to give or distribute by lot, to allot, to assign in lots, to appoint;
to indicate as heir, to put in possession of an inheritance, or of a benefice;
to give a title to orders.
· Calfa
Ոչ վայրապար վիճակեցաք, քանզի աստուած է՝ որ վիճակեցոյց։ Զոր սուրբ գտեալ աստուծոյ՝ ի լսել զխորհուրդս իւր վիճակեցոյց։ Զլաւն՝ իւրեանց վիճակեցուցանէին։ Պա՛րտ է ձեզ զգրիգոր վիճակեցուցանել առանց յապաղելոյ ի քահանայապետութիւն։ Զեպիսկոպոսունս վիճակեցուցանէր ի գլխաւորութիւն ժողովրդոցն տեառն. (Ոսկ. եփես.։ Իսիւք.։ Փիլ. լիւս.։ Ագաթ.։)
phelmoni, such a one;
եղմոնի — or — եղմոնի, in such and such a place.
· Calfa
Պարզէ Գաբրիէլ մեկնութեամբ, հրաման առեալ ի վեհագունէ ումեմնէ ի պետացն դասուց, որ եւս միջամուխ են երկնաւոր խորհրդոյն, զոր փելմոնի (կամ փեղմոնի) ասաց, որ է ի նշանաւոր դասուց։ (Վարդան ի մեկն. դան.)
opening, cleft, aperture, chasm.
· Calfa
Զեկեղեցւոյ խորհրդոյ փեռեկումն. (Ճ. ՟Գ.։)
to substitute, to fill or take the place of, to succeed to;
— զկեանս, to die.
· Calfa
Զխորհուրդս սրտից իւրաքանչիւր ոք մերձաւորին փոխանորդիցեմք. Բրս. հայեաց. յն. փոխատրել. μεταδίδωμι.
transitorily.
· Calfa
Իրաւացի է առնուլ փոխանցաբար. . . իմանալի խորհրդով. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
to go mad.
· Calfa
Մի յիմարիր, եւ մի փոխելանար։ Մի փոխելանար եւ փոխիր յայնմ բարի խորհրդոցս. (Ճ. ՟Ա. Ճ. ՟Բ.։)
minstrel;
cf. Փողահար.
· Calfa
Գուսանք երգիցեն, փողարք զձայն փողոցն նուագիցեն։ Համակ հեծելազօրք.. . բազմաձայն փողարօքն։ Առ խորհուրդս փողարին. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 16։ Բուզ. ՟Դ. 20։ Երզն. քեր. եւ Նչ. քեր.։)
to be borne about, to be shaken, agitated;
to differ, to be unlike.
· Calfa
Յանձն իւր տարաբերէր, թէ ոյ՛ թափեցից զթոյնս։ Յայսմ տարակուսի տարաբերեալ կայր։ Մինչդեռ յայսմ խորհրդեան էր, եւ տարաբերեալ լինէր մտօք. (Եղիշ. ՟Ա։ Ճ. ՟Ա.։ Բրսղ. մրկ.։)
form, fashion, manner, way;
furniture;
formula;
—, գործ —ու, clever work, artistic production;
գրահաշուական —, algebraic formula;
— խօսից, style;
cf. Վրացի;
ի — քաղաքացի, in plain, in private clothes;
ի — եկեղեցական, in clerical attire, dressed like a clergyman;
զգեցաւ աշխարհական —, he dressed like a layman.
· Calfa
Թեպէտեւ տարազ բանիս այլապէս է։ Զպէսպէս տարազս նոցա նուիրագործութեան։ Զոհ պէսպէս տարազովք։ Ի մարտ դիմեն պէսպէս տարազաւ խորհրդոցն։ Պէսպէս դրութեամբ անուանցն զտարազս բնութեանցն ճշմարտելով։ Չեմ կարօտ ուսանելոյ յումեքէ զտարազս մեղաց։ Ո՛վ, ըստ երկուց տարազ լսի, կամ զարմացումն, կամ հենգնումն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ. Լմբ. ստիպ.։)
unthought of, unlooked for, unforeseen;
absurd, strange, extraordinary;
— լինել, to form strange suspicions.
· Calfa
ՏԱՐԱԿԱՐԾ ԼԻՆԵԼ. Վարանիլ ի կարծիս. ծփիլ ի խորհուրդս.
doubtful, uncertain, ambiguous;
dubitative.
· Calfa
Տարակուսական խորհուրդ, կամ հարցումն. (Արծր.։ Լմբ. պտրգ.։)
to doubt, to have doubts, to question, to hesitate, to be irresolute, embarrassed, to demur;
— ի դիւէ, to become furious, to rage like a madman.
· Calfa
Տարակուսեալ թախծիւր՝ անզաւակութեանն տենչանօք տոչորեալ։ Տարակուսեալք էին ի հարկաց անտի ծառայութեան։ Նոքա մեծատանն տանջանօք տարակուսեսցին ... մի՛ սոքա տարակուսեսցին ի նեղութեան իւրեանց։ Զարհուրեալ յերկիւղէ մահու, եւ տարակուսեալ տատանէր յինքեան։ Երանելին մեսրոպ տարակուսեալ ի խորհուրդս իւր՝ առ աստուած ապաւինի. (Անան. եկեղ.։ Մծբ. ՟Ժ՟Ը։ Իգն.։ Խոսր.։ Շ. բարձր.։)
ἁπορέω, -ομαι, ἑξαπορέομαι haesito, haereo, dubito, quo me vertam nescio . Ի տարակոյս եւ ի վարանս անկանիլ մտօք եւ սրտիւ. ծփիլ ի խորհուրդս. տատանիլ ոգւով յայս եւ յայն կոյս. յանհնարս մտանել. զելս իրացն չգտանել. անճրկիլ, ծփալ, հոգ ընել, շուարիլ.
wrong, undue, unjust, unreasonable;
unnecessary, needless, useless, vain;
—, ի —, unduly, in vain, uselessly, without reason, improperly, wrongfully;
— ամօթ, bashfulness, sheepishness;
հոգալ ի բանս —ս, to believe in idle gossip.
· Calfa
Ի տարապարտ խորհուրդս կամ մտածութիւնս։ Տարապարտ բարկութիւն կամ աղաղակ կամ մոլորութիւն կամ փիլիսոփայութիւն. (Ագաթ.։ Յհ. իմ. երեւ.։ Շ. մտթ.։ ՃՃ.։ Սեբեր. ՟Դ։)
cf. Տարապարտ.
· Calfa
ՏԱՐԱՊԱՐՏՈՒՑ կամ Ի ՏԱՐԱՊԱՐՏՈՒՑ. εἱς κενόν, κενῶς, διακενῆς, μάτην, ματαίως in vanum, vana, inaniter, frustra δωρεάν gratis εἱκῆ temere ἁκρίτως extra judicium ἁδίκως injuste. Վայրապար. ընդ վայր. ի զուր. ի նանիր. անպատճառ եւ անխորհրդաբար. յանիրաւի. փուճ տեղը, զուրի.
differential;
agitated, vacillating.
· Calfa
Զօրանայ ընդդէմ տարբերական խորհրդոց։ Ազատեսցին միտք ի տարբերական կրից։ Մէգ տարբերական։ Տարբերական զօրութիւն (խաչի որպէս տապանի) յայտնեալ փրկութիւն աշխարհի. (Անան. զղջ.։ Շ. թղթ.։ Բենիկ.։ Գանձ.։)
agitated, tossed about, driven here and there;
carrying or bringing merchandise;
agitation;
— բանից, messenger.
· Calfa
Իբրեւ բազում տարուբեր եւ խորհուրդ ի մէջ լինէին. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Դ. 20.) (յն. ἑπίσκεψις . դիտողութիւն կամ այցելութիւն)։
ill-favoured, ill-featured, unsightly, ugly, deformed, hideous, squalid;
foul, villainous, bad.
· Calfa
Ոչ է տգեղ լսել զնոյն բան։ Տգեղ ինչ իրս վասն վարդապետութեանն քրիստոսի ոչ խորհէր նա։ Յայսմ հետէ տգեղ ինչ առ մեզ ոչ գործեսցեն. (Եւս. պտմ.։)
Candlemasday, Purification, Penthesis.
· Calfa
Իսկ զի՞նչ կրակն լուցանել, եւ տէրընդայս ասել. ծերքն եւ տղայքն շուրջ գային զբոցովն, եւ գոչէին, ա՛յ տէր ընդ այս, ա՛յ տէր ընդ այս. (Տօնակ.։) Այլ յայտ է թէ կրակավառութիւնն հայի ի խորհուրդ բանիցս, Լոյս ի յայտնութիւն. Հուր եկի արկանել. որ են ընթերցուածք աւետարանի ՛տ Տեառնընդառաջն։
cf. Տեղում.
· Calfa
Եւ նետս իբրեւ յամպոյ տեղէ ի խորհուրդս մարդկան. (Մանդ. ՟Ը։)
judicious, reasonable.
· Calfa
յայլ բարձրագոյն տրամադրէ խորհուրդ, զոր տրամախոհիցն ի հոգւոյն է գտեալ. (Խոր. վրդվռ.։)
Ստորակէտ, տրամախոհին չեւ եւս յանգեցելոյ, այլ եւ եւս կարօտացելոյ նշան, զառաջին կիտէն ասէ. իսկ տրամախոհին չեւ եւս անգեցելոյ, այսինքն աստ խորհրդոյ (իմաստից) չեւ եւս կատարեալ. (Երզն. քեր.։)
διανοέων, φρόνιμος ratiocinans, ingeniosus, prudens.. Քաջ կշռութեամբ իբր շրջահայեաց խորհօղ. հանճարեղ, իմաստուն. խոհական. խոհեմ. զգօն. ուշիմ.
judgment, reasoning.
· Calfa
διάνοια, διανόησις, διανόημα cogitatio, intelligentia, ingenium, sententia, mens. Քաջ կշռութիւն մտաց. մտածութիւն. խորհուրդ. միաք. բան ներտրամադրեալ. խոկումն. խուզարկութիւն. որոճումն եւ որոշումն մտաց. դատումն. իմաստ.
to divide, to sort.
· Calfa
Զքաղցունսն տրոհել, եւ զդառինսն ողջունել։ Զաղնիւսն եւ զյոռիսն տրոհէ ի միմեանց ... Խոտան ի պիտանեաց տրոհի։ յայնժամ զուտ ընտրութեամբ տրոհէ ոչ միայն զմարդ ի մարդոյ, այլեւ զխորհուրդ ի խորհրդոյ. (Մաշկ.։ Վրդն.։ Երզն.։)
low, lower;
humble, lowly, modest, moderate, mild, docile, good;
low, vile, abject, ignoble, base, mean, grovelling, worthless;
— հայելով, looking down, modestly.
· Calfa
Ակն ցած, ամփոփեալ գնացք, երեսք մտախորհք։ Ցած երեսօք, եւ պարկեշտ. (Բրս. պհ. եւ Բրս. յուդիտ.։)
nocturn (religious service in the night).
· Calfa
Ի հսկումն մտանել ցայգապաշտօն խորհրդաթութեամբ. (Տօնակ.։)
hedge, fence, enclosure, boundary, wall;
index, catalogue, list, table;
desire, love, lust;
secundine, after-birth;
always, continually;
պատել, փակել —ով, to surround with hedges, to fence in;
— արկանել, to hedge in, to encompass, to surround.
· Calfa
Ցանկութիւնս նորոգս խնդրեն գտանել. իսկ ցանկին տեղի՝ եւ նա արս ունի իւր առանձինն՝ խորհուրդս ոմանս կախեալս եւ յարեալս զմարմնոյն եւ արտաքոյ. (Փիլ. լին. ՟Դ. 186։)
to frequent, to haunt;
to continue, to persevere, to perpetuate, to last.
· Calfa
Ի մէջ խորհրդականաց ցանկորեսջիր. (անդ. ՟Ի՟Բ. 13։)
to lose one's temper, to put oneself in a passion, to fall or fly into a passion, to fire up, to be indignant, very cross, greatly incensed, violently enraged, angry, vexed, exasperated;
— տարապարտուց, to fire up at the least thing, to be easily provoked, put out.
· Calfa
Տո՛ւր զսիրտդ ամենայն. եւ յորժամ ցասնու խորհուրդդ, դու ասա՛, չունիմ սիրտ՝ որ ցասնում. (Նեղոս.։)
dominical;
divine;
feudal;
lordly, predominant, prevailing, despotic, absolute, sovereign, supreme;
own, proper;
— պատկեր, God's image or likeness;
— իշխանութիւն, absolute power.
· Calfa
Յաստուածայնոցն գրոց, եւ ի տիրական գլստենէ։ Տիրական յաթոռ նստիս։ Ըստ տիրական անճառ խորհրդոյն։ Զտաղաւարն տիրական, եւ զխորան աստուածական։ Տիրական ծննդեանն սպասաւորք՝ դասք վերնոցն. (Աթ. ՟Բ։ Շար.։ Նար.։ Շ. հրեշտ.։)
formed of nobles.
· Calfa
Իշխանն աշոտ ամենայն տիրակոյտ ազատագունդ զօրօքն խորհուրդ արարեալ. (Արծր. ՟Ե. 2։)
fond of, attached, devoted to one's master.
· Calfa
Եւ իբր Տիրասիրական. Խաղացին գնացին յիւրաքանչիւր աշխարհաց՝ տիրասէր խորհրդով. (Եղիշ. ՟Ա։)
rendering master or lord, giving possession or power over.
· Calfa
Զպատիւ փառաւորութեան մի՛ անձին առնել խորհիցի, այլ իւրում տիրարարին, որ ձրի նմա զայն շնորհեաց. (Եզնիկ.։)
to render or make master, to cause to rule or govern;
to authorize, to empower;
to effectuate, to fulfil.
· Calfa
Եկեալ տիրացուցանէ զուխտն՝ որ առ աբրահամու, խորհրդաբար զնշան թլուատութեանն ընկալեալ։ Ուխտէր՝ տալով զնա նուէր. եւ գեր քան որ ուխտեաց՝ նուիրեալն զայն տիրացոյց. (Գր. սքանչ.։ Սկեւռ. լմբ.։)
ignorance, simplicity, silliness, idiocy.
· Calfa
ἁμάθεια ignorantia. Տխմարն գոլ. տգիտութիւն. անուսումնութիւն. տհաս միտք կամ խորհուրդ.
weakness, debility, imbecility, infirmity;
languor, extenuation;
impotency;
indisposition, sickness;
fragility;
cf. Տկարամտութիւն;
— ածել or արկանել զաստուծով, to accuse God of weakness.
· Calfa
Ի հրէական տկարութենէ ըմբռնեալ էր. վասն որոյ եւ ի գիշերի եկն առ նա։ Ի լսողաց տկարութիւնս խորհրդական եւ անհաս երեւէր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 23. 26։)
muddy, miry.
· Calfa
Ի տղմային խաւարն։ Տղմային խորհրդովն կուրացեալք. (Լմբ. առակ.։)
springing up, shooting forth, or vegetating together, planted together;
inborn, innate, natural;
participating.
· Calfa
Յետսամիտ խորհրդովք, եւ տնկակից խորամանկութեամբք. (՟Գ. Մակ. ՟Գ. 15։)
economical;
cf. Տնօրինական;
—ն, economy.
· Calfa
ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ. ա. Տեսչական. սը վերին տեսչութեան. տնօրինական. որ ինչ է ըստ խորհրդոյ մարդեղութեան.
economy;
stewardship, housekeeping, management, direction, administration, distribution;
Providence;
the mystery of the incarnation;
առտնին, քաղաքական —, domestic, political economy.
· Calfa
Այցելութիւն երկնաւոր տնտեսութեանն։ Այս ամենայն անքննելի աստուածային տնտեսութեան խորհուրդ. (Եղիշ. ՟Ա։ Իգն.։)
ՏՆՏԵՍՈՒԹԻՒՆ. Տնօրէնութիւն. խորհուրդ մարդեղութեան բանին.
cf. Տնտեսութիւն;
disposition, measure;
տնօրէնութեան տեղիք, the Holy places.
· Calfa
cf. Տնտեսաբար.
· Calfa
Որ զծածկեալ խորհուրդ աստուծոյ գիտութեան տնօրինաբար յայտնեալ ծանուցին. (Շար.։)
economical, administrative;
relating to the incarnation of our Lord;
— տեղիք, the Holy Land.
· Calfa
Ըստ միաւորութեան տնօրինականի։ Յայլ տեղիս տնօրինականս փրկչին։ Զտնօրինական անուանսն յիշէ։ Որ ի լրումն բոլորից տնօրինական մեծ խորհրդոյն. (Պրպմ.։ Խոր. արծր.։ Խոսր.։ Շար.։)
house, habitation, home;
house, family, race, nation;
family, household;
goods, fortune;
house, commercial house;
couplet, strophe, stanza, verse;
— ադամայ, the human race, mankind;
— թորգոմայ, the Armenian nation;
— թագաւորի or — արքայի, the king's household;
— մատենագրաց, library;
— պղատոնեայ, Plato's Academy or school;
փայտակերտ, աղիւսակերտ, քարաշէն, քարուկիր —, wooden, brick, stone house;
հանգիստ, բնակելի, լաւ, մեծ, փոքրիկ, գեղեցիկ, տձեւ or անպիտան —, commodious, inhabitable, good, large, small, fine, wretched house;
հիմունք, որմունք, տան, the foundations, the walls of a house;
վարձելի կամ վաճառելի —, house to be let or sold;
— ի տանէ, տանէ ի —, from house to house;
արտաքոյ տան, ըստ — ն, out, not at home;
ի տան, at home;
կալ ի տան, to stay, to be at home;
ելանել ի տանէ, to go out;
մեկնել ի տանէ, չուել, to remove, to move;
դառնալ, գնալ ի —, to go home again, to come home, to go home;
— վարձել, to let a house;
վարձել զ— իւր, to let his house;
— շինել, կառուցանել, քանդել, to build, to pull down a house;
ական հատանել զտան, to break into a house;
շրջել տանէ ի —, to wander from house to house.
· Calfa
to stamp, to mould, to cast, to model, to shape;
to print, to publish.
· Calfa
Ի քեզ կատարեցան ստուերական օրինակքն, եւ ի քո խորհուրդն կատարեալ եղեն ամենայն առաջին պտագրեալքն. (Շ. բարձր.։)
to be printed, stamped or impressed.
· Calfa
Սահմանեալ է, եւ տպացեալ։ Առ մարգարէսն տպացաւ խորհուրդ օտարանալոյն որդւոցն իսրայէլի, եւ հաւատոցն հեթանոսաց ... եւ այս եւս տպացաւ առ նահապետաւն. (Կիւրղ. գանձ.։ Իգն.։)
symbolically, mystically, anagogically.
· Calfa
τυπικῶς figurate, symbolice. Իբրեւ զտիպ նմանութեան. օրինակաւ իւիք. խորհրդաբար.
to form, to figure, to model;
to imprint, to print, to mark;
to grave, to engrave;
to inculcate, to impress.
· Calfa
Զի գիտասցես յայսմիկ զխորհուրդն քրիստոսի տպաւորեալ. (Արշ.։)
cf. Տռփանք.
· Calfa
Ի սիրտ նորա բորբոքէր հուր տռփութեանն ... Անկաւ խորհուրդ չար ի սիրտ կնոջ իմոյ՝ տռփութեան քո. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Է։)
cf. Տռփանք.
· Calfa
Յորժամ տռփումն աստուածային ողջախոհ եւ արդար խորհրդոցն պատահեսցի. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)
logical.
· Calfa
Զխորհուրդս մտածութեանս այսորիկ տրամաբանականքն կոչեն ապացուցական. (Փիլ. լիւս.։)