Definitions containing the research ապական : 677 results

Պատշգամ, ից

s.

side chamber;
projecture, balcony, verandah, belvedere, terrace;
porch.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ զդանիել ապականեցին առիւծքն ի դբի անդ, զի պահեցին զնտ աղօթք իւր՝ որ ի պատշգամի անդ. (Եփր. ծն.) այսինքն ի պատուհանի վերնատան։


Պատշգամբ

cf. Պատշգամ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ զդանիել ապականեցին առիւծքն ի դբի անդ, զի պահեցին զնտ աղօթք իւր՝ որ ի պատշգամի անդ. (Եփր. ծն.) այսինքն ի պատուհանի վերնատան։


Պարապատիմ, եցայ

vn.

to scratch oneself, to stretch, to yawn on awaking.

· Calfa

NBHL (1)

այնուհետեւ պարապատեալ զիւրայնովքն՝ զմեզ արասցէ ... զգենուալ զանապականութիւն. (Պրպմ.։)


Կամակորեմ, եցի

va. fig.

to wring, to twist;
to bend, to bow, to curve;
to distort, to overstrain a phrase, to strain, to misinterpret;
to pervert, to deprave;
— զարդարութիւն, to pervert justice.

· Calfa

NBHL (1)

Յապականեցուցիչ ցանկութիւնս կամակորեցան. (Դիոն. եկեղ.։)


Կաշառակրծութիւն, ութեան

s.

bribery, corruption;
venality.

· Calfa

NBHL (1)

Կաշառակրծութիւն զայս (զկուրութիւն իմաստնոց) կարէ առնել։ Արծաթսիրութիւն եւ զիշխանս հրէիցն կաշառակրծութեամբ ապականեաց. (Ոսկ. յհ.։)


Կատակութիւն, ութեան

s.

cf. Կատակ.

· Calfa


Կատուապաշտութիւն, ութեան

s.

cat-worship.

· Calfa

NBHL (1)

Առ նոսին իսկ կատուապաշտութիւն է մեծարգի եղեալ, կերակուր իւրեանց զկերակրոցն ապականիչս (զմկունս) առնելոյ աղագաւ. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Կարապետեմ, եցի

vn.

to fore-run, to precede;
to guide, to conduct;
to announce.

· Calfa

NBHL (1)

Ճանապարհիս՝ որ ի կեանս անապականս կարապետէ. (Ճ. ՟Բ.։)


Պահանգ, աց

s.

iron or wooden tie-piece, binding-piece, notched-rail, brace;
buttress, flying-buttress.

· Calfa

NBHL (1)

Զորօրինակ շինուածոց յորժամ պահանգքն՝ որ պինդ ունին զշինուածսն՝ փտիցին եւ ապականիցին, ապա որմքն ի հարկէ խարխարին եւ անկանին։ Ի շինուածին թէ ոչ կապիցեն պահանգքն, ոչ է հաստատուն. (Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. կողոս.։)


Պահարան, աց

s.

object serving to contain another or others, trunk, box, case, scrutoire, sheath, scabbard, cover;
*vestry-room;
— նամակի, envelope, cover;
— թղթոյ, pocket-book, portfolio.

· Calfa

NBHL (1)

Արկեղքն առցին ի քէն. բայց զայս պահարանս (այսինքն զանձն աղքատի՝ յորում գանձես զողորմութիւն, կամ զգանձատունն Աստուծոյ) ոչ մահ կարէ ապականել, եւ ոչ պէտք են մեզ դրանց եւ նգաց. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 13։)


Պաշարիչ

adj. s.

besieging;
—ք, the besiegers.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ պաշարիչքն՝ զբազում տեղիս հրով ապականեցին. (Լաստ. ՟Է։)


Ջրեմ, եցի

va.

to destroy, to efface;
to cancel, to expiate, to absolve;
to water.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զառաջինն ի գինի զջուրն փոխեցեր ի հարսանիսն, եւ այժմ մեղօք ջրեալ եւ ապականեալ անձն իմ դարձո յառաջին յանտպական սրբութիւն իւր. (Մարաթ.։)


Ռնգավար լինիմ

sv.

to scent, to smell.

· Calfa

NBHL (1)

Յոգոյ այտի զհոտ ծծեն ռընգամբք, խանծ առեալ՝ ռընգավար լինի, զօղելով ի մորւոջ՝ սպասէ ապականել. (Փիլ. լիւս.։)


Սակաւաժամանակ

cf. Սակաւաժամանակեան.

· Calfa

NBHL (1)

Զփափկութիւն սակաւաժամանակ եւ ապականելի. (Մխ. առակ.։)


Սակաւաժամանակեայ

adj.

cf. Սակաւաժամանակեան.

· Calfa

NBHL (1)

Զփափկութիւն սակաւաժամանակ եւ ապականելի. (Մխ. առակ.։)


Սակաւաժամանակեան

adj.

of short duration, temporary.

· Calfa

NBHL (1)

Զփափկութիւն սակաւաժամանակ եւ ապականելի. (Մխ. առակ.։)


Սակր, կեր, կերբ, կրով

s.

hatchet, axe;
cf. Սակեր.

· Calfa

NBHL (1)

Պավաւորք ոք տպաւորելով զբանսն ի քարտիսի. որ իտալացւոց բարբառովն սակր ասի։ Յորժամ ոք զթագաւորական սակր ապականելով որպէս զբան թագաւորին՝ ի մահ ածի. (Ճ. ՟Գ.։)


Սաղմնառութիւն, ութեան

s.

conception;
cf. Յղութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՞րդ եղեւ աստուածային սաղմնառութիւնն, զիա՞րդ անապական ծնունդն. (Պրոկղ. ի կոյսն.։)


Պարգեւաբաշխ, ից

adj. s.

giving, distributing presents, liberal;
donor.

· Calfa

NBHL (1)

Անապականութեմբ պարգեւաբաշխ լրմամբ յուսոյ աւետաբեր սուրբ յարութեան քո. (Մաշտ.։)


Պարզական, ի, աց

adj.

cf. Պարզ.

· Calfa

NBHL (1)

Պարզականն եւ անմարմինն եկն եմուտ ընդ ապականացու մարմնով։ Ոչ մարմնական ծննդեան նման, զի է աննիւթ եւ պարզական։ Ոչ ինչ յառաջ քան զնա անմարմնական եւ պարզական։ Ճ. (՟Գ.։ Շ. խոստ.։ Սեբեր. ՟Ա։)


Պարկեշտարար

s.

giver of chastity.

· Calfa

NBHL (1)

Առանց ապականութեան ծնաւ պարկեշտն զպարկեշտարարն. (Ճ. ՟Գ.։)


Պարուտակ, աց

bot.

s. anat. pellicle, membrane, tunic;
cf. Խելապատակ;
— պտղոց, pericarpium, follicle, capsula.

· Calfa

NBHL (1)

Չարահոտ գոլոշիք (գինւոյ) զխելապատակն եւ զջլուտ պարուտակսն՝ որ կոչին միտք՝ առհասարակ կիզեալ ապականեն. (Պիտ.։)


Սարսռուտ

adj.

moveable, everchanging, unstable.

· Calfa

NBHL (1)

Մարմնոյս բնութեամբ ապականացուի, եւ սառսըռուս տեղեաւ երկրի՝ ամենայնի յետնով. (Փիլ. լին. ՟Բ. 39։)


Սեղանաւորեմ, եցի

va. fig.

to wait at table, to spread the table, to serve up;
to give to eat;
to make known the word of God, to feed with the bread of life.

· Calfa

NBHL (1)

Սեղանաւորեցից զանապական կերակուր՝ հոգւոց պարարիչ։ Զանձն իւր ոչ զօրեաց յագեցուցանել, այլ օտարաց սեղանաւորեաց. (Լմբ. ստիպ. եւ Լմբ. սղ.։)


Սեղեխաբար

adv.

like a lover, in a coquettish manner.

· Calfa

NBHL (1)

Սիղեխաբար ապականել զպատուականութիւնն հոգւոյ։ Սատանայ սեղեխաբար գողանայ զմեր սուրբ ամուսնութիւնն ընդ քրիստոսի. (Նիւս. կուս. Նար. երգ.։)


Սերմահեղձութիւն, ութեան

s.

causing, abortion.

· Calfa

NBHL (1)

Պտղակորոյսս եւ անպտուղս ոմանս անունէ, վասն զսերմ իւրեանց ապականելոյ սերմահեղձութեամբն, եւ ոչ կենդանացուցանելոյ. (Շ. յուդ. ՟Ժ՟Է։)


Պիսակութիւն, ութեան

s.

cf. Բորոտութիւն.

· Calfa


Պիտականամ, ացայ

vn.

to degenerate, to fall away.

· Calfa

NBHL (1)

Որով պիտակացեալ արտաքսեսցուք տարապականութեամբ գործովք փայտին։ Թէոդոր. (խչ.։)


Պիտոյ

adj.

necessary;
suitable;
— է, cf. Պիտիմ;
it is becoming, proper, suitable;
զի՞ եւս — են մեզ վկայք, what need have we of witnesses ?

· Calfa

NBHL (1)

Չեմուտ ՟Ը մարմնաւոր պիտոյիւք՝ ամենայն ապականացու իրաց աշխարհիս. (Եղիշ. ՟Ը։)


Պլօր

cf. Բիւրեղ.

· Calfa

NBHL (1)

Ասեն հրէաք՝ թէ պատուհանն (տապանին) էր պլօր։ Լոյսն մտանէ ընդ պլօրն. եւ ելանէ առանց ապականութեան. (Ի գիրս առաքին։)


Պղծեմ, եցի

va.

to soil, to contaminate, to stain, to spot;
to profane, to pollute, to abuse;
to abhor, to detest, to execrate;
— զկոյս, to violate, to dishonour.

· Calfa


Պնակիտ, կտի

s.

writing-tablet, table-book;
— ծոցոյ, tables, memorandum-book;
— նկարչի, painter's pallet;
— գրաշարի, galley, composing galley, pan.

· Calfa

NBHL (1)

Հինգ զառաջին գրեալսն յառաջնում պնակտին (տասնաբանելայ պատուիրանաց) ... եւ զայս եւ որ ըստ միւսում պնակտին է։ Դէպ լինի իմն ջնջեցելոցն՝ գրոյն ջնջել, իսկ պնակտին եւ գրոյն յաւէտ կալ մնալ։ Պնակտք եւ գիրք՝ ձեռաց կազմած են. եւ որք ի սոսայն են՝ դիւրաւ իմն ապականելիք են. քանզի մոմ է ի պնակտսն՝ որ դիւրաւ փխրի. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լին. եւ Փիլ. ել.։)


Պտղաբերեմ, եցի

va.

cf. Պտղաբերիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Պատուհաս ընկալեալ՝ զոր ի մեզ պտղաբերեաց՝ ցաւս եւ տրտմութիւն, ապականութիւն եւ մահ։ Թշվառութիւն եւ հոգք եւ տարակուսանս ի նմանէ ինձ պտղաբերեցաւ. (Մագ. ՟Է. եւ ՟Զ։)


Պտղեղութիւն, ութեան

s.

fertility, abundance.

· Calfa

NBHL (1)

Յապականեալս ի հունձս եւ ի կալս, թէ եւ գտանի ուրեք պտղեղութիւն. (Յհ. կթ.։)


Ջախջախիւն

cf. Ջախջախանք.

· Calfa

NBHL (1)

Յապականութիւն դարձոյց զբազում քաղաքս, եւ արեան ջախջախիս արարեալ զդասս հաւատացելոց. (Ուռհ.։)


Ջախջախումն, ման

s.

cf. Ջախջախիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Յապականութիւն դարձոյց զբազում քաղաքս, եւ արեան ջախջախիս արարեալ զդասս հաւատացելոց. (Ուռհ.։)


Ջահաբորբոք

adj.

burning or shining like a torch.

· Calfa

NBHL (1)

Արեգակն ոչ ապականի այլ ընկղմի ի ջահաբորբոք փառացն քրիստոսի. (Մեկն. ղկ.։)


Ջերմն, ման

s.

fever;
heat;
— եթող զիս եւ կալաւ զնա, the fever left me & has seized him;
կերստին կալաւ զիս —, my fever has returned.

· Calfa

NBHL (1)

Օգտելով եւ վնասելով՝ ամարանի ջերմամբ, եւ ցրտութեամբ ձմերանոյ։ Ցրտով եւ ջերմաւ զտունկս եւ զբոյսս ապականէ. (Յճխ. ՟Դ. եւ ՟Է։)


Ստուերագրեմ, եցի

va.

to sketch, to rough-draw, to delineate, to trace;
to draw, to represent, to figure.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կամեցայ զբարձրագոյն պատգամս հոգւոյն ի չնչին եւ յապականացու նիւթս ստուերագրել. (Սարգ. ՟բ. յհ. ՟Ա։)


Ստուերագրութիւն, ութեան

s.

sketch, delineation, outline;
sciagraphy.

· Calfa

NBHL (1)

Տէրն ի կրկին գուբ եմուտ, զի ոչ թողաւ ոգի նորա ի դժոխս, եւ ոչ մարմին նորա ետես զապականութիւն ... որոյ ստուերագրութիւն էր դանիէլին (կրկին գուբն). (Վրդն. դան.։)


Ստուերական, ի, աց

adj.

shady, shadowy, obscure;
figurative, symbolical;
cf. Ստուերանիստ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն ինչ՝ որ ստացական է, չէ մնացական, այլ ստուերական է, փոփոխական եւ ապականացու։ Հայել ի մեծութիւն ստուերականս, եւ ի փառս ծաղկընկէցս։ Հովիտ հանճարոյս ստուերական։ Ի սուտ եւ ի ստուերական գիտութենէ շինեն աշտարակ. (Սարգ. յկ. ՟Դ։ Բրսղ. մրկ.։ Նար. ՟Հ՟Ը։ Եւագր. ՟Լ՟Ա։)


Սրամէտ

adj.

acuminated, pointed;
very sharp or cold.

· Calfa

NBHL (1)

(Լեառն) ի վերայ այսոցիկ սրամէտ եւս զսառնամանեացն բռնութիւն առ ըմբռնեալսն հասուցանէ յապականութեան արկածս. (Պիտ.։)


Վախճանական

cf. Վախճանաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Զի ապականացուք էին եւ վախճանականք, համառօտ ասէ, եւ վճարէ. (Վրդն. ծն.։)


Վիշապանամ, ացայ

vn.

to become a dragon, to change into a serpent.

· Calfa

NBHL (1)

Ժանիք էին ցպոյն, եւ աչք վիշապացեալք (յն. վիշապականք)։ Գաւազան եդիա զվիշապացեալ գազանն. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։ Կամրջ.։)


Վիրագ, աց

adj. s.

fierce, ferocious, tyrannous, brutal;
wild beast.

· Calfa

NBHL (1)

Արիւնախանձ վիրագ։ Ի խզումն ապականիչ վիրագիս. (Պիտ.։)


Վնասակար, աց

adj.

hurtful, pernicious, injurious, disadvantageous, detrimental, prejudicial;
bad, wicked;
guilty.

· Calfa

NBHL (1)

Վնասակար եւ ապականիչ է։ Զվնաս՝ որ ի վնասակարացն գործիցի։ Կարճէ երբէք եւ զվնասս վնասակարացն. (Եզնիկ.։)


Վնասացու

adj.

corruptible.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրաւ վնասելի. ապականացու.


Վնասեմ, եցի

va.

to hurt, to iujure, to prejudice, to damage, to bring loss or harm, to offend, to wrong, to shock, to wound;
— միմեանց, to injure one another.

· Calfa

NBHL (1)

βλάπτω, ζημιόω noceo, laedo ἁδικέω injuriam facio, inique opprimo συντελέω consumo. (տր. խնդ) Վնաս տալ՝ բերել՝ հասուցանել. անիրաւել, իլ. զրկել. մեղանչել ումեք կամ իմիք. ապականել. սանանել. զէն տալ.


Տագնապ, աց

s. adv.

anxiety, anguish, restlessness, embarrassment, perplexity, agitation, alarm, trouble;
crisis;
haste, precipitation;
—աւ, in haste, hastily, with all possible speed, in a hurry, hurriedly, precipitately;
anxiously, with anxiety;
— մտաց, grief, anxiety, mental torture, constraint, heaviness of heart, oppression;
— մահու, pangs or agony of death, death-struggle;
արկանել, մատնել ի —ս անհնարինս, to embarrass extremely, to place in a strait, in a scrape, embarrassment or perplexity;
արկանել զանձն ի —, to embarrass oneself;
կալ ի —ի, to be in trouble, anxiety or embarrassment;
հասանել ի յետին —, to be reduced to extremities;
եղիցի — հեթանոսաց, the nations shall be plunged in consternation;
եկն յանկարծակի դողումն եւ —, a sudden fear fell on them;
ամենայն — հասցէ ի վերայ նորա, every kind of grief shall fall upon him;
ըմբռնեալ յանլոյծ — հասանէր, he found himself embarrassed by that insuperable necessity;
— էր նմա յամենայն կողմանց, he was hemmed in by necessities;
— մեծ էր նմա, he had extreme difficulty, he turned on all sides;
հարից զամենայն երիվարս —աւ եւ զհեծեալս նորա յիմարութեամբ, I will turn the horses into stone and their riders will I stultify;
յետին — կալաւ զնա, he was brought to the last extremity;
փոյթ եւ — եղեւ ի ջուրս, the waters rivalled each other.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԱԳՆԱՊ. ա. որպէս Տագնապական. տագնապիչ.


Սիկ, սկոյ

s.

slime, mud, ooze, mire, slough, dirt;
deposit, sediment, dregs, lees.

· Calfa

NBHL (1)

Երկիր ապականութեամբ ջուրց սիկ եղեալ։ Իբր ի տղմոյ իմն եւ ի սըկի աշխարհիս. (Փիլ. նխ. ՟ա.։ Փիլ. լին. ՟Դ. 193։)