Your research : 1 result for յունական

Յունական, ի, աց exact entry

adj.

Greek;
— հուր, greek fire;
— ոճ, grecism;
վարել զոճ —, to grecize, to grecianise, to render greek.

· Calfa

NBHL (6)

Յերեսաց յունական սրոյն. (Երեմ. ՟Խ՟Զ. 16։ ՟Ծ. 16։)

Ի յունական առասպելարկութենէն։ Զյունական պատմութեանն գումարէին զժամանակագրութիւնս։ Եւ յայլ յունական յիշատակս գտաք. (Եւս. քր.։)

Զյունականօքն շրջել զկողմամբքն. (Արծր. ՟Գ. 13։)

Անմիտ կարծեաց յունականացն։ Գիտէր սուրբն Դիոնեսիոս զկարծիս յունականցն. (Մաքս. ի դիոն.։)

Ի գերութիւն յունականացն զնոսա մատնէր. (Յհ. կթ.։)

Ես աւասիկ ախոյեան ելանեմ քեզ ի մերոց աստի, եւ դու ինձ ի յունականաց այտի. (Ագաթ.։)


Entries' title containing յունական : 1 result

Զգայունական, ի, աց

adj.

sensual, carnal.

· Calfa

NBHL (1)

Ի զգայունական վարուց աստի ի մտաւորականսն ամբառնալ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Definitions containing the research յունական : 113 results

Յովտ, ի

s. fig.

iota;
jot, tittle.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

Հներից Երզն. մտթ. 108 մեկնում է «Յովտ ըստ յունականին է ձայն և առ մեր՝ գիր թարգմանի»։ ՀՀԲ և ՆՀԲ դնում են սեմպևանից, որ սակայն պիտի տար հյ. յոդ (=եբր. [hebrew word] yōd, ասոր. ջօ︎ уud)։

NBHL (1)

Փոքրագոյնն ի նշանագիրս եբր. քաղդ. ասոր. կոչեցեալ իօ՛տ կամ եօտ կամ եուտ. յորմէ եւ յունականն իօ՛դա ι . իբր ի, յ.


Ամսօրեայ, էի, ից

adj.

lasting a month, of a month's duration;
— մի ժամանակ, a month's time, space of a month.

· Calfa

NBHL (1)

Յամսօրէէն (կամ յամսօրէից) մինչեւ ցհինգեմեանն" ա՛յլ ձ. յամսաւորէն (որ առաւել ի դէպ գայ յունականին)։


Այդ, այդր, այդորիկ

pron.

that, this, the.

· Calfa


Այտի

adv.

thence, from that place.

· Calfa

NBHL (1)

Ի պատուհասէ այտի։ Ի յունականաց այտի. (Ագաթ.։)


Ատակեմ, եցի

va.

to be capable, to be clever.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ընդ ամենայն յունականսն անցանել ատակեալ սակս կարճրութեան ժամանակին։ Ոչ այնչափ ատակեաց աճապարել. (Խոր. ՟Գ 1. 46։)


Առասպել, աց

s.

fable, fiction, tale, romance, novel;
apologue;
mythology;
enigma.

· Calfa


Բամ

conj.

that;
ասացի —, I said that.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր զձայն յունական, այսինքն ասաց, ասէ.


Բայ

cf. Բա;
cf. Բամ.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ յոլովագոյն բայ կշռովք բարձցէ զնա։ Ապարասանեալ բայ յաղագս բազմորդութեանն։ Հրաման տայր բայ նմին։ Արդ եթէ կամիք, բայ կարօղ եմ ես զնա ձեզ ցուցանել. (Պիտ.։) Եւ իբր զձայն յունական, ի՛բա, ի՛բէ. այսինքն ասաց, ասէ.


Բայ, ից

s. gr. verb;
word, speech, discours;
cf. Բայոց.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ յոլովագոյն բայ կշռովք բարձցէ զնա։ Ապարասանեալ բայ յաղագս բազմորդութեանն։ Հրաման տայր բայ նմին։ Արդ եթէ կամիք, բայ կարօղ եմ ես զնա ձեզ ցուցանել. (Պիտ.։) Եւ իբր զձայն յունական, ի՛բա, ի՛բէ. այսինքն ասաց, ասէ.


Բազմոտանի

adj. s.

having many fect;
polypous

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱԶՄՈՏԱՆԻ գ. որ եւ յունական ձայնիւ Պողիպոդ. πολύπους, -ποδος polypus Ազգ բազմոտանի լուղակի կամ ժժմակի ծովու. ռմկ. ըխտափօդ եւ որ ինչ նման է նմին.


Ամուսնանամ, ացայ

vn.

to marry, to wed.

· Calfa


Անբանութիւն, ութեան

s.

stupidity, irrationality, brutality.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ արդեօք յունական պերճ եւ ողորկ առասպելքն իցեն հանդերձ պատճառաւ. այլ ասես մեզ՝ պատճառս տալ անբանութեան նոցա. (Խոր. ՟Ա. 31։)


Անբաւ, ից

adj.

infinite, unbounded, unlimited, innumerable, immense.

· Calfa

NBHL (1)

Ի նախագրեալ կրկին առմունս յունականս անխտիր բերին եւ հայկաբան վկայութիւնք. զոր օրինակ զԱստուծոյ ասի.


Բերան, ոց

s.

mouth;
entrance, opening;
narrow entrance of a harbour;
orifice;
defile;
anus;
— ի —, face to face;
ի —, ի —ոյ, by heart, by rote, cf. Անգիր;
ի — գիտել, ուսանել, առնուլ, ունել, to learn by heart;
— սրոյ, edge;
— գետոյ, mouth;
արկանել, կոտորել ի — սրոյ, հարկանել —ով սուսերի, to kill with the sword, to put to the sword;
ի — սովուն, at the beginning of the famine;
ըստ —, each, so much a head, apiece;
աղաղակէր ամենայն —, every one or body cried out, all the people cried out;
— ժողովոյն, orator of the assembly or council;
նա եղիցի քեզ —, he will speak for you;
գրել ինչ ի —ոյ ուրուք, to write under dictation;
ի —ս լինել, հարկանել, տապալիլ, — ի վայր անկանիլ, to fall upon one's face;
գոյժ ի — առնուլ, to bring bad news;
երդս ի — առնուլ, to sing, to warble;
ի —ոյ ուրուք, on account of or in the name of some one;
ի մի՝ ընդ մի —, ի միոջէ —ոյ, with one voice, unanimous, cf. Միաձայն, cf. Միաբերան;
— ի վայր, ի վերայ —ոյ, lying upon one's face;
ընը — ածել, to repeat incessantly;
բանս ի — դնել, to suggest, to hint;
—ք ճրադաց, cf. Բազմակալ.

· Calfa

NBHL (1)

Բերան ի բերան. ըստ յունական բառիցն։


Բեւեկն, ի

s.

turpentine.

· Calfa

NBHL (1)

ի բառս Գաղիանոսի յիշի Բեւեկն, իբր յն. ալփալ եւ արաբ. բոթմն, կամ պուտմ. թ. մանակօզ, մէնէգիզ։ Դարձեալ անդ Բեւեկնի կռէժ, կամ Բեւկի խէժ, որ եւ յունական ձայնիւ Կողփոնիա ասի, իբրեւ ռետին կողոփոնիայ քաղաքին. κολοφονία colophonia, resina


Բժշկեմ, եցի

va.

to cure, to physic, to remedy, to dress.

· Calfa

NBHL (1)

Անսովոր է փոխատրել ի հայկական լեզու զյունական հոմաձայնութիւն բայիս, որպէս Բժշկել, եւ Պաշտել.


Գաղթականութիւն, ութեան

s.

cf. Գաղթ.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրավար գաղթականութեան։ Յունական գաղթականութիւնն։ Առ յունական գաղթականութեամբն. (Եւս. քր. ՟Ա. եւ ՟Բ։)


Ժ (jé)

s.

the tenth letter of the alphabet, and the sixth of the consonants;
ten, tenth.

· Calfa

NBHL (1)

Ժ. Զկնի տասներորդ դարու ի յաճախել գաղղիացւոց յարեւելս, որպէս նոքա ժ հնչէին զյունական տառդ γ եւ լատ. g, որ լինին ի մեզ գ, եմուտ եւ առ ոմանս ի հայոց գրել ժ ի բառս ինչ, ուր սովորաբար եդեալ լինէր գ, ուստի եղեւ անխիտր գրել՝ մագիստրոս, եւ մաժիստռ. դիոգինէս, եւ դիոժէն. տէր յովհան, եւ կիւռժան. որպէս եւ պերփեռուժէն, իբրու պորփիւրոգէն, այն է ծիրանածին։ այլ առաւել անհեթեթ է գրչութիւնն ի (Քեր. Մագ. եւ Երզն.)


Ի (ini)

s.

the eleventh letter of the alphabet and the fifth of the vowels;
twenty, twentieth.

· Calfa

NBHL (1)

Ի յունական առասպելականուենէն յոյժ հեռի ի բաց են. (Եւս. քր. Ա։)


Իգական, ի, աց

adj. gr.

feminine, womanlike;
effeminate, womanish;
feminine gender;
— տոհմ, the fair sex, women;
— ախտ, hemorrhage.

· Calfa

NBHL (1)

Տառք վախճականանք անուանց արուաց, իգաց՝ եւ չէզոքաց. հային ի յունական լեզու, եւ ոչ ի հայկական։ Խորհրդով եւ նմանութեամբ ասի.


Դուժ, ից

adj.

barbarous;
savage.

· Calfa

NBHL (1)

βάρβαρος barbarus որ եւ ԽՈՒԺ ԴՈՒԺ, ԽՈՒԺԱԴՈՒԺ. Իբր Դժնեայ բարուք եւ լեզուաւ, անընտել, օտար, վայրենի. որ եւ յունական ձայնիւ ասի ԲԱՐԲԱՐՈՍ.


Ելլադական, ի, աց

adj.

that belongs to Greece;
Grecian, Greek.

· Calfa

NBHL (1)

ἐλλαδικός graecanicus Որ ինչ սեպհական է բնակչաց Ելլադայ, այսինքն աշխարհին հելլենացւոց. յունական.


Ըստ

prep.

according to, in relation to, as for, conformably with, agreeably to;
proportionably, at the rate of;
after;
near, relatively;
for, as for;
on;
of;
out;
— իս, — իմումս կարծեաց, according to me, in my opinion;
— իւրում կարի, according to capacity, to the best of one's ability;
այր — սրտին Աստուածոյ, a man after Gods own heart;
կին իցէ քո — միտս, if thou hast a wife after thine own heart;
— բախտի եղեալ նորա, fortunately;
— պատկերի մերում եւ — նմանութեան, in our image and likeness;
— հիւսիսոյ Կխրնոյ, north of Erzeroum;
— անձին, upon one's back;
wearing upon, — the shoulders, — the body;
— ճանապարհին, about the streets;
— հրապարակս գնալ, to pass through, or to wander about the public places;
— բնութեան բարի, naturally or essentially good;
ի չափու կալայց զանձն — օրինակի նորա, I shall be governed by his example;
ելանել — քաղաքն, to go out of town;
այր — առնէ, one after the other;
ամ — ամէ, annually, every year;
օր — օրէ, daily, every day;
— նախահօրն յանցանաց, for the sin of the first father;
— չափու եկամտիցն, in proportion to his income;
— աչս դատել, to judge from the appearance;
— իրետրս պատշաճեալ, well proportioned, symmetrical;
— տեղիս տեղիս եւ — աշխարհս աշխարհս, according to the various places, and different provinces;
— տունս ազգացն՝ ոչխար — երդ, a lamb for every family and every house;
հրաժարել — նմանութիւն, to have no equal, unique;
անցանել — ասհմանս քո, to pass through your confines;
— բանս անցանել, to be inexpressible;
— միտս անցանել, to be beyond understanding, to be past finding out, inconceivable, incomprehensible;
անցանել — չափ, to go beyond;
— ակն լինել յումեքէ, to be far from the sight of, alienated;
— ինքեան, of one's self;
naturally, essentially;
— ամենայնի, totally, in all, entirely;
— այնմ, as is said;
as they say;
— իրիք, — իմիք, in some part, in a certain sense, in some way, or manner;
in part;
— որում, as;
since;
therefore;
— որում..., — նմին, or նոյնպէս, or այսպէս, as..., as;
so..., as;
— օրէն, like, after the fashion of;
— նմանէ, after him;
— այսմանէ, like this, similarly, equally;
եւ որ — այսմանէ.

· Calfa

NBHL (1)

Սոյնպէս լինի առընթեր աներեւոյթ բայից՝ յունական ոճով, փոխանակ դերբայի՝ որ չիք առ յոյնս. զոր օրինակ,


Թակ, ի

s.

mallet;
large hammer;
pavers beetle, rammer.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Կենդանի ինչ անյայտ կամ կեղծեալ վասն օրինակի, որ ի յունականն է Մուկն.


Զով

adj. s.

fresh, cold;
cool, freshness

· Calfa

NBHL (1)

Զո՛վ ոք ասեն զինէն. է հայցականն բառիս Ո՛վ, յունական ոճով եդեալ՝ փոխանակ ուղղականի։


Է

s. pl. int.

Է, ի, Էն or Էնն, Էին, that exists, existence;
that is of itself, the Supreme Being, the Most High, God;
ես եմ որ Էն, I am that I am;
որ Էն առաքեաց զիս առ ձեզ, I am sent me unto you;
էք, the divine persons, the Trinity. Էմ ից, being, existence, that exists;
creature, matter;
v. aux. he is;
անդ է տեսանել, one saw there, one sees;
գեղով էիցս զուարճացեալ, intoxicated with the beauties of nature. Է՜, eh! hey! oh! o! alas! է՜ Պետրէ, oh Peter !

· Calfa

NBHL (1)

Է 3 Ձայնաւոր տառ՝ արձակ եւ անփակ ամենեւին ի հնչման, եւ երկար ըստ ամանակին. եւ անուն իւր ինքեամբ եւեթ հնչի է՛։ Ձայնիւ եւ ձեւով համեմատ է յունականին. Ε, ε այլ ի տառադարձութեան դնի փոխանակ (էտա) տառի յունաց. իսկ ε փոխի ի ե։ ա. Է. Լծորդ է ի մեզ ընդ ե, եւ ընդ ա. զորօրինակ էրէ, երէ. յէ՞ր. յե՞ր. ամէնօրհնեալ, ամենօրհնեալ. ալէկոծ, ալեկոծ. որդէգիր, որդեգիր. բազէ, բազա. աղաւնէվաճառ, աղաւնեվաճառ, աղաւնավաճառ. եւրոպէ, եւրոպա. եւ այլն. զի եւ ի յն. η , եւ α են լծորդ։ Է. է. Իբրեւ նշանակ թուոյ, նշանակէ Եօթն կամ եօթներորդ։ Է. Դրոշմեալ ի սկիզբն կոնդակաց եւ նամակաց, նշանակէ՝ Աստուած, Աստուծով, Յանուն Աստուծոյ. իբր համազօր եբրայականին, Եհովահ (այն է՝ Որ էն, կամ Էեւէ) անուանն Աստուծոյ, որ էր ասեն դրոշմեալ ի ճակատ խուրի, եւ ի մատանւոջ քահանայապետին. եւ զի սովին կնքեցաւ գերեզման տեառն, վասն որոյ ասի ի Շար.


Իրական, ի, աց

adj.

real, effective, actual, substantial, positive;
—աց պատմութիւն, the history of events.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս յիրականացն պատմութեանց հերոդոտայ է ուսանել ի չորրորդէ. (Խոր. ՟Բ. 2։) (կայ եւ օրինակ, յիւրականացն, որպէս թէ յազգայնոց՝ ի յունականաց։)


Լեզուածայր

adj.

pronounced with the tip of the tongue.

· Calfa

NBHL (1)

Ի յունական լեզուածայր ծենքենայից. (Ճ. ՟Ը.)


Կռուարարութիւն, ութեան

s.

cavil, chicanery, contention, dispute.

· Calfa

NBHL (1)

Զկռոնոս (պատուեցին) վասն յոխորտաբար առ կռուարարութիւնսն յարձակելոյ, զարէս վասն արին գոլոյ. (Յհ. իմ. պաւլ.։ (որ են յարմարական ստորագրութիւնք յունական անուանաց ի հայումս։))


Նոխազերգութիւն, ութեան

s.

cf. Ողբերգութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ողբերգութիւն՝ նոխազերգութիւն ասի ըստ յունականին։ Զողբերգութիւն յայն սակս ասացին նոխազերգութիւն, զի յողբերգութիւնս իւրեանց՝ ի սկսանելն եւ ի կատարելն՝ նոխազօք մեծարեալ լինէին. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)


Ողորկ, ի, ից

adj. fig.

sleek, glossy, smooth, terse, polished;
level, plane;
refined, sweet, affable, agreeable;
artful, cunning, crafty;
elegant, polite.

· Calfa


Նոճ, ի

cf. Նոճի.

· Calfa

NBHL (1)

ՆՈՃ ՆՈՃԻ. որ եւ ԿԻՊԱՐԻՍ ասի յունական ձայնիւ. κυπάρισσος cupressus. (որոյ ազգ են Սոճի, Շոճի, Թեղօշ. պ. նուզ, նուճ, նաճու, նազու. Փայտ անպտուղ յարադալար՝ ուղղաբերձ բրգաձեւ, մանրատերեւ փնջիւք, տոկուն եւ անուշահոտ իւղային.


Նոճի, ճւոյ

s.

cypress;
cyprus.

· Calfa

NBHL (1)

ՆՈՃ ՆՈՃԻ. որ եւ ԿԻՊԱՐԻՍ ասի յունական ձայնիւ. κυπάρισσος cupressus. (որոյ ազգ են Սոճի, Շոճի, Թեղօշ. պ. նուզ, նուճ, նաճու, նազու. Փայտ անպտուղ յարադալար՝ ուղղաբերձ բրգաձեւ, մանրատերեւ փնջիւք, տոկուն եւ անուշահոտ իւղային.


Նոճ, նոճեայ

adj.

made of cypress-wood.

· Calfa

NBHL (1)

ՆՈՃ ՆՈՃԻ. որ եւ ԿԻՊԱՐԻՍ ասի յունական ձայնիւ. κυπάρισσος cupressus. (որոյ ազգ են Սոճի, Շոճի, Թեղօշ. պ. նուզ, նուճ, նաճու, նազու. Փայտ անպտուղ յարադալար՝ ուղղաբերձ բրգաձեւ, մանրատերեւ փնջիւք, տոկուն եւ անուշահոտ իւղային.


Ուսուցանեմ, ուցի

va.

to teach, to instruct in, to lecture, to be a teacher or professor of, to profess, to enlighten, to form, to make erudite or wise.

· Calfa


Ուրանամ, ացայ

vn.

to deny;
to disavow, to disown, to disclaim;
— զհաւատս or — ի հաւատոց, to abjure one's faith, to apostatize, to turn apostate, to renounce, to forswear;
— զանձն, to renounce, to deny oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ յունական գրոց՝ ուրանամն, ἁρνοῦμαι եօթն տառիւքս) է վեցհարիւր վաթսուն եւ վեց (թիւ անուան նեռին). (Ճ. ՟Գ. ի Հիպողիտայ։)


Ճշգրտապատում

adj.

cf. Ճշմարտապատում.

· Calfa

NBHL (1)

Զյունական տառ ճշգրտապատում առընթեր ունիմ. (Լմբ. սղ.։)


Մակացեալ, ցող, ցու

adj.

learned, skilled, erudite.

· Calfa


Հոռոմ, ի, ոց

s. adj. roman, latin;
greek.

· Calfa


Հաւաստի

adj. adv.

certain, true, indubitable, sure, convincing, conclusive, incontestable, positive;
demonstrative, justificative;
cf. Հաւաստեաւ;
— կորուստ, certain loss;
— գիտել, to know for certain;
— առնել, to assure, to convince, to prove;
— իմն է զի, it is certain that.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւաստի ի յունական ոմանս կամ պատմութիւնս. (Խոր. ՟Ա. 1։)


Հելլեն, աց

s. adj.

Hellene, Greek;
greek, grecian.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԵԼԼԵՆ. ա. որպէս Հելլենական. յունական.


Հելլենական, ի, աց

adj.

hellenic, grecian, greek.

· Calfa


Ձեռնձգութիւն, ութեան

s.

stretching or holding out the hand;
encroachment, usurpation.

· Calfa

NBHL (1)

Մերժեսցես ի քէն զկնճիռն եւ զձեռնձգութիւն. ձեռնձգութիւն զյափշտակութիւնսն ասէ, եւ կամ թէ զանխտիր իսկ ձեռնադրութիւնս. (Ոսկ. ես. ուր յունական բառն պարզաբանի։)


Ղ (ghad)

s.

the eighteenth letter of the alphabet, and the thirteenth of the consonants;
ninety, ninetieth;
It has much affinity with the letters խ and լ, and is sometimes confounded with them, for example : մժեղ — մժեխ, բաղդ — բաղտ;
In foreign words with a comma placed above, it is always pronounced լ.

· Calfa

NBHL (1)

Գիր բաղաձայն, Ղատ յորջորջեալ, ձայնակից գոգցես ընդ կրկին լլ, կամ ընդ թլուատ ր, կամ ընդ նչ. մեղմ քան զարաբական ղայն, եւ թանձր քան զյունականն ղամմա. ընդ որում երեւի նոյնանալ մերս ղ՛, ղիւն կոչեցեալ. որ գրի եւ ղ՛. լ՛. լ՝։


Յ (hi)

s.

the twenty first letter of the alphabet, and the sixteenth of the consonants;
three hundred, three hundredth.

· Calfa


Յոգնիմաստ

adj.

very wise, learned, erudite.

· Calfa


Յոյն, յունի, նաց

s. adj. Greek;
— լեզու, Greek, the — tongue.

· Calfa


Յունարէն

adv. adj.

in Greek;
Greek;
ուսանել, գիտել, խօսել —, to learn or study, to know, to speak Greek.

· Calfa


Յօդանամ, ացայ

vn.

to be articulate, jointed, attached;
organized, formed;
to associate, to take part in, to admit as member.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքեցին զմեզ յԱղեքսանդրիա ի լեզու պանծալի՝ ի ստոյգ յօդանալ ճեմարանին վերաբանութեան. այսինքն ի տարրանալ կամ քաջ ուսանել զամենայն հանգամանս յունական լեզուի եւ ուսմանց. (Խոր. ՟Գ. 61։)


Նաւատորմ, ի

cf. Նաւատորմիլ.

· Calfa

NBHL (1)

Հերակլեայ ա՛յլ յունական նաւատորմիղս տանել ընդ իւր. (Եւս. քր.։)