսինքն սանդալի ոտից. կուր.


Մահանամ, ացայ

vn.

to die, to expire;
to faint;
to mortify one's body.

· Calfa

NBHL (1)

Զգալիքս եթէ դոյզն ինչ ժամ զօդոյս տուրեւառութիւն ոչ ճաշակեն, մահանան. (Խոսր.։)


Մաղձական, ի, աց

adj.

biliary.

· Calfa


Մաճակալ

s.

plough-man.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ ոչ արօր կշիռ ինչ գործէ առանց մաճակալի. (Նար. ՟Ծ՟Դ։)

Բուռըն հարի զմաճոյ բանին, բայց ոչ նըման մաճակալին. (Յիսուս որդի.։)


Մաճակալութիւն, ութեան

s.

ploughing.

· Calfa

NBHL (1)

Գործ մաճակալի. ղեկավարութիւն մաճոյ. արօրագրութիւն։ (Պիտառ.։)


Մանկութիւն, ութեան

s.

infancy, childhood;
youth;
minority;
cf. Մանկ;
քաջառոյգ, գեղածիծաղ, զբօսասէր, խայտալից —, lively, sprightly, playful, sportive or cheerful youth;
անդստին ի մանկութէնէդ, from your earliest years, from your youth;
ի գեղածաղիկ մանկութեան, in the bloom of youth;
in the prime of life;
անցանել զառաջին մանկութեամբ or ըստ տիս մանկութեան, to be past youth;
եւ — անցանէ, youth must have its time;
cf. Զուարթածաղիկ.

· Calfa


Մանրամաղ

adj.

finely sifted, minute, subtile;
— փոշի, very fine powder or dust, atom, corpuscle.

· Calfa

NBHL (1)

Մանր մաղեալ. որպէս ալիւր, փոշի, շամանդաղ. հիւլէ. մղեղ. եւ այլն. ըստ յն. անհատ մարմին կամ անբաժանելի. ἅτομος, ἅτομα καὶ ἁμερῆ σῶματα atomus, corpus indivisibile.


Մանրամասն, սանց

s. adj.

small part or portion, particle;
mosaic;
minute, detailed;
exact, particular;
— կոտորել, to pound, to beat small, to triturate;
ի — մասունս պարապել, to apply oneself to particulars;
հանճար ամփոփեալի —մասունս, limited intelligence;
միտք ցնդեալ ի —մասունս, a mind lost in details.

· Calfa


Հովանացուցանեմ, ուցի

va.

to extend or spread a shade over, to shade.

· Calfa

NBHL (1)

Համբարձաւ ի յերկինս, եւ զամենայն իմանալի միտք ընդ իւր իմացմանն յարկաւն հովանացոյց. (Լմբ. սղ.։)


Հոտ, ոյ, ով

s.

odour, smell;
perfume, scent;
sign, indication;
— անոյշ, անուշից or անուշութեան, grateful odour, sweet, savory smell, perfume, fragrance, cf. Անուշահոտութիւն;
քաղցր, ախորժելի, թեթեւ, սաստիկ, չար —, sweet or fine, agreeable or delicious, slight, strong, disagreeable or bad odour or smell;
— գարշ, stench;
— առնուլ, հանել, to perceive an odour, to smell, to scent, cf. Հոտոտեմ;
— ունել, to smell, to be odorous;
— հարկանել, բուրել, to spread, to exhale an odour;
cf. Հարկանիմ;
ի հեռաստանէ առնու զ— պատերազմի, he smelleth the battle afar off;
ի —ոյ ջրոյ ծաղկեսցի, it will shoot up as soon as the moisture effects it.

· Calfa

NBHL (1)

(լծ. լտ. օ՛տօռ. յն. օտմի՛, օսմի՛. թ. գօգու, գօխու ). ὁσμή, ὁδμή odor. Զգալի որակ բուրման գոլորշեաց սփռելոց՝ առարկայ ռընգաց ախորժ կամ անախորժ.


Հոտոտելիք, լեաց

s.

the smell, the sense of smelling, nose.

· Calfa

NBHL (1)

Զաստուած փառաւորեսցէ եւ հոտոտելիք՝ յընդունել զհոտ անուշութեան իմանալի եւ զգալի աստուածային պարգեւացն. (Խոսր.։)


Հոտոտեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to smell to.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հոտն յայն սխրալի հոտոտեցաւ, եւ հոտոտեցոյց զամենայն հեթանոսս. (Նար. երգ.։)


Հորիզոն, ի

s. fig.

horizon;
-;
— զգալի, երեւոյթ, ուսումնական, իմանալի, sensible, apparent, mathematical, rational -;
քաղաքական —ն մթագնի, ամպէ, the political-horizon begins to lower, to become cloudy;
—ն սկսանի պարզել, the-begins to clear up.

· Calfa


Հռչակեցուցանեմ, ուցի

va.

to make famous, to trumpet, to sound the fame of, to praise, to exalt;
to publish, to divulge, to make public, to noise or rumour abroad;
to chant, to celebrate, to solemnize.

· Calfa

NBHL (1)

Անսուտ բանիւ զնոցայն հռչակեցուցանեն զառաքինութիւնս։ Զորոյ գովութիւնն տէրունեան մատեանք հռչակեցուցանեն պանծալիս. (Պիտ.։)


Հրաժարեմ, եցի

va. vn.

to cause to renounce or abdicate;
to dismiss, to discharge;
to forbid, to prohibit, to interdict;
to renounce, to abstain, to deprive oneself of, to forego, to forbear, to refrain, to desist, to resign;
to deny, to disown, to refuse;
to take leave of, to bid farewell to;
to die, to decease;
— յաղանդոյ, to abjure, to recant, to renounce;
— յաշխարհէ, to renounce the world;
to enter a convent;
— յիշխնանութենէ, to abdicate, to resign, to tender, to lay down or throw up one's commission;
— ի թագաւորութէնէ, to abdicate the crown;
աղաչեմ զքեզ կալ զիս հրաժարեալ, I pray thee have me excused, I beg you excuse me, I pray you to be kindly indulgent towards me.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաժարելով հրաժարեաց յինէն դաւիթ երթալ։ Համան կամէր հրաժարել ի տիկնոջէն։ աղաչեմ զքեզ, կալ զիս հրաժարեալ։ Հրաժարել ի տանէ, կամ հոգւոյ ի մարմնոյ։ Հրաժարեալք կամ հրաժարեցաք ի միմեանց, եւ ելաք ի նաւն։ Որ ոչ հրաժարեսցէ յամենայն ընչից իւրոց։ Ողորմութիւն հրաժարեաց յինէն։ Ի խրատուէ ամենակալին մի՛ հրաժարեսցես, եւ այլն։ Ընդէ՞ր հրաժարեցաք յաշխարհէ։ Եւ եթէ հրաժարեմք, ընդէ՞ր յետս դառնամք. (եւ այլն. Վրք. հց. ձ. ստէպ։)


Հրախառն

adj.

mixed with fire.

· Calfa

NBHL (1)

ἕμπυρος ignitus, igneus. Հրով խառնեալ. խառն ընդ հրոյ. հրալից. հրակերպ.


Հրածին

adj.

producing fire.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ծնանի զհուր, կամ ի հրոյ. փայլակնացայտ. շանթառաք. հրացայտ. հրալից. հրեղէն.


Հրածորան

adj.

diffusing or spreading fire.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ծորէ կամ բղխէ զհուր, եւ կամ իբրեւ զհուր. հրահոսան աղբիւր իմանալի հրոյ.


Հրահալոց

s.

crucible.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ ի քուայսն անիմանալի հրահալոցացն փորձեր զփրկեալս արեամբ քո. (Բենիկ.։)


Հրահոսան

adj.

fire spreading, shedding fire on.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ՀՐԱՀՈՍ. Հրածորան. հրաբուղխ. որ հոսէ զհուր (զգալի կամ իմանալի).


Հրաշաբուսեալ

adj.

born or produced in a wonderful manner.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշալի օրինակաւ բուսեալ, կամ ի վեր երեւեալ.


Հրաշագեղ

adj.

charming, graceful, of admirable beauty.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշալի գեղով. սքանչելի գեղեցկութեամբ, չքնաղ.


Հրաշագործ

cf. Սքանչելագործ.

· Calfa

NBHL (1)

Մերթ՝ Հրաշալի օրինակաւ գործեալ. զարմանալի. զարմացուցիչ. հոյակապ.


Հրաշադիտակ

adj.

of a fine figure, of charming aspect, of wonderful grace, of singular beauty.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշալի դիտակաւ. սքանչելատեսիլ.


Հրաշազան

adj.

admirable, wonderful;
astonishing, surprising.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշալի որպիսութեամբ. զարմանազան. սքանչելի. սխրալի. ահաւոր.


Հրաշազարդ

adj.

wonderfully ornamented or embellished with.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշալի զարդուք. պանծափայլ. գերափայլ. չքնաղ. գեղազարդ. վսեմ. սքանչելի.


Հրաշազարդեմ, եցի

va.

to ornament or adorn wonderfully well.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշալի օրինակաւ զարդարել. ի զարդ սքանչել յօրինել.


Հրաշազնին

adj.

exciting admiration, charming, enchanting.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշալի ի զննեզ կամ ի զննութեան.


Հրաշածաղիկ

s. bot. balsamine, balsam.

· Calfa

NBHL (1)

Նման հրաշալի ծաղկան.


Հրաշակերտ, ից, աց

adj. s.

extremely well built or done, wonderful, astonishing, surprising;
masterpiece;
եօթն —ք, the seven wonders.

· Calfa

NBHL (1)

ἑξαίσιος eximius, magnificus, stupendus. Հրաշիւք իմն, կամ հրաշալի ճարտարութեամբ կերտեալ, կառուցեալ, յօրինեալ. հրաշալի. հրաշափառ, վսեմ. եւ Հոյակապ եւ մեծագործ ինչ. սքանչելի եւ ահաւոր գործք.


Հրաշակերտեմ, եցի

va.

to make, build or construct wonderfully well.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշալի օրինակաւ կերտել, յօրինել.


Հրաշանազելի, լւոյ, լեաց

adj.

very pretty, charming, fair.

· Calfa

NBHL (1)

Պարկեշտագեղ. սքանչելաշուք. կարի պանծալի.


Հրաշանամ, ացայ

vn.

cf. Սքանչանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր կր. Հրաշալի լինել, կամ երեւել. որ եւ ասի Սքանչանիլ, կամ սքանչանալ.


Հրաշանշան

adj.

wonderful, prodigious, miraculous.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշալի եւ նշանաւոր. երեւելի. ականաւոր.


Հրաշանուն

adj.

renowned, very celebrated, famous.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշալի նուամբ. մեծանուն յոյժ.


Հրաշաշնորհ

adj.

very graceful, very charming.

· Calfa

NBHL (1)

Յոյժ շնորհալի. շնորհաշուք.


Հրաշապատում

adj.

extremely well narrated;
relating wonders;
mysterious.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշալի բանիւ պատմօղ, ճառօղ. եւ պատմեալ, ճառեալ.


Հրաշապէս

adv.

cf. Սքանչելապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր հրաշիւք. եւ Հրաշալի օրինակաւ. սքանչելապէս.


Հրաշատեսիլ

adj.

cf. Սքանչելատեսիլ.

· Calfa

NBHL (3)

Կամ Հրաշալի տեսլեամբ.

Հրաշատես եւ զարմանալի փառօք. (Ճ. ՟Ը.։)

որ եւ ՀՐԱՇԱՏԵՍԱԿ. ՀՐԱՇԱՏԵՍ. Հրաշալի տեսլեամբ. հրաշագեղ.


Հրաշացուցանեմ, ուցի

va.

cf. Սքանչելացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Սքանչացուցանել. հիացուցանել. եւ Հրաշալի յօրինել, կացուցանել,. պայծառ զարդարել. հանդիսացուցանել.


Հրաշափառ

adj.

most majestic, — glorious, — august.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշալի փառօք. գերահրաշ. մանաւանդ գերափառ, իբրու գեր ի վերոյ քան զվարկ կամ զկարծիս, ինչ մի արտաքոյ կարծեաց. սքանչելի եւ հիանալի յոյժ. որպէս յն. բարա՛տօքսօս. παράδοξος, θαυμασιώτατος praeter opinionem, inopinatus, admirabilis, paradoxus. խելքէ վեր.


Հրաշք, շից

s. fig.

miracle, marvel, wonder, prodigy, portent;
monster;
spectre, phantom, larvae, ghosts;
— իմաստութեան, prodigy of science, of wisdom;
—շս գործել, to work a miracle;
to perform miracles, to do or work wonders;
ի —շս զարմացման ածել, to surprise, to astonish, to stun, to amaze, to astound;
ո՜վ —շիցս, what a wonder ! good Heavens ! Goodness gracious !.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՀՐԱՇ. θαῦμα miraculum, res mira, admiratio τέρας prodigium . Սքանչելիք. գործ զարմացուցիչ՝ որպէս գեր ի վեր քան զբնութիւն կամ զկարծիս. նշան կամարհեստ աստուածային, ահաւոր եւ հիանալի. որպէս եւ հրաշալի գոլն. ահաւորութիւն, եւ հիացումն. հրաշանալն. զարմանք.


Հրդեհեմ, եցի

va.

to burn, to kindle, to set fire to.

· Calfa

NBHL (1)

Բնութիւնք հրդեհեալ հալիցին. (՟Բ. Պետ. ՟Գ. 13։)


Հրեշտականման

adj.

adb. resembling an angel, like an angel.

· Calfa

NBHL (2)

Իմանալիս այս ի մեզ (հոգիս՝ է) հրեշտականման, եւ ի նոյն էութենէ, այլ ոչ հրեշտակ, այլ՝ հոգի միայն (բանական). (Եղիշ. հոգ.։)

Երեւէին ցանկալի շղթայիւքն երջանիկք եւ հրեշտականմանք. (Փարպ.։)


Հրէաստան, ի

s.

Judea.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բեթղեհէմ հրէաստանի։ Լուաւ, եթէ յիսուս եկեալ է ի հրէաստանէ ի գալիլեա.եւ այլն։


Հրճուական, ի, աց

adj.

gladdening, cheery, joyous, mirthful.

· Calfa

NBHL (1)

τερπνός jucundus. Ուրախական. զուարճացուցիչ. զուարճալի.