Definitions containing the research անկ : 5285 results

Զբօսեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Զբօսուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մարմին զբօսացուցանէ զմանկութիւն. (Երգ. ՟Ը. 1. ի վերջն։)


Զգալապէս

adv.

sensibly;
sensually;
materially;
openly.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ որում աստ զգալապէս ծերք եւ մանկունք շրջագային զբոցովն. (Տօնակ.։)


Զգալի, լւոյ, լեաց

adj. adv.

sensible, perceptible, palpable;
—ք, the senses;
intellectual faculties;
ընդ զգալիս պշնուլ, to abandon one's self to passions;
really, truly.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն որ մարմին է, զգալի է. եւ որ անմարմին է, իմանալի է. եւ զգալի այն ասի՝ որ ընդ զգայարանացս ի ներքոյ անկանի, կամ ընդ ամենեքումբք, կամ ընդ ոմամբք, կամ ընդ միոյ. (Շ. թղթ.։)


Զգածիմ, ծայ

vn.

to be infected;
to fly into a passion;
to clothe, or to dress one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցկութիւնք ի բաց բարձեալ են, տխուր անկերպութեամբ ամենայն ինչ զգածաւ. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Զգայական, ի, աց

adj.

sensitive;
sensible;
sensual;
discreet, vigilant;
-*, the sensible things;
the beasts, brutes;
the senses.

· Calfa


Գաւազան, աց

s.

stick;
rod, switch, whip;
wand;
cudgel;
crook;
flail;
bar;
sprig, shoot;
twig;
stock, lineage;
— իշխանութեան, sceptre;
— եպիսկոպոսական, crosier.

· Calfa

NBHL (1)

Ազգք ընդ իւրեանց գաւազանաւ անկեալք. (Բրս. յուդիտ.։)


Գաւառապետ, ի, աց

s.

governor of a province, prefect;
agent, manager;
— միմանձանց, provincial.

· Calfa

NBHL (2)

Եթէ որբոց գաւառապետն վախճանիցի, զայլ ոք կարգել՝ ներքոյ աւուրց տասանց ... Մինչեւ հաստատիցեն զմանկանցն գաւառապետսն. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)

Որոց մանկունք գաւառապետաց կարօտանան։ Գաւառապետք մանկանցն։ Եթէ այր եւ եթէ կին գաւառապետ գոլով։ Եթէ պարտապան ոք իցէ ի գաւառապետացն, հանդիսարանն առնէ զընտրութիւն. (անդ. ՟Ժ՟Ա։)


Գգուեմ, եցի

va.

to caress, to cajole, to coax, to fondle, to flatter, to cocker, to dandle.

· Calfa

NBHL (1)

Զմանկագոյնս իբրեւ զորդիս սիրելիս գգուէր. (Եղիշ. ՟Ը։)


Գգուեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Գգուեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանկութեամբ գգուեցուցանէ զնոսա. (Մծբ. ՟Զ։)


Գեհ, ից

s.

valley;
ditch, trench;
grave;
flock, herd.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս որ ի գեհք վհի անկանի. (Լմբ. սղ. ԺԷ։)


Գեհենաժառանգ

adj.

heir or worthy of hell.

· Calfa

NBHL (1)

Իվիհս անկանգնելին կորստեան գեհենաժառանգ սատակման. (Անան. եկեղ։)


Գեղաստանեայք

s. pl. villages, fields.

· Calfa

NBHL (1)

Կոխեցին քանդեցին զգեղեցիկ ստացուածս այգեստանեացն եւ գեղաստանեացն։ Հրամայեցին (տալ) նմա գեօղաստեայս բնաբար ծառայութեան, եւ գետ ձկնորսաց։ Որ միանգամ առաջին թագաւորացն աղուանից գեօղաստայք եւ սահմանք լեալ էին. (Կաղանկտ.։)


Գեղեցկագոյն

adj.

very pretty, — agreeable, genteel, graceful, charming.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցիկք եւ մանկանց առ բռնաւորն բանքն, եւ քան զգեղեցկագոյնսն գեղեցիկք. բայց գեղեցկագոյնք եւ մօրն յորդորականք. (Ածաբ. մակաբ.։)


Գեղեցկաշէն

adj.

cf. Գեղեցկակերտ.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցկաշէն եկեղեցի, տաճար, քաղաք։ Տունս գեղեցկաշէնս. (Ասող. ՟Գ. 47։ Գանձ.։ Կաղանկտ.։ Վրք. հց. ՟Գ։)


Գեղեցկատես

adj.

having a good aspect, well looking, handsome, graceful, agreeable.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ խնայէր ակն նոցա ի գեղեցկատես պայծառագեղ մանկան հասակ արուի կամ իգի. (Կաղանկտ.։)


Գեղեցկատեսիլ

adj.

cf. Գեղեցկատես.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ խնայէր ակն նոցա ի գեղեցկատես պայծառագեղ մանկան հասակ արուի կամ իգի. (Կաղանկտ.։)


Գեղեցկատիպ

adj.

well shaped, made, printed, pretty.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցկատիպ զգեստ, անկուած. (Անան. եկեղ.։ Նար. խչ.։)


Գեղձումն, ման

s.

strong or intense desire, eagerness, wish, longing.

· Calfa

NBHL (1)

Շարժեսցէ զկենդանին առ գեղձումն ցանկութեան (կերակրոյ). (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Բ։)


Գեղջուկ, ջկաց

s. adj.

peasant, villager, countryman, boor, plebeian;
rustic, unpolite, uncivil, vulgar, low.

· Calfa

NBHL (1)

χωρίτης rusticus, rusticanus, ἱδιώτης privatus, plebejus, unus e vulgo որ եւ ԳԵՂՋԵԱՅ, ԳԵՂՋԱՅԻՆ. Գեղական. շինական. եւ Գռեհիկ. ռամիկ. սոսկական. անկիրթ. տգէտ.


Գետնախշտեայ

adj.

that stretches it self, that lies on the ground.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵՏՆԱԽՇՏԵԱՅ ԳԵՏՆԱԽՇՏԻ. χαμαιεύνης, χαμαικοιτής, χαμαικοίτος humi cubans Որոյ խշտին է մերկ գետին, կամ անկողինն է որպէս զգազանաց հող մերկ.


Գետնախշտի

vn.

cf. Գետնախշտեայ. to stretch one's self, to lie on the ground.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵՏՆԱԽՇՏԵԱՅ ԳԵՏՆԱԽՇՏԻ. χαμαιεύνης, χαμαικοιτής, χαμαικοίτος humi cubans Որոյ խշտին է մերկ գետին, կամ անկողինն է որպէս զգազանաց հող մերկ.


Գետնակոչութիւն, ութեան

s.

geomancy.

· Calfa

NBHL (1)

Բարբաչմունս գետնակոչութեամբն յօրինէին, եւ ոչինչ կարէին առնել. (Կաղանկտ.։)


Գետնատարածութիւն, ութեան

s.

prostration;
the lying down on the ground.

· Calfa

NBHL (3)

Զանձն տուեալ գետնատարած անկողնոց. (Ագաթ.։ Կորիւն.։)

Ոչ պահք, եւ ոչ գետնատարած անկողինք, եւ ոչ հսկումն. (Ոսկ. ես.։)

Գետնատարած անկողնովք (ճգնիլ). (Փարպ.։ Ոսկ. մ. ՟Ա. 11։ Վրք. հց.։)


Գետնատուն, տանց

s.

cellar, vault, subterraneous place;
ground-floor;
the inferior part of the honey-comb.

· Calfa

NBHL (1)

Զանկիւնս կողմանց գետնատանցն սիւնս եւ մոյթս հաստատեալ ընդ նեցուկս յերկրորդն յարկաց. (Վեցօր. ՟Ը։)


Գետնափոր

adj.

hollowed;
subterraneous.

· Calfa

NBHL (1)

Փորէր փոս մի, եւ ծածկէր (սուրբն Մեսրոպ զսուրբ խաչն) ի գետնափոր կայանի։ Ի վերայ գետնափոր կայանի խաչին շինէ մատուռն մի. (Կաղանկտ.։)


Գեր

s.

weeping, wailing, noise;
— գործել, to weep;
prep. adv. on, up, above;
more, very, much.

· Calfa

NBHL (1)

Գեր ի վերոյ ծայրից լերանց, կամ սրբոյն Գողգոթայ, ամենայն երկնի, կամ ալեաց ցանկութեան, քննութեան, երկիւղի, եւ այլն. (Անան. եկեղ.։ Շար.։ նար։ Մաշկ.։ Լմբ.։)


Երկիւղածութիւն, ութեան

s.

fear of God, piety, religion, conscience;
երկիւղածութեամբ, religiously, conscientiously.

· Calfa

NBHL (1)

Հեշտ ցանկութեամբքն ըմբռնեալ ածէ յերկեղածութիւն։ Պիտ.։


Երկծով

adj.

enclosed or placed between two seas.

· Calfa


Երկն, երկան, երկունք, կանց

s.

pang, work, labour in child-birth;
pains, labour, trouble, fatigue;
երկունք ծննդականի, throes;
յերկունս լինել, ունել երկանց, պատիլ զումամբ երկանց, to be in labour, in the pangs of child-birth, to labour.

· Calfa

NBHL (2)

ԵՐԿՈՒՆՔ. նմանութեամբ, Տագնապ, երկիւղ. վիշտ. գործ դժուարին եւ անկատար. ցաւ. ցաւագին սիրտ. դառն հեծութիւն. եւ այլն.

Անզգամ միտք անհասիցն ցանկալով՝ հանապազ յերկունս է. (Փիլ. այլաբ.։)


Երկնակեաց

adj.

whose conduct is heavenly, that lives like an angel.

· Calfa

NBHL (1)

Երկնակեաց կենացն ցանկացեալ. (ՃՃ.։)


Երկնառատ

adj.

that flows, that falls from heaven abundantly.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսեալ զայսպիսի երկնառատ պարգեւս առ նա եղեալ. (Կաղանկտ.։)


Երկնաքաղաքացի, ցւոյ, ցեաց

adj. s. inhabitant of heaven.

· Calfa

NBHL (1)

Ասի եւ զիրաց՝ որ անկ են երկնաւոր քաղաքին.


Երկրագործեմ, եցի

va.

to till, to cultivate, to plough.

· Calfa

NBHL (1)

Ումեմն շինելով ինչ՝ մանկական շինուածովքն խաղալ պարտ է, եւ ումեմն երկրագործելով. (Պղատ. օրին. ՟Ա։)


Երկրակեաց

adj.

that treads, walks on the earth, terrestrial, worldly.

· Calfa

NBHL (1)

Վարուց երկրակեաց կենացս ես ինչ ոչ ցանկացայ։ Յետ վարուց երկրակեացս կենաց (զենովք փոխեցեր). (Ագաթ.։)


Երկրամերձ

s. ast. perigeum, perigee.

· Calfa

NBHL (1)

Երկրամերձ դիմօք ոք առաջի աստուծոյ անկանի. (Խոսր.։)


Երկրային

adj.

terrestrial;
worldly.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ երկրային իմաստիցս, եւ ըստ ցանկութեան երկրայնոցս. (Իսիւք.։)


Երկրորդական, ի, աց

adj.

secondary, accessory, subaltern.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս երկրորդականաց. թէ յայտնապէս. եւ մի՛ գաղտաբար զուգեսցին. (Ցանկ յհ. իմ. ատ.։)


Երնջակ

cf. Երնջնակ.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐՆՋՆԱԿ կամ եՐՆՋԱԿ. ռմկ. երինճակ. ἑρύγγιον eryngium Ազգ կանկառի, յորմէ չկաթէ կաթն այլոց կանկառաց. փուշ որոյ միջուկն ուտի։ (Գաղիան.։ Բժշկարան.։)


Երնջնակ, աց

bot.

s. bot. thistle (eryngium);
երնջնակի տակ, gentian;
cf. Բոգ.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐՆՋՆԱԿ կամ եՐՆՋԱԿ. ռմկ. երինճակ. ἑρύγγιον eryngium Ազգ կանկառի, յորմէ չկաթէ կաթն այլոց կանկառաց. փուշ որոյ միջուկն ուտի։ (Գաղիան.։ Բժշկարան.։)


Երրեակ

adj. s.

ternary, three;
trey.

· Calfa

NBHL (1)

Երրեակ թէ եւ յառաջնոցն անկեանց ... սակայն ոչ բաժանի ըստ մասնկանաց. (Մագ. ՟Ձ՟Դ։)


Երրորդութիւն, ութեան

s.

Trinity;
triplicity.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սոյն յարմարեալ ... զպսակօղ եւ զնորոգօղ անուան էութեան ամենազօր սուրբ Երրորդութեանն ... Հայր, Որդի, Հոգի, ի մի շար դասեալ՝ զթիւն պատուեալ եւ օրհնաբանեալ երիցն ազգակցաց՝ երկոտասան վերանկարէ. (Նար. առաք.։)


Եւս

conj. adv.

also, still, more;
— առաւել, the more so;
— քան զ—, more and more, instantly.

· Calfa

NBHL (1)

Մանկունք որ ի հնոցին էին, քան զայնոսիկ՝ որ արտաքոյ հնոցին էին, ե՛ւս ի դիւրութեան էին. (Ոսկ. ես.։)


Եօթնամսեայ

adj.

of seven months.

· Calfa

NBHL (2)

Եօթնամսեայ ծնեալ մանկունքն՝ կատարեալ հանդիպին գոլ. (Լմբ. սղ.։)

Զեօթնամսեայսն նկարագրէ՝ անկատար լինել զծնունդն. (Արշ.։)


Գահինք

s.

precipice.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ մեք ի վախից ընդ գահինս վտարեալ անկանիմք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 38։)


Գահոյք, հոյից

s. pl. throne;
high canopy, arm-chair;
state-bed, palanquin.

· Calfa

NBHL (2)

Դագաղքն էին ոսկեղէնք, գահոյք եւ անկողինք բեհեզեայ ... եւ զգահոյիւքն շուրջ որդիքն. (Խոր. ՟Բ. 57։)

Եւ κλίνη lectum Գահաւորակ. տախտ. անկողին. մահիճք. մահճակալ. սրսկապան. տէօշէկ, քիրէվէտ, ճիպինլիք.


Գաղթ, ի, ից

s.

transmigration, emigration, flight;
journey;
pilgrimage;
the colony, the settlers or fugitives.

· Calfa

NBHL (1)

Շուրջ զամրոցաւն, ուր գաղթ գաւառին զօղեալ դադարէր։ Զգաղթ ընտանեացն իւրոց ի ծործորս ամուր լերանցն թագուցանէր։ Ոչ կարացին ժամանել անկանել յամրացեալ գաղթս։ Առեալ ընդ իւր զգաղթն յաւարի առեալ. (Յհ. կթ.։)


Գաղթական, ի, աց

adj. s. fugitive, refugee, settler;
colony.

· Calfa

NBHL (1)

Զգաղթականսն՝ որ ի նա անկան. (Մխ. երեմ.։)


Գաղթեմ, եցի

va. vn.

to send abroad or from home;
cf. Գաղթիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Ի փութալն իւրում ի գաղթել՝ անկաւ եւ կաղացաւ. (՟Բ. Թագ. ՟Դ. 4։)

ԳԱՂԹԵՄ, եցի. չ. ԳԱՂԹԻՄ, եցայ. ձ. μετοικίζομαι, ἁναχωρέω demigro, transferor, fugio, discedo Գնալ վտարանդի իբրեւ հատուած. տարագնաց լինել ի հայրենի գաւառէն. փոխել զբնակութիւն այլուր. չուել. մեկնիլ. խոյս տալ. անկանիլ եւ պատսպարիլ. կէօչմէք, թէրքի տիյարէթմէք, սըղընմագ.


Գաղտակեր

adj.

that eats by stealth or secretly.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զտնանկ գաղտակեր. (Ամբ. ՟Գ. 14։)


Գաղտամեստ

adv.

secretly, artfully, cunningly, cheatingly.

· Calfa

NBHL (1)

Այր զընկեր կամ վարանեալ սպանանէ, եւ կամ գաղտամեստ ցականեցուցանէ. այսինքն խաբանօք տառապեցուցանէ, տնանկացուցանէ. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 24. (այլ ձ. գաղտամես, գաղտամեսց, կամ գաղտապէս։))