Definitions containing the research իբր : 8114 results

Մշակեմ, եցի

va. fig.

to cultivate, to till, to plough, to manure;
to cultivate;
to administer, to furnish, to supply;
to serve, to wait on.

· Calfa

NBHL (1)

Սկսաւ նոյ այր լինել մշակ երկրի. զանազանեալ է մշակ լինել, եւ գործօնեայ երկրի. (որպէս՝ կային) գործեսցէ զերկիր, ոչ մշակեսցէ. զսա վատթարն եւ չարն գործեսցէ իբրու վարձկան անարուեստ. իսկ առաքինին մշակեսցէ. մշակն փո՛յթ յանձին է պտուղս օգտակարս ստանալ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 66։)


Մշտածան

adj.

well known.

· Calfa

NBHL (1)

Միշտ ծանուցեալ իբր նոյնպիսի. քաջածանօթ.


Մշտահոս

cf. Մշտաբուխ.

· Calfa

NBHL (1)

Մշտահոս բղխէր իբրեւ զաղբիւր. (Սկեւռ. ի լմբ.։)


Մշտանորոգ

adj.

ever new, fresh.

· Calfa

NBHL (1)

Միշտ իբր նորոգ՝ նոր. անհնանալի. անթառամ.


Մշտաշարժ

adj.

perpetually in motion.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ զարարածոց՝ իբրու հաղորդ իմացականութեան առաւելապէս. կամ դիւրաշարժ. դիւրաշրջիկ. դիւրափոփոխ. եւ մշտայած. կամ ինքնաբերեալ. յօժարափոյթ.


Մշտափայլ

cf. Մշտապայծառ.

· Calfa


Մշտնջենաւոր

cf. Մշտնջենաւորական.

· Calfa

NBHL (1)

ἁείναος, ἁέναος, ἁένναος , ἁείδιος, αἱώνιος sempiternus, perpetuus, perennis, aeternus μόνιμος permanens, stabilis διηνεκής, συνεχῶς continuus եւ իբր մ. εἱς το διηνεκές, διηνεκῶς in perpetuum jugiter. որ եւ ՄՇՏՆՋԵՆԱԿԱՆ. Որ կայ եւ մնայ միշտ. յաւիտենական. եւ Մնացական. տեւողական. հաստատուն. անդադար, եւ շարունակ. անընդհատ. յաւէժաբար.


Մշտնջենաւորութիւն, ութեան

s.

perpetuity, perpetuation, continuation, permanence, eternity.

· Calfa

NBHL (1)

Մշտնջենաւորութեամբ. (Աթ. ստէպ. իբր մշտնջենաւորաբար։)


Մոգ, աց, ուց

s.

magician, astrologer;
diviner, enchanter, wizard, sorcerer;
fire-worshipper, follower of Zoroaster;
wise man of the East.

· Calfa

NBHL (1)

Գտին անդ այր զոմն մոգ՝ սուտ մարգարէ՝ հրէայ. ելիմաս (իբր՝ ալիմ, գիտնաւոր) մոգ։ Առաւել քան զամենայն գէտս եւ զմոգս։ Ահա մոգք յարեւելից եկին յերուսաղէմ։ Խաբեցաւ ի մոգուց անտի. եւ այլն։


Մոգպետ, աց

s.

grand magician, archmagician, chief of wizards or magicians.

· Calfa

NBHL (1)

իբր ἁρχιμάγος praefectus sive magister magorum. որ եւ ՄՈՎՊԵՏ. պ. մուպէտ. Պետ եւ գլուխ մոգուց. քրմապետ. վարդապետ մոգութեան կամ մոգուց.


Մոլաթզենի, նւոյ

cf. Մոլաթուզ.

· Calfa


Մոլաթուզ, թզոյ

s.

s. bot. sycamore;
caprificus;
sycamore figs or fruits.

· Calfa


Մոլախինդ, խնդի

s.

hemlock.

· Calfa

NBHL (1)

ՄՈԼԱԽԻՆԴ կամ ՄՈԼԵԽԻՆԴ. κώνειον cicuta եւ ἁκόνιτον aconitum. որ եւ ԽՆԴԱՄՈԼԻ. (իբր մոլեգնիչ խնդալով. ռմկ. խենդեցնօղ) Խոտ թունաւոր. որպէս եւ մահդեղն կազմեալ ի հիւթոյ նորա. նոյն է եւ Կոնիոն՝ յունական ձայնիւ.


Մոլար

adj. s.

wandering;
erroneous, wrong, false, heretical;
deceiver, perverter, seducer;
աստեղք —ք, erratic stars, planets.

· Calfa

NBHL (1)

Անդ իբր մակբայ ասի.


Մոլեբար

cf. Մոլեգնաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ զանցանիցեն մոլեբար իբրեւ զգազանս աղտեղիս. (Եփր. օրին.։)


Մոլեգնաբար

adv.

furiously, madly, passionately, with fury, violently.

· Calfa


Մոլեգնուցք

s.

frenzy, fury, madness, rage, mania, wildness, transport;
delirium eroticum, violent passion.

· Calfa


Մոլեկան

cf. Մոլի.

· Calfa

NBHL (1)

Շամբուշ ցանկութիւնք, եւ տռփմունք իբրու մոլեկանք. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)


Մոլի, լւոյ, լեաց

adj.

raving, furious, frenetic, maniac, mad;
vicious, petulant, passionate;
great, excessive.

· Calfa


Մոլիմ, եցայ

vn.

to lose one's senses, to go mad;
to be in a passion, enraged;
to be extravagantly fond of, to fall violently in love with, to be passionately in love;
— զհետ, to bend one's whole soul to, to apply oneself entirely to, to dote upon, to be destracted with;
մոլիս, պաւ՛ղէ, Paul, thou art beside thyself.

· Calfa

NBHL (3)

Կամ թէ ուրախ եղեալ՝ մոլին, կամ թէ մարգարէանան՝ ստութիւն։ Արբցեն եւ քամեսցեն, եւ մոլեսցին յերեսաց սրոյն։ Մոլեցարո՛ւք, սո՛ւգ առէք։ Ասեն ցնա, մոլիս։ Շահս բազումս տայր տերանց իւրեանց մոլելովն (իբր խօսելով զըղձութիւնս)։ Մոլեալ ի վերայ նոցա՝ հալածէի։ Մոլիս պօ՛ղէ ... ո՛չ մոլիմ քաջդ փեստոս։ Ո՞չ ասիցեն, եթէ զի մոլիքդ.եւ այլն։

Մոլեցան ի վերայ նորա հեբրայեցիքն յերուսաղէմ սպանանել զնա։ Մոլեցան իբրեւ զկատաղի շուն. (Եփր. ՟բ. տիտ.։ Տէր Իսրայէլ. յունիս. ՟Ի՟Թ.։)

Փուշ եւ տատասկ մոլեցան յիս իբրեւ ի խոպանի. (Սարկ. աղ. այսինքն կատաղաբար բազմացան։)


Մոլորակ, աց

s.

planet, wandering star.

· Calfa

NBHL (1)

πλανήτης planeta, errans, erraticus, vagus. Աստղ մոլորական կամ մոլար՝ անհաստատ յընթացս իբրեւ մոլոր եւ թափառական. որ են եօթն երեւելի լուսաւորք. թո՛ղ եւ զմանունս յետոյ ուրեմն դիտակամբ նշմարեալս.


Մոլորական, ի, աց

adj. s.

wandering, vagrant;
false, erroneous, heretical;
deceitful;
fallible;
— աստղ, erratic star;
—ն, demon;
antichrist.

· Calfa

NBHL (3)

Էաք իբրեւ ոչխարք մոլորականք. (Լծ. կոչ.։)

Ի միում գիշերի հասանի ցաւ յանկարծակի իբրեւ զնետ մոլորական. իբր վրիպակաւ կամ յանպատրաստից եկեալ. (Վեցօր. ՟Ե։)

ՄՈԼՈՐԱԿԱՆ. ա. իբր Մոլեկան.


Մոլորիմ, եցայ

vn.

to go out of one's way, to ramble, to rove, to wander, to stray, to go astray, to lose oneself, to be bewildered, to err, to fail;
to fall into error, to be deceived, seduced, perverted;
cf. Մոլիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Երթեալ մոլորեալ շրջէր յանապատի։ Մոլորեալ ի դաշտին։ Եզին թշնամւոյ քո, կամ իշոյ նորա մոլորելոյ։ Մոլորեսցին իբրեւ զարբեալ։ Գինւով մոլորեալ են։ Մոլորեցան վասն ցքւոյ։ Միշտ մոլորեալ են սրտիւք։ Մոլորեցան յինէն զհետ խորհրդոցն իւրեանց։ Ի մոլորել տանն իսրայէլի յինէն։ Մոլորեցայք յանապատի։ Մոլորեցայ ես որպէս զոչխար կորուսեալ։ Մոլորիցի մի ի նոցանէ ... խնդրիցէ զմոլորեալն.եւ այլն։


Մոլորութիւն, ութեան

s.

wandering, straying, aberration;
error, heresy;
seduction, perversion, subornation, corruption;
fury, mania, folly, frenzy, madness;
— մտաց, mental aberration;
ծայրայեղ —, sad extremity, excess;
բազում դպրութիունք զքեզ ի — դարձուցանեն, much learning doth make thee mad.

· Calfa

NBHL (1)

Մեք անմիտք զվարս դորա մոլորութիւն համարէաք։ Զիմաստութեան խորհուրդսն իբրեւ մոլորութիւն համարէին։ Իբրեւ զմարգարէ յիմարեալ, իբրեւ զայր մի այսակիր, ի բազմութենէ անիրաւութեանց քոց յաճախեաց մոլորութիւն։ Մոլորութիւն ի տան աստուծոյ տնկեցին։ Մոլիս պօ՛ղէ. բազում դպրութիւնք զքեզ ի մոլորութիւն դարձուցանեն. եւ այլն։


Մոլութիւն, ութեան

s.

fury, rage, mania, frenzy, madness, folly;
violent passion;
transport, enthusiasm;
*vice, bad habit.

· Calfa

NBHL (2)

Ձեւանայր մոլութիւն, եւ լծեալ էշ եւ արջառ՝ իբր թէ արօրադրել ձեւով մոլութեան։ Յաղագս հերակլի մոլութեանն։ Հասուցանէ նմա մոլութիւն, եւ նա մոլեալ՝ սպան զզաւակսն. (Նոննոս.։)

Ի յետին դարս՝ մանաւանդ յետ գրոցն առաքինութեանց եւ մոլութեանց՝ սովորութիւն կալաւ Մոլութիւն ասլ իբր Ունակութիւն ախտաւոր, կամ աղտ եւ ախտ հոգւոյ. ըստ լտ. վի՛քիում vitium. որ ըստ յն. եւ հյ. ասի առաւել, չարութիւն, թերութիւն, թիւրութիւն, եւ այլն


Մոխրանոց, աց

s. fig.

ash-hole, ash-pit, ash-pan;
Persian fire-temple.

· Calfa


Մոխրացան

adj.

sprinkled with ashes.

· Calfa

NBHL (1)

Զայտսն մոխրացանս (յն. մոխրեալս) իբրեւ զորմ գերեզմանաց բռելոց. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 5։)


Մոխրեմ, եցի

va.

to reduce to ashes.

· Calfa

NBHL (1)

եւ կր. իբր ձ. κονιάω, τεφρίζω verto, sive vergo in cinerem, pulverem. Ի մոխիր դարձուցանել. եւ Ի մոխիր կամ յաճիւն դառնալ.


Մոծիր, ծրոյ

s.

charcoal-powder.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեւ իբրեւ զփոշի եւ մոծիր, եւ ցնդեցաւ յերկիր. (Վրք. հց. ՟Ի՟Ա։)


Մոմաձեւ

adj.

like wax.

· Calfa

NBHL (1)

Պա՛րտ էր իբրու զմոմաձեւ ինձ կազմածն դնել թնդ զգայութեամբք ներգործութեանցն, այն՝ որ կարէր ընդունական տպովք կնքիլ. (Նիւս. կազմ)


Մոմնեմ, եցի

va.

to wax, to cere, to spread over or coat with wax.

· Calfa

NBHL (1)

Զմորթն հանեալ մոմնեալ իբրեւ զպարկ. (Կոչ. ՟Զ. (ի յն. լոկ, իբրեւ զպարկ։))


Մոյթ, մութից

s. mus.

stay, support, prop, jamb, pillar, pilaster, stanchion, buttress;
— դնել, to prop, to support, to shore up;
— լարակալ, cf. Էշ.

· Calfa


Մոյր, մուրոյ

s.

mendacity, beggary;
alms;
ի — ելանել, շրջել, to beg, to go begging, to ask charity, to beg alms, to mendicate;
ի — տեսանել, to see any one in a begging state.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծատունք յորժամ կարօտելոցն մոյր տայցեն. (Ոսկ. գաղ.։ (յն. իբր ուտելի ինչ)։)


Մոշայ, ից

cf. Մոշենի.

· Calfa

NBHL (1)

Մուրիկ, մոշի։ Եւ յն. աղրիօմիրիգի՛, թարգմանի ի մեզ Մոշավայրի, կամ մոշայ վայրի. (Երեմ. ժէ՝. 6. 31։) յն. ձայն մռիգի՛, է որպէս թէ մեռոնական, այսինքն իւղային, խժային, կամ իբրեւ զմրտենի։


Մոշավայրի

cf. Մոշենի.

· Calfa

NBHL (1)

Մուրիկ, մոշի։ Եւ յն. աղրիօմիրիգի՛, թարգմանի ի մեզ Մոշավայրի, կամ մոշայ վայրի. (Երեմ. ժէ՝. 6. 31։) յն. ձայն մռիգի՛, է որպէս թէ մեռոնական, այսինքն իւղային, խժային, կամ իբրեւ զմրտենի։


Մորթեղէն, ղինի, նաց

adj.

leathern, leather.

· Calfa

NBHL (1)

Մորթեղէն տապանակ. (իբր մորթապատ. Արշ.։)


Մորթեմ, եցի

va.

to flay, to skin, to deprive of one's skin;
to cut the throat, to butcher, to slaughter;
to kill, to slay.

· Calfa

NBHL (1)

ՄՈՐԹԵԼ. ռմկ. ոճով, իբր Խողխողել. զենուլ. ըստ յն. չարաչար սպանանել. ἁποκτείνω interficio


Մորթի, թւոյ

cf. Մորթ.

· Calfa


Մուզ, մզոյ

s.

juice, extract, any liquid expressed, squeezed or obtained from fruits.

· Calfa

NBHL (1)

(ՄՈՒԶ) Արմատ Մզելոյ, իբր Հիւթ մզեալ՝ քամեալ. (լծ. հյ. հոյզ. թ. էօ՛զ. լտ. մուսդում. պ. մուսդար ).


Մութն, մթան

s. adj. adv.

obscurity, darkness, night;
dark, obscure, gloomy;
— անհնարին, frightful or thick darkness, impenetrable gloom;
— ընդ —, ի մթան, ի մթի, in darkness, in the dark, in the gloom.

· Calfa

NBHL (2)

Կամ աղտեղի կոյր խըլըրդան, որ կայ յանլոյս խաւար մըթան։ Եւ նստուցէր զիս ի մըթան, իբր ըզմեռեալ ի գերեզման. (Շ. եդես.։)

Բոսորդ կոչի ի մեր լեզուս մո՛ւթն. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ. (իբր ռմկ. պօզարախ, պօզլախ։))


Մուկն, մկան, մկունք, մկանց

s. pl.

mouse;
mice;
cf. Դնդեր;
ազգ մկանց, the micy tribe;
— մեծ, rat;
— վայրի, wood-mouse;
— դաշտի, field-rat;
— ջրային, craber, water-rat;
— ալպեան, marmot;
— լերանց, mountain-rat;
փարաւոնի, ichneumon, cf. Հետահան, cf. Հիլոս;
գեղացի եւ քաղաքացի —, the country mouse and the city mouse;
ծակ, բոյն, աղբ, ականատ մկանց, mouse-hole;
rat's nest;
mouse-dung;
mouse-trap;
որսորդ մկանց, rat-catcher, mouse-hunter;
(կատու) mouser;
որսորդութիւն մկանց, mouse-hunt;
— որսալ, to mouse, to catch a mouse;
— չչէ, the mouse squeaks.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԿՈՒՆՔ եւս եւ ՄՈՒԿՆ. μῦς musculus. նմանութեամբ՝ է Մասն մարմնոյ կենդանեաց իբր մկնաձեւ, կամ գնտաձեւ միս՝ ներդաւոր եւ ջղուտ՝ դիւրաշարժ. որ եւ Դնդերք.


Մունջ, մնջոյ

adj.

dumb, mute;
cf. Համր;
— առնել, to strike dumb;
— լինել, to be mute, to become dumb or speechless.

· Calfa

NBHL (1)

Համրեալ լիջիր իբր զմունջ, եւ մի՛ լինիր նոցա յանդիմանիչ. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ.)


Մուտ, մտի, մուտք, մտից

s. ast. adv.

entrance, entry, coming or going in, introduction, access, approach, admission;
gate, street-door, portal;
porch, atrium, vestibule;
income, revenue, rent;
carnal knowledge;
cf. Կանացի;
—ք արեւու, sun-set, setting, going down;
the setting sun, the west;
—ք արեւային, heliacal sun-set;
—ք աստեղ, immersion;
յելից մինչեւ ց-ս արեւու, from sun-rise to sun-set;
— եւ ել or ել եւ —, income and expenses;
— եւ ել նաւաց, arrival and departure of ships;
—ք եւ ելք, entering and leaving;
comers and goers;
— ամսոյ, first day of the month;
ի մտից արեւու, towards or near evening;
ի —ս լինել or դառնալ արեւու, to disappear, to set;
— առնել, to make one's entry, to enter to go in;
— or —ս գտանել, to be admitted, to have access, to be received;
— եւ ել առնել, to come in and go out;
իմանալ զ—եւ զել ուրուք, to know all a person's goings out and comings in, all his designs and actions;
ժամս որոշել ել եւ մտից, to fix the times of audience;
համարձակ — շնորհել առ ինքն, to give free access to him;
ոչ գիտեմ զել եւ զ— իմ, I do not know how to act;
խաղաղութի՞ւն իցէ —դ քո, is peace with you? do you bring peace?.

· Calfa


Մուր, մրոյ, ով

s. adj.

lamp-black, pinesoot, soot, blacking;
ink;
սեաւ եւ —, miserable, wretched;
սեւ եւ մուր, black all over.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԵՒ ԵՒ ՄՈՒՐ. ռմկ. սեւումուր. Սեաւ իբրեւ զմուր, թխատիպ. թշվառ. փորձանաւոր.


Մօրատ

cf. Մուրատ.

· Calfa

NBHL (1)

ՄՕՐԱՏ կամ ՄՈՒՐԱՏ. որ եւ ՄՕՐՏ, իբր Մօրուտ. այսինքն տղմուտ. եւ խոնաւ տեղի.


Մուրացիկ, ցկաց

s. adj.

beggar, mendicant, supplicator;
begged, borrowed;
— շրջել, to go begging, to mump;
cf. Մուրանամ.

· Calfa


Մուրացկան

cf. Մուրական.

· Calfa


Մուրկան շրջիմ

cf. Մոյր.

· Calfa

NBHL (2)

Ընթերցի՛ր, կամ իմա՛ Մուրական. իբր Մուրացիկ. ա. մ.

Առանց մուրակ շրջելոյ. իբր մուրկան կամ մուրական։


Մուրտ, մրտի, մրտոյ

s. bot. myrtletree, myrtleberry.

· Calfa

NBHL (1)

μύρτος, μυρτίς, μυρσίνη myrtus. Ծառ, որ կոչի նաեւ ՄՐՏԵՆԻ, ՄՐՏԻ. եւ Պտուղ նորա. μύρτον bacca, sive fructus myrti. պ. միւրտ, միրսիյն. թ. մէրսին աղաճը . Տունկ կամ թուփ մանրատերեւ մշտականաչ անուշահոտ. որոյ պտուղն է իբրեւ համեմ կծու՝ ախորժելի ստէպ ճաշակողացն, այլ անախորժ անսովորից.


Մռայլ, ից

s. adj.

mist, darkness, obscurity;
shadow, shade;
foggy, obscure, dark, dusk;
shady, woody.

· Calfa