Definitions containing the research իբրեւ : 3388 results

Թիւրեմ, եցի

va. fig.

to turn aside;
to wrest, to sprain, to wring, to twist, to make crooked, to bend;
to deprave, to pervert, to lead astray.

· Calfa


Թլփատեմ, եցի

va.

to circumcise;
զգերեզման —, to desecrate sepulchres and despoil the dead.

· Calfa

NBHL (1)

περιτέμνω circumcido (յորմէ Պարատել. ըստ Հին բռ. ) Շուրջ կտրել զծայրս անդամոյն. յապաւել. կրճատել. ի բաց կտրել զթլիփն իբրեւ աւելորդ. (Ծն. ՟Ժ՟Է. 11։ Ել. ՟Դ. 25. եւ այլն։)


Թխեմ, եցի

va.

to sit on eggs, to sit brooding, to hatch, to brood;
to bake.

· Calfa

NBHL (1)

Թխէր իբրեւ հաւ զձագս իւր ի վերայ բունոյ. (Ճ. ՟Թ.։)


Թմբիր

s. adj.

torpor, numbness, sluggishness;
narcotic medicine;
hemlock, poison;
narcotic, benumbing;
թափել զ—, to recover from a state of torpor, to be one's self again;
— առնուլ, to take poison, to grow torpid.

· Calfa

NBHL (1)

Զդեղն խառնեցին, եւ զթմբիրն կազմեցին, թէ եւ զբաժակն չմատուցին։ Թմբիր արբեցութեանն ուտէ զոգիս եւ զմարմինս։ Ետուն զանձինս յափշութիւնն, իբրեւ թմբիր ինչ առեալ, կամ կոնիոն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։ ՟Գ. եւ Ոսկ. ես.։)


Թմբրութիւն, ութեան

s.

numbness, stupefaction;
sleepiness, drowsiness, doziness;
թօթափել զ—, to awake up from one's stupor;
անկանել ի խոր —, to fall in a profound lethargy.

· Calfa

NBHL (1)

Թմբրութիւնքն անզգամութեանց իբրեւ արբեալք անմտութեամբ. (Ագաթ.։)


Թնդամ, ացի

vn.

to tremble, to quake, to agitate;
to move, to disturb, to get angry;
to beat, to palpitate.

· Calfa

NBHL (1)

Թնդայ եւ ամբոխի երկիր իբրեւ զծով. (Վրդն. դան.։)


Թշնամաբար

adv.

in a hostile manner, offensively.

· Calfa


Թշնամի, մւոյ, մեաց

s.

enemy, foe, adversary, opponent, antagonist;
աներեւոյթ or հասարակաց —, the devil, the invisible enemy of mankind, demon;
— լինել, cf. Թշնամանամ;
լինել ումեք ի — յաւիտենից, to be one's eternal enemy;
—ս յարուցանել, to raise up enemies;
—ք առն ընտանիք իւր, a man's foes shall be they of his own household;
cf. Ընտանի.

· Calfa


Թշուառական, ի, աց

adj.

unfortunate, melancholy, miserable.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբրեւ Աղէտաւոր. աւաղելի. ողբալի. աշխարելի.


Թոբէկ, եկաց

s.

mole;
cf. Թեպեկ.

· Calfa

NBHL (1)

Թոբէկ թախանձէր զոզնի, թէ զորդիդ քո սան առից. մերկացո՛ զնա, զի դիւրին լիցի ի գդուել. եւ իբրեւ ետ զնա, սկսաւ ուտել. (Մխ. առակ.։)


Թողում, ղի, ղայ

va. vp.

to let, to permit, to allow;
to commit, to abandon, to resign, to yield, to give up, to forsake, to cast off, to leave, to desert, to get rid of;
to deliver, to free, to pardon, to remit, to release, to acquit, to forego, to pass over, to tolerate;
to repudiate;
to renounce;
— ասել, to omit, to leave out, to pass over in silence;
— զմեղս, to pardon, to absolve, to remit;
to expiate;
— զիմն ի գլուխ ուրուք, to let one go one's own way;
ձայն —, to cry out;
— առնել, to permit, to allow;
— առ ժամանակ մի, to suspend;
— զոք ի մահուանէ, to free from death;
չ-, to refuse, to hinder, not to allow;
սիրտ իմ եթող զիս, my heart failed me;
ի բաց թողցուք զայս, let us leave that aside;
-, թողանիմ, ղայ, to be left, abandoned.

· Calfa


Թոյլ, թուլից, թուլոց

adj.

languid, faint, feeble, weak, soft, delicate, tender;
— առնել՝ տալ, to permit, to accord, to give leave, cf. Թողացուցանեմ;
— առնել պարտուցն, to remit or cancel debts;
— լինել, to be permitted, accorded, conceded;
— տալ ումեք աւուրս ինչ, to concede a few days, to give time;
— տուք ինձ, let me, permit me, allow me;
— տուք ինձ զհամբերութիւն, don't make me lose patience;
leave me at peace, let me alone;
— տուր մինչեւ զայդ վայր, enough of that, enough;
տալովն Աստուծոյ, ըստ թոյլ տալոյ բարերարին, God willing, by divine permission.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ ոգին սփռի իբրեւ զօդ թոյլ. (Իմ. ՟Բ. 3։)

Յօրանչեմք եւ վեհերիմք, թոյլ անդամ եւ իբրեւ լուծեալ գտանիմք. լինի եւ բարդ, իբր թուլանդամ։


Թոյն, թունից

s. fig.

poison, venom;
spite, virulency, venom;
թափել զ—, to remove or extract the venom, to give antidotes;
թափել զ—ս յոք, to give vent to one's anger, rage, malice, to grow fierce or ferocious;
cf. Թափեմ;
— առնուլ, to take poison;
— մահացու, mortal poison;
— մահու արբուցանել, to cause one's to drink a mortal poison;
— դառնութեան, bitter poison.

· Calfa


Թոշակ, աց

s.

provision;
viaticum;
pay, wages, hire, salary, stipend;
pension;
— եկեզեցական, benefice;
ուսանել —աւ, to be in a boarding-school;
— յետին, վերջին, viaticum;
տալ, պաշտել ումեք զյետին —, to administer the viaticum.

· Calfa

NBHL (1)

Հաղորդէին մարմնոյ եւ արեանն տեառն՝ իբրեւ յետին թոշակ զայն համարեալ անձանց. (Ղեւոնդ.։)


Թուեմ, եցի

va.

to number, to count, to calculate;
to rank, to range, to reckon;
եւ զի մի մի —, in a word.

· Calfa


Թուխ, թխոյ

adj.

brown, tawny, swarthy, dark;
— հաց, brown bread;
— or —ս զգենուլ, ի —ս համակիլ, to wear mouraing, to dress in mourning, to put on mourning;
to be in mourning;
to be plunged in grief;
— զգեցուցանել, ի —ս համակել, to clothe in mourning, to dress in black, to put into mourning;
to throw into mourning, to plunge in grief;
ի —ս համակեալ, in deep mourning;
—ք, brood, covey;
ի —ս նստել, to brood;
cf. Թխեմ.

· Calfa


Թուփ, թփոց

s.

tuft of shrubs, bush, bramble;
thicket, copse, underwood.

· Calfa

NBHL (1)

Թուփ առ թուփ բուսեալ ի սրահսն իբրեւ յանտառի։ Ի դաշտի ուր ոչ գուցէ թուփ թաքստի. (՟Ա. Մակ. ՟Դ. 38։ ՟Ժ. 73։)


Թռալիր

adj.

whose cheeks are full, puffy, bloated.

· Calfa

NBHL (1)

Բերանալիր որպէս պատառով. լի եւ ուռուցիկ. եւ Որ ինչ լնու զբերան իբրեւ զպատառ.


Թռթռեմ, եցի

vn.

to flutter, to flap, to fly about.

· Calfa

NBHL (2)

ԹՌԹՌԱՄ ԹՌԹՌԵՄ կամ ԹՐԹՌԵՄ. Ստէպ թռանիլ իբրեւ զթիթեռն, շարժիլ. ոստոստել. թռչըտիլ, թռթռիլ.

(Զսիրտն) եւ յետ վախճանին տակաւին եւս թնդալ եւ թռթռալ ասեն, իբրեւ առաջին եղեալ, եւ յետոյ ապականեալ. (Փիլ. այլաբ.։)


Թռթռամ, ացայ, ացի

vn.

cf. Թռթռեմ.

· Calfa

NBHL (2)

ԹՌԹՌԱՄ ԹՌԹՌԵՄ կամ ԹՐԹՌԵՄ. Ստէպ թռանիլ իբրեւ զթիթեռն, շարժիլ. ոստոստել. թռչըտիլ, թռթռիլ.

(Զսիրտն) եւ յետ վախճանին տակաւին եւս թնդալ եւ թռթռալ ասեն, իբրեւ առաջին եղեալ, եւ յետոյ ապականեալ. (Փիլ. այլաբ.։)


Թռիչ

s.

flight, soaring;
— աստղ, falling star;
—ք մտաց, flight of fancy;
—չս տալ մտաց, գրչի, երեւակայութեան, to give loose to one's genius or pen;
to let one's fancy ramble;
թռիչս առնուլ՝ արձակել, to take wing or flight, to wing one's flight, to soar on high;
ի թռիչս, flying, on the wing, as it flew hy, in the air.

· Calfa

NBHL (2)

Զի՞նչ է թռիչ աստղն. գոլորշի է վերացեալ հողմով, եւ մերձեցեալ ի հուրն՝ վառի ի նմանէ. եւ բռնութեամբ հողմոյն երեւի վառեալ իբրեւ զթռիչ աստղ, եւ փութով՝ շիջանի. (Տօմար.։)

Թռիչք նորա իբրեւ զթռիչս բոցոյ հրոյ. (Երգ. ՟Ը. 6։)


Թռչիմ, եայ

vn.

to fly, to take flight, to soar;
— ի մտաց, to escape one's memory, to go out of one's mind, to be forgotten;
— բանին , to divulge immediately, to make public.

· Calfa

NBHL (2)

Թռիցեն նաւք այլազգեաց։ Ո՞վ են սոքա, որ իբրեւ զամպս թռուցեալ են. (Ես. ՟Ժ՟Ա. 14։ ՟Կ. 8։)

Թռեաւ ի դուրս ի տանէ իբրեւ զնետ։ Ես՝ ի սկզբանէ ոչ թռչել յերդմնասիրութիւն գովելի ասեմ. (Ոսկիփոր.։)


Թրթռեմ, եցի

vn.

to vibrate;
to shudder;
to tremble.

· Calfa

NBHL (2)

ԹՌԹՌԱՄ ԹՌԹՌԵՄ կամ ԹՐԹՌԵՄ. Ստէպ թռանիլ իբրեւ զթիթեռն, շարժիլ. ոստոստել. թռչըտիլ, թռթռիլ.

(Զսիրտն) եւ յետ վախճանին տակաւին եւս թնդալ եւ թռթռալ ասեն, իբրեւ առաջին եղեալ, եւ յետոյ ապականեալ. (Փիլ. այլաբ.։)


Թրմեմ, եցի

va. chem.

to wet, to soak, to steep;
to knead or mix with water;
to dilute.

· Calfa

NBHL (1)

Զցորեանն իբրեւ չէր աղացեալ եւ թրմեալ. (Յհ. կթ.։)


Թքանեմ, քի

fig.

vn. va. to spit;
to spit out;
to spit upon, to fling, to cast, to spout;
to vomit, to throw up;
to slight, to disdain, to contemn openly, to treat with scorn, to point one's finger at, to set at nought;
ընդ երեսս՝ յերեսս ուրուք —, to spit upon a person, in his face.

· Calfa

NBHL (1)

Առաջին անկեալ սերմնն զայլսն իբրեւ զաւելորդս ի բաց թքանէ. (Եզնիկ.։)


Թօթափեմ, եցի

va.

to shake, to jolt, to move violently;
to heat down;
to throw down, to overturn;
to drive away, to repel, to remove;
to wink;
— զփոշի, to shake off the dust;
— զանկողին, to make or shake up the bed;
— զքուն, to shake off sleep;
— զլուծ, to throw or shake off the yoke;
— զքաղաքն, to shake, to tremble;
to destroy, to ruin;
— զսուր, to brandish a sword;
յական —, in the twinkling of an eye.

· Calfa

NBHL (1)

Կայծակունք թօթափէին ի նոցանէ իբրեւ ի փայլատականց պղնձոյ. (Եզեկ. ՟Ա. 7։)


Կարգակից, կցի, կցաց

adj. s.

of the same religion or order;
comrade, colleague, companion, fellow.

· Calfa

NBHL (1)

Եպիսկոպոսին ձերում, եւ քահանայից ձերոց, եւ սարկաւագաց՝ կարգակցաց իմոց։ Ամաչեսցէ ի քահանայից իբրեւ ի խորհրդակցաց աստուծոյ, եւ ի կարգակցաց առաքելոցն. (Ածազգ. ՟Ա. եւ ՟Խ.) յն. ծառայակից, կամ կապակից։ Հրեշտակական քահանայութեանն կարգակից. (Երզն. լս.։)


Կարթահարեմ, եցի

va.

cf. Կարթակոտոր՞՞՞առնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զեպիսկոպոսն սուրբ վաղակաւորօքն կարթակոտոր առնէին՝ իբրեւ տապարօք շեշտակի շեշտեալ զծառ. (Յհ. կթ.։)


Կարթեմ, եցի

va. fig. vn.

to fish with a hook or line, to angle;
to allure, to entice;
to decoy, to inveigle;
to change one's direction, to turn out of one's way, to deviate, to swerve.

· Calfa

NBHL (1)

Անտի կարթեցին իբրեւ քսան վտաւանաւ ի վերայ տիմօթէի. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 10։)


Կարիճ, րճաց

s. astr. fig.

scorpion;
scorpion;
thorny cudgel or stick;
իւղ կարճի, scorpion oil.

· Calfa

NBHL (1)

Կարիճն գործի ինչ տանջանաց է նուրբ եւ երկայն իբրեւ զբաղանդն. (Կիւրղ. թագ.։)


Կարծիք, ծեաց

s. adv.

opinion;
thought, mind, sentiment;
conjecture, hypothesis, supposition;
suspicion, presumption;
fantasy, imagination;
կարծեօք, by conjecture, hypothetically;
հասարակաց —, public or general opinion, common sense;
— ընկալեալ ou բազմագունից ընդունելի, the generally received opinion, the general conviction, the best established opinion;
նախաժաման —, prejudice, prepossession;
ազատամիտ, ձախողակի — free, adverse or contrary opinion;
ի կարծիս լինել, կարծիս ի մտի դնել, to imagine, to fancy, to think, to surmise, to conjecture;
կարծիս բերել զումեմնէ, to suspect a person;
տալ զպատշաճ կարծիս զումեքէ, to have a good opinion of, to think highly, well, much of;
բերել մեծ ինչ կարծիս զումեքէ, to esteem a person highly, to make much of;
զհետ երթալ —ծեաց ուրուք, to incline to another's opinion, to follow the opinions of;
մեծ ինչ —իս բերել զանձնէ, to have a high opinion of oneself;
յամառիլ, խրոխ տալ ի —իս իւր, to be wedded to one's opinions.

· Calfa

NBHL (3)

Ասել իբրեւ ի կարծեաց։ Կիւրղ. (թագ.։)

Առ այս գիրք՝ ոմանք կարծեօք վարեցան, իբրեւ թէ չէ նորա. (Նախ. իմ.։)

Գուցէ կարծիս ինչ տացէ թագաւորին, իբրեւ դաւով զայրն վնասեալ. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 32։)


Կարծրացուցանեմ, ուցի

va.

to harden, to make or render hard, to temper, to make dense, firm, solid.

· Calfa

NBHL (1)

Հաստատեաց զնոսա աստուածային ողջունիւն, եւ կարծրացոյց իբրեւ զվէմս անդամանդեայս։ Զլուծութիւն մտացն պնդեալ կարծրացոյց. (Սարգ. յկ. ՟Բ։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Գ։)


Կարկամիմ, եցայ

vn.

to be bent, folded, stunted;
to bend, to bow, to contract, to shrink, to stiffen, to wrinkle, to shrivel up, to be anchy-losed.

· Calfa

NBHL (2)

Մորթք մեր կարկամեցան իբրեւ զթոնիր հնացեալ. (Ողբ. ՟Բ. 10։)

Ի շարժմանէ բարեաց կարկամեալ։ Որք կարկամեալ էին իբրեւ զքար անհաւատութեամբ, կակղացան ոռոգմամբ աւազանին. (Երզն. լս. եւ Երզն. մտթ.։)


Կարկաչեմ, եցի

vn. fig.

to make a noise;
to cackle, to prattle, to chatter, to babble;
to burst out laughing, to roar with laughter;
to roar with laughter;
— ջուրց, to murmur, to purl, to gurgle, to babble;
— թռչնոց, to warble, to twitter, to chirrup, to pip, to chirp;
— հաւուց, to cackle, to cluck;
to crow;
to gobble;
— ագռաւուց, to caw;
— գորտոց, to croak.

· Calfa


Կարկառ, աց

s.

heap of stones.

· Calfa

NBHL (1)

Ջրոցն յուղումն կարկառ եկաց. այսինքն իբրեւ կարկառ. (Լմբ. իմ.։)


Կարկառակոյտ

s.

heap, mass, pile.

· Calfa

NBHL (1)

Ջուրնգկացցէ իբրեւ զկարկառակոյտ մի. (Յես. ՟Գ. 13։)


Կարկառեմ, եցի

va.

to hold out, to stretch forth, to tender, to offer, to present;
to heap up, to accumulate;
— զձեռն, to stretch forth the hand;
ձեռն, ձեռն օգնականութեան — ումեք, to offer a helping hand, to lend assistance, to help, to succour;
— զմիտս, զխօրհուրդսի, to fix one's mind on, to contemplate intently.

· Calfa


Կարկեմ, եցի

va.

to disconcert, to dumfound, to dumb, to impose silence on, to put to silence, to hush, to quiet, to still.

· Calfa

NBHL (1)

Ի միում ժամու իբրեւ յական թօթափել կարկեցոյց (Զբղխումն արեան). (Եփր. համաբ.։)


Կարկեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Կարկեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի միում ժամու իբրեւ յական թօթափել կարկեցոյց (Զբղխումն արեան). (Եփր. համաբ.։)


Կարկիմ, եցայ

vn.

to be disconcerted, put to silence, to hold one's peace, to keep silence;
— ծովու, to become appeased, to grow calm, tranquil;
կարկեաց, hold your tongue! silence! Hush!

· Calfa


Կարճամիտ

adj.

impatient, intolerant;
pusillanimous;
short-witted, silly, simple, foolish, ignorant, dull, stupid, stolid.

· Calfa


Կարմիր, մրոյ, մրով, մրաւ

adj. s.

red;
rubicund, ruddy, rosy;
red, red colour, vermilion.

· Calfa

NBHL (1)

Լար կարմիր. նշան կարմիր. հանդերձ կարմիր։ Բրդով կարմրով։ Կարմիր (անուանեալ) ծովն։ Վասն է՞ր կարմիր են ձոձք խո։ Ետես զջուրսն կարմիր իբրեւ զարիւն։ Էր կարմիր, եւ աչօք գեղեցիկ. եւ այլն։


Կարմրալար

adj.

red-bordered or fringed;
— շրթունք, coral, ruby or rosy lips.

· Calfa

NBHL (1)

Որ է իբրեւ զլար կարմիր.


Կարօտեալ

adj.

in want of, unprovided, bare of, out of, without, poor, needy, necessitous, indigent.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ լինիցի ի միջի քում կարօտեալ։ Ոչ պակասէ կարօտեալ յերկրէ։ Մի՛ կծիկիցես զձեռն քո յեղբօրէ քումմէ կարօտելոյ։ Մի՛ յապաղեր բարի առնել կարօտելոյ։ Անձին կարօտելոյ եւ դառն իբրեւ զքաղցր թուի։ Տնանկք եւ կարօտեալք։ Քոյոցն կարօտելոց.եւ այլն։


Կացութիւն, ութեան

s.

staying, standing up;
state, position.

· Calfa

NBHL (1)

Լուծանել զկապս օրինակաւ կօշկաց խրախից՝ իբրեւ անարժան այսպէս աստուածայնոցն լինել վայրի կացութեան. (Սարկ. լս.։)


Կաւագործ, աց

s.

potter;
brick-maker;
bricklaying, brickwork, masonry;
ի —ի կալ, to make bricks.

· Calfa


Կաքաւ, ոց, ուց, աց

s.

partridge;
մրոտն —, red-legged -;
ձագ —ու, young -;
cf. Կաքաւք.

· Calfa


Կաքաւ

s.

dance, ball, ballet.

· Calfa


Կաքաւեմ, եցի

vn. fig.

to dance, to skip;
to bound;
to laugh at, to deride;
cf. Կռիւ.

· Calfa

NBHL (1)

ὁρχέομαι tripudio, salto παίζω, παιδίζω , πομπεύω ludo, pompam ago, insolesco. Խաղալ ոստոստմամբ իբրեւ զկաքաւ հաւն. կայթել. պարել. խայտալ. պար ցայթկել, նախըլ խաղալ. (Ժող. ՟Գ. 4։ ՟Բ. Թագ. 6. 16. 21. 22։ Մտթ. ՟Ժ՟Ա. 17։ ՟Ժ՟Դ. 6։ Իսկ ՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Ա. 13. յն. թմբրկահարել։ եւ ՟Բ. Մակ. ՟զ 7. յն. հանդէս առնել, կամ խենեշանալ եւ այլն։)


Կեղեւ, ոց

s. fig.

bark;
peel;
rind;
husk;
shell;
outside.

· Calfa