Definitions containing the research հատու : 609 results

Փոխ, ոց, ից

s.

loan, borrowing;
anthem, response, antistrophe, antiphon;
— առ —, —ն ի —, by turns, reciprocally, alternatively, mutually;
խնդրել —, to ask in loan;
— տալ, to lend, to make a loan;
— առնուլ, to receive as a loan, to borrow;
ընդ —ս մտանել, to be overburdened by loans, to be obliged to beg;
—ով կեալ, to live upon trust, or upon credit.

· Calfa

NBHL (2)

Տացես փոխ ազգաց բազմաց, եւ դու ոչ առնուցուս փոխ։ Տալով տացես նմա փոխ, որչափ եւ խնդրիցէ ի կարօտութեան իւրում։ Փոխ առնու մեղաւորն, եւ ոչ հատուցանէ։ Փոխ տայ Աստուծոյ, որ ողորմի տնանկին. ըստ սրոց նորա հատուսցէ նմա։ Ծառայք տերանց իւրեանց փոխ տայցեն։ Առնու ցորեան փոխ ամարանի. եւ այլն։

δάνειον, δάνος, δανεισμός mutuum, mutuatio, foenus, foeneratio χρῆσις, χρέος usus, debitum, commodatum, commodatio. Ինչ մի առեալ՝ անդրէն հատուցանելի. դրամ տուեալ ումեք առ ի պէտս՝ պայանաւ յետս առնլոյ ըստ ժամանակին անթերի. կամ աւանդ. յանօթ տուեալ ինչ. (Փոխ.)


Փոխաբաշխեմ, եցի

va.

to retribute, to requite, to remunerate, to reward.

· Calfa

NBHL (1)

ἁντιδίδωμι reddo, retribuo. Անդրէն բաշխել. հատուցանել.


Փոխաբերեմ, եցի, րի

va.

to transfer, to transport;
to transpose;
to translate, to change;
to reward;
to succeed.

· Calfa

NBHL (1)

ՓՈԽԱԲԵՐԵԼ. Փոխարինել. հատուցանել.


Փոխաբնակիմ, եցայ

vn.

to emigrate, to remove.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխաբնակելոյն ընծայ ինչ հատուցանել ոչ է պարտ՝ բայց յողջախոհ. ելոյն. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Փոխադարձ, ից

s. adj. geom.

reciprocity, return, recompense, compensation;
reciprocal, mutual, respective, alternative;
— անկիւնք, alternate angles.

· Calfa

NBHL (1)

ՓՈԽԱԴԱՐՁ որ եւ ՓՈԽԱԴԱՐՁՈՒԹԻՒՆ. ἁντιστροφή եւ այլն. Դարձուած փոխանակաւ. փոխարէն. դարձ փոխարինի. հատուցումն. հատուցում.


Փոխադարձեմ, եցի

va.

to recompense, to reward;
to return like for like.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ վասն այսորիկ փոխադարձեցի հատուցանել քեզ զայդ։ Որում ոչ հաւանի Աշոտ՝ փոխադարձելով նմա (ըստ գործոց նորա ). (Արչ։ Արծր. ՟Ե. 2։)

ἁντιστρέφω reciproco, converto ἁνταποδίδωμι vicissim reddo. Փոխարէն դարձուցանել. անդրէն տալ. հատուցանել. փոխարինել. վարձատրել. եւ Փոխաբերել.


Փոխադարձութիւն, ութեան

s.

reciprocity;
compensation.

· Calfa

NBHL (1)

Փրկեալքն ոչ են բաւական հատուցման զփոխադարձութիւն երախտեացն Աստուծոյ. (Լծ. կոչ.։)


Փոխահատոյց լինիմ

sv.

cf. Փոխահատոյց գտանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՓՈԽԱՀԱՏՈՅՑ ԼԻՆԵԼ, կամ ԳՏԱՆԻԼ. Հատուցանել զառեալ փոխն. եւ Փոխատրել. փոխարէն հատուցանել երախտիս կամ վարձս.


Փոխանակ

prep.

instead of, in place of;
in exchange or in return for, as a reward for;
— նորա, in his place;
— ընդ, instead of;
— զի, whereas;
for as much as, since, because;
անձն քո — անձին նորա, your life shall be surety for his;
ասել —ուրուք, to say in a person's name.

· Calfa


Փոխանակ, ի

s. adv.

substitute;
lieutenant;
vicar;
successor;
exchange, barter, compensation;
—աւ, by turns, alternatively, reciprocally, mutually;
— արքայի, vice-roy;
— բդեշխի, vice-consul;
proconsul;
— հանդերձից, change of clothes, changes of raiment;
արարի — քո զեգիպտոս, have given Egypt as your ransom.

· Calfa


Փոխանակատուութիւն, ութեան

s.

remuneration, recompense.

· Calfa


Փոխանորդեմ, եցի

va.

to substitute, to fill or take the place of, to succeed to;
— զկեանս, to die.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխարինել. հատուցանել զփոխանակն.


Փոխառու, աց

s.

borrower.

· Calfa

NBHL (1)

Եղաք փոխառուք, լիցո՛ւք հատուցիչք. (Եփր. համաբ.։)


Փոխատու, աց

s.

lender.

· Calfa

NBHL (1)

Ունին յօժարութեամբ հատուցանել փոխատուի. (Իգն.։)


Փոխատուութիւն, ութեան

s.

loan.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ μετάδοσις retributio. Փոխարէն. հատուցումն.


Փոխատրեմ, եցի

va.

to restitute, to requite, to recompense;
cf. Փոխադրեմ.

· Calfa

NBHL (3)

Բարեացն եղելոց զբարիսն փոխատրելով հատուցումն։ Եւ ձեզ կրկին փոխատրեսցի՝ ողորմութիւն անզրաւելի։ Քաղցեալ տեսանելով՝ անտես առնեմք, եւ ոչ բանիւք ինչ փոխատրեմք. (Շ. թղթ.։ Հեթում ոտ.։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 33։)

Բարեացն եղելոց՝ զբարին փոխատրելով հատուցումն. իսկ չարացն՝ զվճիռ դատաստանի տանջանացն. (Շ. թղթ.։)

μεταδίδωμι, ἁνταποδίδωμι communico, reddo, rependo, retribuo. որ եւ ՓՈԽՈՏՈՒԵՄ. Փոխանակ տալ. փոխարինել. փոխադարձել. փոխանակել. հատուցանել. տալ. (գոր եւ Փոխադրել )


Փոխատրութիւն, ութեան

s.

restitution, restoration, retribution, recompense;
change, mutation;
lending.

· Calfa

NBHL (2)

Բազում եւ այլ ինչ հրամայեալ է. որպէս ի փոխատրութեան՝ հատուցումն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

μετάδοσις communicatio ἁντίδοσις, ἁντπόδοσις retributio, commutatio եւ այլն. Փոխատրելն, իլն. փոխարէն տուրք. հատուցումն. վարձատրութիւն. փոխադարձութիւն.


Փոխարինեմ, եցի

va.

to compensate, to return, to reward, to content, to satisfy, to acknowledge;
to indemnity, to requite.

· Calfa

NBHL (1)

ἁμοίβομαι rependo. Փոխարէն տալ. հատուցանել.


Փոխորդ, ի, աց

cf. Փոխորդի.

· Calfa


Փոխորդի, դւոյ, դոյ

s.

interest, fruit of loans.

· Calfa


Տասնեկին

adv.

tenfold.

· Calfa

NBHL (1)

Զպարտսն ոչ միայն կրկին, այլեւ տասնեկին եւ հթարիւրապատիկ հատուցանելով. (Բրսղ. մրկ.։)


Տասնհարուածեայ

adj.

cf. Տասնհարուածեան.

· Calfa

NBHL (1)

Եկն եհաս ի վերայ նորա (փարաւոնի) տասնհարուածեան հատուցումն, կամ ցասումնն. (Եփր. ծն. եւ Եփր. ել.։)


Տասնհարուածեան

adj.

of the ten plagues.

· Calfa

NBHL (1)

Եկն եհաս ի վերայ նորա (փարաւոնի) տասնհարուածեան հատուցումն, կամ ցասումնն. (Եփր. ծն. եւ Եփր. ել.։)


Տարակուսական, ի, աց

adj.

doubtful, uncertain, ambiguous;
dubitative.

· Calfa

NBHL (1)

Տարակուսական աղէտք, կամ սով, յուսահատութիւն. (Յհ. կթ.։ Լմբ. սղ.։)


Տարեկան

adj. s.

yearly, annual, anniversary, once a year;
year;
solemnity, feast, festival;
etesian or trade-winds;
օր —ի or —աց, anniversary, — day;
կարգեցին ամ յամէ զօրն զայն տօն —աց, it was ordered that this day be annually commemorated;
ոչ գոյր երթեւեկ տօնից —աց նորա, no one frequented his festivals any longer;
յաւուր նշանաւորի —աց, on the festival day.

· Calfa

NBHL (1)

Երթայի յերուսաղէմ ըստ ամենայնզ տարեկանի։ Տարւոջէ ի տարի՝ ի գլուխ տարեկանի։ Ի տարեկանս բարեկենդանութեան։ Տարեկան հատուցման։ Տարեկան տեառն ընդունելի։ Ի տարեկանս ձեր ոչ հոտոտեցայց։ Արարին զօրն զայն տարեկան մեծ։ Յաւուրս տարեկանի, եւ յաւուրս տօնի ան։ Կարգեցին ամ յարմէ զօրն զայն տօն տարեկանաց։ Յամենայն տօնս տարեկանաց։ Երթեւեկ տօնից տարեկանաց։ Յաւուր նշանաւորի տարեկանաց մերոց.եւ այլն։


Տրամորոշեմ, եցի

va.

to divide, to distinguish, to separate.

· Calfa

NBHL (1)

Տրամորոշին յերիս հատուածս, ի հոգի, ի բան, եւ ի խօսս. (Լմբ. պտրգ.։)


Տրիտուր

s.

reward, recompense, retribution, requital.

· Calfa

NBHL (3)

Զի՞նչ տրիտուր հատուսցուք։ Առաջի ընծայէր տրիտուր նմա զպարգեւսն։ Տալ տան զպարտապանութիւն տրիտուր . (Խոսր. Յհ. կթ.։ Մաշկ.։)

Հատուցանել զտրիտուր փոխարինին։ Տեսե՞ր զահագին տոկոսիս տուգանացն, եւ զփոխարէն տրիտուր հատուցմանցն. (Ճ. ՟Բ.։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ա։)

ἁνταπόδομα, ἁνταπόδοσις retributio, remuneratio. Տրից փոխան տուրք. փոխարէն. փոխադարձ հատուցումն, վարձ կամ պատիժ.


Ցամաքային

adj.

terrestrial, continental;
dry, arid.

· Calfa

NBHL (1)

Օձք մեծամեծք ցամաքայինք։ Ցամաքայնոցն եւ ջրայնոցն ջոկք թռչնոցն։ Զցամաքայնոցն ի կղզիս, եւ զկղզանոյն ի ցամաքայինսն բնակելոց հատուցումն. (Եզնիկ.։ Փարպ.։ Պիտ.։)


Ցան, ի, ից

s. adj. adv.

sowing;
dispersion;
cf. Ցռօտ;
scattered, disseminated, spread;
— եւ ցիր, ցիր եւ —, scattered about, dispersed every where;
here & there;
— եւ ցիր առնել, կացուցանել, սրփել, to scatter here & there, to disperse;
— աստ անդ հարցանել, to interrogate (a scholar) promiscuously.

· Calfa

NBHL (1)

Բազումք են ասէ, որ ցան աստ անդ ընդ աշխարհ՝ անհարմար մնացեալ են։ Ո՛չ կարգ ըստ կարգէ (յաջորդաբար), այլ՝ ցա՛ն աստ անդ (ընդհատութեամբ). (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 14։ Եւս. քր. ՟Ա։)


Տոկոսիք, սեաց

s. fig. adv.

birth;
illegal profit, usury, exorbitant interest;
—սեօք, with usury.

· Calfa

NBHL (2)

Եթէ արծաթ փոխ տայցես, եղբօր քում արծաթ վաշխիւ, եւ մի՛ զկերակուր շարտատիւ, եւ մի՛ տոկոսեօք զամենայն ինչ։ Լնու զտուն իւր ի տոկոսեաց եւ ի վաշխից։ Վաշխս եւ տոկոսիս ոչ առ։ Վաշխս եւ տոկոսիս առնուին ի միջի քում։ Տոկոսեօք անդրէն ոչ պահանջիցէ։ Տոկոսեօք (կամ տոկոսիւք) պահանջէի զիմն։ Երթ վաճառեա՛ զիւղն, եւ հատուցես զտոկոսիսն քո (այսինքն զպարտս տոկոսաւորս). (եւ այլն.)

Առ այն՝ որ ոչ իցէ հաւատարիմ, եւ ո՛չ փոխ տալ տոկոսեօք ... հատուցանել ո՛չ զտոկոսիսն, եւ ո՛չ զգլուխն . (Պղատ. օրին. ՟Է։)


Տոհմական, ի, աց

adj. s.

of good family, high-born, illustrious, noble, patrician;
national;
relation, kindred;
—ք, produce, fruit, revenue, harvest.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞ ոչ ընկալցի այնպիսի քաղցր հատուցանօղ ի ժամանակի հանդերձ տոհմականաւն զփոխն։ Պահանջէ զտոհմականս իւր շնորհաց. (Ածաբ. աղք.։ Լմբ. վերափոխ.։)


Տոմար, աց

s.

tome, volume;
book;
calendar, almanac;
նորոգութիւն —ի, Reform of the Calendar;
— լեւոնի, Dogmatical Letter of Pope Leo I to the Patriarch Flavian.

· Calfa

NBHL (1)

ՏՈՄԱՐ կամ ՏՈՒՄԱՐ. գրի եւ ՏՕՄԱՐ, կամ ՏԱՒՄԱՐ, եւ ՏՈՎՄԱՐ. Բառ յն. դօ՛մօս. τόμος tomus, sectio, scapus chartae, pars libri, liber. Հատոր գրոց. հատուած բանից գրելոց ի գլուխս գլուխս. գիրք. մատեան. կոնդակ. գիր ամբաստանութեան կամ վկայութեան, եւ այլն։ Իսկ պրս. դումար է ծալեալ թուղթ։


Տուգան, ի

cf. Տուգանք.

· Calfa

NBHL (1)

Եղիցի պատմուճանի տուգանք յաղթողիս. մեկնակ տուգան զգրաւին հատուսցէ։ Գրաւականին տուգանս հատուսցուք. եւ ի քէն մահու տուգանս փոխանակ անհաւանութեան պահանջեսցուք. (Փիլ. սամփս.։)


Տուն, տան, տանց

s.

house, habitation, home;
house, family, race, nation;
family, household;
goods, fortune;
house, commercial house;
couplet, strophe, stanza, verse;
— ադամայ, the human race, mankind;
— թորգոմայ, the Armenian nation;
— թագաւորի or — արքայի, the king's household;
— մատենագրաց, library;
— պղատոնեայ, Plato's Academy or school;
փայտակերտ, աղիւսակերտ, քարաշէն, քարուկիր —, wooden, brick, stone house;
հանգիստ, բնակելի, լաւ, մեծ, փոքրիկ, գեղեցիկ, տձեւ or անպիտան —, commodious, inhabitable, good, large, small, fine, wretched house;
հիմունք, որմունք, տան, the foundations, the walls of a house;
վարձելի կամ վաճառելի —, house to be let or sold;
— ի տանէ, տանէ ի —, from house to house;
արտաքոյ տան, ըստ — ն, out, not at home;
ի տան, at home;
կալ ի տան, to stay, to be at home;
ելանել ի տանէ, to go out;
մեկնել ի տանէ, չուել, to remove, to move;
դառնալ, գնալ ի —, to go home again, to come home, to go home;
— վարձել, to let a house;
վարձել զ— իւր, to let his house;
— շինել, կառուցանել, քանդել, to build, to pull down a house;
ական հատանել զտան, to break into a house;
շրջել տանէ ի —, to wander from house to house.

· Calfa

NBHL (1)

ՏՈՒՆ՝ սաղմոսաց, ոտանաւորաց եւ այլոց բանից. στοῖχος versus ῤυθμός rhythmus, metrum. ... Տնատեալ տող, կամ հատուած. ստիքս. մասն ինչ ի բանէն.


Տուր, տրոյ, տրոց

s.

giving;
donation, gift, presents;
alms;
duty, taxes, impost;
—ք առատ՝ առնեն զբարեկամ զուարթ, short reckonings make long friends.

· Calfa

NBHL (2)

Վասն տրիցն եղբայրութեանն, եթէ յընտանեացն կամիցին տալ ինչ։ Ըստ համեմատութեան տրիցն առնել զհատուցումն. (Բրս. հց.։)

Նուիրիիցեն ըստ ամենայն տրոց սրբութեանցն իւրեանց։ Ի պտղոյ տրոցն նորա յամենայն նուիրաց որդւոցն իսրայէլի։ Արասցե՛ս զտուրսն՝ զոր խոստացար բերանով քով։ Պատուական է քան զտուրս անզգամաց զոհ քո։ Իբր ոչ եթէ խնդրեմ զտուրս անզգամաց զոհ քո։ Իբր ոչ եթէ խնդրեմ զտուրսն, այլ խնդրեմ զպտուղն՝ որ յաճախէ ի բան ձեր։ Զտուրս զուարթառատս սիրէ աստուած. (այժմու յն. զզուարթ տուիչն)։ Տուրք գաղտնիք դարձուցանեն զբարկութիւն. իսկ որ խնայէ ի տուրս, սասատիկ բարկութիւն յարուցանէ։ Մի՛ մոռանար զամենայն տուրս նորա. (յն. զհատուցումն)։ Ամենայն տուրք բարիք, եւ ամենայն պարգեւք կատարեալք։ Տրովք տնանկաց. եւ այլն։


Տռփիմ, եցայ

vn.

cf. Տռփամ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ առ մարմինն տռփի, եւ գեղեցկութեանն իբրու պտղոյ ումեմն, քաղցնու ... պատիւ եւ ոչ մի հատուցանելով հոգւոյն բարուցն այնմիկ՝ որոյ տռփի. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Տէրունի, նւոյ, նեաց

adj.

cf. Տէրունական.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ակամայ խափանէ զտէրունիս, հատուսցէ լիով զգլուխն. (Նախ. ղեւտ.։)


Տեղատութիւն, ութեան

s.

reflux, ebb;
cf. Մակընթացութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

ἑκδρομή excursio ἅφεσις demissio, remissio. իտ. calata, calare. Տեղատուութիւն կամ հատումն ի տեղւոջէն. այսինքն նուազութիւնզ եւ պակասումն ջրոց ծովու ձգելոյ աստի անդր ընդ լուսնի. ջրին քաշուիլը.


Քաջահատ

adj.

very sharp, keen, edged.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջ հատու. սուր.


Քաջայոյս

adj.

full of hope, well secured, in good hopes, full of faith or reliance.

· Calfa

NBHL (1)

Որք յուսահատութեամբն հողմոյ բերին, քաջայոյս նովին հաստատել. (Սկեւռ. լմբ.։)


Քաջառատ

adj.

very abundant;
generous, liberal.

· Calfa


Քթթելիք

s.

winking, blinking of the eye;
twinkling, trice.

· Calfa

NBHL (1)

Հուպ առ հուպ ի քթիթ աչաց միայն թարթափման թնդեալ ... իսպառ հատուածէին. (Նար. խչ.։)


Քթթումն, ման

s.

cf. Քթթելիք.

· Calfa

NBHL (1)

Հուպ առ հուպ ի քթիթ աչաց միայն թարթափման թնդեալ ... իսպառ հատուածէին. (Նար. խչ.։)


Քթիթ

s.

cf. Քթթելիք.

· Calfa

NBHL (1)

Հուպ առ հուպ ի քթիթ աչաց միայն թարթափման թնդեալ ... իսպառ հատուածէին. (Նար. խչ.։)


Քծուար, աց

s.

wedge, ingot.

· Calfa


Քննակից

adj.

examining together.

· Calfa

NBHL (1)

Ապողոփան առ իս որպէս առ քննակից եղելոցն ասէ. այսոքիկ ո՛վ գեղեցիկդ դիոնեսիէ, աստուածայնոց իրաց հատուցմունք են. (Դիոն. թղթ.։)


Քրէական, ի, աց

adj.

cf. Քրայական;
criminal, enormous, horrible;
— մեղք, յանցանք, high treason;
— մետաղք, mine, galleys, place of detention for criminals.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռս ամբառնալ յօծելայն աստուծոյ, եւ քրէական մեղօք վտանգի լինել։ Ոչ ունին հաւասար քրէական մեղացն նոցա հատուցանել։ Զքրէական վերնամարտութիւնն։ Ի քրէական մորոսութեանց։ Ոյք բանան զբերանս քրէական բանիւ վասն փառացն աստուծոյ։ Մաքրելով զոգիս ամենեցուն ի քրէական ծանունց ծառայականաց. (Յհ. կթ.։ Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Գ։ Մաշկ.։ Յիշատ. ոսկ. յհ.։)


Օտարասիրութիւն, ութեան

s.

kindness to strangers, hospitality.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդարձակագոյն բացեր զօտարասիրութեանդ զգոգ։ Զօտարասիրութեանն, զհիւրընկալութեանն։ Օտարասիրութեամբ ժողովել։ Մշակելի ծանօթիցն ե հեռաւորացն առատաբար զօտարասիրութեանն հատուցմունս. (Պրողբ. ներբ. ղկ։ Մագ. ՟Ի՟Զ։ Վրդ ոսկ։ Պիտ.։)


Օտարոտի, ոտւոյ, տւոց

adj.

strange foreign, alien;
new, strange, extravagant;
diverse, different.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխանակ զի արբին նոքա յօտար աղբերէ, ընկալան նոքա զհատուցումն ջուրբքն օտարոտեօք. (Եփր. ծն.։)


Օր, աւուր, աւուրք, աւուրց

s. fig. adj. adv.

day, daytime;
time, days, life;
— գործոյ, work-day;
— տօնի, feast-day, holiday;
օր ծննդոց, birth-day;
ուտիք օր, flesh-day;
օր պահոց, fast day;
օր մոխրոց, ash-wednesday;
տօն աւուրց յաւուրս, universary solemnity;
գեղեցիկ or գեղածիծաղ օր, fine, splendid day;
բարենշան՝ երջանիկ or երանաւէտ օր, fortunate, happy, lucky day;
չարագուշակ օր, unlucky day;
այս or զայս օր, today;
օր ընդ մէջ օր ընդ օրն, every other;
օր յօրէ, from day to day;
օր ըստ օրէ, quotidian;
day by day, daily, every day, more & more;
օր աւուր, աւուր աւուր, աւուրց յաւուրս, daily, every day;
առ օրին, նոյն օրին, the same day, in the same day, presently, soon;
զօրն ցերեկ, զօրն իբուն, all day, all day long, during the livelong day, from morning till night;
զօր ամենայն, every day, diurnal;
all day long;
մինչեւ ցօր հասարակ, till noon;
աւուրն, a day;
յաւուր միում, ի միում աւուրց, one day, a day, one fine day, some fine day;
յերկրորդում աւուր, the day after, next day;
ի միուսում աւուր, the day after, tomorrow;
հետեւեալ օրն, the following day;
յետ երկուց աւուրց, two days after;
յերիր աւուր, in three days;
ի նմին աւուր, the same day;
ի նմին իսկ աւուր, the very same day;
յօրէ յառաջնմէ, from the first day;
զամենայն աւուրս, every day, for ever;
յաւուրս մեր, in our days, in these days, in our time;
յաւուրս յետինս, in the latter days, latterly;
յաւուրսն յայնոսիկ, in those times or days;
յաւուրս նորա, under him, during his time;
որ օր, the day that;
զաւուրս, many days, long time;
միով օրով, of a day;
օր ի յօր or օր յօր առնել, to put off from day to day, to procrastinate, to defer, to delay;
օր սահմանել, to fix a day;
կալ զօրս զերեկ դատարկ, to waste the day, to remain idle all day;
համարել զաւուրս, to count the days;
մեռանել լի աւուրք, to die full of days;
շրջել աւուրն, the passing of the day;
բառնալ զծանրութիւն աւուրն, to bear the burden of the day;
դեռ աւուր շատ կայ, it is not yet late, it is yet early;
մինչ աւուր կայ, while it is day;
զամենայն աւուրս կենաց իւրոց, for his whole lifetime;
երկայնին, կարճին աւուրք, the days grow or are growing longer, shorter;
երեք ժամ է աւուրն, it is three o' clock a. m.;
ոչ յետ բազում ինչ աւուրց, in a few days, soon, shortly;
տային նմա աւուրն նկանակ մի, they gave him a loaf daily;
մանուկ ծնեալ առ օրին, new-born babe;
օրն խոնարհեցաւ յոյժ, the day gave place to evening;
շատ է աւուրն, sufficient for the day is the evil thereof.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյն օրին հատուսցես զվարձս նորա, եւ մի՛ մտանիցէ արեգակն ի վերայ այնորիկ. (Թուոց. ՟Ի՟Դ. 15։)