Definitions containing the research ալի : 3180 results

Փառակից, կցի, կցաց

adj.

equally glorious, having the same glory as another, sharing another's glory.

· Calfa

NBHL (1)

Նախայաւիտեան որդին՝ փառակից հօր եւ սուրբ հոգւոյն։ Հոգիդ ճշմարիտ՝ փառակից հօր եւ որդւոյ։ Որ բանիւ բանդ հօր գոյացուցեր զիմանալիսդ՝ ի պաշտօն փառաց քոց, եւ էակից փառակցացդ. (Շար.։)


Փառացի, ցւոյ

cf. Փառաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Փառաւոր. պանծալի. հոյակապ. նազելի. շքեղ.


Փառաւոր, աց

adj.

glorious, illustrious;
— առնել, to pay honours to, to glorify, to praise, to celebrate, to extol;
— լինել, to be glorious, glorified, honoured, extolled.

· Calfa

NBHL (2)

ἕνδοξος gloriosus, honoratus, inclytus, nobilis. Ունօղ զփառս՝ զներքին կամ զարտաքին. փառացի. պանծալի. մեծանուն. հռչակաւոր. ճոխ. պատուական. ազնուական. իշխանաւոր. յարգելի. գովելի, փառաւորեալ. փառազարդ. հոյակապ (անձն կամ իր).

Փառաւոր եւ ի դասուց համազարմ նմանացեղիցս ցանկալի երգօք ներբողականս տաւղօք. (Նար. կուս.) իմա՛ փառաւորեալ։


Փառաւորեալ

adj.

glorified, glorious.

· Calfa

NBHL (1)

(ա՛յլ է եւ ընդունելութիւնն. ) ἕνδοξος gloriosus, honoratus. որպէս ա. (ա՛յլ է եւ ընդունելութիւնն ն. δοξάζων glorificans. կ. δεδοξασμένος glorificatus ). Որ փառաւորեալ է, կամ արժանի փառաց. փառաւոր. գովելի կամ գովեալ. պանծալի. պատուական.


Փառաւորութիւն, ութեան

s.

glorification;
glory, magnificence, pomp, splendour;
փառաւորութեամբ, cf. Փառաւորապէս.

· Calfa

NBHL (1)

δόξασμα, δόξα, ἕνδοξον, κλέος, εὑκλεία, εὑημερία glorificatio, decus եւ այլն. Փառաւորիլն, եւ ելն. մեծարանք. պատիւ. շուք. պարծանք. փառք. իրք պանծալիք. վայելութիւն, հանդէս. հռչակ. բարօրութիւն. ճոխութիւն. պերճութիւն.


Փառք, ռաց

s.

glory;
honour, praise, fame, renown, celebrity;
majesty, splendour, magnificence.

· Calfa

NBHL (1)

δόξα gloria, honor κλέος celebritas, splendor nominis. (լծ. Վարկ. յարդ. ) Մեծ համարումն առաջի այլոց, եւ պատիւ ընծայեալ ումեք. շուք. մեծարանք. գով. հռչակ. հանդէս. եւ Պանծալի ձիրք, պարծանք. զարդ. վայելչութիւն. մեծութիւն, եւ Նշան մեծութեան. (յն. տօ՛քսա որ է կարծիք, եւ փառք. )


Փաստական, ի, աց

adj. gr.

causative;
accusative.

· Calfa

NBHL (1)

Յսկզբանն իսկ տենչալի տեսական փաստականին իւրոյ յորդորմանէ. (Մագ. ՟Ը։)


Փարելի, լւոյ, լեաց

adj. s.

affecting, moving, touching;
amiable, dear;
offscum, offscouring, cf. Ջնջան;
— առնել, ասել, to conjure, to beseech, to entreat, to beg, to supplicate.

· Calfa

NBHL (3)

Այն՝ զորով լինի փարիլ. գրկելի. սիրելի. տենչալի. խանդաղատելի.

Աղօթք աղերսալիք, եւ պաղատանք փարելիք. (Ագաթ.։ եւ Խոր. հռիփս.։)

Առ քեզ են բանք իմ փարելի, ո՛վ դու քաղաք յոյժ պանծալի. (Շ. եդես.։)


Փութապէս

adv.

in haste, hastily, diligently, promptly, rapidly, quickly, soon.

· Calfa

NBHL (1)

Գտեալ զըղյալին՝ բերզէ զստոյգն փութապէս. (Խոր. ՟Ա. 8։)


Փսխած, ի

s.

vomit;
շուն դառնայ ի — իւր, the dog returns to his vomit.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զշունց փսխածն աղտեղագոյնս եւս փոխեն զտաղակալի բանիցն զգարշութիւնս. (Մանդ. ՟Ժ՟Է։)


Փրթուցանեմ, ուցի

va.

to detach, to separate, to take away;
— զմածուցեալն, to unglue, to unsolder;
— զնետն, to let fly an arrow;
— զբեւեռեալն, to unnail, to unhook;
— զշղթայն, to unchain, to unfetter, to unshackle.

· Calfa

NBHL (1)

Առեալ զհաստաբեստ աղեղն իւր, եւ լայնալիճ գրկօք կորովակի փրթուցեալ զնեան ի վեր յօդն. (Ուռպ.։)


Փրծանիմ, փրծայ, ծեալ, ծուցեալ

vn.

to be detached, taken away, to escape, to break away, to shake off, to get rid of;
cf. Յիշատակ.

· Calfa

NBHL (1)

Փրծաւ ի տաղտկալի դառն կենաց։ Մի՛ ինչ իցէ՝ որ փրծանիցի յուշոյ յիշատակաց։ Մազպուրծ լեալք փրծանէին ի խռովութենէ ամբոխին։ Ելեալ փրծեալ ի բան տէն։ Եւ ոչ զերծեալ փրծանի։ Փրծանէին ի ձեռաց նեղչացն։ Զի ի դատաւորին ձեռանէ աստէն իսկ փրծայց. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 16 ՟Ա. 1։ Ճ. ՟Ա. Արծր. ՟Գ. 13։ Շիր.։ Յհ. կթ.։ Նար. ՟Կ՟Ը։)


Փրփրադէզ

adj.

covered with foam or froth, frothy, foaming;
— ալիք, foaming billows.

· Calfa


Փրփրական, ի, աց

adj.

spumous.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրելեացն ճաշ յօրինեսցցեն.. . զտեսակս հրաշալիս արտակերտելով՝ փրփրականս, եւ ծաղկերանգս՝ ասրակերպս. (Բրս. ի ստեփ.։)


Փրփրամ, ացայ

vn.

cf. Փրփրանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ծովածուփ ալիք կուտակելոցն, եւ փրփրացեալ լեռնացելոց շրջեալ հատանէր. (Յհ. կթ.։)


Փրփրանամ

vn.

to foam, to froth, to spume, to mantle;
to slaver;
— օճառի, to lather.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ծովածուփ ալիք կուտակելոցն, եւ փրփրացեալ լեռնացելոց շրջեալ հատանէր. (Յհ. կթ.։)


Փքոցուռոյց

adj.

swollen, bloated, inflated, puffy, turgid, high-flown, fustian, bombastic, emphatic.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ փողն միթէ եղջի՞ւր ինչ գոչիցէ՝ փքոցուռոյց լնդօք, թռալիր օդով՝ փողիցն այամամբ. (Ագաթ.։ եւ ՃՃ.։)


Ք (ké)

s.

the thirty sixth letter of the alphabet, and the thirtieth of the consonants;
nine thousand, nine thousandth.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Շնորհալին ի տաղս այբուբենից նուադէ առ ի խրատ, Քէն, Քեզ կատարումն՝ է (կամ Քէն կատարումըն) այս տառից, տայ ակնունել աւուրն ելից։ Քէն՝ Քրիստոսի՝ ձեւովն իւրով, զմեզ յոդորէ խաչակցելով։


Քահանայագործութիւն, ութեան

s.

consecration.

· Calfa

NBHL (1)

Մկրտեաց զնոսա ... կացեալ երիս ժամս լոյսն ի վերայ սխալի քահանայագործութեանն. (Զենոբ.։)


Քաղցրաբանութիւն, ութեան

s.

sweet tongue, kind things, honeyed, fine or soft words, flattering discourse, flattery, wheedling, blarney.

· Calfa

NBHL (1)

Լսէր զքաղցրարանութիւնն եւ զշնորհալի բանս երանելոյն. (Փարպ.։)


Քաղցրաբարբառ

adj.

honeytongued;
sweet-voiced, melodiously singing.

· Calfa

NBHL (1)

մ. ἠδύφωνος dulcisonus. Քաղցրաձայն. եւ ախորժալուր. հեշտալի. եւ քաղցր բարբառով՝ ձայնիւ կամ լեզուաւ.


Քաղցրալուր

adj.

agreeable, sweet to the ear, gentle, docile, submissive.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ հեշտալի եւ քաղցրալուր մատուցման բանիցն խառնեալ. (Պիտ.։)


Քաղցրախառն

adj.

mixed with sweetness, sweet;
mild, soft, temperate;
— բանք, honeyed words.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղցրախառն օդոց շնորմունք։ Ըզքաղացրախառն օդ, եւ զզուարճալի զբոյս. (Փարպ.։ Ժմ.։)


Քաղցրածաւալ

adj.

spread or sprinkled gently.

· Calfa

NBHL (1)

Ցօղ քաղցրածաւալ՝ ցանկալի զուարթնոցն. (Շար.։ եւ Գանձ.։)


Քաղցրահայեաց

adj.

mild-looking;
fine, graceful.

· Calfa

NBHL (3)

Երեսք հեզոյն քաղցրահայեաց եւ հեշտալի տեսակ ունի. (Կիր. ՟ը. խհ.)

ՔԱՂՑՐԱՀԱՅԵԱՑ. Ցանկալի եւ ախորժ հայեցողաց. զուարճալի աչաց. քաղցր տեսլեամբ.

Ո՛րչափ ինչ քաղցրահայեաց եւ ցանկալի իցէ տեսիլ լուսոյն։ Զքաղցրահայեաց նշուլից արեգականն։ Քաղցրահայեաց ճառագայթից. (Վեցօր. ՟Բ. ՟Ե։ Շիր.։ եւ Ճ. ՟Ա.։)


Քաղցրանամ, ացայ

vn. fig.

to become or grow sweet, mild;
to soften down, to relent.

· Calfa

NBHL (1)

γλυκαίνομαι dulcesco ἠδύνομαι suave reddor ἠδύς , χρηστός γίνομαι dulcis, suavis fio. Փոխել ի քաղցրութիւն. քաղցր եւ հեշտալի լինել կամ երեւիլ. հանճոյ կամ ախորժելի գտանիլ. քաղցըրնալ, անուշնալ. իրօք կամ նմանութեամբ.


Քաղցրատենչ

adj.

sweet and desirable (sleep).

· Calfa

NBHL (1)

Քաղցր եւ տենչալի.


Քաղցրարար

adj.

producing sweet things.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ է հրէաստան քաղցրարար, եւ պտղալից. (Խոր. աշխարհ.։)


Քամեմ, եցի

va. fig.

to press, to squeeze, to extract, to wring;
to strain, to filter;
to drain, to cause to flow;
to exhaust, to drain, to use up, to empty;
— զբաժակ, to swallow up, to drain, the cup;
— զբաժակ մինչեւ ցմրուր, to drink the cup to the dregs, to swallow the pill;
— զամենայն մրուրս դառնութեան, բաղդին, to drain or exhaust the rigours of fate;
յինքն —, to suck, to imbibe, to draw in;
արտասուք յաչաց նորա քամէին, he wept bitterly;
հողմով —, to winnow.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրան ոխակալ եւ ակն նախանձալից՝ արտասուք քամէին. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 4։)


Քայքայեմ, եցի

va.

to dissolve, to undo, to destroy, to take to pieces;
to disperse, to break up;
— զմիտս, to dissipate, to distract;
— զխաւար, to chase the darkness.

· Calfa

NBHL (1)

Խաւարն քայքայեալ ցրուեսցի յիմանալի ճառագայթից քոց։ (Յերեսաց արեգական) քայքայի սակաւ տեսիլն ականն ի տկար զօրութենէ լուսոյն զոր ունի։ Որ քայքայէ զտեսիլ աչացդ լուսաւորաց, որ ոչ ետ ճշգրտիւ նշմարել. (Սարկ. աղ.։ Շիր.։ Վեցօր. ՟Զ։)


Քանդակագործ, աց

s. adj.

sculpture;
chiselling;
sculptured or chased object;
sculptor, carver;
chaser;
sculptured, carved, chiselled, notched.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ քանդակագործ տերեւոցն անօսրութիւնն մացէ մեղմով արեւն։ Զիա՞րդ ծակոտեալ դրոշմեալ են իբրեւ զգործ քանդակագործի զարմանալի՝ տերեւովքն այդիք. (Վեցօր. ՟Ե.) (ուր իմաստն եւեթ տեսան ի յն)։


Քանիօն

adj.

cf. Քանի;
— ! — եւս! — առաւել՞, how much more! with still more reason.

· Calfa

NBHL (1)

տե՛ս թէ զայն վասն հայրենի գթոյս տամ քեզ, քանիօ՞ն առաւել յորժամ դու լծակից տացես սիրոյ զհնազանդութիւն քո։ Եթէ զգալի ջրոյ զօրութիւն է զայս առ ի զգալի նիւթքս առնել, քանիօ՞ն առաւել զիմանալի՛ շնորհաց հոգւոյն ներգործութիւն գերազանցէ գնել. (Շ. ՟ա. յկ. ՟Է՟Ա։ Լմբ. սղ.։)


Քաջաբոյս, բուսի, ից

adj.

well sprouted, flourishing;
good-tempered;
well affected.

· Calfa

NBHL (1)

Բնութեան քաջաբոյս զարգացումն զուարթս եւ զարմանալիս յարդարէ. (Պիտ.։)


Քաջազուարթ, ի, ից

cf. Քաջազուարճ.

· Calfa

NBHL (2)

Տունկ քաջազուարճ երեւեալ։ Զքաջազուարճ եւ զսաղարթալի տունկն։ Մանկունք՝ որպէս տնկոցն քաջազուարճք՝ պահոց ջրով ոռոգեսցին. (Ճ. ՟Ը.։ Երզն. լս.։ Բրս. պհ.։)

ՔԱՋԱԶՈՒԱՐԹ ՔԱՋԱԶՈՒԱՐՃ. εὑανθής pulchre floridus εὑθηνούσα vigens, bene crescens. Զուարթագեղ. սաղարթազուարճ. քաջածաղիկ. ուռճացեալ. յուռթի. առոյգ, դալար. ծաղկեալ. զուարճալի. վայելչացեալ.


Քաջազուարճ, ի, ից

adj.

flourishing, full-blown;
cheerful, brisk, joyous, merry-looking.

· Calfa

NBHL (2)

Տունկ քաջազուարճ երեւեալ։ Զքաջազուարճ եւ զսաղարթալի տունկն։ Մանկունք՝ որպէս տնկոցն քաջազուարճք՝ պահոց ջրով ոռոգեսցին. (Ճ. ՟Ը.։ Երզն. լս.։ Բրս. պհ.։)

ՔԱՋԱԶՈՒԱՐԹ ՔԱՋԱԶՈՒԱՐՃ. εὑανθής pulchre floridus εὑθηνούσα vigens, bene crescens. Զուարթագեղ. սաղարթազուարճ. քաջածաղիկ. ուռճացեալ. յուռթի. առոյգ, դալար. ծաղկեալ. զուարճալի. վայելչացեալ.


Վարսավիրայ

cf. Վարսաւիրայ.

· Calfa

NBHL (1)

Կոչէ վարսաւիրայ. եւ էր ընդ զգալւոյ սափրչին եւ իմանալի վարսավիրայցն սատանայ. (Փիլ. սամփս.։)


Վաւերական, ի, աց

adj. s.

authentic, valid, legitimate;
—, —ն, seal, signet, ring;
— մատանի, signet-ring;
— արքունի, great seal.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԱՒԵՐ, մանաւանդ ՎԱՒԵՐԱԿԱՆ. δεκτός acceptabilis κυριότερος dignior. (լծ. պ. պաւէր, հաւատ, հաւատալի. պաւէր գէրտէն, հաւատալ. եւ յն. վէվէօս. լտ. վալիտուս, հաստատուն. զօրեղ). Արժանահաւատ. ընդունելի. հաւատարիմ. հաւաստի. պատուական. տիրագոյն. ստոյգ.


Վեհացուցանեմ, ուցի

va.

to exalt, to elevate, to extol, to deify.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԵՀԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. Վեհ կացուցանել. ի վեր հանել. պանծալի առնել.


Վեր, ի վեր

adv. fig. bot. adj.

above, upon, on, over;
on high, high, high up;
վեր ի վայր, ի վեր եւ ի վայր, up and down, high and down, upside down;
topsy turvy;
frequently;
ի վեր եւ ի խոնարհ, up and down, always, incessantly, at every moment, ever;
ի վեր անդր, above, up there;
ի վեր քան զամենայն, above all;
վեր ի վայր կործանել, to turn upside down, to turn topsy turvy, to upset, to overset;
վեր ի վայր շրջել, to turn over, to overthrow, to overturn;
to disorder, to disturb;
ի վեր մատչել, to go higher up, to ascend;
ի վեր ունել, to bear up, to support, to sustain, to prop;
ի վեր հանել, բերել, to elevate, to raise on high;
to discover, to manifest, to unmask, to unveil, to denounce, to disclose, to reveal;
ակն ի վեր տալ, to lift up one's eyes, to look up, to raise one's head;
ձի ի վեր առնուլ, to ride, to mount on horseback;
ի վեր գալ տնկոյն, to peep out heads, to pullulate and grow, to sprout, to bud;
ի վեր կացուցանել զսպանեալն, to raise from the dead, to bring to life again;
ի վեր քան զբան, ineffable;
inexplicable;
ի վեր է այս քան զկար զօրութեան իմոյ, that is beyond my power;
ի վեր քան զպայման մերասեր բնութեան, above humanity;
որպէս ի վեր անդր ասացաք, as we have already said;
վեր ի վերոյ, apparent, superficial, feigned, affected;
երկիր պագին նմա —, they feigned to worship him;
superficially, apparently, affectedly;
— ունելով գիտութիւն, without a thorough knowledge of, having a smattering of.

· Calfa

NBHL (2)

Որ զյովհաննէս երանելի վեր ի վայր շրջշրջէ։ Ի վեր եւ ի վայր զգալիլեա ի մէջ բերէին։ Ի վեր եւ ի վայր յեղյեղլով (կամ վեր ի վայր յեղյեղելով). (Ոսկ. յհ.։)

Մի՛ ոք թեթեւ եւ վեր ի վերոյ զհամբերութիւն վարկանիցէ եւ դիւրստանալի. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)


Վերաբանութիւն, ութեան

s.

analogy.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքեցին զմեզ յաղեքսանդրիա ի լեզու պանծալի (հելլենական) ի ստոյգ յօդանալ ճեմարանին վերաբանութեան (կամ վերբանութեան). (Խոր. ՟Գ. 62։)


Վերաբերեմ, եցի, րի

va. med.

to elevate, to raise;
to appose, to subjoin, to superadd;
to manifest, to disclose;
to utter, to pronounce;
to translate;
to present, to offer;
to attribute, to ascribe, to refer;
to eructate, to retch, to vomit, to cast up, to reject.

· Calfa

NBHL (1)

Զարմասցի, եւ ընդ նմին զներբողականն վերաբերեսցէ բան։ Այսպէս եւ շնորհալիցն պօղոս վերաբերեաց բանիւ, ասելով։ Զորոյ զքաջափառութեանց զի՞նչ եւս քո բաւականասցի վերաբերել բանիւ։ Վերաբերեսցուք ճշմարիտ պատմութեամբ, եւ այլն. (Պիտ.։)


Վերակնարկեմ, եցի

vn.

cf. Վերակնեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Վերակնարկելով քեզ բարերարի՝ յանակնկալս կենաց վհէ արտաբերել ի լոյս անձկալի. (Նար. ՟Ի՟Զ։)

Վերակնել յաստուածգիտութեան լոյս։ Յորս սակաւ ինչ կարէ վերակնել իմանալի մարդն իւր աչօքն միայն։ (Սկեւռ. ես.։ Վրդն. երգ.։)


Վերակնեմ, եցի

vn.

to look on high, to lift up one's eyes.

· Calfa

NBHL (2)

Վերակնարկելով քեզ բարերարի՝ յանակնկալս կենաց վհէ արտաբերել ի լոյս անձկալի. (Նար. ՟Ի՟Զ։)

Վերակնել յաստուածգիտութեան լոյս։ Յորս սակաւ ինչ կարէ վերակնել իմանալի մարդն իւր աչօքն միայն։ Սկեւռ. (ես.։ Վրդն. երգ.։)


Վերահնչեմ

va.

to exclaim, to raise the voice, to cry out.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԵՐԱՀՆՉԵԼ. չ. Ծաւալիլ հնչման. լսելի լինել.


Վերաչուեմ, եցի

vn.

to go up wards, to fly on high.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ամպ վերաչուէ առանց հողմոյ։ Յիմանալիսն վերաչուեցեր ի կայանս հանգչել. (Նար. ՟Ծ՟Դ. եւ Նար. կուս.։)


Վերընդունիմ, ընկալայ

vn.

to receive, to accept.

· Calfa

NBHL (1)

Տէր աստուած մեր զբազկատարած զաղաչանս ծառայից քոց վերընկալիցս. (Պտրգ.։)


Վէս, վիսաց

adj.

highflown, arrogant, proud, saucy, insolent, haughty, fierce;
harsh, hard-hearted, cruel, inhuman, brutal;
cross, crabbed, surly, peevish.

· Calfa

NBHL (1)

Անխոնարհ եւ անկորանալի, ինքնահաճ եւ վէս. (Փիլ. բագն.։)


Վիժած, աց

adj. s.

abortive;
abortion.

· Calfa

NBHL (2)

Ըստ նմանութեան վիժածացն ծննդոց յարգանդէն օտարացն։ Ծանցուք եւ զպանծալիս ձեր զծնունդսդ, մանաւանդ զվիժածոդ. (Առ որս. ՟Դ. ՟Ժ՟Դ։)

Զօրէն ծանրաշարժ տաղտկալի ուրուք բնութեան վիժածս եւ անցս արտայայտել բոյսս. (Պիտ.։)


Վիհ, վհաց, վհից

s. adj.

abyss, gulf, chasm;
chaos;
hell, the bottomless pit;
grave, tomb;
great distance;
profound, deep;
անդնդախոր —ք ծովու, the depths of Ocean;
— թշուառութեան, depths of misery.

· Calfa

NBHL (1)

Յանակնկալս կենաց վհէ արտաբերել ի լոյս անձկալի։ Ոչ անդունդք խորոց, ոչ վիհք վհից։ Օրհնեսցի անուամբ քո գթած՝ վիհն իմ հանգստեան. (Նար. ՟Ի՟Ե. ՟Խ. ՟Կ՟Ե։)


Վիճակ, աց

s.

lot, chance, destiny, fate, fortune;
ballot, suffrage, vote, voice;
lot, state, condition;
lot, portion, share;
lottery;
sorcery;
inheritage, possession;
fief, farm;
department, district, liberties, precinct, extent of jurisdiction, territory;
diocese;
clergy;
situation, condition, fortune, rank, quality, dignity, office, employment, profession;
—ս արկանել, to draw or cast lots, to ballot, to vote;
to practise witchcraft;
— արկանել ի վերայ իրիք, to cast lots or to draw for anything;
—աւ տալ, to give through lottery;
ետուն —ս նոցա, they drew their names by lot;
եւ ել վիճակն մատաթեայ, and the lot fell upon Matthias.

· Calfa

NBHL (1)

Արաք բուսարձակք, եւ վիճակք պտղալիցք. (Վեցօր. ՟Բ։)