Your research : 306 Results for ան

Entries' title containing ան : 10000 Results

Անազատութիւն, ութեան

s.

want of nobility;
niggardliness, lowness.


Անազգակցութիւն, ութեան

s.

want of affinity;
dissimilarity.


Անազգի, զգւոյ, ազգեաց

adj.

ignoble, vulgar, of low extraction, of mean birth.


Անազդ

adj.

unexpected, sudden.


Անազդական, ի, աց

adj.

strange, extraordinary;
undutiful, insolent, impudent, froward, obstinate, stubborn;
rascally, wicked.


Անազդակիմ, եցայ

va.

to be disobedient, insolent.


Անազդելի, լւոյ, լեաց

adj.

insensible.


Անաթեմայ

s.

anathema.

• (գրուած նաև անաթէմա) «անէծք, նզովք, բանադրանք» (յատկապէս եկեղեցական) Մաշտ. Կանոն. որից անաթե-մայել «նզովել, բանադրել» Ճառընտ.։

• = Յն. ἐναϑεμα «նզովք», ἀναϑεματίζω «բա-նադրել, նզովել». բուն նշանակում է «վե-րադրութիւն, վրան դրուած բան» (կազմու-ած ἀνα «վրայ» և ϑέμα «դրուած բան» բա-ռերից)։ Իբրև եկեղեցական բառ անցել է շատ լեզուների. ինչ. ռուս. aнaβeмa, ֆրանս anathème, իտալ. anatema ևն, բոլորն էլ նոյն նշ.։

• Ուղիղ մեկնեցին նախ ՀՀԲ և ՆՀԲ։ Հիւբշ. չէ յիշած պատահաբար։ Անալի տե՛ս Աղ։


Անաթեմայեմ, եցի

va.

to anathematise, to excommunicate.


Անալի

cf. Ընձուղտ.


Անալոցագոյն

adj.

insipid, tasteless;
pernicious;
very unproductive.


Անալութ, ի

cf. Ընձուղտ.

• «ընձուղտ». մէկ անգամ գործա-ձուած է Օրին. ժդ. 5՝ հյց. զանալութ ձևով։ Այս բառը սխալմամբ ուղղական կարծելով Խոր. աշխ. գրում է. «Կենդանի ինչ նման զա-նալութոյ» (բայց նոր տպ. էջ 599 ունի յա-նալութ)։ Գուգարաց նահանգի արտադրու-թիւններն էլ յիշելիս՝ ասում է. «Լինի ի նմա անալութ և հաճար ծառ և սերկևիլ և տօսախ» (Խոր. աշխ. 610)։ Որովհետև Հայաստանում ընձուղտ չկայ, ուստի ՀԲուս. § 95 հետևցնում է թէ այս հատուածում անալութ նշանակում է ինչ-որ բոյս և կամ խանգարուած ձև է՝ փո-խանակ մի ուրիշ բուսանունի։ Իրօք էլ Վատի-կանեան ձեռագրի մէջ նոյն տեղում գտնում է «լինի ի նմա և անուշ խոտք ուտելիք» ըն-թերցուածը (տե՛ս ՀԲուս. յաւել. էջ 675)։ Բայց ամէն տարաձայնուխիւն կը վերանայ, եթէ ընդունինք, որ վերի հատուածներում անա-լութ նշանակում է ո՛չ թէ «ընձուղտ», այլ, ինչպէս ցոյց է տալիս Համշէնի բարբառը, «եղնիկ»։ Այս պարագային, Վատիկանեան ռնթերցուածը, ինչպէս արդէն երևում էլ է, անյաջող սրբագրութիւն կամ պարզ սխալա-գրութիւն է։ Աւելացնենք և այն, որ Օրին. ժդ. 5 յունարէն օրինակը ներկայացնում է երկու տարբեր խմբագրութիւն և թէև անալութ բառի դէմ՝ ընկնում է յն. «ընձուղտ» բայց կարելի է շարքերը փոխելով՝ դնել «եղնիկ»։

• Հիւնք. հանում է լևիաթան բառից!

• ԳՒՌ.-Հմշ. օնլութ «եղնիկ». այս հազուա-գիւտ բառը ցոյց է տալիս՝ որ զանալութ պար-զապէս սխալմունք է։


Անախորժ

adj.

insipid, tasteless, unsavoury;
hated, disliked.


Անախորժակ

adj.

cf. Անախորժ.


Անախորժելի, լւոյ, լեաց

adj.

cf. Անախորժ.


Անախտ

adj.

not subject to diseases or passions;
innocent, pure.


Անախտաբար

adv.

without vices or passions, honestly, innocently.


Անախտակիր

adj.

not subject to diseases or passions.


Անախտութիւն, ութեան

s.

apathy, dispassion;
integrity, purity;
good constitution, health.


Անակնածութիւն, ութեան

s.

irreverence.


Անակնառու

adj.

cf. Անաչառ


Անակնառութիւն, ութեան

s.

cf. Անաչառութիւն.


Անակնկալ

adj.

hopeless, despondent, desperate;
unexpected, unforeseen, unlooked-for, sudden.


Անակնունելի, լւոյ, լեաց

adj.

cf. Անակնկալ.


Անահ

adj.

fearless.


Անահատկան

adj.

of or belonging to Venus or Diana.


Անաղ

adj.

without salt, unsalted;
insipid, tasteless.


Անաղի

cf. Անաղ.


Անաղարտելի, լւոյ, լեաց

adj.

incorruptible, unalterable;
incontestable.


Անաղաց

adj.

not ground or pounded.


Անաղելի, լւոյ, լեաց

adj.

not salted.


Անաղտ

adj.

unspotted, unstained, unsullied, pure.


Անաղտութիւն, ութեան

s.

cleanliness, purity, neatness.


Անաղօտ

adj.

shining, clear, bright.


Անաճ

adj.

that does not grow, decreasing.


Անաճական, ի, աց

adj.

cf. Անաճ.


Անաճելի, լւոյ, լեաց

adj.

cf. Անաճ.


Անաճելութիւն, ութեան

s.

decrease, diminution.


Անամանակ

cf. Անժամանակ.


Անամուսին

adj.

unmarried.


Անամուսնութիւն, ութեան

s.

celibacy.


Անամպ

adj.

cloudless, clear, serene.


Անամօթ, ից

adj.

shameless, unblushing, impudent;
audacious, insolent.


Անամօթաբար

adv.

without shame, impudently;
audaciously.


Անամօթանամ, ացայ

vn.

to lose all shame, to be shameless.


Անամօթիմ, եցայ

vn.

cf. Անամօթանամ.


Անամօթութիւն, ութեան

s.

impudence, audacity, effrontery.


Անայլայլաբար

adv.

invariably, immutably, constantly.


Անայլայլակ

adj.

invariable, unalterable, immutable.


Անայլայլելի, լւոյ, լեաց

adj.

cf. Անայլայլակ.


Definitions containing the research ան : 4371 Results

Բրդեմ, եցի

va.

to crumble;
— ի բարկութիւն, — ի սրտմտութիւն բարկութեան, to be on a passion, to be angry, mad.


Գագաշիմ, եցայ

vn.

cf. Բանդագուշիմ.


Արձակեմ, եցի

va.

to untie, to loosen, to detach, to break;
to unchain, to slacken;
to unpack, to unfold;
to unload, to deliver;
to dispatch, to expedite, to send;
to release, to let go;
to relax;
to throw, to thrust, to fling, to shoot;
to discharge, to disband, to dismiss;
— ի մեղաց, to absolve;
— քարինս պարսատկաւ, to sling;
ձայն —, to scream, to cry;
աչս —, to ogle, to cast eyes on;
— ճառագայթս, to cast a brilliancy, to shine;
բոցս, կայծակունս —, to sparkle;
կիցս —, to fling, to yerk;
նետս —, to draw the bow;
հրացան —, to let off a gun;
հրետ —, to fire a cannon;
— զկին, to divorce;
— զատեան, to dismiss the session;
— զոք, to dismiss a person;
փուք —, to fart, to break wind.


Արձակումն, ման

s.

deliverance;
shoot;
disbanding troops;
dismission;
—ի մեղաց, absolution;
— հրացանի, discharge;
— կնոջ, divorce.


Արմնիմ, եցայ

vn.

cf. Արմատանամ.


Արուարձային

cf. Արուարձական.


Արուեստ, ից

s.

art, trade, profession, study, condition, office;
artifice, expedient, means, invention, ingenuity;
sign, miracle;
գեղեցիկ ազատական մեքենական —ք, the liberal, mechanical, fine arts.


Արտասուք, սուաց

s. pl.

s. pl. tears, lamentation;
յարտասուս, հարկանել, լուծանել, to melt in tears;
արտասուօք, with tears;
ջերմ արտասուս իջուցանել, լալ ջերմ արտասուօք, to cry bitterly;
աչք յարտասուս, with tears in the eyes;
արտասուօքս թանալ ոռոգել, to water with tears;
— հոսէին յաչաց նորա, the tears ran from his eyes;
սրբել զարտասուս յաչաց, to dry one's tears.


Արտուղի

adj.

stray, misled;
— շաւիղ, by-way;
ըստ — անկանել՝ մոլորել, to go wrong way, to err.


Արփենի

cf. Արփեան.


Արքունի, նեաց

adj.

royal;
aulic;
— ճանապարհ, պողոտայ, high-way, road-way.


Աւագ, աց

adj.

greater, eldest, oldest, senior;
chief, first, noble, nobleman;
prior, superior;
— շաբաթ, holy-week;
— ուրբաթ, good-friday;
— սեղան, խորան, high altar.


Աւագախումբ

adj.

composed of nobility;
— ատեան, assembly of emperors, kings, etc.


Աւագուհի, հւոյ, հեաց

s.

lady;
— վանաց, prioress, abbess.


Աւա՜ղ

int.

alas ! —ս արկանել, to complain, to lament.


Աւասիկ

cf. Աւանիկ.


Աւելախօս

adj.

cf. Աւելաբան.


Աւելի, լւոյ, լեաց

adj. adv. s.

adj. adv. exceeding, superfluous;
more, ahove, beyond;
աւելեաց բանք, exaggeration;
աւելեաց, the five epagomene days of the Armenian calendar.


Բաբելացի, ցւոյ, ցւոց

cf. Բաբելական.


Բագ, ի

s.

barnacle, muzzle;
part, portion;
արկանել զ— ի ցռուկն, to muzzle;
— արկանել, to participate.


Բադէն, ի

cf. Բադեան.


Բազկուրար

cf. Բազպան.


Բազմագլխի

cf. Բազմագլխեան.


Բազմագլուխ

cf. Բազմագլխեան.


Բազմախօս

adj.

cf. Բազմաբան.


Բազմախօսութիւն, ութեան

s.

cf. Բազմաբանութիւն.


Բազմակոխ

adj.

that is trampled on or oppressed much or often;
— ճանապարհ, public or much frequented road.


Բազմամարդ

adj.

populous;
— առնել, բազմամարդացուցանել, to people.


Բազմաշահ

adj.

very useful, profitable;
բազմաշահ լինել, cf. Շահել, cf. Ճոխանալ, cf. Հարստանալ.


Բազմապատիկ

adj. adv.

multiple;
diverse, much, several;
magnificent;
— առնել, to multiply, cf. Բազմացուցանեմ, cf. Բազմապատկացուցանեմ, cf. Բազմապակեմ;
— լինել, to multiply, cf. Բազմանամ, cf. Շատանամ, cf. Բազմապատկանամ;
more, moreover


Բազմապատկեր

cf. Բազմանկար.


Բախեմ, եցի

va.

to strike, to beat;
to shock, to knock;
to touch;
to scourge;
—ի քարի զոտս, to strike one's foot in a stone;
— հողմոց զտուն, raging of the wind against the houses;
— զգուռն, ի գրան, to knock at the door;
— զկուրծս, to beat one's breast;
— զքնար, to touch a cithern, harp, lyre;
— ճառագայթից զաչս, to dazzle the eyes;
բախեալ արտասուօք, burst into toars.


Բախիմ, եցայ

vn.

to be beaten;
to fight, to combat, to attack;
— ընդ միմեանս, to fight together, to knock, to dash against each other.


Բակ, ից, աց

s.

porch, portico;
halo, red circle round the sun or moon;
sheepfold, fold;
circumference, round, circuit;
— առնուլ՝ արկանել, to enccompass, to surround, to begird, cf. Բոլորեմ, cf. Շրջապատեմ.


Բաղայք, այից, այց

s. adv.

pretext, excuse, subterfuge;
suspicion;
stain, fault;
cause, reason;
բաղայս ի վերոյ դնել, զբաղայցն յօգել պատճառս, to seek excuses or pretexts;
բաղայս ստութեան կարկատել ի վերայ, to slander;
առանց բաղայց, innocent, inculpable, blameless;
inexcusably.


Բամբաս

s.

guilt;
cf. Բամբասանք.


Բայիմ, եցայ

vn.

cf. Բայանամ.


Գերիմաստ

cf. Հանճարեղ.


Գեր իվերոյ

adj. adv. prep.

supreme, superior, excellent, sublime, pre-eminent, higher;
adv. prep. — քան, over, upon, above, beyond;
— լինել, to be above, to excel, to surpass, to surmount, cf. Յաղթեմ.


Գերծեմ, եցի

va.

cf. Գերծանեմ.


Գերծում, ծի

va.

cf. Գերծանեմ.


Գերութիւն, ութեան

s.

captivity, slavery, servitude, yoke;
tie;
transmigration;
ի — վարեմ, վարիմ, ի գերութեան վարեմ, cf. Գերեմ, cf. Գերիմ.


Գերունակ

adj.

sublime, eminent, excellent;
գերունակ լինիմ, cf. Գերազանցեմ.


Գէշ, գիշոյ, գիշոց, գիշուց, գիշի

s. adj.

corpse, carrion, dead body;
bad, ill;
— արկանել, to devour or make beasts eat.


Գէջ, գիջի, ոյ

adj.

humid, moist;
lewd, libidinous;
— ականջաց, ear-wax.


Գթեմ, եցի

vn. va.

to stumble, to trip;
to commit a fault;
to fail;
cf. Գթեցուցանեմ.


Գիշակեր, աց

cf. Գիշախանձ.


Գիշատեմ, եցի

va.

to tear, to devour;
— զմիմեանս, to tear each other, to tear one another to pieces.


Գիշեր, աց

s. adv.

night;
darkness, obscurity;
—աւ, ի —ի, by night, during the night;
nightly;
զ—ն ողջոյն, or ի բուն, all the night, անքուն —, sleepless night;
— յաւիտենական, eternal night, night of the tomb;
հեշտալի աննշոյլ —, delicious, impenetrable night;
զտիւն ամենայն եւ զ—ն ամենայն, all day and night;
զհասաբակ —աւ, at mid-night;
զ— իւր օգնական առեալ, hidden by the night or darkness;
անքուն անցուցանել զգիշերն, to pass a sleepless or bad night;
—ի տուրնջեան եղեւ, the day changed into night;
տիւ առնել զ—ն, to turn night into day;
ընդ մութ —ոյն, in the darkness of night;
ագանել ուրեք զ—ն, to set up all night, to pass the whole night;
մաշել զերկայնութիւն —ացն յերգս, to pass every night in singing;
մինչդեռ կայր եւս —ոյ, while it was yet dark.


Գիրկ, գրկաց

s.

the two arms extended, open arms;
bosom, breast;
fathom;
—ս արկանել, — ընդ —ս խառն լինել, to embrace, to hug one another;
ընդ —ս մտանել, ընդ աղեղն լինել, to draw the bow well;
այն ինչ լինէր զոգիսն ի —ս իւր թափել, whilst he drew his bow tight;
— ընդ — խառնել or խառն լինել, — ընդ խառն or գրկընդխառն or գրկախառն լինել, to wrestle, to struggle with one;
— ընդ խառն կռիւ or մարտ, wrestling.