Definitions containing the research կաղ : 745 results

Փոշի, շւոյ, շեաց

s.

dust;
— or — հրացան, gun-powder, powder;
— կաղնւոյ, tan, oak-bark;
— շաքարի, powder-sugar;
— իւղեփեցաց, sweet-powder;
— հերաց, hair-powder;
տուփ փոշւոյ հերաց, powder-box;
ամպ փոշւոյ, a cloud or whirlwind of dust;
դնել ինչ ի —, ի — դարձուցանել, to powder, to grind to dust, to reduce to powder, to pulverize;
լնուլ փոշւով, to cover or sprinkle with dust;
ի — դառնալ, to be reduced to powder, to be pulverized;
to crumble into dust, to moulder away;
— յարուցանել, to raise a dust;
ընդ — թաւալիլ, to roll in the dust;
թօթափել զ—, to dust, to beat the dust out of, to shake off the dust, to free from dust;
— դէզադէզ ամբառնայր յամպս հասանէր, a thick cloud of dust rose up to the skies;
— ամպաձեւ մրրկեալ դիզացեալ ծածկէ զերկին, a cloud of dust arose and obscured the heavens;
cf. Մանրամաղ;
cf. Վառօդ;
cf. Ջաղացք.

· Calfa


Փորձ, ոյ, ի

s. adj. adv.

trial, test, proof, attempt;
specimen, sample;
experience, proof;
endeavour, undertaking, enterprise, expedient;
trial, adversity, misfortune;
temptation;
probation;
experienced, expert, practised;
approved, tried, pure;
ի —ոյ, by or from experience;
խիստ — ,a hard trial;
բազմամեայ —, experience;
բնագիտական —, physical experiment;
—ով ուսեալ, taught by experience;
լինել —, to be experienced, versed, exercised;
զ— առնու րձել, ի — մտանել, to experience, to make an experiment of, to attempt, to make attempts, to try, to assay, to prove, to experiment;
ի — արկանել, to put to the trial or test, to torture;
— փորձել վերստին, to renew an attempt, to make a new effort;
ի վերջին — մատուցանել զիմն, to put to the final proof;
ի մահու — գալ, to prove death, voluntarily to encounter death;
հայաստան նախ զ— առ զօրութեան նորա, Armenia was the first to feel his strength;
ընդ նոր — հանդ իսի էանց նա, he was put to a new trial;
մատեաւ եւ յարդարսն — մահու, even the righteous were in mortal danger;
գիտելով զ— առն, well knowing what a man he is;
զգանից զ— առ, he was beaten;
— է, he is experienced, he has much practice;
— արծաթոյ եւ ոսկւոյ ի բովս, gold and silver are tried in the furnace;
cf. Զէն.

· Calfa


Տապաստ, ի

s.

mat, carpet.

· Calfa


Տասներեակ, րեկի

s.

tenth part;
decade.

· Calfa


Տատրակ, աց

s. bot.

turtle-dove;
ձագ —ի, young -;
— վուվուս արձակէ —, the coos;
eryngo, sea-holly.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԱՏՐԱԿ ասի եւ Բանջար ինչ ի հայս՝ մանաւանդ յերկրին բասենոյ, նման կաղամբի եւ երնջնակի. որոյ բունն է ուտելի կեղեւելով։


Տարակուսեմ, եցի

va.

to cause to doubt, to create doubts, to cause doubts to.

· Calfa


Տարեմուտ

cf. Տարեգլուխ.

· Calfa

NBHL (1)

Մուտ նորոյ տարւոյ. տարեգլուխ. կաղանդ.


Տարօրէն

adj. adv.

unreasonable, unlawful, illicit, iniquitous, wicked;
unlawfully, illegally, unjustly, contrary to equity, iniquitously, wickedly.

· Calfa


Տաւաղեմ, եցի

va.

to aggregate, to assemble, to reunite, to collect, to gather together.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԱՒԱՂԵՄ. գրի եւ ՏԱՒԱԼԵԼ. Հաւաքել զցրուեալ բազմութիւնն. ժողովել. հանգուցանել։ կր. ժողովիլ. հանգչիլ. մակաղիլ. պատսպարիլ.


Տրապիզիտ, աց

s.

money-changer;
table-companion, messmate.

· Calfa


Տրիվղոն

s.

plate, disk.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ յն. τρύβλιον , որ թարգմանի ի մեզ Սկաւառակ, ափսէ, կոնք, եւ խնկաղաց.


Տօնացոյց, ցուցի

s.

calendar of feasts or high days, ordo, directory, rubric.

· Calfa

NBHL (1)

calendarium ἑφημερίς ἑπιμήνιος, ἠμερολόγιον . որպէս լտ. Ցուցակ տօնից եւ տօնական պաշտամանց, իբր օրացոյց եկեղեցական. կաղանդացոյց.


Տօնընծայք

s.

New year's gift, reciprocal gifts on festive occasions.

· Calfa

NBHL (1)

Ընծայք յղեալք առ բարեկամս յաւուր տօնից, մանաւանդ ի կաղանդն.


Ցամաքական, ի, աց

cf. Ցամաքային.

· Calfa


Ցայգապաշտօն, տաման

s.

nocturn (religious service in the night).

· Calfa


Տիկ, տկաց

s.

leather bottle, goat's skin;
— գինւոյ, a skin of wine;
— հովուաց, bagpipe.

· Calfa


Տիկնունի, նւոյ

adj.

womanish;
womanly;
— ապարանք, gynecaeum, women's apartment, cf. Խորոպճին;
— գունդ, party, group or bevy of ladies.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հիւսիսոյ կողմանէ մինչեւ յապարանսն տիկնունի տնկեցին զկաղինն. (Բուզ. ՟Գ. 8։)


Տիպար, աց

s.

type, model, example, pattern, sampler.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԻՊԱՐ կամ ՏԻՓԱՐ. Տիպ, որպէս գաղափար. կաղպար. գալըպ.


Տիտղոս, աց

s.

title.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛րքան յօշեալ հերձաւ տիտղոս մակաւասար տունկ. քանզի ծառն կաղնի, եւ այլն. (Մագ. ՟Ձ՟Ա։)


Տիրողութիւն, ութեան

s.

cf. Տիրութիւն.

· Calfa


Տղայական, ի, աց

adj.

childish, puerile, infantine;
boyish, girlish.

· Calfa


Տոմար, աց

s.

tome, volume;
book;
calendar, almanac;
նորոգութիւն —ի, Reform of the Calendar;
— լեւոնի, Dogmatical Letter of Pope Leo I to the Patriarch Flavian.

· Calfa

NBHL (1)

ՏՈՄԱՐ կամ ՏՈՒՄԱՐ. Ցուցակ հաշուի եւ կարգի ժամանակագրութեան, աստեղաբաշխութեան, եւ թուականաց ազգաց, եւ տօնից սրբոց. կաղանդացոյց. օրացոյց. եւ Թուական.


Տուփ, տփոց

s. arith. phys.

box, case, chest;
cf. Խնկաման. book-case;
small square;
— սահուն, movable, running or drop-box;
չքնաղագիւտք ի յակունս՝ պահին ի —ս մանունս, precious things are packed in small parcels.

· Calfa

NBHL (1)

Արասցես զխնկաղացսն եւ զտուփս նորա։ Զափսէսն եւ զտուփսն եւ զճաշական։ Տուփ մի ոսկի ի տասն դահեկանէ լի խնկով։ Տուփք ոսկիք։ Ամենայն ոսկի տփոցն։ Եւ զտփոցն զիւրաքանչիւր ուրուք.եւ այլն։


Տէգ, տիգաց

s.

pike;
spade in cards;
— մօրուաց, fresh beard, down, downy beard;
ի — նիզակի or — նիզակաց, ի սուր — նիզակի, with the lance, with arms;
with lance or spear thrusts;
ի — նիզակի տապալեցի զնա, I brought him down with a lance thrust;
տիգօք աչաց ակնարկել, to glare at, to frown at, to dart an angry or threatening look, to look daggers at;
տիգօք աչաց խաղաց ի վերայ իմ, be sharpened his eyes upon me, he frowned on me.

· Calfa


Քաջալեր

adj.

encouraging, inspiriting;
— լինել, —ս մատուցանել, տալ, to rouse the courage, to give heart to, to inspirit;
cf. Քաջալերեմ;
—ս առնուլ, to pluck up courage, to take heart, to cheer up.

· Calfa


Քաջախնամող

cf. Բարեխնամ.

· Calfa


Քաջակազմութիւն, ութեան

s.

good furniture;
strong or iron constitution.

· Calfa

NBHL (1)

Վայելուչ եւ ընտիր կաղմութիւն. քաջայարմարութիւն.


Քաջամուխ

adj.

very shrewd;
— լինել, to penetrate.

· Calfa


Քաջայօժար

adj.

well disposed, very willing, very diligent.

· Calfa


Քաջասլաց

cf. Քաջասլացիկ.

· Calfa


Քաջասլացիկ

adj.

swiftly pouncing or springing on.

· Calfa


Քաջատես, ի, աց

adj. fig.

far-seeing, far-sighted;
far-piercing.

· Calfa


Քաջընթաց, ի, ից

adj. s.

nimble, lightfooted, swift, quick;
courier, express.

· Calfa


Քաջիմաց

adj.

sharp-witted, acute.

· Calfa


Քաջուսումն, ման

s.

well instructed, learned;
fond of science.

· Calfa


Քառասնամեայ, էի, ից

adj.

cf. Քառասնամեան.

· Calfa

NBHL (1)

Քառասնամեայ էր յեբուսթէ։ Քառասնամեայ աւուրբք ժուժկալեալ։ Քառասնամեայ կաղն. (Եւս. քր. ՟Ա։ Պիտ.։ Կոչ. ՟Ժ՟Ե. եւ Գէ. ես.։)


Քառասնամեան, մեանց

adj.

quadragenarious;
of forty years.

· Calfa

NBHL (1)

Քառասնամեայ էր յեբուսթէ։ Քառասնամեայ աւուրբք ժուժկալեալ։ Քառասնամեայ կաղն. (Եւս. քր. ՟Ա։ Պիտ.։ Կոչ. ՟Ժ՟Ե. եւ Գէ. ես.։)


Քարալից

adj.

full of stones, stony;
— առնել, to fill or block up with stones.

· Calfa


Քարաձիգ

s.

stone's throw.

· Calfa


Քարուկիր

s. adj.

(wall of) cemented stones;
cf. Տուն.

· Calfa


Քերքեմ, եցի

va.

to drive away, to repulse.

· Calfa


Քիթ, քթաց

s.

nose;
— կենդանեաց, snout, muzzle;
մեծ, փոքր, սրածայր, շրջեալ, տափակ —, a large, big or bottle, little, pointed, turned up, snub or fiat nose;
զ—ս, ի վեր տանել, to turn up the nose, to look scornful, haughty;
այսրէն ընդ ս-ն դառնալ, to get into the nose, to go the wrong way in swallowing.

· Calfa


Քող, ոյ, ով

s.

veil, cover;
— հարսանեաց, nuptial veil.

· Calfa

NBHL (1)

Կռապարիշտ է քողով ծածկելն (կաղծաւոր). (Նար. ՟Խ՟Ը։)


Քոսոտ, աց

adj.

itchy, scurfy, scabby, scabbed.

· Calfa

NBHL (1)

Ըզկոյրն կամ զկաղն, կամ զքոսոտ. (Ղեւտ. ՟Ի՟Բ. 22։)


Քրիստոսազգեստ, ի, ից

adj.

bearing J.-C. in one's soul, christian.

· Calfa


Օգոստոս, ի

s.

august, empress;
— Տիրուհի, Holy Virgin, Queen of heaven & earth.

· Calfa

NBHL (1)

Նախ քան զտասն կաղանդին օգոստեայ. (Ճ. ՟Գ.։)


Օգտաբեր

adj.

profitable, useful, lucrative, fruitful.

· Calfa


Օթ, ից

s.

pernoctation, passing the night in a place;
sleeping place, lodging, inn;
evening;
առ —, towards dusk, in the evening;
— առնել, to stop or stay with, to logde at;
գնացեալ ընդ անապատ —ս երկուս, journeying two nights in the desert.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տունս ասկաղոնայ առ երեկո. (ընդ երեկս. Սոփոն. ՟Բ. 7։)


Օժտաբեր

adj.

bearing gifts;
— լինել, to bring a portion or dowry;
to make a present.

· Calfa


Օճիր

cf. Ոճիր.

· Calfa