Definitions containing the research մանի : 1533 results

Ստունգանեմ, եցի

vn.

not to like listen to, or consent to, to disobey, to contravene.

· Calfa

NBHL (1)

Հրեշտա՞կ զոք առաքել. սակայն եւ նմա ստունգանէին։ Ստունգանել տեառն, կամ հրամանի, հրամանաց, պատուիրանի։ Ստունգանել հօրն իմոյ երկնչիմ։ Ինքն տէրն՝ որում ստունգանեցաք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 6։ Յճխ. ՟Դ։ Շար.։ Արծր.։ ՃՃ.։ Սարգ. յկ. ՟Ժ։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ. եւ այլն։)


Սրբարան, աց

s. adj.

sacred asylum, sanctuary;
temple, church;
sanctifying, expiatory.

· Calfa

NBHL (1)

ἀγιαστήριον (որ ի սուրբ գիրս թարգմանի սրբութիւն) sanctuarium, sacrarium, locus et causa sanctificationis ἰερόν sacellum, templum. Բնակարան սրբութեան՝ սրբոյն՝ սրբոց. տաճար. եկեղեցի. խորան. ընդունարան սուրբ իրաց.


Սքանչելագործ

s. adj.

thaumaturgus, wonder-worker;
miraculous, prodigious, wonderful.

· Calfa

NBHL (1)

Սքանչելագործ է տեսանիլ եւ իմանիլ. (Փիլ. քհ. ՟Զ։)


Վիրաւոր, աց

adj.

wounded, ulcerated.

· Calfa

NBHL (1)

Ցուցանի ի վիրաւորէն, որ վիրաւորեցաւ յաւազակաց։ Ոչ օտարոտի ոք էր վիրաւորին քրիստոս. այլ մերձաւոր եւ դարմանիչ նորա. (Եզնիկ.։)


Վճիռ, ճռոց

s. adj.

sentence, award, judgment, decree, decision, act, ordinance;
sentence, maxim;
decisive, peremptory;
— բանիւք, with a peremptory voice;
— հատանել, առնել, բերել, ի վերայ ածել, դնել, տալ, to issue a warrant or writ, to sentence, to adjudge, to judge, to declare, to pronounce, to ordain, to condemn;
to deliberate, to decide, to resolve, to decree;
to enact, to order;
— մահու հատանել, ի վերայ դնել, to sentence to death, to sign a deathwarrant.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանկ շնչական՝ սատակման վճիռ։ Միջոց պայմանի վճռին վրիժուց. (Նար. մծբ. եւ Նար. խչ.։)


Վստահութիւն, ութեան

s.

trust, confidence, reliance on, assurance, security, conviction;
expectation, hope;
consignment, deposit;
վստահութեամբ, cf. Վստահաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչեւ ցայժմ քո իշխանութիւնդ առանց իմ հրամանի կալեալ է, եւ ոչ ինչ յինէն ունիս վստահութիւն. (Փարպ.։)


Վրդովութիւն, ութեան

s.

cf. Վրդովումն.

· Calfa

NBHL (1)

Շարժումն խռովութեանց եւ վրդովմանց։ Խաղաղութիւն իմ ոչ ըստ աշխարհի ինչ խաղաղութեան իմանի, որ մերձունի զվրդովումն, այլ խաղաղութիւնն իմ անխառն է ի վրդովմանց։ Զբազմաստուածութեանն առ հասարակ ջնջեցին զվրդովմունս, խաղաղութիւն արարեալ բոլոր աշխարհի. (Փիլ. իմաստն.։ Նանայ.։ Խոր. հռիփս.։)


Վրդովումն, ման

s.

alarm, trouble, disquiet, restlessness, agitation, confusion, disorder, tumult.

· Calfa

NBHL (1)

Շարժումն խռովութեանց եւ վրդովմանց։ Խաղաղութիւն իմ ոչ ըստ աշխարհի ինչ խաղաղութեան իմանի, որ մերձունի զվրդովումն, այլ խաղաղութիւնն իմ անխառն է ի վրդովմանց։ Զբազմաստուածութեանն առ հասարակ ջնջեցին զվրդովմունս, խաղաղութիւն արարեալ բոլոր աշխարհի. (Փիլ. իմաստն.։ Նանայ.։ Խոր. հռիփս.։)


Տաղաւարեմ, եցի

vn.

cf. Տաղաւարիմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԱՂԱՒԱՐԵՄ ՏԱՂԱՒԱՐԻՄ. σκηνόω . (որ ի սուրբ գիրս թարգմանի բնակել) tentorium figo, in tabernaculo ago, commoror, habito. տաղաւարի. բնակել. հանգչել իբր ի խորանի կամ ի հովանւոջ.


Սերտեմ, եցի

va.

to strengthen, to fix, to make firm, to establish, to consolidate;
*to learn, to study.

· Calfa

NBHL (1)

Զերկիր ի վերայ ոչնչի սերտէ։ Սերտէ զնոսա բարւոք եւ պինդ կայիւք։ նմանիւն զնմանն սերտեալ։ Սրբոցն սերտել զսրբութիւնսն ըստ աստուածայնոյն աւանդութեան. (եւ այլն. Դիոն.։)


Սերտիմ, եցայ

vn.

to be strengthened by, consolidated, to gather strength from.

· Calfa

NBHL (1)

Զերկիր ի վերայ ոչնչի սերտէ։ Սերտէ զնոսա բարւոք եւ պինդ կայիւք։ նմանիւն զնմանն սերտեալ։ Սրբոցն սերտել զսրբութիւնսն ըստ աստուածայնոյն աւանդութեան. (եւ այլն. Դիոն.։)


Սինեալ

adj.

emptied, void, empty.

· Calfa

NBHL (1)

Սերմանիքն ամուլք եւ ժանգառք, ազազունք եւ սինեալք. (Ագաթ.։)


Սիսեռն, սեռան, սռան

s.

chickpeas.

· Calfa

NBHL (1)

Ոսպն կամ ոլոռն, որիզն, եւ սիսեռն, եւ այլ եւս են բազում սերմանիք. (Ագաթ.։)


Սիտղ

s.

water-pot, bucket.

· Calfa

NBHL (1)

Դալիլա (լծ. գոյլ) սիտղ թարգմանի։ Սիաղն յորժամ պատառուած լինի, զանօսր իրք ոչ արգելու. (Բրսղ. մրկ.։)


Սկզբնաչար

cf. Նախաչար.

· Calfa

NBHL (1)

ἁρχέκακος malorum auctor. որ եւ ՆԱԽԱՉԱՐ. Առաջին եւ գլխաւոր չար. սկիզբն եւ գլուխ չարեաց. սատանայ, եւ նմանիք նորա. առիթ մեղաց.


Սկի, կւոյ

s.

cup, bowl;
chalice.

· Calfa

NBHL (1)

Զսկիհն իմ արծաթ դիջիք յամանի կրտսերոյն։ Ընդէր գողացայք զսկիհն արծաթի։ Զսկիհսն եւ զտաշտսն. (Ծն. ՟Խ՟Դ. 2. 5։ ՟Ա. Մակ. ՟Ա. 23։)


Սկիզբն, կզբանց

s.

beginning, commencement, outset;
origin, principle;
cause, matter, author, mother, motive, birth, base, foundation;
principle, maxim;
prelude, proem, exordium;
սկզբունք անընդմիջականք, immediate principles;
սկզբունք արքիմեդեայ, Archimedes' principles;
ի սրզբանէ or սկզբանէ, ի սկզբնուստ, in the beginning, at first, originally, firstly, primitively;
անդուստ or անդստին ի սկզբանէ, from the very beginning or outset, from the first, ab ovo, ab antiquo;
ի սրզբանէ ցկատարածն, from beginning to end;
ի սկզբանէ աշխարհի, since the creation of the world;
ի սկզբանէ էր բանն, in the beginning was the Word;
— առնել or առնուլ, ունել, cf. Սկսանիմ;
ի սկզբանէ, from the beginning, at the beginning;
cf. Սկիզբն.

· Calfa

NBHL (1)

Զժողովուրդ քո՝ զոր ստացար ի սկզբանէ։ Խօսեցայց զառակս ի սկզբանէ։ Ի սկզբանէ տէր զհիմունս երկրի հաստատեցեր։ Ի սկզբանէ ծանեայ. եւ այլն։ ի սկզբանէ էր բանն. (որ ի ՃՃ. թարգմանի, ի սկզբանն էր)։ Ի սկզբանէ արար աստուած. եւ այլն։


Սնակուշտ, կշտի

s.

side, loin, flank.

· Calfa

NBHL (1)

ψοά lumbus. (որք թարգմանին եւ Զիստ). Սին եւ անոսկր մասն կշտի. ստորին մասն միջաց կամ կողից, որ միանայ ընդ ոսկերս զստին առ երիկամամբք.


Սնանիմ, սնայ

vn.

to be nourished, fed, maintained;
to be brought up, reared, educated, instructed.

· Calfa

NBHL (1)

(ի բառէս Սան). τρέφομαι, ἁνατρέφομαι nutrior, educor, alor. Բուծանիլ. կերակրիլ. դարմանիլ. աճել. դաստիրակիլ. վարժիլ.


Սնոտի, տւոյ, տւոց, տեաց

adj.

useless, vain, futile, frivolous, worthless;
chimerical, idle.

· Calfa

NBHL (1)

Սերմանիջիք ի սնոտիս զսերմանիս ձեր։ Որ պահեն զերկիւղ ի սնոտիս։ Ժողովուրդք խորհեցան ի սնոտիս (կամ սնոտիս). (Ղեւտ. ՟Ի՟Զ. 16։ Սղ. ՟Լ. 7։ եւ ՟Բ. 1։)


Սպանակ

s.

an ancient Egyptian land-measure.

· Calfa

NBHL (1)

Կռիւք եւ սպանմունք լինէին եգիպտացւոցն ի վերայ իւրաքանչիւր սահմանի (զկնի յորդելոյ նեղոսի). մինչեւ իմացան չափ մի, որում անուն էր սպանակ. զայն դնելով՝ գտանէին զսահմանս իւրաքանչիւր արտավարաց. ուստի ապա եւ երկրաչափութիւն գտաւ. (Սահմ. ՟Ժ՟Է.) ուր ի յն. ձ. գրի εὑακαινᾶν διὰ τὸ μὴ καίνειν, ὀ ἑστι φονεύειν. 21


Սպասահարկեմ, եցի

va.

to serve.

· Calfa

NBHL (1)

Այժմ ամպքն տէրունւոյն սպասահարկեալ հրամանի՝ զտիեզերս արբուցանեն. (Խոր. վրդվռ.։)


Սպասաւորեմ, եցի

vn.

to serve, to wait on, to assist;
to administer, to bestow, to confer;
— փառաց ուրուք, to serve to a person's glory;
— հրամանի, to fulfil, accomplish or execute an order or command.

· Calfa


Սպասեմ, եցի

vn.

to hope for, to expect, to wait for, to look for, to look forward to;
to observe, to watch, to spy;
to serve;
to be reserved for.

· Calfa

NBHL (1)

Նոցա սպասիցէք, մինչեւ զարգանայցեն։ Նստէր եւ սպասէր ըստ սովորութեանն ճանապարհին որդւոյն իւրոյ։ Ամենեքեան քեզ սպասեն, եւ դու տաս կերակուր նոցա ի ժամու։ Երանի ամենեցուն՝ ոյք սպասեն նմա։ Պատրաստ են, եւ սպասեն քում հրամանի.եւ այլն։


Ստահակ, աց

adj.

wrongheaded, headstrong, petulant, insubordinate, undisciplined;
impertinent, insolent;
knavish, rascally, roguish;
—ս իմանալ, to rebel.

· Calfa

NBHL (1)

Հոգին սուրբ թշնամանի ի ստահակ յանդգնութենէ. (Յճխ.։)


Ստորագրեմ, եցի

va.

to subscribe;
to sign;
to depict, to describe;
to trace, to figure, to design.

· Calfa

NBHL (1)

Ստորագրիցէ՞ (լայնաբար), եթէ սահմանիցէ (ճշդիւ)։ Ոչ առաւել սահմանէ, այլ ստորագրէ։ Ոչ սահմանեցան, այլ՝ ստորագրեցան. (Անյաղթ պորփ.։)


Ստորագրութիւն, ութեան

s.

subscription;
signature;
description.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՛նչ էն՝ կա՛մ ի ձեռն ստորագրութեան, կամ ի ձեռն սահմանի յայտնի։ Ստորագրութիւն կարօղ գոյ եւ՛ ի վերայ գոյիցն եւ՛ ի վերայ ոչ գոյիցն առնուլ։ Պատկեր սահմանի է ստորագրութիւն. (Անյաղթ պորփ.։)


Ստորանկիմ, կայ

vn.

to fall down, to precipitate;
to fall under, to submit, to yield, to be subject to, to undergo.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ստորանգիլ գողութեամբ թագաւորական հրամանին. (Նիւս. թէոդոր.։)


Վայրագ, աց

adj.

ferocious, fierce, wild, savage, inhuman, cruel.

· Calfa

NBHL (1)

Անձրեւ հանդարտագոյն, եւ վայրագն (կարկուտ)։ Ի սառնամանիս վայրագս. (Ածաբ. կարկտ. եւ Ածաբ. աղք.։)


Վայրագնաց

adj.

vagrant, erratic, vagabond;
lewd, libidinous.

· Calfa

NBHL (1)

Պատասխանի ետ վայրագնացն (հերովդիադա), եւ ասէ ցհոմանին իւր (ցհերովդէս). (Եփր. ի յհ. մկ.։)


Վատագրոհութիւն, ութեան

s.

lowness of birth, low extraction;
abjectness, vileness.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ զտնանկութիւն թշնամանիցէ, կամ զվատագրոհութիւն (կամ զվատգրոհութիւն), ծա՛ղր արա դարձեալ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 37։)


Վարակ, աց

s.

knot;
knob;
զ—ն կապանաց արձակել, to untie or loosen a knot.

· Calfa

NBHL (1)

Վարակաց փայտի նմանին անզեղջք։ Ջանայր զվարակն կապանաց արձակել. (Բառ. ստեփ. լեհ.։)


Սառնաբեր

cf. Սառնագործ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ բերէ զսառն կամ զսառնամանիս.


Սառնամանուտ

adj.

very cold, icy, freezing.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԱՌՆԱՄԱՆՈՒՏ կամ ՍԱՌԱՄԱՆՈՒՏ. κρυμώδης frigidus. Որ յինքեան բերէ զսառնամանիս. սառնական. ցրտագին. դժնդակ.


Սառնութիւն, ութեան

s.

nature of ice, iciness.

· Calfa

NBHL (1)

Բնութիւն սառին. գոլն որպէս սառն. սառնացրտութիւն. սառնամանիք.


Սառոյց, ուցի

s.

frost, icy cold;
ice, glazed frost.

· Calfa

NBHL (1)

Սառուցեալ. եւ Սառումն. սառնամանիք.


Սաստ, ից

s.

bitter, angry reproof, scolding, rebuke, threat, menace;
chastisement;
— իշխանակերպ, մեծավայելուչ, majesty;
— իշխանական, authority, haughtiness;
— աչաց, piercing glance;
ի — մատչել ընդ ումեք, to reproach bitterly, to scold sharply.

· Calfa

NBHL (1)

զսասան աճեցուցանելով զգուշացուցանէ։ Զսաստ ահարկու հրամանին յոյժ հնչեցուցանէր. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Սաստարար

s.

scolder.

· Calfa

NBHL (1)

Սաստիչ. յանդիմանիչ.


Սաստիչ

s.

a scold, chider, rebuker.

· Calfa

NBHL (1)

Որ սաստէ. յանդիմանիչ պատուհասիչ.


Սատարեմ, եցի

va.

to help, to assist, to aid, to cooperate, to contribute, to serve;
to do, to labour.

· Calfa

NBHL (1)

Զի եւ ոչ զծնողսն սատարեալ լաւագոյն յորգորմանն իմանի. (Պիտ.։)


Սատոն

s.

satum, setier, ( English gallons, or English pints of wine).

· Calfa

NBHL (1)

Բառ յն. լտ. σάτον satum. որ ի մեզ թարգմանի Մար, եւ գրիւ.


Վարդապետուհի, հւոյ

s.

mistress, school-mistress, teacher.

· Calfa


Վարիչ, չի, չաց

s. fig. adj.

goad, spur, whip;
conductor;
rector, director;
governor;
leading into captivity, driving out;
fulfilling, carrying into effect.

· Calfa

NBHL (1)

(Զթագաւորս) որք յետ աղէքսանդրի եղեն վարիչք։ Զռաջին վարիչս մակեդոնացւոց սահմանին. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Վարձ, ուց

s. mar.

stipend, salary, hire, pay, wages;
emoluments, perquisities;
retribution, recompense, payment;
letting out on hire, hiring, renting;
—ք տան, rent, house-rent;
— բժշկի, physician's fees;
cf. Նաւ;
տուն ի —ու տալի, house to let;
—ս արկանել, դնել, to contract, to make an agreement, to agree;
ի —ու ունել, առնուլ, to rent, to farm, to hire;
to freight, to charter;
ի —ու տալ, to let on hire, to let out, to lease;
ի —ու ունել զտուն, to rent a house;
հատուցանել զ—ս տան, to pay house-rent;
տալ զարծաթ ի —ու, to put out money to interest;
արժանի է մշակն —ու իւրոյ, the labourer is worthy of his hire.

· Calfa

NBHL (1)

μισθός merces, praemium . եւս եւ μίσθωμα, τόκος եւ այլն։ Արժանն կամ արժէքն աշխատանաց. դարձն եւ փոխարէնն վաստակոց. վճարք ըստ պայմանի. հատուցումն. պարգեւ. կաշառք. կապէք. տոկոսիք. վարձք


Սոնոպրի

s.

pistachio-tree.

· Calfa

NBHL (1)

Ձիթենի, եղջիւրենի, սոնոպրի, բեւկի։ Դեղձի, դոմանի, սոնոպրի, արմաւենի. (Վստկ. ստէպ։)


Սոսնձեմ, եցի

va.

to paste, to glue.

· Calfa

NBHL (1)

Զի թէ գողոյ էր յափշտակեալ, ոչ կարէր զմրսեալ եւ զսոսնձեալ պատանսն (հանել, եւ թողուլ ի գերեզմանի). (Մեկն. ղկ.։)


Սոսնձումն, ման

s. mar.

pasting;
tarring.

· Calfa

NBHL (1)

Զի թէ գողոյ էր յափշտակեալ, ոչ կարէր զմրսեալ եւ զսոսնձեալ պատանսն (հանել, եւ թողուլ ի գերեզմանի). (Մեկն. ղկ.։)


Դարձուած, ոց

s.

circuit, return;
reward, retribution;
answer, report, signification;
— բանից, phrase, sentence, style.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ աւետեաց պայմանի առնեմք զդարձուած բանին. (Խոսր.։)


Դարմանաւոր

adj.

curing.

· Calfa

NBHL (1)

Ընտրեսցեն զարարիչն եւ զարարածս ի միմեանց, զդարմանիչն եւ զդարմանաւորսն. (Յճխ. ՟Դ։)


Դարմանեմ, եցի

va.

to nourish, to sustain, to feed;
to fodder;
to cherish, to foment;
to physic, to dress, to heal;
to repair.

· Calfa

NBHL (1)

դարմանիլ. իբր Դեղ առնուլ. ուտել առ ի օգտիլ.