Definitions containing the research անկ : 5285 results

Փափագելի, լւոյ, լեաց

adj.

desirable, covetable.

· Calfa

NBHL (1)

ՓԱՓԱԳԵԼԻ կամ ՓԱՓԱՔԵԼԻ. ὁρεκτός appetendus, optabilis. Արժանի փափաքելոյ. տենչալի. ցանկալի.


Փափագեմ, եցի

vn.

to desire, to wish, to long for, to want;
—է տեսանել զքեզ, he desires to see you.

· Calfa

NBHL (2)

ՓԱՓԱԳԵՄ ՓԱՓԱՔԵՄ. ποθέω, ἑπιποθέω, ἑφίεμαι desidero, cupio, opto եւ այլն. Փափագ ունել. իղձ լինել. պապակիլ. եւ պասքիլ ւգւով. անձկալ, ըղձալ, տենչալ. ցանկալ. բաղձալ. յօժարել. ախորժել.

Որպէս փափագէ եղջերու յաղբերս ջուրց, այնպէս փափաքէ անձն իմ առ քեզ Աստուած։ Փափաքեաց անձն իմ ի ցանկալ ինձ յիրաւունս քո յամենայն ժամ։ Փափաքէ պատկերի մեռելոյ անշունչ տեսլեան։ Ցանկացարո՛ւրք բանից իմոց, փափաքեցարո՛ւրք, եւ խրատեսջիք.եւ այլն։


Փափագեցուցանեմ, ուցի

va.

to excite the wish for, to render desirous, to inspire desire.

· Calfa

NBHL (2)

Ցանկութամբ փափագեցուցանէ զնոսա. (Մծբ. ՟Զ։)

Ցանկացեալ փափագեցուցանէ զնոսա կեղծաւոր տեսիլ զոհիցն ուտել զզոհեալն։ Սոյն իսկ այս յամելս մեր ի ձէնջ եւ հեռանալ՝ տեսանել զերեսս ձեր մեծաւ ցանկութեամբ. (Եփր. ՟ա. կոր. եւ Եփր. ՟ա. թես.։)


Փափագումն, ման

s.

cf. Փափաք;
կատարել, լցուցանել զ—, to content, to satisfy;
որով ի — ածէ զնոսա, with which he excited desire in their hearts.

· Calfa

NBHL (1)

ՓԱՓԱԳՈՒՄՆ կամ ՓԱՓԱՔՈՒՄՆ. πόθος, πόθησις, πόθημα, ἕφεσις desiderium, amor. Փափագելն. եւ Փափաք. ցանկութիւնք. բաղձանք. տենչ. սէր. պապակումն.


Փափկական, ի, աց

cf. Փափկալի.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ անկ է փափկութեան.


Փափկաձայն

adj.

tender-voiced.

· Calfa

NBHL (2)

Ոյր ձայնն է փափուկ, քաղցր եւ դիւրաշրջիկ. փափկավանկ.

Ժողովեալ մանկունս փափկաձայնս եւ երկարոգիս. (Խոր. ՟Գ. 54։ եւ Շ. բարձր.։)


Փափկասնոյց

adj.

bringing up delicately.

· Calfa

NBHL (1)

առ ի գրգանօք եւ փափկասնոյց բարեկրութեամբք լցուցանել զվիճակեալսն։ Հալածական ի փափկասնոյցն եւ յանկարօտ բերեօք զուարճացեալ յամենալից տեղւոջէս. (Պիտ.։)


Փափկասուն

adj.

brought up delicately, petted, delicate, nice;
— մանուկ, petted, spoilt child, child cockered too much, brought np in lavender;
— կեանք, softness.

· Calfa

NBHL (3)

Որ փափկասուն լինի ի մանկութեան, ի ծառայութիւն մատնեսցի։ Փափկասունք իմ գնացին զճանապարհս խիստս. (Առակ. ՟Ի՟Թ. 11։ Բարուք. ՟Դ. 26։)

Փափկասուն վաճառաշահն քաղաք Տփխիս. (Կաղանկտ.։)

Գրգեալ փափկասուն հեշտանայ։ Փափկասուն եւ երանալից անկագործիւր դրախտ. (Պիտ.։)


Փափկութիւն, ութեան

s.

delicacy, tenderness;
effeminacy, daintiness, delight, pleasure, voluptuousness;
— խղճի, scrupulousness of conscience, scrupulosity;
— իմաստից, niceties or delicacies of thoughts;
— սրտի, ախորժակի, delicacy of heart, — of taste;
— կերակրոց, luxurious feeding, delicacies, dainty meats, good living;
արօտք փափկութեան, pleasant pastures;
պարտէզ փափկութեան, garden of delights;
օր փափկութեան, holiday;
ի հանդերձս փափկութեան զարդարեալ, tastefully, daintily clothed or dressed;
ընկղմիլ ի —ս, to revel in voluptuousness;
cf. Հատանեմ.

· Calfa


Փետեմ, եցի

va.

to pull or pluck out, to depilate;
— զփետուրս, to pluck or strip off feathers;
— զհերս, զմօրուս, to tear out the hair or beard;
— զոք, to fleece a person.

· Calfa

NBHL (1)

Փետեմ զվարսս իմ ցանկալի. (Շ. եդես.։)


Փետրալի

cf. Փետրալից.

· Calfa

NBHL (2)

ՓԵՏՐԱԼԻ կամ ՓԵՏՐԱԼԻՑ. Փետրովք լի կամ լցեալ. որպիսի են փափուկ բարձկնետր բարկնետր կամ անկողինք.

Յանապատի բնակելով յովհաննէս՝ ոչ հաց ունէր, եւ ոչ գինի, եւ ոչ կակուղ փետրալից անկողինս. (Բաբիղ. ի յհ. մկ.։)


Փետրալից

adj.

well-feathered, covered with feathers, plumy;
պաղլեղ —, plumeallum;
— մօրուս, wattled.

· Calfa

NBHL (2)

ՓԵՏՐԱԼԻ կամ ՓԵՏՐԱԼԻՑ. Փետրովք լի կամ լցեալ. որպիսի են փափուկ բարձկնետր բարկնետր կամ անկողինք.

Յանապատի բնակելով յովհաննէս՝ ոչ հաց ունէր, եւ ոչ գինի, եւ ոչ կակուղ փետրալից անկողինս. (Բաբիղ. ի յհ. մկ.։)


Փթթեմ, եցի

va.

to put or shoot forth, to cause to blow or blossom, to deck with flowers.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանկ փթթեալ, հանապազ կանաչացեալ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։)


Փթրանք

s.

particle, fragment, grain.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ժամ սոսալի պատարագին փթրանքն, եւ ի բաժակէն նոյնպէս անկանելն. (Պիտառ.։)


Փիլիսոփայական, ի, աց

adj.

philosophical.

· Calfa

NBHL (1)

φιλοσοφικός philosophicus. Որ ինչ անկ է փիլիսոփայութեան կամ փիլիսոփայից. իմաստասիրական.


Փիլիսոփապետ, աց

s.

chief of the philosophers.

· Calfa

NBHL (1)

Էր մարտ մեծ ընդ Մովսէս, եւ ընդ Թէոդորոս կարնոյ եպիսկոպոս, զոր փիլիսոփապետն կոչէին. (Կաղանկտ.։)


Փիծ, փծի, ծոյ

adj.

spotted, stained, sullied, dirty;
unclean, impure, obscene.

· Calfa

NBHL (1)

Արտաքս վազեալ փիծդ այդ (ցանկութիւն ) գարշատեսիլ ամենեցուն՝ յայնժամ ապա ծանակ երեւութանայ. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Փինատ

adj.

poor, miserable.

· Calfa

NBHL (1)

(որ եւ յն. փենիս. սեռ փենիդօս) πένης, πενήτος . Աղքատ. տնանկ. ցանկանեալ. խեղճ ողորմելի.


Փիւնիկ, նկի, նկան

s.

cf. Արմաւ ;
phoenix;
Phoenician;
— աշխարհ, Phoenicia.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ իբր յատուկ անուն՝ տե՛ս բռ. յտկ. ան. Փիւնիկ, Փիւնիկէ, Փիւնիկաստան, Փիւնիկեցի. ուստի եւ Փիւնիկական, որ ինչ անկ է այժմ աշխարհի եւ ազգի։ (Եւս. քր. ՟Ա։)


Փլանամ

vn. ast. to wane, to diminish.

· Calfa

NBHL (2)

ՓԼԱՆԱԼ. Որպէս Ի փուլ անկանիլ լուսնի. այսինքն սկսանել նուազիլ.

Լուսինն ի հնգետասան օրն բոլորի, եւ ապա փլանայ. նոյնպէս փլանի հասակ մանկութեան. (Տօնակ.։)


Փլանիմ, փլայ, փլեալ, փլուզեալ

vn.

to fall, to fall or sink in or down, to crumble, to fall or go to ruin.

· Calfa


Փլուզանեմ, ուզի

va.

cf. Փլուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Չանկանիցի՞ս ի մէջ եւ չփլուզանիցես զճակատսն սատանայի. զի ի քակելն զկռիւն մարդկեղէն՝ եւ նա վէրս առեալ գնայցէ։ Մտանիջիր բազում երախանօք ի պատերազմ, փլուզանիջիր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։ եւ Ոսկ. եբր. ՟Ե։)


Փլուզումն, ման

s.

cf. Փլումն.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում սասանուկիւնս, եւ փլուզմունս տանց եւ պարսպաց եւ ապարանից լինէր։ Հատեալ անկանէր զկնի փլուզմանն. (Յհ. կթ.։)


Փլումն, ման

s.

destruction, ruin, waste.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում սասանուկիւնս, եւ փլուզմունս տանց եւ պարսպաց եւ ապարանից լինէր։ Հատեալ անկանէր զկնի փլուզմանն. (Յհ. կթ.։)


Փխրան, աց

s. adj.

piece, bit, particle;
cf. Փխրելի.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի արտաքս անկցի (բերանն) ի սրբութեան օրինացն փխրան ինչ (տպ. փշրան ). (Վրք. ոսկ.։)


Փծանք, նաց

s.

spot, impurity, foulness, contamination.

· Calfa

NBHL (1)

Հեշտ ցանկութեամբք զքաղաքս լցին, որոց սկզբունքն են փծանք. (Փիլ. լիւս.։)


Փնդեռն, դռան, դռունք

s.

scarab, dung-beetle.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զփնդռունս եւ զճանճս, որ անկեալ յիւղ՝ մեռանին. (Տօնակ.։)


Փշրանք, նաց

s. pl. crumbs, scraps, small bits, morsels.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ շունք կերակրին ի փշրանաց անկոլոց ի սեղանոյ տեառն իւրեանց։ Քաղէին զփշրանս ի ներքոյ սեղանոյ։ Ցանկայր լնուլ զորովայն իւր ի փշրանացն՝ որ անկանէին ի սեղանոյ մեծատանն. (Մտթ. ՟Ժ՟Ե. 27։ Դտ. ՟Ա. 7։ Ղկ. ՟Ժ՟Ղ. 21։)


Փշրեմ, եցի

va.

to grind to dust or powder, to pound, to bruise, to crush, to triturate, to pulverize;
to crumble.

· Calfa


Փոթորիկ, րկաց

s.

tempest, storm, hurricane, whirlwind;
—ս յարուցանել, to raise a tempest;
— ել, a tempest burst, a storm arose;
cf. Մրրիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Ձմեռային հողմոյն՝ ձիւնախառն անհնարին փոթորիկ յտրուցեալ. (Կաղանկտ.։)


Փոթորկիմ, եցայ, կեալ

vn. adj.

to whirl, to whirl round;
to rush on like a tempest, impetuously;
—կեալ, stormy, tempestuous;
impetuous.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս փոթորկեալ հողմ ուժգին։ Իբրեւ հողմավար փոթորկեալ յանկարծակի դիմէր գայր։ Փոթորկեալ որպէս խռիւ զգունդն անօրինաց ի փախուստ դարձուցանէին.. . Ընթացեալ՝ որպէս զհուր ընդ եղէգն անտառի փոթորկէին. (Ճ. ՟Ա.։ Յհ. կթ.։ Մեսր. երէց.։)


Փոթորուն

adj.

very deep.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ի փոթորուն փոս անկանի, հազիւ ելանէ անտի. (Եփր. առ Լեհ.։)


Փոխ, ոց, ից

s.

loan, borrowing;
anthem, response, antistrophe, antiphon;
— առ —, —ն ի —, by turns, reciprocally, alternatively, mutually;
խնդրել —, to ask in loan;
— տալ, to lend, to make a loan;
— առնուլ, to receive as a loan, to borrow;
ընդ —ս մտանել, to be overburdened by loans, to be obliged to beg;
—ով կեալ, to live upon trust, or upon credit.

· Calfa

NBHL (1)

Տացես փոխ ազգաց բազմաց, եւ դու ոչ առնուցուս փոխ։ Տալով տացես նմա փոխ, որչափ եւ խնդրիցէ ի կարօտութեան իւրում։ Փոխ առնու մեղաւորն, եւ ոչ հատուցանէ։ Փոխ տայ Աստուծոյ, որ ողորմի տնանկին. ըստ սրոց նորա հատուսցէ նմա։ Ծառայք տերանց իւրեանց փոխ տայցեն։ Առնու ցորեան փոխ ամարանի. եւ այլն։


Փոխաբերեմ, եցի, րի

va.

to transfer, to transport;
to transpose;
to translate, to change;
to reward;
to succeed.

· Calfa

NBHL (1)

Մի անկումն ինչ իմասցիս զԱստուածութեան. զի ոչ փոխաբերի տեղի տեղւոջէ որպէս մարմին. (Բրս. ծն., անցանել։)


Փոխաբնակ

adj.

translocated, foreign.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյնս իսկ եւ յաղագս փոխաբնակացն լիցի.. . մանկանցն փոխաբնակաց. (անդ։)


Փոխաբնակութիւն, ութեան

s.

emigration.

· Calfa

NBHL (1)

Հասանել այնմ՝ որ կամեսցի ի փոխաբնակութիւն.. . Մանկանցն փոխաբնակացն շինօղք ելով, եւ լինել ամաց հնգետասանից փոխաբնակւթեանն. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Փոխագնացութիւն, ութեան

s.

transmigration.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞վ այսպէս լուաւ փոխագնացութիւն, կապեալ եւ պարաւանդեալ ոտից յուղի անկանելով շուել տեղւոջէ ի տեղի։ Ոչ կարացին արգելուլ զփոխագնացութիւն ոտիցն. (Նանայ.։)


Փոխադարձ, ից

s. adj. geom.

reciprocity, return, recompense, compensation;
reciprocal, mutual, respective, alternative;
— անկիւնք, alternate angles.

· Calfa


Փոխադարձութիւն, ութեան

s.

reciprocity;
compensation.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ համբառնայցեմք զձեռս, գտանեմք մեծ բարեւաց փոխադարձութիւն։ Մեծապարգեւին Աստուած խոնարհել, եւ փոխադարձութիւն ընդունելիւրով անկարօտութեամբն ի մեր ամենանուազ զանգուածոյս. (Խոսր.։)


Փոխադրութիւն, ութեան

s.

transport, transposition, transmission, translation;
removal.

· Calfa

NBHL (1)

Կարելոյն ոչ գոլ, եւ ներընդունականումն ոչ գոլ, որք են ի փոխադրութենէ ստորասութիւնք. հետեւանան դարձեալ ի փոխադրութենէ անկարին եւ հարկաւորին բացասութիւնքն, ոչ անկարն ոչ գոլ, եւ ոչ հարկաւորն ոչ գոլ. (Անյաղթ պերիարմ.։)


Փոխաձեւեմ, եցի

va.

cf. Փոխակերպեմ.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՓՈԽԱԿԵՐՊԵՄ. μετασχηματίζω . Զծերացեալ եղէգն փոխաձեւել առ դալարազգեաց ձեւս։ Զմարդկային նորա կերպարանս ի վատթարագոյն անասնոյ փոխաձեւ է։ Սուսերք սատակողին. . . մեղ փոխաձեւեալ ի խոփս եւ ի մանկաղս. (Ոսկ. յաւետիս.։ Սարկ. լուս։ Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Փոխատրեմ, եցի

va.

to restitute, to requite, to recompense;
cf. Փոխադրեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մեսրոբայ փոխատրելով զհայերէն աթութայսն ըստ անսայթաքութեան սիղոբայից հելլենացւոց. (Խոր. ՟Գ. 33.) այսինքն վերածելով ի նոյն կարգ այբուբեանական՝ ըստ անվրէպ համեմատութեամբ տառադարձութեամբ. կամ բացատրելով զայբուբենս մեր նորագիւտս՝ հնչմամբ վանկից նաեւ տառիւք յունաց։


Փոխելանամ, ացայ

vn.

to go mad.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխիլ՝ անկանիլ՝ թափիլ ի խելաց կամ ի մտաց. անմտանալ. խելագարիլ. ցնորիլ. յիմարիլ.


Փոկ, ոյ, ոց, ի, աց

s. mech. zool.

thong, leather thong, strap, girth;
leather whip;
— գօտի, leather belt;
— անվախճան, endless strap;
phoca, seal, sea-calf.

· Calfa

NBHL (2)

Կինն իբր զփայտ զցանկութիւն կանգնեալ, եւ փոկ ի նմա բեւեռեալ զցանկութիւնսն՝ սոքօք զըմբռնեալն կախեաց. (Փիլ. սամփս.։)

Որպէս վարդապետ՝ զի վերացուցանէ մանկան զփոկն, սակայն ոչ հարկանէ։ Զմանկունս իւրեանց կրթեն՝ փոկովք տանջեալ. (Մխ. երեմ.։ Նոննոս.։)


Փող, ոց

s. fig. bot.

trumpet, horn;
apostle;
tube, pipe;
conduit, canal;
reed;
asper, mite, sou, halfpenny;
money;
— ականջաց, ear-trumpet;
ձայնատար —, speaking-trumpet;
հնչիւն —ոյ, blast of trumpet;
ի ձայն —ոյ, by sound of trumpet;
— հարկանել, հնչեցուցանել, to trumpet, to sound the trumpet, to wind or blow the horn, to play on the horn;
— երգեհոնի, organ-pipe;
— ծխաքարշի, shank of a tobacco-pipe;
— գրչի, barrel;
— հրազինուց, gun-barrel;
— կապարեայ, lead-pipe, conduit-pipe;
cf. Խողովակ;
cf. Եղէգն;
հովուի —, water-plantain, alisma.

· Calfa

NBHL (3)

φόλλις follis ὁβολός obolus, assis. որպէս ռմկ. փսալ, ֆսալ, ֆիւլիւզ. (յն. ֆօ՛լլիս, օվօլօս. լտ. օպօլուս. Դրամ մանր. խերեւեշ. լոմայ. դանկ. ստակ

Կապեցին զբերան պարկին ի փողս նորա։ Զբերան նորա եւ զփողսն։ Պարապնդեալ զփողսն՝ խեղդամահ արարին զնա։ Խնդրեաց ջուր. քանզի յոյժ հեղձեալք էին փողք նորա։ Զկաւն որ յարտասուացն, եդ ի վերայ փողից մանկանն. (Ագաթ.։ Յհ. կթ.։ ՃՃ.։)

Նա ի փողս այգեստանոյն անկեալ՝ անց գնաց.


Փող, ից

s.

throat;
neck;
street;
corridor, lobby, passage, gallery;
— սրուակի, neck or gullet of a bottle;
ունել զոք զ—ից, to seize or take one by the throat, to arrest.

· Calfa

NBHL (3)

φόλλις follis ὁβολός obolus, assis. որպէս ռմկ. փսալ, ֆսալ, ֆիւլիւզ. (յն. ֆօ՛լլիս, օվօլօս. լտ. օպօլուս. Դրամ մանր. խերեւեշ. լոմայ. դանկ. ստակ

Կապեցին զբերան պարկին ի փողս նորա։ Զբերան նորա եւ զփողսն։ Պարապնդեալ զփողսն՝ խեղդամահ արարին զնա։ Խնդրեաց ջուր. քանզի յոյժ հեղձեալք էին փողք նորա։ Զկաւն որ յարտասուացն, եդ ի վերայ փողից մանկանն. (Ագաթ.։ Յհ. կթ.։ ՃՃ.։)

Նա ի փողս այգեստանոյն անկեալ՝ անց գնաց.


Փողեմ, եցի

va. vn.

to trumpet, to announce with the trumpet, to sound the horn, to intimate or warn by sound of a trumpet;
to cause to march on to the sound of the trumpet;
cf. Հորդան տամ.

· Calfa

NBHL (1)

Փողեն, եւ ոչ գումարիմ։ Ո՛չ ի կոծելն ողբացի, եւ ոչ ի փողելն կաքաւեցի։ Ոչ յանկեան ուրեք փողէ. (Նար. ՟Ժ՟Դ. ՟Կ՟Դ. ՟Ղ՟Բ։)


Փողոտեմ, եցի

va.

to cut the throat, to behead, to slaughter, to kill;
— զմիմեանս, to cut each other's throats.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ զայնոսիկ զորա յանկողինսն եգիտ, փողոտէր։ (Փիլ. իմաստն.։)

Ի գօգ մօրն փողոտեցին սրով զմանուկն. (Կաղանկտ.։)

Փողոտեն զանմեղ մանկունս, եւ բռնամահ սպանանեն. (Վրդն. աւետար.։)


Փողոցամէջ

s.

middle of a street.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ի հրապարակի, եւ ոչ ի փողոցամիջի, այլ յանկեան միոջ. (Սարգ. յկ. ՟Ժ՟Ա։)


Փոշոտիմ, եցայ

vn.

to be covered with, or full of dust.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ներքոյ ժանկակեր փոշոտեալ հարեալ մաշին։ Փոշոտեցան եւ ծխոտեցան սրահակք. (Ագաթ.։ Եղիշ. ՟Ը։)