Definitions containing the research յու : 5034 Results

Այծեղջիւր, ջեր

s.

Capricorn.

NBHL (1)

αἱγόκερως. capricornus Անուն միոյ ի կենդանակերպից՝ յարմարեալ ի հեթանոսական պատմութեանց, յոր յածի արեգակն ի իա դեկտ. ցյունվարի իա. եւ յայնժամ կոչի ԱՐԵՒԱԴԱՐՁ ԱՅԾԵՂՋԵՐ. օզլագ. ճէտի. ճէտա պիւրճի. պիւզէ.


Այն, այնր, այնորիկ, այնու, այնուիկ

pron.

that, it, the.

NBHL (3)

Առ սէր այն յուսոյ։ Զայն տեղեօքն փարէր. (Մամբր.։)

Այն՝ զի հնչեաց երկիր, զձայն հնազանդութեան ծառայութեան (իւրոյ առ տէր) բարբառեցաւ. (Ագաթ.։)

Այն՝ զի (այս ինքն առ այն՝ կամ այնու զի) Աստուած եմ, եւ Որդի Աստուծոյ, ոչինչ վկայութիւն ինձ պիտոյ է յումեքէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 7։)


Այնուհետեւ

conj.

ever, since, from that time, thenceforward, thenceforth.

NBHL (1)

Ի հարկէ յուղիղն այնուհետեւ վարին կարգաւորութիւն. (Պիտ.։)


Այո

adv.

yes, even so, truly.

NBHL (1)

Ա՞յդ է ուրախութիւնն. եւ նա ասէ, այո՛ այս է։ Ուստի՞ գաս, թերեւս յարքայութենէ՛ անտի. եւ ասէ, այո՛ իսկ, յարքայութենէ անտի գամ. (Ագաթ.։)


Այպն

s.

raillery, mockery, derision;
— կատականաց, ignominy, contempt;
— առնել, — եւ կատակ առնել, — կատականաց առնել, to jeer, to deride, to mock, to ridicule, to rail, to insult, to despise, to scorn;
— լինել, to be derided or a laughing-stock.


Այսահարիմ, եցայ

vn.

to be possessed with a devil;
to roar, to make a dreadful noise;
to rave, to be frantic, to storm, to be furious.

NBHL (1)

Այսահարէր յարքայութեանն արտաքոյ քան զարժանն. (Եւս. պ. ՟Է. 11։)


Այսր

adv.

here, in this place;
hither, to this place;
— աղագաւ, therefore, for this reason.


Այսքան, ոյ, ի, ից, Այսքանի, նւոյ, նեաց

adj.

in this quantity, such, so numerous, thus great.

NBHL (1)

Ընդ այսքանեաց բարեաց։ Զայսքանեաց խնամոց յանձանձեալս։ Ի վերայ այսքանեաց յուսահատութեանց։ Այսքանեօք բանիւք. (Նար.։)


Այտի

adv.

thence, from that place.

NBHL (1)

Ի պատուհասէ այտի։ Ի յունականաց այտի. (Ագաթ.։)


Այրեմ, եցի

va.

to burn, to enflame, to fire;
to torrefy, to scorch, to parch, to dry.

NBHL (1)

Ի վերայ աշտանակին սրբոյ այրիցէք զճրագունսն առաջի Տեառն։ Այրիցի ճրագ հանապազորդ արտաքոյ վարագուրին ի խորանին վկայութեան։ Հուրն՝ որ այրիցի ի վերայ սեղանոյն. եւ այլն։


Այրեւձի, առն եւ ձիոյ

s.

cavalry, horse.

NBHL (1)

Ի թիկունս հասանէին մեծաւ բազմութեամբ ժիր եւ քաջ առնեձիոյ։ Լինէր առաջնորդ առնեւձիոյ յունաց. (Ագաթ։)


Այրութիւն, ութեան

s.

virile age, age of manhood, virility, manhood;
widow-hood.


Այց

s.

visit;
search;
inspection;
— առնել, յայց ելանել, to visit, to go to see, to make a visit;
— եւ խնդիր առնել, յայց եւ ի խնդիր ելանել, to search, to examine, to observe.

NBHL (1)

Այց արարեր կորուսելոյն։ Ա՛յց արա փրկիչ յուսացելոցս ի քեզ. (Շար.։)


Անազատութիւն, ութեան

s.

want of nobility;
niggardliness, lowness.

NBHL (1)

Պակասութիւն ազատութեան. ծառայութիւն. եւ ապատոհմութիւն. ալչագլըգ, հագարէթ.


Անազդելի, լւոյ, լեաց

adj.

insensible.

NBHL (1)

Անզգալի. անըմբռնելի ազդման կամ զգայութեանց. տույուլմազ, զայրի մահսուս.


Անակնկալ

adj.

hopeless, despondent, desperate;
unexpected, unforeseen, unlooked-for, sudden.

NBHL (4)

ԱՆԱԿՆԿԱԼ որ եւ ԱՆԱԿՆՈՒՆԵԼԻ. ἁπορδόκητος. inexpectatus Անյուսալի, անկարծելի. ի վեր քան զյոյս եւ զկարծիս՝ ի բարւոյ եւ ի չարի մասին. նամիւթեվագգը.

Զանակնկալն բարի՝ չարիս ի յուսահատութեանն աւուր շնորհեսցես։ Արուեստիւ սիրոյ զանակնկալն գիւտ մեղաւորաց նշանակեցեր։ Յանակնկալն գոյէ ստեղն խնկոյ։ Յանակնկալն հանդիպութեան. (Նար.։)

Կամ չունօղ զյոյս. յուսահատ. անյոյս. յուսահատելի. իւմիտի օլմայան, մէեյուս.

Յանակնկալս կենաց՝ վհէ։ Յանակնկալս կենաց՝ յուսահատութեան։ Յանակնկալ ժամուն յուսահատութեան. (Նար.։)


Անամօթանամ, ացայ

vn.

to lose all shame, to be shameless.

NBHL (1)

Ակն յայտնի տեսողացն անամօթանան. (Սարգ. յուդ. ՟Դ։)


Անամօթիմ, եցայ

vn.

cf. Անամօթանամ.

NBHL (1)

Առ նոյն ինքն վեհագոյն բնութիւնն անամօթեցար զհայհոյութեանդ քո ձգել բան։ Պախարակել զմեզ անամօթին. (Յհ. իմ. երեւ. եւ պաւլ։)


Անայլայլելի, լւոյ, լեաց

adj.

cf. Անայլայլակ.

NBHL (2)

Ամենեցուն գոյացուցիչ, եւ էիցս անլոյծ յարակայութեան անայլայլելի հաստատութիւն։ Հուր ընտրողական անայլայլելի. (Դիոն. երկն.։)

Զանփոփոխելի եւ զանայլայլելի համագոյութիւնն. (Աթ. ՟Դ։)


Անայր

adj.

unmarried (woman).

NBHL (1)

Զանարանց անապականն կոյս գոլ ուսաք. (Վանակ. յուրախացիրն.։)


Անանձն

adj.

inanimate, lifeless;
impersonal.

NBHL (1)

Իջանելն՝ զանձնաւոր իրաց նշանակէ, եւ ոչ զանանձնից։ Անանձն թուին իրքն՝ որ յուսովն են. եւ հաւատքն անձն շնորհեն նոցա. (Սարգ. յկ. ՟Դ. եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։)


Անանուն

adj.

anonymous;
ignoble.

NBHL (1)

Ինքն անանուն է, եւ անճառ՝ որպէս անհասանելի. այլ ըստ գոյութեանն որ Էն անուանի. (Փիլ.։)


Անաչառ

adj. adv.

impartial, showing no respect of persons, upright, disinterested, just, fair, righteous, exact;
strict, austere, severe, rigid, rigorous;
cf. Անաչառաբար.

NBHL (1)

Այսու բանիւք առանց կարծեաց արար զանձն իւր, եւ զվկայութիւնն՝ անաչառ. (Ոսկ. յհ.։)


Անառաջնորդ

adj.

without a guide or chief, indirected.


Անասնական, ի, աց

cf. Անասնախառն.

NBHL (1)

Բանական, ե՛ւ անասնական։ Անասնական զգայութիւնք. (Փիլ.։)


Անարժանապէս

adv.

cf. Անարժանաբար.

NBHL (1)

Չարահաւատքն անարժանապէս ի ճշմարտութեան յուսոյն անկանին. (ՃՃ.։)


Անարիւն, րեան, րեանց

adj.

that has no blood, bloodless;
that does not bleed.

NBHL (1)

Անարիւն զենման զքահանայութիւն աւանդեցեր մեզ. (Պտրգ.։)


Անարծաթ, աց, ից

adj.

moneyless, poor;
gratuitous, gratis.

NBHL (1)

Ո՛վ անարծաթքըդ սրբազանք, եւ ձրի բժիշկք՝ որոց յուսան։ Անարծաթացըդ յանդիման՝ աստ տագնապեալքս կան յանդիման. (տաղ։)


Անբաժ

adj.

without portion, destitute, unprovided for;
indivisible, inseparable.

NBHL (1)

Անմասն եւ անբաժ է սա ի բարւոյն բնութենէ։ Երկնայինն ի հողեղէն գոյացութենէն անբաժ է։ Անբաժ ի բարի յուսոյ։ Անապակ ահք՝ բարի յուսոյն անբաժք։ Ձայնի անբաժ է յօդաւորի անասունդ. (Փիլ.։)


Անբանութիւն, ութեան

s.

stupidity, irrationality, brutality.

NBHL (2)

Եւ իբր անխօսութիւն. անզգայութիւն. լռութիւն.

Մի՛ արդեօք յունական պերճ եւ ողորկ առասպելքն իցեն հանդերձ պատճառաւ. այլ ասես մեզ՝ պատճառս տալ անբանութեան նոցա. (Խոր. ՟Ա. 31։)


Անբարբառ

adj.

dumb, speechless, mute, silent.

NBHL (1)

Անմռունչ անբարբառ՝ պակասեալ յամենայն յուսոյ փրկութեան. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 29։)


Անբարբառութիւն, ութեան

s.

cf. Անխօսութիւն.


Անբարեսէր

adj.

malevolent, evil-minded.

NBHL (1)

Անբարեսէր մարդիկ, կամ մարմին, միտք. (Սարգ. յուդ. ՟Գ։ ՃՃ.։)


Անբաւ, ից

adj.

infinite, unbounded, unlimited, innumerable, immense.

NBHL (1)

Ի նախագրեալ կրկին առմունս յունականս անխտիր բերին եւ հայկաբան վկայութիւնք. զոր օրինակ զԱստուծոյ ասի.


Անբերելի, լւոյ, լեաց

adj.

intolerable, insupportable.

NBHL (1)

Բա՛րձ յինէն ողորմած զանբերելի ծանրութիւնս։ ԶԵրրորդութիւնն անզննելի զգայութեանց, անբերելի եղելոց. (Նար. ՀԵ։)


Անբժշկութիւն, ութեան

s.

incurability.

NBHL (1)

Անբժշկելին գոլ. անբժշկական ցաւ կամ ախտ. անյուսութիւն առողջութեան.


Անբնակ

adj.

houseless;
uninhabited, desert;
— առնել, to depopulate, to unpeople.


Անբովանդակ

adj.

incomprehensible, inconceivable.

NBHL (1)

Անբովանդակ, որ զամենայնն բովանդակէ, եւ ինքն յումեքէ ոչ բովանդակի. (ՃՃ.։)


Անբովանդակելի, լւոյ

adj.

cf. Անբովանդակ.

NBHL (1)

Նոքա՝ որ արդարքն էին, անբովանդակելիք էին յուսով եւ հաւատով. (Վրդն. դան.։)


Անգայտութիւն, ութեան

s.

rarefaction;
liquefaction.

NBHL (1)

Որպէս անգայտութիւն օդոյ յամենայն տեղւոջ հեղլով, եւ ոչ հեռի գոլով յումեքէ. (Ոսկ. գծ.։)


Անգէտ

adj.

ignorant, unlearned, stupid, awkward;
յանգէտս, ignorantly, inadvertently;
at all events, at all hazards;
յանգէտս լինել, to connive, to dissemble.

NBHL (1)

Եւ ոչ իւր անգէտ ելով (այս ինքն անգիտանալով) զոմանց երկբայութիւն. (Անյաղթ ստորոգ.։)


Անգթութիւն, ութեան

s.

cruelty, inhumanity.

NBHL (1)

ἁποτομία. crudelitas, acerbitas. Պակասութիւն գթոյ. անողորմութիւն. անագորունութիւն. անխնայութիւն. մէրհամէթսիզլիք.


Անգիւտ

adj.

unfindable, rare, precious, dear.

NBHL (1)

Յանգիւտ կորուստն յուղարկի. (Եղիշ. ՟Բ։)


Անգղ, գեղ, գեղց, եղաց

s.

vulture.

NBHL (1)

Լցաւ տաճարն սեաւ անկեղօք. (Հ=Յ. յուլ. ԺԴ.։)


Անգոյ, ից

adj. s.

not existing, having no being;
non-existence, non-entity;
nothing;
արար Աստուած զաշխարհս յանգոյից, God created the world from nothing;
յանգոյս, vainly.

NBHL (1)

իբր անյայտ. եւ անյուսալի. պելլիւսիզ. օլմայաճագ.


Անգործ

adj.

idle, inactive, indolent, lazy;
ineffectual, inefficacious, ineffective;
unexecuted, incomplete;
uncultivated;
երկիր —, waste land.

NBHL (2)

Անգործ եւ առանց իրս ինչ վճարելոյ է ինքն յինքենէ։ Յորժամ միտքն ըմբռնեալ իշխեսցեն, զգայութիւնն անգործ տեսանի. (Փիլ.։)

Ունայնս եւ անգործս բարբառել։ Անգործս լացցես ի վերայ խորհրդոց քոց։ Թո՛ղ զնոսա անգործս ի քեզ հաջել, եւ ի յինքեանս երգիծանին. (Բրս. յուդիտ. եւ բարկ։)


Անգութ

adj.

incompassionate, unpitying, inhuman;
cruel, barbarous, implacable.

NBHL (1)

Աւետարանիչն Սիոնի, օծութեանն անգու, առեալ զպատիւ նախնեացն քահանայութեան. (Ագաթ.։)


Անդաճեմ, եցի

va.

to examine, to search;
to think, to meditate.

NBHL (1)

ԱՆԴԱՃԵԼ. որ եւ ռմկ. ԱՆԴԻՃԵԼ, ԱՆՏԻՃԵԼ. ի պրս. էնտիշիյտէն. Մտածել, քննել, յուզել վարանօք. ողջաձեւ ընել.


Անդառնալի, լւոյ, լեաց

adj.

irrevocable;
cf. Անդարձ.

NBHL (1)

Ետես բռնաւորն զանդառնալի միտս եւ զաներկբայութիւն հաւատոցն. (Արծր. ՟Գ. 2։)


Անդաստան, աց

s.

cultivated land, fields;
village.