ineffable, unspeakable.
Եթէ յանճառս հպեսցի՝ ի մայր կամ ի մօրու. (Կանոն.։)
ԱՆԴ ԱՆՃԱՌՔ, ռից. Կրկին բառ է, թէեւ կից գրեսցի. cf. ԱՆԴ, ա. Որ ինչ անդ ի հին օրէնս անճառք կամ գաղտնիք խորհրդաւորք կային.
cf. Անճառ.
unskilful, incapable;
irreparable, irremediable.
Ի վերայ ցաւցած տեղացն անճար սպեղանի դի՛ր. (Մխ. բժիշկ.) իմա՛ հարկաւ, անվրէպ. եւ կամ յանհնարս մտեալ. ...
inextricable.
Որոգայթ կամ տագնապ անճողոպրելի։ Սաստկութեանց մասանց անճողոպրելեաց. (Նար. ՟Ա. ՟Խ. ՟Հ՟Թ։)
gigantic, enormous, monstrous;
grotesque, extravagant, absurd, ridiculous, unseemly.
Անճոռնի հասակաւ, կամ անճոռնի մարդիկ։ Հսկայիցն անճոռնեաց. (Պիտ.։ Վրդն. պտմ.։)
Անճոռնիս զիշխանսն ասէ, կամ զարս պատերազմօղս. (Կիւրղ. ՟Թ՟Գ։)
immortal.
Անմահ անուն, կամ յիշատակ. (Խոր.։)
Լայնաբար առեալ, կամ իբր անմահական.
Անմահ զենումն, կամ ապականութիւն, կամ սատակումն. (Նար.։ Խոսր.։) (Ագաթ.։)
Անմահ է մարդոյս կամքն ի կենցաղս. իմա՛ կամի անմահ լինել եւ յաստիս։
immortal;
— ճաշակ, ambrosia.
Յանմահականն վիճակ։ Փրկութեամբ անմահականաւ։ Անմահականացն վեհից, կամ ահեղից. (Նար.։)
Յանմահական բաժակէն, կամ ի յայգւոյն։ Անմահական պտղովն. (Շար.։)
that immortalizes.
Անմահացուցիչ դեղ, կամ մանանայ, պատուիրան, պտուղ, բաժակ. (Նար. ՟Ժ՟Ա. ՟Լ՟Գ. ՟Կ՟Ը։ Լաստ. ՟Ի՟Բ.) (Տօնակ.։)
motherless.
Ուրա՛խ լեր անմայր յառաջնումն ահա որդին գայ առ քեզ. իմա՛ անմայր յառաջնումն որդին գայ առ քեզ ո՛վ Եկեղեցի. կամ թէ եկեղեցիդ երբեմն չէիր մայր զաւակաց այնպէս՝ որպէս այժմդ ես. ըստ (Եսայ. ՟Ժ՟Դ. 1։)
without share or portion, that does not participate;
bereft, destitute;
— լինել, to be destitute, to be bereft;
— առնել, to deprive.
Անմասն ի դժնդակութենէ, կամ ի պատշաճագունէն։ Անմասն յայսպիսի շքեղ տեսլենէ, կամ ի հրահանգից կրթութենէ. (Պիտ.։)
inaccessible, unapproachable.
Անմատոյց ամուրք, կամ աշտարակ, բարձրութիւն. (Եղիշ. ՟Գ։ Լաստ.։)
Կամ յոր չէ օրէն մատչել, կամ զոր չէ օրէն մատուցանել.
cf. Անմատոյց.
Եւ ըստ ՟Բ. նշ. կամ չմատչելի. խորշելի.
uninhabited;
uninhabitable, desert, unfrequented, lonely.
Գաւառք յանմարդ յամայի դարձան, կամ անմարդ եղեն. (Լաստ. ՟Ժ։)
cf. Անմարդ.
Անմարդաբնակ տեղիք կամ վայրք. (Վրք. հց. ՟Ը։ Ի գիրս խոսր.։ Ուռհ.։ Ոսկիփոր.։)
inhuman;
unkind, uncivil, brutal;
desert, uninhabited;
— կացուցանել, յ— դնել, to unman, to divest of humanity;
to depopulate.
Կամ դատաւոր անմարդի, կամ դահիճ անհրաժարելի. (Ածաբ. մկրտ.։)
depopulation;
inhumanity, barbarity;
incivility, brutality.
Անմարդ կամ անմարդի գոլն. իբր Անմարդասիրութիւն. տմարդութիւն. անգթութիւն. ἁνανθρωπία, τὸ ἁνάνθρωπον. inhumanitas, immanitas.
impossible;
very difficult;
indecent, unseemly;
— է, it is not fit;
it is impossible.
Անմարթ է առն հրէի հպել կամ մերձենալ առ այլազգի. (Գծ. ՟Ժ. 28։ Մի՛ երեւեսցի քեզ ասացեալս անմարթ. Պրպմ. ձ։)
cf. Անմարտ.
Անմարտնչելի ամուր, կամ պարիսպ. ահան, կամ ակատ, կամ թշնամի. (Յհ. կթ.։ Խոսր.։ ՟Ի՟Ե։ Ճ. ՟Ա.։)
impure, filthy, indecent, obscene, vile.
ἁκάθαρτος, ἁκαθάρτης. immundus, impurus. Ոչ մաքուր. անսուրբ՝ ըստ օրինաց կամ ըստ վարուց. աղտեղի. պիղծ. փիծ. աղտոտ. նափաք. մուրտար.
Անմաքուրդ յընտրելով։ Բաժակ անմաքուր։ Ի կուսութեան անմաքուր։ Իբր զանմաքուրս ի սրբութենէ։ Ի զարմէ անմաքրի։ Անմաքրից եւ պարտաւորաց։ Ձիոյ կամ քառոտնեաց անմաքրից. (Նար.։)
impurely, indecently.
Անմաքրապէս պատուել, կամ մերձենալ ի սրբութիւն, կամ համբառնալ զձեռս, կամ ի բաց մերկանալ զօծութիւն. (ՃՃ.։ Շար.։ Նար. ՟Է. եւ ՟Ղ՟Գ։)
who desires not honour or preferment.
Անմեծարգի կամեցաւ զանձն պահել յաշխարհի. (Երզն. մտթ.։)
want of ambition, indifference to honour.
ἁφιλοτιμία (անպատուասիրութիւն), τὸ ἁκόμπαστον, a fastu et ostentatione alienum esse. Չկամելն զմեծարանս եւ զյարգ. խորշումն ի փառաց եւ ի պատուոյ. նուաստութիւն. անփառութիւն.
that excuses, pardons;
— առնել, to excuse, to pardon;
— զանձն, to excuse one's self, to justify himself.
Իբր Անմեղադրելի. (ՃՃ.։) Կամ ԱՆՄԵՂԱԴԻՐ ԱՌՆԵԼ կամ ԼԻՆԵԼ. առաւել ռմկ. իբր ԱՐԴԱՐԱՑՈՒՑԱՆԵԼ։
to be innocent.
Անմեղ լինել կամ գտանիլ. անմեղութիւն զգենուլ. արդարանալ.
innocence;
impeccability.
Զբոլոր յանցանս շնորհեսցէ քել յանմեղութիւն. այսինքն մինչեւ իսպառ անմեղ գտանիլ կամ արդարանալ. (Եղիշ. հայր մեր.։)
"cf. Անմիաբան լինիմ."
ԱՆՄԻ ԱՌՆԵԼ. Չթողուլ եւ զմի ոք. բնաջինջ առնել. կամ չթողուլ ի միասին, ցիր եւ ցան առնել.
discord, dissension, disagreement, difference, misunderstanding;
— ձայնի, discordance, dissonance.
without mediator.
Զոր առեալ էր միջնորդօք, կամի՝ զի առցէ անմիջնորդ. (Վրդն. ծն.։)
Յեղելոցս ոչ ինչ է՝ զոր կամելն աստուծոյ ոչ միջնորդեաց. ո՛չ ուրեմն վասն անմիջնորդաբար լինելոյն՝ վասն այսորիկ միածին, այլ վասն միայն գոլոյն նորա պտուղ հայրական. (Կիւրղ. գանձ.։)
mad, silly, brainless, senseless, stupid, foolish, irrational, crazy.
Անմիտ խորհուրդ, կամ հետեւումն. (Փարպ.։ Նար. ՟Խ՟Ը։)
Եւ որպէս Անխրատ. կամ անկիրթ. ἁπαίδευτος. indisciplinatus, ineruditus. (Սիր. ՟Ը. 5։ ՟Ի. 22։)
Անմտական, կամ գործ անմտութեան.
disconsolate, inconsolable;
disconsolately.
Անմխիթար տեղի կամ վայր. (Վրք. հց. ՟Ը։) (Կլիմաք.։)
Անմխիթար տրտմութիւն, կամ սուգ, խորհուրդ, ապաշաւ, սպառնալիք. (Եղիշ. ՟Բ։ Փարպ. ՟Գ։ Սկեւռ. յար.։ Սարգ. յկ. ՟Բ։) Թէպէտեւ սուղ ինչ իցեն տրտմութիւնքն, սակայն նա անմխիթարս կարծեցուցանէ. (Մանդ. ՟Է։)
Հեծել, կամ տրտմիլ, կամ ողբալ անմխիթար. (Փարպ.։)
infallible, unerring;
— աստեղք, fixed stars.
Անմոլար շաւիղ, կամ գնացք վարուց. (Նար. առաք.։) (Պիտ.։)
Անմոլար տեսութիւն, կամ գիտութիւն. (Կիւրղ. գանձ.։ Յճխ. ՟Գ։)
ԱՆՄՈԼԱՐ ԳՈՒՆԴ, կամ ՇՐՋԱԲԵՐՈՒԹԻՒՆ. Անշարժ պարունակն վերնագոյն երկնի. եւ միօրինակ անվրէպ շրջան հաստատութեան.
ԱՆՄՈԼԱՐԱԲԱՐ, ԱՆՄՈԼՈՐԱՊԷՍ, ԱՆՄՈԼԱՐԱՊԷՍ. Առանց մոլորելոյ, կամ խոտորելոյ. անվրէպ. անսխալ.
cf. Անմոլար.
Առատացեալ անմոլոր (կամ անմոլար) հանճարով. (Պիտ.։)
Արեգական լոյս, եւ լուսնի, եւ այլոց մոլորակացն, եւ անմոլորից։ Որոշեալ ի մոլորակացն եւ յանմոլորացն. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. լին. ստէպ.) ուր անխտիր գրի՝ Անմոլոր, կամ Անմոլար։
that does not forget;
unforgotten;
that cannot be forgotten;
without fail, infallibly.
Անմոռանալի յիշատակ, կամ քաջութիւնք. (Պիտ.։)
cf. Անմոռանալի.
Անմոռաց յիշատակ, կամ անուն, գովութիւն. (Պիտ.։)
the entrance to which is shut;
without entrance;
impenetrable, inaccessible.
Որ ոչ առնէ մուտս կամ չունի արեւմուտս. չմտնօղ.
foolishly, stupidly, inconsiderately, ignorantly, rashly, madly.
Անմտաբար սահիլ, կամ ասել, թշնամանել, ի վերայ միմեանց յառնել, թողուլ զպատուիրանն. (Դիոն. եկեղ. ՟Գ։ Կիւրղ. գանձ.։ Խոսր. պտրգ.։ Սարգ. յռջբ. ՟Դ։)
madness, craziness, fatuity;
phrensy;
folly, silliness, imprudence, extravagancy, absurdity.
cf. Անմուրուս.
կամ ԱՆՄՕՐՈՒՍ. cf. ԱՆՄՈՐՈՒՍ.
cf. Անմուրուս.
կամ ԱՆՄՕՐՈՒ cf. ԱՆՄՈՐՈՒՍ.
insatiable, greedy, gluttonous;
— ուտել, to devour;
cf. Անյագաբար.
ἁκόρεστος, ἅπληστος. insatiabilis, inexplebilis, avidus. Որ ոչ յագի, կամ ոչ գիտէ յագուրդ առնուլ ի կերակրոց, ի հեշտալեաց, եւյինչ եւ է իրաց. անլիր. դժոխորովայն. քաղցեալ. սովեալ. մոլեալ. անգահ, անկուշտ, ծակաչք. անգահ. անկուշտ. ծակաչք. տօյմազ. աջ կէօզլիւ.
Անյագ ցասումն կամ թշնամութիւն, կամ պատերազմ։ Անյագ բերկրումն, խնդութիւն, կամ վայելչութիւն. (Եզնիկ.։ Լմբ. անառակ. եւ սղ։ Փարպ.։ Վեցօր. ՟Ա։)
Անյագաբար ի գերագոյնս տռփել, կամ սիրել, կամ եղանակել զօրհնութիւնս. (Մագ. ՟Ձ՟Բ։ Լմբ. սղ.։)
invincible, unconquered, insurmountable, ungovernable.
Անյաղթ նիգք, կամ քաղաք. (Եղիշ. դատ.։ Եփր. յես.։)
Անյաղթելի մարտիրոս, կամ ճգնաւոր, նշան, եւ այլն. (Շար.։)
not evident, not manifest, obscure, hidden, secret;
apocryphal.
ἅδηλος. non manifestus, occultus, obscurus, nonnnotus. Որ չէ յայտ կամ յայտնի. անգիտելի. անծանօթ. ծածուկ. գաղտնի. մթին. անհաւաստի. անստոյգ. պէլիրսիզ, նամալիւմ, սըրր, կիզլի.
obscureness, occultness, secretness.
ԱՆՅԱՅՏՆՈՒԹԻՒՆ ԱՆՅԱՅՏՈՒԹԻՒՆ. ἁδηλεία, ἁσάφεια. obscuritas. Անյայտն գոլ. գաղտնութիւն. մթութիւն. անծանօթութիւն. դժուարիմաց կամ անգիտելին գոլ.
Զամենեւին անյայտնութեանն յօդէ առասպելաբանութիւն։ Սխալանաց եւ անյայտնութեան բերէ նշանակ։ Զանյայտնութեանն ցուցանէ բան. կամ զանյայտութիւն պարծանացն. (Պիտ.։)
cf. Անյայտնութիւն.
ԱՆՅԱՅՏՆՈՒԹԻՒՆ ԱՆՅԱՅՏՈՒԹԻՒՆ. ἁδηλεία, ἁσάφεια. obscuritas. Անյայտն գոլ. գաղտնութիւն. մթութիւն. անծանօթութիւն. դժուարիմաց կամ անգիտելին գոլ.
Զամենեւին անյայտնութեանն յօդէ առասպելաբանութիւն։ Սխալանաց եւ անյայտնութեան բերէ նշանակ։ Զանյայտնութեանն ցուցանէ բան. կամ զանյայտութիւն պարծանացն. (Պիտ.։)
prompt, diligent;
promptly, diligently, without delay.
Անյապաղ վճարել, կամ թողուլ, յառնել ածել. (Փարպ.։)
unfavourable, unlucky, unfortunate, disadvantageous.
ԱՆՅԱՋՈՂ ԱՆՅԱՋՈՂԱԿ. Ոչ յաջողեալ. անյարմար (անձն, կամ իր).
cf. Անյաջող;
awkward, incapable.
ԱՆՅԱՋՈՂ ԱՆՅԱՋՈՂԱԿ. Ոչ յաջողեալ. անյարմար (անձն, կամ իր).
unfavourableness, unfortunateness, disadvantage.
Եթէ կամիս, եւ ես ստեմ յաղագս նորա անյաջ եւ փցուն. (Խոր. ՟Բ. 7։)
without successour, — succession;
unchangeable.
Ոյր չգուցէ յաջորդ, կամ փոխանակ. անփոփոխ. անպակասելի. անանց. մշտատեւ.
Անյաջորդ իշխանութիւն. կամ բնակութիւն, մեծութիւն, կեանք. (Իգն. Նար. ՟Հ՟Ե։ Մխ. դտ.։ Իսկ յասելն,)
bottom-less;
very deep.
Ոյր յատակ չիք կամ չերեւի առ խորութեան. եւ Այն՝ որոյ ներքոյք կամ նստոյք այսինքն երաստանք վնասեալ եւ պակասեալ են. տիպսիզ.