divine.
· Calfa
Ոչ պարտիմք համարել ոսկւոյ կամ արծաթոյ զաստուածականն լինել նմանող (յն. (նմանն, իբր նմանողութիւն). Գծ. ՟Ժ՟Է 29։)
who lives with God or according to the will of God.
· Calfa
Կամ իբր Աստուածակայ.
side or part of God
· Calfa
ՅԱՍՏՈՒԱԾԱԿՈՅՍ. իբր Առ Աստուած. դէպ յԱստուծոյ. Յաստուածակոյս, եւ յետ Աստուծոյ ի նախագործն քահանայապետութիւն վերագրեաց. (Դիոն. երկն.։)
cf. Աստուածակողմն.
· Calfa
ՅԱՍՏՈՒԱԾԱԿՈՅՍ. իբր Առ Աստուած. դէպ յԱստուծոյ. Յաստուածակոյս, եւ յետ Աստուծոյ ի նախագործն քահանայապետութիւն վերագրեաց. (Դիոն. երկն.։)
chastised or punished by God.
· Calfa
θεόπληκτος divinitus ictus, θεήλατος a deo actus, imissus ՅԱստուծոյ հարեալ հարուածովք. եւ ՅԱստուծոյ իբր հարուած առաքեալ. աստուածասաստ. աստուածառաք.
that wars against Heaven, that is repugnant to God;
յ— մատչել, to declare against Heaven.
· Calfa
that is near God.
· Calfa
Աստուածամերձ լսելիք. (Յհ. կթ. իբր ընդել աստուածային բանից։ Եւ)
Աստուածամերձ ձեռն. (Նար. խչ. իբր յԱստուած կամ յաստուածային մերձեցեալ։)
to make one's self God;
to become God;
to unite one's self, to join one's self to God;
to resemble God.
· Calfa
θεούμαι deificor Աստուած կամ իբրեւ զԱստուածանման լինել։ Ասի զսատանայէ եւ զնախաստեղծից ի կարգի փառասիրութեան.
who worships God, pious, religious, devout, spiritual.
· Calfa
Եւ իբր Աստուածապաշտական. Բարեպարիշտ.
cf. Աստուածաբար.
· Calfa
Որպէս Աստուած. ըստ որում Աստուած. աստուածային զօրութեամբ կամ օրինակաւ. իբրեւ Աստուած. cf. ԱՍՏՈՒԱԾԱԲԱՐ.
created by God.
· Calfa
Մեծարեաց իբրեւ աստուածաստեղծ զիւր գործ. (Եղիշ. ՟Բ։)
Յօրդեալ ստութեամբ իբր Աստուած. կերտեալ կուռք.
given by God, infused.
· Calfa
Իսկ իբրեւ յատուկ անուն՝ ԱՍՏՈՒԱԾԱՏՈՒՐ, նոյն է ընդ ԹԷՈԴՈՍ.
divinity;
deity;
God.
· Calfa
ԱՍՏՈՒԱԾՈՒԹԻՒՆ. Վարի եւ իբր թանձրացեալ, այսինքն Աստուած.
goddess.
· Calfa
Նոքա եւ զյարութիւնն Աստուած ոմն գոլ կարծէին, իբրու սովորեալք արուս ոմանս աստուածս, եւ էգս աստուածուհիս պաշտել. (Ոսկ. գծ.։)
Ո՛չ աղեղանց՝ իբրու ոմանք ամազոնք, արհեստիւ հնարաւորելով, եւ ոչ վահան եւ նիզակ առնելով՝ նմանել աստուածուհոյն (աթենասայ). (Պղատ. օրին. ՟Է։)
that has received or embraced God.
· Calfa
Աստուածունակ. իբր Աստուածանման. աստուածային. աստուածապարգեւ. աստոածահաճոյ. սուրբ.
piety, religion, love or worship of God.
· Calfa
θεοσέβεια, εὑσέβεια dei cultus, pietas Պաշտելն զԱստուած. պաշտօն ճշմարտին Աստուծոյ՝ ուղիղ հաւատով, եւ բարի գործովք. բարեպաշտութիւն. երկիւղածութիւն. տե՛ս (Ծն. ՟Ի 11։ Յոբ. ՟Ի՟Ը 28։ Բար. ՟Ե 4։ ՟Ա. Տիմ. ՟Բ 10։ ՟Դ 7 եւ այլն.) որպէս եւ Աստուածապաշտութեամբ. իբր յն. բարեպաշտաբար. (՟Բ. Տիմ. ՟Գ 12։)
vision of God, divine intuition.
· Calfa
Յաստուածտեսութեանցն բարձրութեանց. (Մաքս. ի դիոն. (իբր տեսական կամ հոգեւոր քաղաքավարութիւն։))
Արժան էր զերկնաւոր զայս աստուածտեսութիւն ոչ տալ լռութեան. (Կիւրղ. եէմի առ կոստանդ.։ (իբր տեսիլ ցուցեալ յԱստուծոյ)։)
hence, thence
· Calfa
ԱՍՏՈՒՍՏ. իբր Աստ. աստանօր. յայսմ վայրի. յայսմ կողման կամ յայս կոյս.
fleece, wool.
· Calfa
(իսկ ասուի եւ ասուոյ՝ են կրկին սեռական, եւ ածական՝ իբր ասրեղէն) ἕριον lana Բուրդ ոչխարաց. գեղմն. գզաթ. մանաւանդ կտրեալ եւ մաքրեալ՝ սպիտակափայլ. որպէս եւ հանդերձն ասրեղէն։ (Սղ. ՟Ճ՟Խ՟Է 14։ Առակ. ՟Լ՟Ա 13։ Ես. ՟Ա 18։ եւս եւ Ղեւտ. ՟Ժ՟Գ 53։)
tooth;
պարք, շարք ատամանց, set, row of teeth;
յօրինել ատամունս, to indent;
խորտակել, փշրել զատամունս, to break the teeth, to notch, to break off;
— ածել, bite;
առնուլ ատամանց, to set the teeth on edge;
հանել զ—, to extract or draw out a tooth;
ցաւ ատամանց, tooth-ache;
ցաւէ — իմ, I have the toothache;
փուտ —, carious tooth;
մաքրել զատամունս, to brush or clean the teeth;
կրճտել զատամունս, to gnash, to show the teeth.
· Calfa
ԱՏԱՄՆ ԱԾԵԼ. իբր Ատամացել.
ԱՌՆՈՒԼ ՅԱՏԱՄՈՒՆՍ. իբր նովին մտօք.
with the teeth.
· Calfa
Երանի՛ թէ իբր զհմակեր գազան ատամնացի զմիմեանց միս ոչ ծախէաք. (Խոսր. պտրգ.։)
tribunal, court, audience, auditory, assembly of judges, seat, bar;
magistrate;
senate;
յ— մատնել, to call before a tribunal or council;
գումարել զ—, to convoke, to call together an assembly.
· Calfa
Անսովոր է հոլովդ՝ ատեանաւ. իբր ատենիւ.
hateful, odious;
tiresome, disagreeable, unpleasant;
that bears hatred, malevolent.
· Calfa
ԱՏԵԼԻ. μισητής իբր μισών osor, odio habens Ատեցօղ. թշնամի. չարակամ. բարիատեաց.
magistrate, senator;
— դպիր, cf. Ատենադպիր.
· Calfa
σύνεδρος consessor Իշխան ի թուոյ բազմելոցն յատենի, իբր դատաւոր, խորհրդական, դպիր.
Մերթ իբր Ատենական.
full, fat, abundant, fertile;
— հառկ, eared, an ear (of corn).
· Calfa
Որք իբրեւ զարգաւանդ հող զսերմն խրատուն ատո՛ք բուսուցանեն. (Լմբ. առակ.։)
fiery, ardent, burning, red-hot, inflamed.
· Calfa
πεπυρώμενος. ignitus. Շէկ իբրեւ զկրակ. հրատեսիլ. հրացեալ. շանթացեալ.
that hears, understands easily or readily;
that has fine ears.
· Calfa
Ոչ եմ արագալուր իբրեւ զմայրն իմ եւայ. (Ճ. ՟Գ.։)
celerity, velocity, acceleration, rapidity, nimbleness, swiftness, speed.
· Calfa
Թեթեւագոյնք ոտիւք իբրեւ զայծեմունս ի վերայ լերանց արագութեամբ. (՟Ա. Մնաց. ՟Ժ՟Բ 8։)
to graze, to pasture, to keep, to take care of;
— զհողմս, to cherish vain hopes, to build castles in the air.
· Calfa
Նմանութեամբ ասի, ԱՐԱԾԵԼ ԶՀՈՂՄՍ, կամ ԶՈՐԿՈՐՍՏՈՒԹԻՒՆ, կամ ԶԲՈԶՍ, իբրու Հետամուտ լինել. զհետ երթալ. զրահետ վարիլ. որպէս անասունք թափառին ի ճարակս։ (Առակ. ՟Ի 12։ ՟Ի՟Ը 7։ ՟Ի՟Թ 3։)
male;
masculine;
—ք, cf. Առականք;
—թիւ, odd;
— or արեկան, jaundice.
· Calfa
ԱՐԱԿԱՆՔ. գ. իբր Առնի անդամք.
Ի հալածանս կտրեցան արականքն։ սատակել իբրեւ զթշնամիս հասարակաց բնութեան մարդկան զխզիչս արականացն հրամայողաց. (Կանոն.։ Սարկ. հանգ.։)
public;
— ճանապարհ, պողոտայ, road much frequented, thoroughfare.
· Calfa
Ընդ նոյն արահետս մոլորեալք ի ճշմարտութենէն. (Եզնիկ. (իբր լայն ճանապարհ)։)
Վրիպակ արահետ գարշութեամբ մեղացս. (Նար. ՟Ժ՟Ը.) իբր սովորական կամ յաճախեալ գարշութեամբ։
spot, stain, blemish;
vice, fault, defect;
sign, natural mark;
blot, disgrace;
յ— հայել, to regard amorously or indecently.
· Calfa
Մեղան, եւ ոչ նմա, որդիք արատոյ. իբր արատաւորք, անարգք. (Օր. ՟Լ՟Բ 5։)
act, action, fact, deed, work;
production, creation;
—ք երեւելի, exploit, achievement.
· Calfa
Յաճախեցին ինձ արարս։ Կերպարանք անուոցն, եւ արար նոցա իբրեւ զտեսիլ ականց։ Ամենայն արար նոցա ձուլածոյ. (Ժղ. ՟Բ 4. 11։ Եզեկ. ՟Ա 15։ ՟Գ. Թագ. ՟Է 33։)
creator;
author.
· Calfa
Որոյ ճարատարապետ եւ արարիչ Աստուած է. իբր կազմիչ, շինիչ. (Եբր. ՟Ժ՟Ա 10։)
Միթէ ասիցէ՞ արարածն ցարարիչն, թէ ոչ իմաստութեամբ արարեր զիս. (Ես. ՟Ի՟Թ 16. իբր կազմակերպիչ, ձեւացուցիչ։)
creator.
· Calfa
γενεσιουργός originis auctor, ποιητής factor, conditor, δημιουργός fabricator, opifex Արարչութեամբ կամ իբրեւ արարիչ գործօղ. ստեղծօղ. արարիչ. հաստիչ յոչնչէ. արարողական.
Մերթ իբր կր. Յարարչէն գործեալ, ստեղծեալ.
that belongs to the creator;
that creates;
efficient, plastic.
· Calfa
Ապստամբ զօրութիւնք՝ իբրեւ արարչականք չարութեանն, եւ մեզ աւանդիչք. (Ածաբ. ծն. Ուստի)
to get drunk, to intoxicate, to drink to excess.
· Calfa
Արբին եւ արբեցան ընդ նմա։ Արբ ի գինւոյն, եւ արբեցաւ։ Արբէ՛ք եւ արբեցարո՛ւք։ Որ ըմպէք գինի ցարբենալ։ Մի՛ արբենայք դիւնով։ Մի՛ լինիր արբեցող։ Այր կերող եւ արբեցող։ Արբեցողք զարքայութիւն Աստուծոյ ոչ ժառանգեն։ Մոլորեսցին իբրեւ զարբեալ.եւ այլն։
to intoxicate, to inebriate;
to soak, to make drink.
· Calfa
μεθύσκω, μεθύω, ποτίζω inebrio, ebrium reddo Տալ արբենալ գինւով կամ իբր գինւով. հարբեցնել, գինովոնել, խմցնել.
Բաժակ քո որպէս անապակ արբեցոյց զիս։ Արբեցուցից զանձինս քահանայից։ Արբեցուցանել արբեցութեամբ։ Արբեցոյց զամենայն հեթանոսս։ Արբեցուցից զնետս իմ յարենէ (իբրեւ զարբեալս). (Սղ. ՟Ի՟Բ 5։ Երեմ. ՟Լ՟Ա 14։ ՟Ժ՟Ա 57։ Յայտ. ՟Ժ՟Դ 8։ Օր. ՟Լ՟Բ 42։)
Եւ իբր Արբուցանել. ոռոգանել. ջրել.
tippler, tipsy.
· Calfa
Բարեկարգք միշտ բամբաին յարբշռից իբրեւ ռիշտք. (Մխ. առակ. ՟Ժ՟Է.)
to give to drink, to soak;
to water, to steep.
· Calfa
իբրու արբեցուցանել μεθύω, μεθύσκω
ԱՐԲՈՒՑԱՆԵԼ ԶԾԱՐԱՒ. իբր Զովացուցանել. անցուցանել զծարաւն՝ տալով ըմպել.
իբր Ոռոգանել. Ջրել.