Definitions containing the research մայր : 748 results

Երկնակաճառ

adj.

adorning the sky.

· Calfa

NBHL (1)

Արեգակն ի մայրն դառնային, համարձակութիւն տալով երկնակաճառ արփւոյն». (զի յետ մտիցն արեւու երեւի մեզ հանդէս երկնից). (Լաստ. ՟Ի՟Գ։)


Երկրպագութիւն, ութեան

s.

adoration, worship;
prostration;
— կռոց, idolatry;
— մատուցանել, to worship.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վայր խոնարհեալ ծնրադրական երկրպագութեամբ։ Որում կրկին ծունր երկրպագութեան ամենայն եղելոց։ Քեզ երկրպագութեամբ ունել շնորհ տիրամայր. (Նար.։)


Եփիչ

s.

cook.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ ոք զենցէ ուլ եւ եփեսցէ զնա ի կաթն մօր իւրոյ. կա՛մ զի մի՛ եփեսցեն զուլ եւ զմայր ի միասին, կամ զի կաթն սնուցիչ նորա մի՛ եղիցի եփիչ նորա. (Եփր. ել.։)


Եօթնածին

adj.

that has engendered seven times.

· Calfa

NBHL (1)

Ծնօղ զաւակաց եօթանց կամ բազմաց. յն. (մայր) ծնօղ զեօթն. օխտը զաւակի մար.


Երկակ, ի

s.

binary, two;
— եռակ or կի, six, (three times two are six).

· Calfa

NBHL (1)

Յերկակ եռակի եւ յեղում (այսինքն յեօթներորդ) ճառի յեղանակեալ. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Երկայնաճիւղ

adj.

furnished with long branches.

· Calfa

NBHL (1)

Զթանձրախիտ մայրիսն ... եւ զերկայնաճիւղսն. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)


Երկբացիկ

adj.

that opens on two sides or doubly, double;
— դուռն, folding-door;
— խեցեմորթ, bivalve.

· Calfa

NBHL (1)

Երկոցունց դրանց փայտս մայրս, երկբացիկս՝ մի մի դուռն, եւ ծխնիք նոցա երկբացիկք. (՟Գ. Թագ. ՟Զ. 34։)


Երկերիւր, ոց

adj.

two hundred.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ առ մայր նորա երկերիւր արծաթոյ. (Դտ. ՟Է. 4.) իմա՛ զօրութեամբ, կշիռ, դրամ. եւ այլն։


Բանարարութիւն, ութեան

s.

composition, work of sense;
poem, poetry;
delegation, deputation.

· Calfa

NBHL (1)

Առընկալեալ ծնօղս (մայրն Սամփսոնի) զծնիցելոյն բանարարութիւն։ Իբրեւ զարուեստագէտ զբանարարութիւն մանկանն ի հասարակ ժողովրդեանն փրկութիւն ընդունի. (Փիլ. սամփս.։)


Ժամագիրք, գրոց

s.

breviary;
hours;
prayer-book.

· Calfa


Ժուժամ, ացայ, ացի

vn.

"cf. Ժոյժ ունել."

· Calfa

NBHL (1)

Զհայր եւ զմայր ժուժայ թողուլ. (Երզն. մտթ.։)


Իմաստ, ից

s.

signification, sense, meaning, substance, drift;
acceptation;
understanding, good sense, judgment;
notion, knowledge;
conception;
thought, idea, design, project;
maxim, axiom;
invention;
expedient, means;
intrigue, machination, plot, snare;
—ք ուղղութեան՝ առաքինութեան, sentiment of probity, of virtue;
մեծահրաշ —ք, mysteries;
զգայարանք —ից, the mind, intelligence;
ուշ —ին՝ —ից, spirit, thought;
յ— եւ ի բան հասանել, to arrive at the years of discretion;
գալ յ—, to return to one's self, to recover the senses;
to be known, understood;
ունել զիմաստս իրիք, յիմաստս իրիք երթալ, to understand, to seize the meaning, to comprehend;
—ս չարս իմանալ, cf. Իմանամ;
զ— խորհդեան կատարել, to execute the deliberation of council;
զիմաստս խաբէութեանն լուծանել, to frustrate a plot, to baffle an intrigue;
—քն գործք լինէին, the ideas were realized.

· Calfa

NBHL (1)

Պատուեցին զայսպիսի գիւտս իմաստից. վասն որոյ եւ զբոլոր իսկ զյոյնս ոչ դանդաղիմ մայր կամ դայեակ ասել իմաստից. (Խոր. ՟Ա. 1։)


Իմաստասիրեմ, եցի

vn.

to study the sciences;
to philosophize, to reason philosophically;
to argue, to conclude, to infer;
to live or behave wisely.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ապացուցի պէտս ունի, յայտ է թէ իմաստասիրէ. քանզի մայր ապացուցի իմաստասիրութիւն է. եւ եթէ ոք ասէ գոլ զիմաստասիրութիւն, դարձեալ իմաստասիրէ. զի ապացուցի պիտոյանոյ՝ որով ցուցանէ գոլ զնա. ապա ուրեմն ամենայն իրօք իմաստասիրէ, եւ՛ որ բառնայ զնա, եւ՛ որ ոչն բառնայ. (Սահմ. ՟Բ։)


Իմաց

cf. Իմացութիւն;
— առնել տալ, cf. Իմացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Նախ իմա՛ց լեր (կամ նախիմաց լեր) զտէրունական օրինադրութեանսն. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Ինքնաբուղխ

adj.

that flows or takes its rise naturally;
self-produced;
spontaneous, natural.

· Calfa

NBHL (1)

Տեառնամայր աղախինն՝ ինքնաբուղխ կենդանի ջրոյն եղեւ. (Ճ. ՟Գ.։)


Ինքնածին

adj.

self-begotten, self-born;
innate, natural.

· Calfa

NBHL (1)

ԻՆՔՆԱԾԻՆ. Ինքնին եւեթ ծնօղ միածնին. կոյս եւ մայր.


Գերապայծառ

adj.

most illustious;
splendid, brilliant;
*—, — տէր, my Lord, your Lordship.

· Calfa

NBHL (1)

Գերապայծառ լոյս աստուածութեան, կամ ճոխութիւն, կերպարանք, շինուածք, տօն, մայր քաղաքաց, երկինք. (Շար.։ ՃՃ.։ Խոր. ՟Բ. 85. եւ Խոր. հռիփս.։ Շ. եդես.։ Վրք. հց. ՟Ա։)


Գերարփի

adj.

very luminous, splendid, brilliant.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածամայրն ... վերացաւ որպէս փայլակն ի գերարփի յաւետախաղաց փառս վերինն Երուսաղէմի. (Դիոն. թղթ.։)


Գերեզման, աց

s.

grave, sepulchre, pit, tomb, monument, vault;
churchyard;
հանել ի —է, to dig out of the ground, to disinter.

· Calfa

NBHL (1)

Ստացուած գերեզմանի։ Թաղեսցեն զիս ի գերեզման նոցա։ Ճչէին առ գերեզմանօք մեռելոցն։ Նման էք գերեզմանաց բռելոց։ Եղիցի ինձ քաղաքն իմ գերեզման։ Լինէր ինձ մայրն իմ գերեզման.եւ այլն։


Գերիմաստ

cf. Հանճարեղ.

· Calfa

NBHL (1)

Զգերիմաստ զմայրն իշխանին Սիւնեաց. (Յհ. կթ.։)


Գի, ոյ

s.

juniper-tree.

· Calfa

NBHL (1)

Բորբոքէր հուրն ի դիւրածախ փայտէն մայրից եւ գիոց. (Արծր. ՟Գ. 8։)


Գիջին

cf. Գիջային.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գիջին եւ ի մառախղուտ տեղիս մայրեաց. (Խոր. ՟Բ. 6։)


Գլխովին, ի գլխովին

adv.

himself, personally, in person;
all, totally, entirely.

· Calfa

NBHL (1)

Առեալ մայրն այն գլխովին զտաշտ, եւ զսափոր. (Վրք. հց. ՟Թ. ձ։)


Գլորեմ, եցի

va.

to roll.

· Calfa


Գոհաբանեմ, եցի

va.

to praise, to thank.

· Calfa

NBHL (1)

Գովաբանեմք զսուրբ տիրամայրդ։ Գոհաբանի առ ի նոցանէ սուրբ աստուածութիւն. (Նար. կուս.։)


Գողտրաբարբառ

adj.

who has a fine language or tender voice, soft or gentle in speaking;
alluring.

· Calfa

NBHL (1)

Քծնաբանք, գողտրաբարբառք. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Գորովագութ

cf. Գորովագին.

· Calfa

NBHL (2)

Գորովագութ տէրն։ Քան զամենայն հայր՝ գթած է, եւ քան զամենայն մայր՝ գորովագութ. (Խոսր.։)

Ո՞ր հայր սիրելի, կամ ո՞ր մայր գորովագութ, որպէս պօղոս. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։)


Գրկընկալ

adj.

who is in the arms or at the breast (a baby).

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ զարհուրի ասեն գրկընկալ մանուկ. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Դրուագեմ, եցի

va.

to incrust;
to sculpture;
to ceil;
to wainscot;
to ornament, to embellish, to plaster.

· Calfa

NBHL (1)

Դրուագել զտունն ոսկւով, կամ մայրիւք. (եւ այլն. ՟Գ. Թագ. ՟Զ. 9. 13. 21. 30։ ՟Բ. Մնաց. ՟Գ. 5։)


Եկեղեցի, ցւոյ, եցեաց

s.

church, assembly of the faithful;
temple consecrated to God;
assembly;
զինուորեալ —, the church militant;
յազթական —, the church triumphant.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկապէս խոստովանիմք մայր եկեղեցի, որոց ի քրիստոս հաւատացեալք. (Սհկ. կթ.։)


Եղբայր, բօր, բարց

s.

brother;
մեծ, աւագ, երէց —, eldest -;
կրտսեր —, youngest -;
— հօր or մօր, uncle;
աշխատաւոր —, lay -;
— ի Քրիստոս, — in Christ-Jesus.

· Calfa

NBHL (1)

ἁδελφός frater Հարազատ արու. համահայր կամ համամայր զաւակ. եղբար, ախպար.


Եղեւին, եւնոյ

s.

pine, fir;
cedar;
mugwort, artemisia;
kidney-bean;
southernwood.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՂԵՒԻՆ որ եւ ԵՂԱՏ. ἑλάτη abies. եբր. սիխ. որ թարգմանի եւ Մայր. κέδρος cedrus Ծառ ուղղաբերձ, վարսագեղ, նրբատերեւ, իւղային անուշահոտ. որպէս փստղենի, գի, նոճի, մայր, ազգ մայրւոյ.


Եղեւնափայտ, ի

s.

cedar;
cedar woed;
fir-tree;
fir-wood.

· Calfa

NBHL (2)

Եղեւնափայտ, նոճի. (Հին բռ.։ Տե՛ս եւ մայրք։)

κέδρος cedrus Ծառն, եւ փայտն՝ այսինքն տախտակն Եղեւին ծառոյ, ըստ որում մայր փայտ. ազգ նոճի. սէրվի ազատ. եբր. էրզ.


Եղեւնափայտեայ

adj.

cedrine.

· Calfa

NBHL (2)

Տուն կամ սեղան եղեւնափայտեայ։ Սեանցն եղեւնափայտից (այսինքն եղեւնափայտեայց կամ փայտէից)։ Տախտակս եղեւնափայտեայս (կամ մայրս). (՟Բ. Թագ. ՟Է. 7։ ՟Գ. Թագ. ՟Զ. 20։ ՟Է. 2։ Երգ. ՟Ը. ՟Թ։)

ԵՂԵՒՆԱՓԱՅՏԵԱՅ ԵՂԵՒՆԵԱՅ ԵՂԵՒՆԻ. κέδρινος cedrinus Կազմեալն ի փայտից եղեւին ծառոյ. մայր փայտէ.


Եղեւնեայ, էի, ից

cf. Եղեւնափայտեայ.

· Calfa

NBHL (2)

Տուն կամ սեղան եղեւնափայտեայ։ Սեանցն եղեւնափայտից (այսինքն եղեւնափայտեայց կամ փայտէից)։ Տախտակս եղեւնափայտեայս (կամ մայրս). (՟Բ. Թագ. ՟Է. 7։ ՟Գ. Թագ. ՟Զ. 20։ ՟Է. 2։ Երգ. ՟Ը. ՟Թ։)

ԵՂԵՒՆԱՓԱՅՏԵԱՅ ԵՂԵՒՆԵԱՅ ԵՂԵՒՆԻ. κέδρινος cedrinus Կազմեալն ի փայտից եղեւին ծառոյ. մայր փայտէ.


Եղեւնի, նեաց

cf. Եղեւնափայտեայ.

· Calfa

NBHL (2)

ԵՂԵՒՆԱՓԱՅՏԵԱՅ ԵՂԵՒՆԵԱՅ ԵՂԵՒՆԻ. κέδρινος cedrinus Կազմեալն ի փայտից եղեւին ծառոյ. մայր փայտէ.

Տուն կամ սեղան եղեւնափայտեայ։ Սեանցն եղեւնափայտից (այսինքն եղեւնափայտեայց կամ փայտէից)։ Տախտակս եղեւնափայտեայս (կամ մայրս). (՟Բ. Թագ. ՟Է. 7։ ՟Գ. Թագ. ՟Զ. 20։ ՟Է. 2։ Երգ. ՟Ը. ՟Թ։)


Երախայրիք, րեաց

s.

earlyfruits, first-fruits.

· Calfa

NBHL (1)

Միայն անբիծ երախայրի, եւ պատարագ հաշտեցուցիչ աստուծոյ (տիրամայր). (Հ. կիլիկ.։)


Երանեմ, եցի

va.

to declare happy, to felicitate.

· Calfa


Երանուհի, հւոյ

s.

happy;
blessed.

np.

Felicia.

· Calfa

NBHL (2)

Տեսանէր զորդի իւր մայրն երանուհի՝ զմանուկն երանելի (զմելիտոս) ի չարչարանս տանջանաց. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)

Երանուհի մայր նորա». պիտի ըստ ձ. երանելի։


Երդմնահարութիւն, ութեան

s.

cf. Երդմնազանցութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Զգուշասցուք յերդմնահարութենէ, եւ նախ քան զայս ի գողութենէ, որ է մայր երդմնահարութեան. (Ոսկ. գծ.։)


Երերումն, ման

s.

cf. Երեր.

· Calfa

NBHL (1)

Զի դադարի մայրն յերերմանց (այսինքն յերերմանց) ... յերերմանէն եղեւ դադարեալ. (Գանձ.։)


Ըստ

prep.

according to, in relation to, as for, conformably with, agreeably to;
proportionably, at the rate of;
after;
near, relatively;
for, as for;
on;
of;
out;
— իս, — իմումս կարծեաց, according to me, in my opinion;
— իւրում կարի, according to capacity, to the best of one's ability;
այր — սրտին Աստուածոյ, a man after Gods own heart;
կին իցէ քո — միտս, if thou hast a wife after thine own heart;
— բախտի եղեալ նորա, fortunately;
— պատկերի մերում եւ — նմանութեան, in our image and likeness;
— հիւսիսոյ Կխրնոյ, north of Erzeroum;
— անձին, upon one's back;
wearing upon, — the shoulders, — the body;
— ճանապարհին, about the streets;
— հրապարակս գնալ, to pass through, or to wander about the public places;
— բնութեան բարի, naturally or essentially good;
ի չափու կալայց զանձն — օրինակի նորա, I shall be governed by his example;
ելանել — քաղաքն, to go out of town;
այր — առնէ, one after the other;
ամ — ամէ, annually, every year;
օր — օրէ, daily, every day;
— նախահօրն յանցանաց, for the sin of the first father;
— չափու եկամտիցն, in proportion to his income;
— աչս դատել, to judge from the appearance;
— իրետրս պատշաճեալ, well proportioned, symmetrical;
— տեղիս տեղիս եւ — աշխարհս աշխարհս, according to the various places, and different provinces;
— տունս ազգացն՝ ոչխար — երդ, a lamb for every family and every house;
հրաժարել — նմանութիւն, to have no equal, unique;
անցանել — ասհմանս քո, to pass through your confines;
— բանս անցանել, to be inexpressible;
— միտս անցանել, to be beyond understanding, to be past finding out, inconceivable, incomprehensible;
անցանել — չափ, to go beyond;
— ակն լինել յումեքէ, to be far from the sight of, alienated;
— ինքեան, of one's self;
naturally, essentially;
— ամենայնի, totally, in all, entirely;
— այնմ, as is said;
as they say;
— իրիք, — իմիք, in some part, in a certain sense, in some way, or manner;
in part;
— որում, as;
since;
therefore;
— որում..., — նմին, or նոյնպէս, or այսպէս, as..., as;
so..., as;
— օրէն, like, after the fashion of;
— նմանէ, after him;
— այսմանէ, like this, similarly, equally;
եւ որ — այսմանէ.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյն իսկ մայր է եւ կոյս, այն որ ըստ մեզ՝ (այսինքն բնականաբար) ոչ է. (Լծ. ածաբ.։)


Թագազարմ, ի, ից

cf. Թագաւորազն.

· Calfa


Թագազն, ի, ոյ, ից

cf. Թագաւորազն.

· Calfa


Թագուհի, հւոյ, հեաց

s. fig.

Queen;
church;
moon.

· Calfa

NBHL (1)

ԹԱԳՈՒՀԻ βασίλισσα regina գրի եւ ԹԱԳՈՒՐՀԻ. Կին թագաւոր. եւ Կին կամ մայր, եւս եւ քոյր թագաւորի. դշխոյ. բամբիշն. տիկնաց տիկին. աշխարհատիկին.


Թախիծ, խծի

s. adj.

affliction;
grief;
grievous, afflicting, disconsolate, forlorn;
—ք դժնդակք, black bile, deep sadness;
—ք մտաց, compunction, regret, remorse;
ընկենուլ զ— սրտի, to console, to cheer up;
—ս արկանել առաջի ուրուք, to supplicate, to beseech, to implore.

· Calfa

NBHL (1)

Արկանէ զթախիծս մայրական գթոյն առաջի միածնի իւրոյ. (Տօնակ.։)


Թանձրախիտ

adj.

thick;
dense;
leafy, wooded, full of branches;
heaped up, heaped together.

· Calfa

NBHL (1)

Ի թանձրախիտ մայրիսն արձախայ. (Եղիշ. ՟Է։)


Թաւաթուփ

adj.

cf. Թաւուտ.

· Calfa

NBHL (1)

Զորպիսի՛ անտառս, զթանձրախիտ մայրիսն, զթաւաթուփսն, եւ զստուարածառսն, եւ զերկայնաճիւղսն. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)


Թաւանամ, ացայ

vn.

to grow thick;
to become shaggy or hairy.

· Calfa

NBHL (1)

Թաւանան մայրիք տերեւօք եւ ոստօք. (Վանակ. տարեմտ.։)


Թեթեւախորտիկ

adj.

light, frugal;
— սեղան, a light dinner.

· Calfa

NBHL (1)

Նուազ եւ թեթեւախորտիկ սեղան՝ մայր է առողջութեան. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 21։)