chimera;
chimerical.
· Calfa
Նոյն ընդ արաբ. ճէսմ, ճիւսմ. իբր Եղջերուաքաղ անդոյ. ուրուական. իսմի վար՝ ճիսմի եօգ.
heating, burning, inflammation.
· Calfa
Վասն այսորիկ համբոյր տուեալ է, զի իբրեւ ջեռումն լիցի սիրոյն, եւ զգութն բորբոքեսցէ. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։ 1)
to warm, to heat, to make hot or warm;
to boil;
կարի իմն —, to overheat;
— զանկողին, to warm a bed.
· Calfa
Խնամելով մատոյց աստուած զյոբ ի փորձութիւն, ոչ այնպէս ջեռոյց զարդարն, իբրեւ թէ ջեռուցեալ յանդիմանեսցի ... ջեռուցանելով զթագաւորական ոսկին, եւ սրբելով զդահեկանս նորա. (Իսիւք.։)
cf. Ջեռուցանեմ.
· Calfa
ՋԵՐԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. իբր Ջեռուցանել (որպէս դնի յայլ ձեռ). θέρω calefacio.
very hot;
impassioned, ardent, fervent;
warmly, eagerly, fervently, passionately.
· Calfa
իբր Առաւել ջերմապէս.
very hot, ardent, burning, boiling;
warm, foil of warmth, fervent, impassioned, affectionate, very tender;
all hot, piping hot;
quite fresh or new;
warmly, ardently, eagerly, fervently.
· Calfa
իբրեւ ջերմաջերմ հասեալ ի վերայ։ Ամենայն ուրեք ջերմաջերմ էր (պետրոս)։ Զի՞նչ ասէ պետրոս ջերմաջերմն։ Երկիւղածութեան մտաց էր գործն, եւ ջերմաջերմ հաւատոց։ Ի ջերմաջերմ խաղաւարտիցն. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. հերոդ.։)
liable to fever;
feverish.
· Calfa
ՋԵՐՄԸՆԿԱԼ կամ ՋԵՐՄՆԸՆԿԱԼ. (իբր ջերմնկալ). πυρέττων febricitans. Ջերմակալ. ջերմնոտ. տապացեալ ջերմամբ.
fever;
heat;
— եթող զիս եւ կալաւ զնա, the fever left me & has seized him;
կերստին կալաւ զիս —, my fever has returned.
· Calfa
Բորբոքիմք եւ վատթարագոյնք լինիմք քան ջերմակալսն ... իբր գիրս Մխիթարոյ բժշկի ազգս ազգս ջերմանաց. որպէս եւ ռմկ. հայի ի տենդ եւ յամենայն խօթութիւնս տապացուցիչս.
ՋԵՐՄՆ. գրի եւ իբր ռմկ. ՋԵՐՄ, ի, աւ, πυρετός febris. Տենդ, հիւանդութիւն տապիչ յետ ցրըութեան. ... Տե՛ս (Օրին. ՟Ի՟Ը. 22։ Մտթ. ՟Ը. 15։ ՂԿ. ՟Դ. 38. 39։ Յհ. ՟Դ. 32։ ԳԾ. ՟Ի՟Ը. 8։)
nervous, vigorous, sinewy, robust, strong;
— առնել, to give strength to, to fortify the nerves, to render robust.
· Calfa
Իսկ մեք իբրու հրաշք ջլապնդեալք առ այն՝ որ ա՛նկ է մեզ. (Փիլ. լին. ՟Գ. 48։)
duster, ruhbing-cloth, rubber;
expiator, atoner, reparer;
— խոհակերոցի, dish-clout.
· Calfa
Ջնջան լինի արդարոյն անօրէնն. (Առակ. ՟Ի՟Ա. 18. Եբր. իբր քաւութիւն։)
to clean, to dust, to purge, to wipe;
to efface, to scratch out, to erase, to cancel, to expunge;
to abolish, to annul;
to destroy, to undo, to suppress;
to extirpate, to exterminate;
— զգաչինս, to cancel, to annul, to make void a contract.
· Calfa
Ջնջեցից զամենայն մարմին յերեսաց երկրի։ Ջնջեցան յերկրէ։ Ջնջելով ջնջեցից զյիշատակ ամաղեկայ յերկրէ ի ներքոյ երկնից։ Մի՛ ջնջեսցի անուն հօր մերոյ ի միջոյ ցեղի իւրոյ։ Ծնօտիւ իշոյ ջնջելով ջնջեցից զնոսա։ Մի՛ ջնջեսցի ցեղն յիսրայէլէ։ Ջնջեցից իբրեւ զամպ զանօրէնութիւնս քո։ Ի ջնջել անիրաւութեանց։ Ջնջեսցին հեղեղաւ.եւ այլն։
to assemble troops, to muster, to gather in crowds, to call together.
· Calfa
Զբնաւ իսկ զաշխարհի սքողաստիկոս ի մի վայր ջոլորեսցես։ (Զմանկունս ձգ) իբրեւ զգառնամոլսն զամենեսեան ջոլորեալ կացուցին առաջի թագաւորին. (Ճ. ՟Ե. եւ ՟Բ.)
cudgel, club.
· Calfa
Առեալ զգաւազան իւր՝ել արտաքս. իբրեւ զայն տեսին, առին ջոխս ամենեքեան, եւ ընթանային ընդ նմա. (Վրք. հց. ՟Ղ։)
adj. gr. copulative, conjunctive.
· Calfa
Ջոկամանք են, այսինքն շարմանեալ, որ ասի ժողով։ Ջոկամանն իբրեւ զմիաբանութիւն իմն եւ համակամութիւն եւ այլն։ Անջատականք ընդդէմ ջոկամանին. (Երզն. քեր.։)
to distinguish, to separate, to detach.
· Calfa
(առաւել ռմկ) Զատուցանել իբր յառանձին ջոկ. որոշել. զատանել. ընտրել. զատել՝ մէկ դի դնել.
pond, pool;
hydraulicist;
distributor or guardian of the water for irrigation in the vineyards.
· Calfa
Էին գեօղք երկու մօտ ի նեղոս գետ. եւ կամէին. ճակատել ընդ միմիանս վասն ջրաբաշխին. եւ բազումք մեռանէին վասն այս ջրաբաշխի. (Վրք. հց. ձ.) իբր յն. ὐδροστάσιον stagnum, lacus.
cf. Ջրաբաշխ.
· Calfa
Էին գեօղք երկու մօտ ի նեղոս գետ. եւ կամէին. ճակատել ընդ միմիանս վասն ջրաբաշխին. եւ բազումք մեռանէին վասն այս ջրաբաշխի. (Վրք. հց. ձ.) իբր յն. ὐδροστάσιον stagnum, lacus
of water, aqueous, waterish;
— ուռոյց, hydrosarca;
— փոշատնկութիւն, hydrocele.
· Calfa
Ջրալից էր երկիր իբրեւ զյատակ տան. (Վրդն. սղ.։)
foot of a mountain;
skirt of a robe or cloak;
train of a gown;
առ —ով լերինն, at the foot of the mountain.
· Calfa
truthfulness, veracity;
etymology.
· Calfa
Ստուգաբանութիւն է լուծումն փաղառութեանց ի կատարեալ սեռ նախատիպ բառիցն։ Ստուգաբանութեան ձեւք են երեք. յիրէն, յարուեստէն, եւ ի ձայնէն. եւ յարացոյց առաջնումն՝ սափոր (որպէս թէ սափոր). երկրորդին՝ փայտատ (իբր հատ), եւ երրորդին՝ ճնճղուկ (որ ձայնէ ճը՛ն ճը՛ղ). (Երզն. քեր.։)
certainly, truly, verily, in truth, without doubt.
· Calfa
Զոր ստուգապէս երկին կոչեմք՝ առ ի սահման վերնոյն զնոյնն գոլով. (Արիստ. աշխ.) իմա՛ ըստ յն. ուռանօ՛ս, իբր օ՛ռօս դօ՛ն ա՛նօ. սահման որոց ենն ի վեր. (լծ. ընդ հյ. Վրան, ի վերայ մեր)։
certainty, verity, assurance, verification.
· Calfa
ՍՏՈՒԳՈՒԹԵԱՄԲ իբր մ. Ստուգիւ. ստուգապէս.
sketch, draught, outline;
draughtsman, pattern-drawer.
· Calfa
Զմահն եւ զյարութիւնն իբրեւ ստուերագրօք յայտնէ. (Արշ.։)
to sketch, to rough-draw, to delineate, to trace;
to draw, to represent, to figure.
· Calfa
σκιαγραφέω, σκιογραφέω adumbro, delineo, significo. Գրել նկարել ստուերաբար կամ աղօտաբար. օրինակել՝ նշանակել իբրեւ ի ստուերի զնմանութիւն ճշմարտութեան.
sciamachia.
· Calfa
ՍՏՈՒԵՐԱՄԱՐՏ կամ ԶիՈՒԵՐԱՄԱՐՏԻԿ ԼԻՆԵԼ. σκιαμαχέω in umbra dimico. Մարտնչել իբրեւ իստուերի, եւ առ աչօք.
cf. Ստախօս;
adulating.
· Calfa
Յանդիմանեաց զիս իբրեւ սըտուկ. (Մեսր. երէց.։)
ՍՏՈՒԿ (ԸՍՏՈՒԿ). Ստախօս. ստաբան. իբր ստիչ, ստօղ.
like a slave, slavishly, servilely.
· Calfa
Որպէս ստրուկ. իբրու գերի. ծառայաբար.
cf. Ստրջումն.
· Calfa
Յանցեաք՝ ոչ իբր զպատողն մեր՝ կամաւ, կամ առանց ստրջանաց։ Ստրջանօք իմաստնացեալ՝ յիրաւունս օրինացն դառնայ։ Զանարգանսն եւ զստրջանսն, որ յետ մեղացն լրմանն։ Կատարումն նորին՝ տրտմութիւն եւ ստրջանք է ի զդաստ միտս. (Լմբ. ստիպ.։)
long-headed;
sharp-witted;
— լեառն, pinnacled mountain.
· Calfa
Եւ իբր Բարձրագլուխ. յանդուգն. քաջ.
small hall;
small curtain, hanging, tapestry, arras;
— հարսանց, curtained bed.
· Calfa
Փակեալ զերկինս իբրեւ սրահակաւ իմն յինքն վարագուրեալ։ Զվրանս եւ զհովանոցս եւ զսրահակս եւ զգահոյս եւ զանկողինս։ Փոշոտեցան եւ ծխոտեցան սրահակք եւ որմակալք նորեկ հարսանց։ Փակեցան անթիւ սրահակք անթիւ առագաստացդ յաւիտենից ի վերայ իմ. (Ագաթ.։ Բուզ. ՟Դ. 20։ Եղիշ. ՟Ը։ Բենիկ.։)
Ընդ սրահակօք նստիցին յորժամ դատիցին. նոյնպէս եւ դու փոխանակ սրահակաց զժամանակն խնդրեա՛ եւ զպարապութիւն եւ զտեղի։ Զմարմինդ իբրու զտուն բազում սրահակօք զարդարես, եւ ոգւոյդ կարկատուն կապերտօք տաս ի ներքս նստել խայտառակ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 17։ ՟Գ. 16. եւ այլն։)
eagle-eyed;
having a penetrating glance.
· Calfa
Տե՛ս սրահայեաց ակամբդ, որ նստիս ի բարձունս։ Հայեացս ունի ուղիղ՝ ճշմարիտ եւ սրահայեաց։ Սրահայեացք են իբրեւ զայծեման (աչս)։ Որպէս զայծեամն եւ զեղան որթ, որ սրահայեացք են, եւ երագահոք. (Նար. երգ.։)
to be pointed, sharp, to end in a point;
to pass rapidly, to fly, to go quickly, to fleet away, to rush on, to precipitate, to rush on headlong;
to be soured, exasperated, to chafe at;
ի բաց —, to disappear, to fly away, to vanish.
· Calfa
Կամ Սրածայր եւ իբր ցցուեալ ի վեր երեւիլ.
to go swiftly, to run rapidly, to hasten.
· Calfa
Իբր ի նաւապետէ իմեմնէ սրավարեցայ թիակօք ի մակուկի ճառիս։ Սրավարեալ խոյանայր (իբրեւ զարծուի) զկնի գիշատեալ այլազգեաց։ Այսր անդր սրավարեալ սեթեւեթեալ երթային։ Սակաւք ոմանք սրավարեալք ի թշնամեացն անկանէին. (Յհ. կթ.։)
cf. Սրբաբան.
· Calfa
ՍՐԲԱՍԱՑՔ գ. իբր Սրբասացութիւն. երեքսրբեան երգ.
Որ ասէ զսուրբ սուրբն, կամ զերեքսրբեան օրհնութիւն. սրբաբան. օրհնաբան. եւ Օրհնաբանական. իբր յն. ἀγιόλογος, ἀγιολογικός.
fond of holiness, loving chastity.
· Calfa
Սրբասէրք են իբրեւ զանմարմինս։ Տեսանել զսուրբ եկեղեցիսն մեր, եւ զսրբասէր պաշտօնեայսն մեր. (Եղիշ. ՟Ը։)
to grind, to sharpen, to whet, to point, to set, to give an edge, to acuminate;
to spur, goad or urge on, to stimulate, to rouse up, to excite, to stir.
· Calfa
Սրեսցէ զհատու բարկութիւնն ի սուսեր։ Սո՛ւր սո՛ւր, սրեա՛ց եւ զայրացի՛ր։ Սուր սրեալ։ Նետք քո սրեալ են։ Սրել զեղջիւրս։ Ոյք սրեցին զլեզուս իւրեանց որպէս սուսեր։ Սրեցին զլեզուս իւրեանց որպէս զօձի։ Սրեալ առաւել քան զսուր երկսայրի։ Սրեցից իբրեւ զփայլակն զսուսեր իմ.եւ այլն։
Վասն այսորիկ սրեցան վասն իմ դեւքն, եւ իբրեւ զբոց բորբոքեցան. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
running or flowing violently, impetuous, rapid;
— գետ, rapid river;
—իւք գալ, to hasten, to run with the utmost haste.
· Calfa
Եղեն սրընթացք իբրեւ զեղջերուս ի քարոզութիւն աւետարանին. (Գէ. ես.։)
to play the flute;
to hiss, to whistle;
to bray.
· Calfa
Իբրեւ զուղտս վազվազեն, եւ իբրեւ զջորիս սրնկեն. (Բրսղ. մրկ.։)