Definitions containing the research իբր : 8114 results

Լրտեսեմ, եցի

va.

to spy, to play the spy, to watch, to search narrowly, to observe in secret;
to waylay, to lie in wait for.

· Calfa


Լքանիմ

vn.

to grow weak, to be disabled, to languish, to want force;
to despair, to be dispirited.

· Calfa

NBHL (1)

եւ ձ. ԼՔԱՆԻՄ παραλύομαι dissolvor ὁλιγωρέομαι parvipendor, negligor ἠττάομαι vincor (լծ. եւ langueo, liquesco ) որ եւ ԼՔՆՈՒԼ. Թողեալ լինել. թողանալ. թուլանալ. պարտիլ՝ պարտասիլ. կթոտիլ, լուծանիլ, իբր հալիլ մաշիլ. Երեսի վրայ մնալ.


Լքեմ, եցի

va.

cf. Լքանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

իբր Լքանել, եւ Լքուցանել.


Լքեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Լքուցանեմ

· Calfa


Լքուցանեմ, ուցի

va.

to weaken, to enfeeble;
to dispirit, to discourage, to dismay, to drive to despair.

· Calfa

NBHL (1)

Զպատասխանութեանն յոյս լքուցեալ. իբր լքեալ։


Լօռ, ոց

cf. Լոռ.

· Calfa

NBHL (1)

Անձն իմ իբրեւ զփուչ եւ զլօռ եղեւ բուսեալ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)


Խոնարհեցուցանեմ, ուցի

va.

to humble, to abase, to subject;
to bring down, to lower, to abate, to depress;
to bow or bend down, to incline;
— զունկն, to lend an ear to, to listen to;
— զանձն, to humble oneself;
to do penance, to mortify oneself, to fast;
— զամբարտաւանութիւն ուրուք, to lower, to abase, to bring down the pride of;
— զաստուած առ մարդիկ, to move God to compassion, to implore divine mercy;
Աստուած խոնարհեցուցանէ զամբարտաւանս, God humbles the proud.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՆԱՐՀԵՑՈՒՑԱՆԵԼ ԶԱՆՁՆ կամ ԶՄԱՐՄԻՆՆ, որպէս արտաքին նշանակօք, ապաշխարութեամբ, սգով եւ այլն. իբր Նուաստացուցանել, նեղել, ճնշել, ճգնիլ։ (Սղ. ՟կը. 11։ Ղեւտ. էիգ. 27։ Յուդթ. ՟դ. 8։ Ես. ՟ծը. 3։)


Խոշոր, ից

adj.

stout;
great;
thick;
rough, rude, rustic, unpolished;
awkward, ill-shaped, ill-made;
rugged, toilsome, difficult;
— զգեստ, coarse cloth;
— ձայն, rough voice;
harsh sound;
— գոյնք, stiff or unconnected colouring.

· Calfa

NBHL (1)

են (տառք՝) որք խոշոր եւ թաւք են, որպէս թոյ, եւ փիւր։ Սահմանականն ի ներկայն վերաբերի իբր թէ կուկոփեմ, կու գրեմ. զի այս կու՝ թէպէտ խոշոր է, եւ այլն. (Երզն. քեր.։)


Խոշորագոյն

adj. adv.

very rude, very coarse;
խոշորագոյնս, rudely, coarsely.

· Calfa

NBHL (1)

Խիստ է բանդ այդ։ Զի՞նչ իցէ խիստն. խոշորագոյն, ցաւագին, յոյժ դժուարութիւն ունի։ Բազումք բուռն հարկանեն զտեղւոյս զայսմանէ՝ իբրեւ զկարի իսկ խոշորագունէ, թէ ցարբեցօղն ընդ արուագիտին դնիցէ։ Երեւի պթէ խոշորագոյն եւ դժուարագոյն ինչ ասելոց էր. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 1։ եւ Ոսկ. ՟ա. կոր.։)


Խոշտանգանք, նաց

s.

torture, torment, punishment, rack, pain.

· Calfa

NBHL (1)

μάστιξ flagellum βασανισμός tormenta, cruciatus τιμωρία punitio, ultio, exploratio. իբր խիստ տանջանք, կամ գան սաստիկ. հարուած գանից. ձաղկանք. կոշկողանք. տագնապ. բռնութիւն ի տալ խոտովան լինել. ծեծ, քետ.


Խոչառ լինել

sv.

to go lame, to hobble.

· Calfa


Խոպան, ի

adj. s.

uncultivated;
waste land, desert;
ի —ի, waste, fallow.

· Calfa

NBHL (1)

Բուսցի ի նմա փուշ իբրեւ ի խոպանի։ Եղիցի ի խոպանէնեւ իփչոյ յարօտ գառին. (Ես. ՟Ե. 6։ ՟Է. 25։)


Խոպանանամ, ացայ

vn.

to become desert, uncultivated;
to lie waste or fallow;
to spoil, to deteriorate, to go to ruin.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն թագաւորութիւն բաժանեալ յինքն՝ խոպանանայ. (Աթ. ՟Ը.) (իբր ռմկ. խարապ կըլլայ, կաւըրվի։)


Խոպանացուցանեմ, ուցի

va.

to let lie fallow, to leave uncultivated;
to lay waste, to spoil, to ruin.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ երկնչիր ասէ (ի սօղոսէ). խոպանեալ է, եւ աղօթս առնէ. գուցէ խուպանեալ, իբր ռմկ. խպնեալ, պատկառեալ։


Խոպանեմ, եցի

va.

cf. Խոպանացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ երկնչիր ասէ (ի սօղոսէ). խոպանեալ է, եւ աղօթս առնէ. գուցէ խուպանեալ, իբր ռմկ. խպնեալ, պատկառեալ։


Խոռն

cf. Խոռ.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՌ կամ ԽՈՌՆ. χαμαιπιτύς humilis pinus. Խոտ նման տերեւոց սարոյ ծառոյն (յն. խամէբիդի՛ս, իբրու գետնասարոյ։) Գաղիան.։


Խոռեմ, եցի

va.

to hollow out, to excavate.

· Calfa

NBHL (1)

Պատառեաց իբրեւ սուսերաւ զլեարդ իմ ... եղեւ ողջացեալ խոռեալ տեղին վիրացն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Ա։)


Խոռոչ, աց

s.

hollow, cavity, cave, hole;
cavern, den.

· Calfa

NBHL (1)

Խոխոջանք խոռոջաց, որ բղխեն իջանեն ի գլխոց լերանց։ Պատառեաց իբրեւսուսերւ զլեարդ իմ ... եւ եղեւ ողջացեալ խոռեալ տեղին վիրացն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Ա։)


Խոստովանաբար

adv.

confessedly, avowedly;
in confession.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս Հաւանելի գոլով ամենեցուն. իբրու ընդունելի՝ ստոյգ՝ աներկբայ. (ըստ յն. ոճոյ)


Խոստովանեմ, եցի

va.

cf. Խոստովանիմ.

· Calfa


Խոստովանող, աց

s.

confessor to the faith.

· Calfa


Խոտաբուտ

adj.

fed on grass;
living on herbs.

· Calfa

NBHL (1)

Խոտաբուտ կենօք իբրեւ զվայրենիս ընդունէին զկերակուրս։ Ի Խոտաբուտ կեանս եւ այլն. (Եղիշ. ՟Ը։ Յհ. կթ.։)


Խոտան, աց

adj. adv.

abject, vile, base, mean, worthless, despicable;
—աւ, meanly, basely, shamefully;
in excess;
— առնել, cf. Խոտեմ.

· Calfa

NBHL (3)

(որպէս թէ իբրու խոտ անպիտան համարելի) ἁπόβλητος rejectaneus ἁπόβλημα reliquum ἁποδεδοκιμασμένος reprobus φαῦλος pravus σαπρός malus. Խոտելի. Ընկեցիկ. անարգ. յոռի. անպիտան. բանի չեկօղ, գեշ.

Ի մսոյ հրաժարեցոյց իբրեւ ի պղծոյ եւ խոտանէ իմեքէ. (Եզնիկ.։)

ԽՈՏԱՆ ԱՌՆԵԼ. ἁποδοκιμάζω reprobo. Խոտել իբր անպիտան. մերժել.


Խոտեմ, եցի

va.

to despise, to contemn, to scorn, to slight, to disdain;
to undervalue, to depreciate.

· Calfa

NBHL (1)

ἁποδοκιμάζω, ἁποβάλλω reprobo, abjicio φαυλίζω contemno, vilipendo ἁκυρόω irritum facio եւ այլն. որ եւ խոտանել. ԽՔոտան առնել. մերժել. ընկենուլերեսաց. անարգել. արհամարհել. ի դերեւ հանել իբր անպիտան ինչ. ընդ վայր հարկանել. (լծորդ երեւի եւ յն. օթէ՛օ, որ եւ թ. եօթէ էթմէք ). մեկդի ընել, երեսէ ձգել, վայր ձգել, քամահրե, վար զարնել.


Խոտոր

adj.

oblique, crooked;
deluded;
strayed, erroneous, wrong.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՏՈՐ ՀԱՆԵԼ. իբր Խոտորեցուցանել. Ծռել.


Խոտորեցուցիչ, չի, չաց

adj.

perverting, turning aside, leading astray.

· Calfa

NBHL (1)

Ածէք մատուզէք ինձ զայրս զայս իբրեւ զխոտորեցուցի ժողովրդեանն. (Ղկ. ՟Ի՟Գ. 14։)


Խոտորնակիմ

vn.

to slant, to slope;
to turn aside, to go astray.

· Calfa


Խորագէտ

adj.

sagacious, shrewd, judicious;
sensible, prudent, cautious;
wary, subtil, sly, crafty;
ingenious, skilful;
— քաղաքավարութիւն, sagacious policy;
sly conduct.

· Calfa

NBHL (3)

Ամենայն խորագէտ գործէ իմաստութեամբ։ Իմաստութիւն խորագիտաց ծանիցէ զճանապարհս նոցա։ Որ պահէ զյանդիմանութիւն, խորագէտ է։ Խորագետին տեսեալ զչարագործն պատժեալ, եւ այլն։ Քանզի խորագէտ էի, խելօք կալայ զձեզ։ Եղերուք խորագետք իբրեւ օձս. (եւայն։)

Եւ իբր Խորագիտական. ճարտար.

ԽՈՐԱԳԷՏ ԼԻՆԵԼ. իբր Խելամուտ կամ խորազգեաց լինել.


Խորամանկ, աց

adj.

cunning, sly, crafty, knavish, wily, roguish, artful;
fraudulent, deceitful, rascally, villanous;
malicious;
— կեղծաւորութիւն, profound hypocrisy.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր Խորամանկական. պատիր.


Խորան, աց

s. arith.

pavilion, tent;
vault of heaven;
altar;
residence, habitation, dwelling;
chessboard, back-gammon board;
— վկայութեան, the Tabernacle;
— արքունի, royal palace, court;
աւագ —, high altar;
*գոգնոց —ի, frontal;
table.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՐԱՆ ՎԿԱՅՈՒԹԵԱՆ, որ եւ ՎՐԱՆ ԺԱՄՈՒՆ, էր իբր տաճար աստուծոյ շարժական. տե՛ս (ԵԼ. ՟իզ. 1. եւ 30։ ՟բ. թգ. ՟է. 6։ եւ այլն։)


Խորանարդ, աց

adj. s.

vaulted;
cubical, cubic, hexahedral;
cube;
— երկնից, vault of heaven.

· Calfa

NBHL (2)

Մածուցի զնա իբրեւ վիմաւ խորնարդ. (Յոբ. ՟Լ՟Ը. 38։)

Պրկեաց զերկինս իբրեւ զխորանարդ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա. ՟Բ։)


Խորանափեղկ, ից

s.

tent-Curtain.

· Calfa

NBHL (1)

δέρρις aulaeum, tentorium. Փեղկ խորանի. առագաստք եւ վարագոյրք վրանի. հատուածք կտաւոյ կամ մորթոյ, որովք կազմի վրանն. (ըստ յն. տէ՛րրիս. այն է ռմկ. տէրի, մորթ. որ թարգմանի ի մեզ եւ Խորան, իբր վրան ի մորթոյ. (Սղ. ՟Ճ՟Գ. 2։ Երգ. ՟Ա. 4։ Ես. ՟Ծ՟Դ. 2։))


Խորանեմ, եցի

va.

to pitch a tent.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՐԱՆԵԼ. Բառ անստոյգ, իբր Խորան կանգնել՝ հարկանել.


Խորաջուր

adj.

very deep, unfathomable.

· Calfa

NBHL (1)

Ու իցէ ջուր խոր. լողայ սիրտ նորա իբրեւ ի խորջուր ծովակի. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Խորասոյզ, սուզի

adj. s. mar.

sunk deeply, deep;
abyss, gulf, pit;
— աչք, sunken eyes;
— առնել, to submerge, to sink to the bottom, to plunge into, to immerse;
— լինել, to dive to the bottom, to sink;
— ի ցաւս, sunk in grief;
— ի թախիծս մտաց, plunged in remorse;
to founder.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տիղմ չարեաց լողէր իբրեւ զձկոնս խորասոյզ մեղօք. (Վրդն. աւետար.։)


Խորափիտ

s.

cavity, hollow, cave, cavern, excavation;
—ս հատանել, to excavate, to hollow.

· Calfa

NBHL (1)

Նմանութեամբ՝ Հրայիներեւոյթ յեթերս իբր խոռոչ երեւեալ.


Խորդ, ոց, ուց

s. zool. crane.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՞րդ խորթք կան իբրեւ զպահապանս ի պահու. (Վեցօր. ՟ը։)


Խորդամ, ացի

vn.

to snore;
to snort, to rattle in the throat;
to roar, to bluster (sea).

· Calfa

NBHL (1)

ῤέγχω ronchisso, sterto. իտ. russo. Հնչել ձայն խոշորընդ հագագ փողի եւ ընդ քիթն ի քուն. իբր ի խորոց ձայնել. կամ հանել զձայն խորդոյ. խռկալ, խռալ, ֆշալ.


Խորեմ, եցի

va.

to hollow, to excavate;
to fathom;
to withhold, to retain;
to purloin, to steal, to rob, to embezzle;
to peculate.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ եթէ իբրեւ յորդւոյ եւ ի հոգւոյ խորելով ինչ զաստուածութիւն. (Կիւրղ. օրին.։)


Խորթ, ոց

adj. zool.

step-son, step-daughter;
bastard, natural, illegitimate;
degenerate, spurious, false;
alien, foreign;
crane.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՞րդ խորթք կան իբրեւ զպահապանս ի պահու. (Վեցօր. ՟ը։)


Խորթանամ, ացայ

vn.

to be degenerated, estranged, spoiled.

· Calfa

NBHL (1)

νοθεύομαι alienor, pro adulterio habeor. Խորթ լինել կամ գտանիլ. օտարանալ իբրեւ զխորթ.


Խորիչ

s.

peculator.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս գողն յուդաս եւ մատնիչ ... ստանայ զնա իբրեւ խորի նենգաւ. (Սարկ. քհ.։)


Խորիսխ, րսխոյ

s.

honey-comb;
honey-cake.

· Calfa

NBHL (2)

Ստեղծելով իբրու խորսխով մեղուաց զքաղաք եւ զքաղաքացիս. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)

Համ նորա իբրեւ զխորիսխ մեղու։ Եփէին ի պուտան, եւ առնէին նկանս. եւ էր քաղցրութիւն նորա իբրեւ զխորիսխ իւղոյ եւ մեղու. (Ել. ՟Ժ՟Զ. 31։ Թուոց. ՟Ժ՟Ա. 8։)


Խորխանամ, ացայ

vn.

to toughen like leather.

· Calfa


Խորհիմ, եցայ

vn.

to think, to meditate, to consider, to cogitate, to study;
to reason, to reflect;
to suppose, to judge, to imagine, to fancy;
to bring to memory, to call to mind, to recollect;
— ընդ միմեանս, to consult, to advise together, to deliberate, to concert;
— ի սնոտիս, to meditate on trifles;
ի խորհելն անգամ սոսկամ, the mere thought of it makes me shudder;
յայն խորհէր հանապազ, he thought of nothing else.

· Calfa


Խորհուրդ, հրդեան, հրդոց

s.

thought;
design, intention, resolution;
imagination, fancy, inspiration;
sentiment, disposition;
idea, fantasy, revery;
advice, counsel;
deliberation, consultation;
secret;
mystery;
symbol;
sacrament;
designedly, intentionally, on purpose, purposely;
փրկական —, the Holy Sacrament;
տուն, տաճար խորհդոյ, council-hall;
խորհրդեան դպիր, secretary;
— չար, pernicious advice;
— առնել՝ ի մէջ առնուլ՝ ունել, to consult, to determine, to decide on, to resolve on;
to deliberate, to confer together, to take counsel, to advise with;
— տալ, to counsel, to give advice, to advise;
— հարցանել, to ask advice, to consult, to take counsel;
ի մի — միաբանել, to think together, to deliberate unanimously;
շրջել ի խոհրդոց, to change or alter one's mind;
շրջել զոք ի խորհրդոց, to dissuade from, to advise against;
— ի մտի եդի գիտել, I had conceived the idea of knowing;
— արարի ընդ միտս իմ, I deliberated with myself;
— կալաւ, he conceived the idea to;
զյանդուգն զայն խորհեցաւ —, he formed the hardy design to;
մինչդեռ յայսմ խորհրդի էր, in the midst of these thoughts, while thus deliberating.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ անշունչ է իբրեւ զմարմին, եւ ոչ մտաւոր իբրեւ զխորհուրդս. (Փիլ. լին.։)


Խորհրդածեմ, եցի

vn.

to reflect, to ponder, to think, to revolve, to meditate, to consider;
to imagine, to form an idea of, to suppose;
to consult, to deliberate;
to explain, to expound, to comment upon;
to administer the sacraments;
to celebrate mass.

· Calfa

NBHL (1)

իբր չ. Կամ ն. իբր չ. Ստէպ յիշելով ոք զերկիւղն աստուծոյ. ստրջացեալ մտացն՝ խորհրդածէ ի հոգեկանսն. (Կիւրղ. ղկ.։)


Խորհրդակից, կցի, կցաց

s.

adviser, counsellor;
confident.

· Calfa

NBHL (1)

Ամաչեսցէ ի քահանայից իբրեւ ի խորհրդակցաց աստուծոյ, եւ ի կարգակցաց առաքելոցն. (Ածազգ. ՟Ե։)


Խորհրդանոց

cf. Խորհրդարան.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ընծայարան ի տաճարի առ երի սեղանոյ. խորշ. պահարան՝ իբր պատուհան.


Խորհրդատուն

s.

place of conference, council-chamber;
vestry-room;
offertory.

· Calfa

NBHL (1)

Տուն խորհրդոյ. խորհրդոց, իբր ընծայարան կամ պահարան.