like Jesus.
· Calfa
Ըստ կոստանդին ճաշակեաց ի թանձրացեալ եւ զմռսեալ լեզոյս մերձ ի կատարումն կենացն տեառնաբար՝ զդղրդումն թագաւորութեան մերոյ. (Վրդն. պտմ.։)
pronounced by our Lord.
· Calfa
Հայեցեալ ի տեառնաբարբառ հրամանացն բարձրութիւն. (Կորիւն.։)
relating to the advent of our Saviour.
· Calfa
Սպասել տեառնագալուստ փողոյն։ Ակնունել տեառնագալուստ փողոյն։ Մեծաւ յուսով սպասել տեառնագալուստ փողոյն. (Ագաթ.։ Յհ. իմ. ատ.։ Մաշտ.։)
(Կայ գրեալ եւ իբր գ. Ի տեառնագալստեան, այսինքն ի տեառնգալստեան.
Յորժամ թռչին ի տեառնագալստեանն ընդառաջ վերանալ. (Ագաթ. )։)
ordered by Jesus;
signed with the sign of the cross.
· Calfa
Տնագրեալ. խաչիւ դրոշմեալ.
Զգայական դիմօք սքողելովք, եւ տեառնագիր երեսաց մեր դեղովք. (Նար. խչ.։)
Տեառնագիր հրաման, ես բարձրանամ գէտ. (Նար. տաղ.։)
to sign with the cross, to make the sign of the cross.
· Calfa
Տեառնագրեալ զինքն՝ բարձր ձայնիւ ասէր։ Տեառնագրելով զինքեանս։ Տեառնագրեալ զինքն խաչիւն ննջէր։ Գնայ հանդերձ խաչիւն սրբով, եւ տեառնագրեալ զտեղին՝ հարկանէ գաւազանաւն, եւ բղխէ աղբիւրն. (Փարպ.։ Եղիշ.։ Խոսր.։ Յհ. կթ.։)
Տեառնագրէի զնշան խաչին ի վերայ երեսաց իմոց։ Բժշկէր սուրբն ներսէս տեառնագրելով ձեռօք իւրովք։ Տեառնագրեա՛ քո անուամբդ զլուսանցոյց երդ յարկիս։ Եթէ ոչ տէրունական կենսատու խաչիւդ տեառնագրեսցի. (Վրք. հց. ՟Բ։ Ճ. ՟Բ.։ Նար. ՟Ժ՟Բ. ՟Ղ՟Գ։)
Մի՛ իբրեւ զկուսաց պսակս օրհնեսցեն, այլ իբրեւ երկակին տեառնագրեսցեն։ Որպէս երկակի՝ ուռ տեառնագրեալ՝ ի գլուխ դիցեն. (Կանոն.։)
Օրհնեալ կնքի եւ տեառնագրեսցի արեւելեան կողմն աշխարհի. (Գանձ.։)
որպէս լտ. signo sanctam crucem, vel sancta cruce. յն. σημειόω, σφραγίζω . Գծագրել զտէրունական նշան զսուրբ խաչն. խաչակնքել. կնքել դրոշմել խաչիւ կամ զխաչ. օրհնել նշանաւ խաչի. երեսը խաչ հանել, խաչ հանելով կամ սուրբ խաչով օրհնել.
sign of the cross;
— կնքոյ;
baptism.
· Calfa
Զինքն տեառնագրութեամբն քրիստոսի կնքէր. (Ճ. ՟Բ.։)
Խաչիդ տեառնագրըութիւն։ Զտեառնագրութիւն նշանիդ։ Յիշատակ մեծ տեառնագրութեան յերեսս կերպիս հոգւովդ սրբով զնշան խաչիդ. (Նար. ՟Ձ՟Դ. ՟Ղ՟Ա. ՟Ղ՟Բ։)
Առեալ զտեառնագրութիւն կնքոյն քրիստոսի՝ ամենեւին զինքն նուիրէր աստուծոյ. (Ճ. ՟Բ.։)
assembled together in God's name.
· Calfa
Ժողովեալ տերամբ կամ յանուն տեառն. տօնական. մեծահանդէս. հոգեւոր.
Յայսմ աւուրս սրբութեան պահոց ամենաժողով տեառնաժողով շահավաճառք մարգարտին լուսոյ եւ ականցն պատուականաց. (Եփր. պհ.։)
offering for the poor;
divine.
· Calfa
Ընծայ նուիրական տեառն ի պէտս աղքատաց եւ քահանայից.
Կանոն տեառնական օրհնելոյ. (Մաշտ.։)
Խոստացեալն աստուծոյ, զոր տեառնականն կոչեն, լիցի այսպէս։ Զմատաղն զատկի, եւ զտեառնականի. (Շ. թղթ.։)
cf. Տեառնակոյս.
· Calfa
Հեստեալ կային ի տեառնակողմանն։ Խեռութեամբ վարէիք ի տեառնակողմն կոյս. (Օր. ՟Թ. 24։ եւ 7։)
Միշտ հեստեալ կային ի տեառնակոյս կողմանէ. (Երզն. մտթ.։)
our Lord's side.
· Calfa
Հեստեալ կային ի տեառնակողմանն։ Խեռութեամբ վարէիք ի տեառնակողմն կոյս. (Օր. ՟Թ. 24։ եւ 7։)
Միշտ հեստեալ կային ի տեառնակոյս կողմանէ. (Երզն. մտթ.։)
cf. Տիրամայր.
· Calfa
Տեառնամայր աղախինն ինքնաբուղխ կենդանի ջրոյն եղեւ։ Այլ ոչ իբրեւ զտեառնամայր աղախինն, յորում ամենեցուն աստուածն բնակեաց. (Պետր. սիւն.։)
Կանայք այնոքիկ (իւղաբերք) անուամբ կոչին տեառնամայրք. այսինքն որպէս մարք եղբայր անուանելոց յիսուսի. կամ քորք տիրամօր կուսի. (Եղիշ. յար.։)
the true cross.
· Calfa
ՏԵԱՌՆԱՆՄԱՆ ԽԱՉ. Մակդիր բուն խաչափայտին տեառն, զորոյ զնմանութիւն ունին այլ խաչք. բուն փայտն կենաց.
Խաչք լուսեղէնք ըստ նմանութեան տեառնանման խաչին։ Ի չորս առաջս ըստ նմանութեան տեառնանման խաչին. (Ագաթ.։ Արծր. ՟Գ. 9։ Գանձ.։)
to become firm, to harden, to solidify, to grow hard or tough.
· Calfa
Տրամ գետին լինել. պնդանալ.
philosophic, historical.
· Calfa
Ի քերթողութենէ՝ ի բաց կացեալք, տրամանցանակ բանս, եւ կամ տրամաբանակս շարադասութիւնս թողին. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
to degenerate, to become abject, vile, mean, base.
· Calfa
Յոյժ աղօտ՝ ասէ. զի ամենայն միտ յաղագս աստուծոյ տրպանայ յիմացուածս. (Լծ. ածաբ.։)
cf. Տարապարհակ վարեմ.
· Calfa
Մի՛ անձամբ զանձինս ձգեսցուք ի ներութիւնս, եւ մի՛, յորժամ այլք տքնաբար տանիցին, եւ իրքն կոչեսցեն, թուղասցուք. (Ոսկ. եբր. ՟Ե։)
to be consumed by heat, to burn.
· Calfa
Գնասցո՛ւք ի գիշերի, զի մի՛ տօթասցուք. (Վրք. հց. ՟Ը։)
Ձիւնաբեր ամարայնի տօթացելոյ օգնական է յն. κατὰ καῦμα per aestum. ընդ տօթն. այսինքն ի տօթաժամու։
to solemnize, to celebrate, to feast, to keep a holiday.
· Calfa
Խնդութեամբ ժողովեալ՝ զօրն տօնախմբեսցեն։ Ամի ամի գումարելովք ի նոյն ամսեան զնոյն յիշատակ տօնախմբեն։ Զպաշտօնն յաւէտ հրաշիւք տօնախմբեսցեն ի փառս աստուծոյ։ Բարեխօսութեամբ սուրբ լուսաւորչին, որոյ եւ իւր իսկ տօնախմբիւր յիշատակ. (Ագաթ.։ Կսրիւն։ Ճ. ՟Բ.։ Արծր. ՟Ե. 9։)
Քահանայք եւ ժողովուրդք տօնախմբօղք ծննդեան կուսին։ Տօնախմբեն զյիշատակ լուսոյն ծագողացն։ Ի տօնախմբել զօր յիշատակի կարապետինքում յովհաննու։ Տօնախմբելով զյիշատակ կուսի. (Շար.։)
celebration of a feast, solemn reunion, solemnity, festivity, festival, solemnization, feast, commemoration, holiday.
· Calfa
Ամենայն տօնախմբութիւնք վկայից հրաշալիք են։ Ո՞ւր են տօնախմբութիւնք քո, եւ ամսագլուխք։ Տարեւորական տօնախմբութեամբ պատուին։ Միով գեղապարտութեամբ զգեղաշխարհիկն զայն տօնախմբութիւնկատարեն. (Ոսկ. կուս.։ Ճ. ՟Բ.։ Յհ. կթ.։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)
πανήγυρις festivitas, solemnitas. Տօն ամենաժողով կամ մեծահանդէս.
festive, festival;
holy, solemn, public;
— օր, feast-day, holiday;
— գիրք, cf. Տօնացոյց.
· Calfa
Երրեակն է կատարելագոյն տօնականաց պատարագացն. (Փիլ. լին.։)
Ի տօնական աւուրսն. (Ագաթ.։ եւ Ոսկ.։)
Ըստ տօնական կարգին։ Տօնական ուրախութեամբ։ Տօնական ձայնիւ։ Զերգս տօնականս։ Տօնական ընծայս։ Ի հինգերորդ տօնականէն։ Ի տօնականաց թղթոց. (Եղիշ.։ Կորիւն.։ Պիտ.։ Լմբ.։ Կանոն.։)
Ապա պայծառանայր տօն (ընդ դարձ անառակին), եւ սիրով ընդ միմեանս հայէին եղբարքն, եւ հայրն յաւելոյր զտօնականսն յաղագս որդւոյ առ միմեանս խանդաղատանացն. (Մեկն. ղկ.։)
Երանելին պրոկղ ասէ ի տօնականին (ճառի). (Պիտառ.։)
Սողոմոն մաքենոցի հայրն արար զտօնականն. (Ոսկիփոր.) (որ կա՛մ է տօնացոյց հին, եւ կամ ճառական մատեան յաղագս տօնից)։ Ետու աւետարան, եւ տօնական։ Ի տօնական գրոց, ի գաւազանգրոց, ի հարանց վարուց, ի մարտիրողոք գրոց. Յիշատ.։ Որպէս եւ ի նշանակել մեր յընթացս գործոյս՝ Տօնակ. իբրու տօնական, իմա՛ զմատեանս՝ յորս աւանդին ճառօրէն Պատճառք տօնից սրբոց եւ տէրունականաց։ Յայս ամենայն նշանակութիւնս հայի ասելն.
Տէր զաքարիայն ի յաթոռ հայրապետութեան իւրոյ ի կղզիս աղթամար ... ետ գծագրել յիշատակ հոգւոյ գիրք՝ որ կոչի Տօնական. վասն զի կայ ի նմա տօնք տէրունկանք, առաքլոց սրբոց, եւ մարգարէից, հայրապետաց եւ վարդապետաց, զօրավարաց եւ կուսանաց. (Յիշատ. արծր. յետ թուականի հյ. ՟Լ՟Ծ՟Բ։)
ἐόρτιος, ἐορταστικός, ἁστεῖος solemnis, festivus. Սեպհական տօնի. տօնախմբական. հանդիսական. խրախական.
feast.
· Calfa
Տօն գոլն կամ պահիլն աւուր. տօնախմբութիւն. տօն.
Եօթն շաբաթ պահոց՝ առանց բարեկենդանութեան եւ տօնականութեան. (Կամրջ.։)
regulations concerning a feast-day.
· Calfa
Կարգ տօնի նշանակեալ յեկեղեցական գիրս.
Ի ծննդին տօնակարգն կըայ. (Յիշատ.։)
to feast, to celebrate a feast in company, to solemnize together.
· Calfa
Տօնակի՛ց լիցուք տօնասիրաց։ Զուարճակից լինել եւ տօնակից այսօր. (Ածաբ. յայտն. եւ Ածաբ. ծն.։)
Յորդորէ տօնակից լինել եւ զուարճակից. (Խոր. հռիփս.։)
Զոր ոմն ի հարցն (աստուածաբանն) ասէ, գլուխ տօնիս է զաստուած յիշել, եւ տօնակից հոգեղինացն լինել. (Տօնակ.։)
Հրեշտակք մեզ տօնակից լինին, կամ տօնակի՛ց լերուք։ Հրեշտակաց բազմութիւնքն տօնակից լինին ըստ մեզ։ Տօնակից հոգեղինաց գոլով. (եւ այլն. Շ. տաղ. հրեշտ։ Շար.։)
ՏՕՆԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. συνεορτάζω, συμπανηγυρίζω una festum diem celebro. Ի միասին տօնել. միաբան տօնախմբել. հանդիսակից լինել.
containing the regulations concerning feast-days.
· Calfa
ՏՕՆԱՀՐԱՄԱՆ ԿԱՐԳ. Կարգաւորութիւն տօնից հրամանաւ աստուծոյ կամ եկեղեցւոյ.
Կարգեալ ամենիմաստն աստուծոյ՝ մովսիսաբեր օրինօքն, նախ զոհիւքն եւ շաբաթուքն, եւ տօնահրաման կարգօք. (Ագաթ.։)
Նոյնպէս եւ մեր լուսաւորիչն ի տօնահրաման կարգին ցուցանելով. (Արշ.։)
church-calendar, table of lessons for the day;
lectionary, service-book.
· Calfa
Տօնից ամին կարգ եւ ցուակ՝ ընթերցուածովք. այն են ճաշոյք ամի ամի տօնից տարեկանաց. որ առ յետինս Ճաշոց գիրք ասի.
Յիշատակարան տօնից տէրունականաց եւ սրբոց աստուծոյ. զոր ես գրիգորիոս յաւելի ... ընտրեալ ի տօնամակաց յոքունց զսակաւս ... եւ մեք աշխատեալ զայսպիսի համառօտահաւաք տօնամակս գրեցաք ի պայծառութիւն եկեղեցւոյ, զոր ընթերցցի ի նմա՝ ժամու սոսկալի պատարագի։ Ծանուցանեմ ձեզ վասն սուրբ կտակիս՝ տօնամակի եկեկղեցւոյ սրբոյ. (Գր. վկ. եւ Կիր. վարդապետ. յիշ. հին ճշ.։)
a day near a feast.
· Calfa
Ի տօնամերձ աւուրսն՝ թողուին ամենեքեան, եւ ի բեթանիա ընթանային. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 20։)
cf. Տօնապատճառ.
· Calfa
Ցանկացօղ եղեալ իմ այս տօնանամակացս՝ լցեալ հոգեւոր գանձիւք եւ երկնային մանանային. (Տօնակ. յիշատ.։)
book or treatise on feast-days.
· Calfa
ՏՕՆԱՊԱՏՃԱՌ կամ ՊԱՏՃԱՌ ՏՕՆԻՑ. cf. ՏՕՆԱՆԱՄԱԿ. Անուն մատենին, ուր լինին ճառք մեկնողականք ի վերայ տօնից եւ պահոց՝ հանդերձ մեկնութեամբք ընթերցուածոց, ի զանազան յարմարեալ յայլ եւ այլ դարս։ (Յիշատ.։)
Սամուէլ կամրջաձորոյ հայրն արար զտօնապատճառն իմա՛ զառանձին գործ ինչ նորա՝ որ վասն խնդրոց ի վերայ գլխաւոր տօնից։
chief of a feast or solemnity;
chairman of a banquet, host, inviter.
· Calfa
Այլ ուրուք եկելոյ, որում ի յառաջնումն տեղւոջ բազմել (առ) տօնապետին պարտ երեւի. (Կիւրղ. գանձ. ՟Ի՟Զ։)
Ոմն է տօնապետ ճշմարիտ, իսկ ոմն այլ ոք՝ տօնի հաղորդ. (անդ. ՟Ժ՟Բ։)
πανηγυράρχης festivitatis princeps, convivator. Հանդիսադիր տօնի կամ խրախութեան. վերակացու տօնախմբութեան. եւ Կոչնատէր.
fond of feasts or solemnities.
· Calfa
Ի սուգ նստեալ ժողովուրդն տօնասէր. (Եփր. արմաւ.։)
Ասիցէ ոք ի տօնասիրացն եւ ի ջերմագունիցն։ Տօնակի՛ց լիցուք տօնասիրաց. (Ածաբ. ծն. եւ Ածաբ. յայտն.։)
Բարեպաշտ փութով տօնասէր անձանց. (Պիտ.։)
Պստկէ զտօնասէրն ոսկեճաճանչ իմաստութեանն ծաղկօք։ Պայծառացուցանելով զսիրտս հաւատաացեալ ժողովրդոց տօնասիրաց եւ աստուածասիրաց. (Խոր. վրդվռ. եւ Խոր. պտմ. հռիփս.։)
Եկա՛յք տօնասէրք, մանաւանդ եւ քրիստոսասէրք ժողովուրդք տօնիւս այս քառասնապսակ պսակեսցուք. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
Այլ զի՞նչ յայսցանէ մեզ՝ ասասցեն տօնասէրքն. (Լծ. ածաբ.։)
Ասէ ոսկեբերանն. եթէ ոք տօնասէր եւ աղքատասէր լինի, նա է մարդ կատարեալ։ Եւ կլայեցին, տօնասէրն չէ զրկած՝ ի պսակաց մարտիրոսաց. (Ոսկիփոր.։)
φιλέορτος festorum amans, sudiosus. Սիրօղ տօնից. փո՛յթ եւ ջերմեռանդն առ տօնախմբութիւնս.
love of festivals.
· Calfa
Յայագս առաւելագոյն փառս վարկանելոյ տօնասիրութեամբ. (Կամրջ.։)
Նահատակք ի մէջ նահատակաց երեւիցիմք մաքրութեամբն եւ տօնասիրութեամբն. (Սարկ. լս.։)
Տօնասէրն գոլ. սէր տօնից եւ տօնախմբութեանց.
Զտօնասիրութեան միշտ զհետ երթիցուք. (Խոսր.։)
Պարտիմք շնորհակալուք լինել տօնասիրութեամբ ... Տօնասիրութիւն տօնասիրաց. (եւ այլն. Երզն. լս.։)
fair, public market.
· Calfa
Մեծահանդէս վաճառք, տուրեւառ մեծ հաւաքմամբ բազմութեան վաճառողաց եւ գնողաց յերեւելի տեղի՛. (ռմկ. բանայի՛ր. ի յն. բանիղիռիսմօ՛ս ).
Խաղ համարեցան զկենդանութիւնս մեր, եւ զկեանս՝ տօնավաճառ շահից. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 12։)
calendar of feasts or high days, ordo, directory, rubric.
· Calfa
Աւետարանացոյց, եւ տօնացոյց, եւ կարգաւորութիւն, եւ հրահանգ տէրունական տօնից. (Տօնաց.։)
calendarium ἑφημερίς ἑπιμήνιος, ἠμερολόγιον . որպէս լտ. Ցուցակ տօնից եւ տօնական պաշտամանց, իբր օրացոյց եկեղեցական. կաղանդացոյց.
masterly, doctorally, like a master.
· Calfa
ՐԱԲՈՒՆԱԲԱՐ որ եւ ՐԱԲՈՒՆՕՐԷՆ. Իբրեւ րաբունի. ըստ օրինակի րաբունեաց. վարդապետաբար. տիրաբար. իշխանաբար. վարդապետութեամբ րաբունոյն մերոյ յիսուսի քրիստոսի.
Րաբունաբար վարդապետիմք, յօրինակէ տեառն խրատիմք։ Րաբունաբար վարդապետէ, քեզ զբարիս ուսուցանէ։ Րաբունաբար իմաստնանաս, եւ հանճարով փարթամանաս. (Ժմ.։ Շ. այբուբ.։ Շ. յիշ. առակ.։)
Րաբունաբար մինդ ի յէից իմաստութիւն հօր, եւ այլն. (Գանձ.։)
masterly, doctoral.
· Calfa
Րաբունական եռաձնեան կոչմանն. (Մագ. ՟Ժ՟Թ։)
Զնոյն եւ մեք երգեմք քեզ րաբունական ձայնիւ զերգս հոգեւորս. (Շար.։)
Նստաւ յամբիոնն րաբունական. (Ուռպ.։)
Րաբունական իմաստից հանճար՝ նուազեալ պակասին յանբարեսէր բարուց. (Տաղ.։)
chief master or doctor, pontiff;
our Lord & Master jesus Christ.
· Calfa
Վասն հանգուցեալ րաբունապետացն մերոց. (Ժմ.։)
residence of a bishop or patriarch.
· Calfa
Նստուցանեն գլուխ ամենայն վարդապետացն ի վերայ բարձր եւ ահարկու ամբիոնի րաբունարանին. (Ուռպ.։)
divine.
· Calfa
ՐԵՆԱԿԱՆ կամ ՐԷՆԱԿԱՆ. Այն է Որէնական. Էական. աստուածային. որ ինչ անկ է եհովահ կոչմանն աստուծոյ ըստ եբր.
Րենական (կամ րեննական) լուսով լցեալ։ Րենական լուսոյն անճառ. (Շար. Շ. մխիթ.։)
Րենական սիրով լցին զաշխարհս ամենայն։ Րենական արփիւն առ լցեալ. (Գանձ.։)
Րենական չարութեամբ լցեալ հրէից ժողովոյն. իմա՛, աստուածընդդէմ։
seeing or who saw God.
· Calfa
Րենատեսին (կամ րեննատեսին) իսրայէլի՝ սիրով սրբոյն ի մեզ խնայեա՛. (Ժմ.։)
to go down.
· Calfa
Խոնարհիլ. ի վայր կոյս իջանել. ցածնալ.
Զի առ հարաւ ցածանալով՝ խոնարհական. (Երզն. ոտ. երկն.։)
dwelling on the continent, on terra firma.
· Calfa
Բնակիչ ցամաքի.
Ցամաքաբնակ ժողովուրդն ընդ ջուրն ճանապարհ արար. (Լմբ. իմ.։)
prowling by night;
—ս առնել, to cause to march by night.
· Calfa
Որ ի գիշերի գնայ՝ կամ շրջի.
Զտիտեռն ասեմ եւ զմողէզ եւ զկովիդեաց, ի խարշափմանէ սարսեալք, եւ անարիք, եւ ցայգագնացք. (Մեկն. ղեւտ.) ցայգագնացս առնել. Գիշերային ճանապարհ առնել, կամ տալ ընթանալ.
Գունդս հատեալ, ցայգագնացս՝ արարեալ. (Ասող. ՟Գ. 38։)
cf. Ցանկամ.
· Calfa
Անձն ամպարշտի ցանկայ չարեաց։ Մարմինն ցանկայ հակառակ հոգւոյ, եւ հոգի հակառակ մարմնոյ։ Յափշտակութեան մի՛ ցանկայք։ Եթէ ցանկայք աթոռոց եւ գաւազանաց իշխանութեան։ Ցանկայ եւ փափաքէ անձն իմ ի գաւիթս քո։ Ցանկանալով ցանկացեալ ես երթալ ի տուն հօր քոյ։ Մի՛ ցանկանար տան ընկերի քո, եւ մի՛ անդոյ նորա։ Մի՛ ցանկար կնոջ ընկերի քո։ Մի՛ ցանկանայցես։ Տայցես զարծաթն ընդ ամենայնի, որում ցանկանայցէ անձն քո։ Որոց եւ ցակասցի անձն քո։ Աւուր մարդոյ ոչ ցանկացայ։ Ցանկացայ փրկութեան քում տէր։ Ցանկացեալ կերակրոյ։ Ցանկացեալ նոցա՝ առի։ Ցանկացեալ երեսաց քոց՝ գտի զքեզ։ Որ հայի ի կին մարդ՝ առ ի ցանկանալոյ նմա։ Զի՛նչ ցանկայ անձն քո։ Ամպարիշտ ցանկանայ զամենայն աւուրս զցանկութիւն չարեաց։ Եղէ ցանկացօղ դեղոյ նորա։ Հասանէ առ ցանկացօղս իւր.եւ այլն։
Ցանկային մահակից լինել քաջ նահատակացն. (Եղիշ. ՟Ե։)
Ցանկանային ի սուրբ աջոյ առն Աստուծոյ գտանել ձեռնագրութիւն. (Փարպ.։)
Որ ոչ արդարոյ գործ է՝ այլոյ աշխարհի ցանկանալ, այլ անիրաւի. (Եզնիկ.։)
ՑԱՆԿԱՄ կամ ՑԱՆԿԱՆԱՄ. ἑπιθυμέω , ποθέω, ἑράω, ἰμείρομαι եւ այլն. concupisco, desidero, cupio, opto. գրի եւ ՑԱՆԳԱԼ, ՑԱՆԳԱՆԱԼ. Ցանկ կամ ի սպառ բերիլ սրտիւ առ իմն իբր յեզր բաղձանաց, կամ յայն ինչ՝ յոր յանգի յօժարութիւնն. բաղձալ. ըղձալ. անձկալ. փափաքել. տենչալ. տարփալ. եւ Տռփալ. յօժարիլ, պապակիլ, պասքիլ. սիրտը ուզել, կարօտնալ, աչք ձգել.
inconvenient, unbecoming;
անճահս, unseemly.
· Calfa
Զհիւղեայն ասեն, թէ անճահ եւ անզարդ եւ անարգ եւ չար էր. (Եզնիկ.։)
Անճահ եւ վնասակար միաբանութիւն. (ՃՃ.։)
Անճահ իմն թուի. (Տօնակ.։)
not brilliant, gloomy.
· Calfa
Անճաճանչ ի ծագմանէ աւետարանական լուսոյն մնացաք. (Ասող. ՟Գ. 21։)
Երկար ժամանակաւ անճաճանչ լինիմ ի լուսոյ. (ՃՃ.։)
adj. adv. that fasts, fasting;
without eating.
· Calfa
Յերկնային բարեացն անճաշակք։ Անճաշակ հոգեւորական իմաստից. (Սարգ.։)
ineffable, unspeakable.
· Calfa
Զանբաւ եւ զանճառ տեսութիւնս։ Զանբաւ եւ զանճառ զանազանութիւնս։ Անբաւ եւ անճառ արկածս չարեաց. (Փիլ.։)
Շնորհաց անճառից։ Հնարիւք անճառիւք։ Գովեստս անճառս։ Անճա՛ռ է ասել։ Անճառ է քան զօրինակ։ Հոգւոյդ անճառի։ Անճառ ես բանից։ Անճառ ի սերովբէից։ Զանճառիցն իմոց իբր զճառելեաց գիտողին։ Որ ինձ անճառն է, քեզ համարեալ է։ Խորութիւնք անճառիցն կնքեցելոց։ Յանդիմանեսցին անճառք։ Սերք սերմանց անճառից. (Նար.։)
Մնան զանազան չարութիւնքն անճառ ի սահմանի. (Լմբ. ատ.։)
Սրբոյն Սարգսի անճառ պատմութեանն քննութիւն. իմա՛, որ անյայտ էր մնացեալ. (Շ. թղթ.։)
որպէս անարժան ի ճառել. անասելի. զոր չէ՛ օրէն ի բերան առնուլ. անլուր. ամօթալի. գարշ. ἅρρητος. nondicendus, infandus, nefandus. անըլմասը նալայըգ.
Հարկաւորէր ասել զանճառս հայրենիս. իսկ նա զլեզուն ծամեալ ի բաց եթուք. (Նոննոս.։)
Միաշուրթն լեզուաւ գումարեալ հակառակ բարձրելոյն զանճառն խորհէին խորհուրդ. (Անան. եկեղ։)
Զանճառսն եւ զանասելին ի հարկէ ի վեր հանեն։ Անճառ անիրաւութիւնք։ Հիւանդութեանց անճառից. (Փիլ.։)
without rays, without light.
· Calfa
Եթէ ոչ կազմես զպատրոյգն, խստացեալ՝ անճառագայթ լինի, եւ աղօտանայ. (Եփր. աւետար.։)
Անճառագայթ է տեղին այն, եւ ստռուցեալ միշտ կայ մնայ։ Զանճառագայթաձեւն եւ զերկրայինն (մասն զմրխտոյ) յեսանաւն մաշելով. (Նիւս. երգ.։)
cf. Անճառ.
· Calfa
Անճառելեաւ իմն եւ անհասանելի օրինակաւ. (Կիւրղ. գանձ.։)
Անճառելեացն հասանել պարգեւաց։ Անճառելեաց հանդիպանայր կենաց. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. երեւ.։)
Գտանել հաւասարել անճառելի է. յն. անհնար է. Բրս. ծն.։
Ծամեաց զլեզուն ... վասն եւ ոչ բնաւին ասելոյ զանճառելիսն։ Զամուսնութեան զանճառելիսն. (Նիւս. բն. եւ Նիւս. կուս.։)
Հազիւ զյապաղանացդ յայտնեցեր զանճառելիսդ. (Ածաբ. մկրտ.։)
ineffability;
unspeakableness.
· Calfa
Անճառութիւն խորհրդոյս։ Քումդ անճառութեան։ Անճառութեամբ անհասականաւ։ Յանճառութենէ առաւելութեան. (Նար.։)
unskilful, incapable;
irreparable, irremediable.
· Calfa
Ոչ անճար լինել եւ ոչ զնա շահել. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 23։)
Հանճար ստուգաբանի՝ անճարիցն ճար. եւ զի՞նչ անճար եւ անյոյս ընթացք քան զմարդկան։ Հանճար ստուգաբանի անճար. այս ինքն թէ առանց խափանածոյ իմիք կատարի։ Անճար պատահմանն զգաստացուցանօղ բանին ոչ հաւանին։ Լսես ի խրատողէն զանճարիցն բանս. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. առակ.։)
Ի վերայ ցաւցած տեղացն անճար սպեղանի դի՛ր. (Մխ. բժիշկ.) իմա՛ հարկաւ, անվրէպ. եւ կամ յանհնարս մտեալ. ...
ἁμήχανος, χαλεπός. impossibilis, difficilis. Ուր չիք ճար. անհնար անհնարին. դժուարին եւ անվրէպ. ջարէսիզ. պ. նաջար.
inability, incapacity.
· Calfa
Անճարութիւն. անհնարութիւն. անհրաժեշտ վիճակ.
Յանճարակութենէ (տպ. յանճարութենէ) կապանացն այլ ինչ ոչ կարաց, բայց զայս՝ զի զլեզուն ծամեաց եւ եթուք յերեսս պոռնկին. (Վրք. հց. ՟Ե։)
cf. Անճարակութիւն.
· Calfa
Անհնարութիւն. անհնարին իրք.
Ամենաբուժ հնար անճարութեան. (Նար. ՟Ի՟Գ։)
Զամենայն անճարութիւն եւ զտարակոյս մտաց քոց լուծանէ. (Լմբ. սղ.։)
without posterity;
— առնել cf. Անճիտեմ.
· Calfa
Զի բնաւին անզարմ եւ անճետս թողցէ. (Մագ. ՟Լ՟Գ։)
inextricable.
· Calfa
Որոգայթ կամ տագնապ անճողոպրելի։ Սաստկութեանց մասանց անճողոպրելեաց. (Նար. ՟Ա. ՟Խ. ՟Հ՟Թ։)
Որպէս ի մէջ պատերազմի ըմբռնեալ՝ անճողոպրելի ամենայն ուստեք է տեսանել. (Ածաբ. Ժող.։)
Անճողոպրելի վիշտք զկանայսն պաշարէին. (Ոսկ. ՟ժ. կուս.։)
immortal.
· Calfa
Անմահիւն անմահանայք. (Խոսր. պտրգ.։)
Զբեկումն առիւծուն անմահ, այս ինքն սատանայի. (Եղիշ. դտ.։)
Լայնաբար առեալ, կամ իբր անմահական.
Կենացն անմահից։ Բարեօք անմահիւք։ (Անմահ տանջանօք. Յճխ.։)
ἁθάνατος. immortalis, ἁκήρατος. incorruptus. Որում ոչ տիրէ մահ. որ ոչն մեռանի. միշտ կենդանի. մշտնջենաւոր. տիրապէս ասի զԱստուծոյ, եւ զհոգւոյ, եւ լայնաբար զայլոց իրաց՝ որ են մշտատեւ, անեղծ, անանց, մնացական. էօլմէզ. պագը.
immortal;
— ճաշակ, ambrosia.
· Calfa
Քերթողահայրն ասէ, մեռաւ անմահականն՝ տակաւին անմահ ի մեռելութեան մնալով. (Սանահն.։)
Յանմահականն վիճակ։ Փրկութեամբ անմահականաւ։ Անմահականացն վեհից, կամ ահեղից. (Նար.։)
Ի փափկութեան ագին դրախտին՝ յանմահական եւ յերկնային. (Յիսուս որդի.։)
that does not taste death, immortal;
that has a foretaste of immortality.
· Calfa
Անմահաճաշակ պտղոյն (ծառոյն կենաց). (Պիտ.։)
cf. Անմահաբեր.
· Calfa
Կեանք անմահարար մահկանացու բնութեանս։ Անմահարար բաժակ։ Աղբերացն անապական, որ յետ մահուն անմահարար։ Անմահարար քո մեռելութեամբ. (Շար.։)
Անմահարար եթող արժանաւոր յիշելոց արուեստ. (Պիտ.։)
to immortalize, to eternize.
· Calfa
Զպատուիրանապահսն անմահացուցանէ յիւր Աստուածութիւնն, եւ զմեղաւորսն անմահացուսցէ ի տանջանսն յաւիտենից. (Ագաթ.։)
Յիջանելն ի Յորդանան՝ անմահացոյց զջուրսն. (ՃՃ.) այս ինքն սրբեաց, եւ արար առողջարար հոգւոյ։
ἁθανατίζω. immortalem reddo. Անմահ առնել. տալ անմահանալ.
that immortalizes.
· Calfa
Անմահացուցիչ դեղ, կամ մանանայ, պատուիրան, պտուղ, բաժակ. (Նար. ՟Ժ՟Ա. ՟Լ՟Գ. ՟Կ՟Ը։ Լաստ. ՟Ի՟Բ.) (Տօնակ.։)
immortality.
· Calfa
Որ միայն ունիս զանեղութիւն եւ զանմահութիւն։ Անմահութեանց տուող Քրիստոս։ Աղբիւր կենաց եւ անմահութեան. եւ այլն. (Շար.։)
ἁθανασία. immortalitas. Անմահ գոլ. մշտնջենաւոր կենդանութիւն, սեպհական Աստուծոյ, սեպհականեալ հոգւոց, եւ խոստացեալ մարմնոց ի յարութեան. եւ անկորուստ տեւողութիւն իրաց. եօլմէզլիք. (Տե՛ս Իմաստ. ՟Գ. 4։ ՟Դ. 1։ ՟Ը. 13. 17։ ՟Ժ՟Ե. 3։ ՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Ե. 53. 54։ ՟Ա. Տիմ. ՟Զ. 16։)
motherless.
· Calfa
Որպէս գոյացեալ յերկրի առանց մօր, զոր օրինակ եղեն Ադամ եւ Եւայ այլեւայլ օրինակաւ.
Որպէս այն՝ որոյ չյիշատակին ի գիրս հայրն եւ մայրն. այն է Մելքիսեդեկ. անասըզ.
ասի նմանութեամբ՝ ԿՈյս անուանեալ թիւն եօթներորդ, որպէս եւ մին. եւս եւ իմաստութիւնն հոգեւոր որպէս ուսումն առանց վարդապետի, եւ բոյս ինքնածին առանց մշակելոյ.
Է սա (եօթներեակն), որ ի թիւսն կոյս է, անմայրն բնութիւն։ Պիւթագորեանքն մշտնջենաւորակուսին եւ անմօրն միակի նմանեցուցանեն զեօթներեակն։ Ինքնուսումնակի մայր՝ անմայր իմաստութիւն է. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. այլաբ. եւ լին։)
ἁμήτωρ. matris expers, sine matre natus. Ոյր չիք մայր. որպէս ծնեալն ի հօրէ ըստ Աստուածութեան նախայաւիտեան Բանն.
without share or portion, that does not participate;
bereft, destitute;
— լինել, to be destitute, to be bereft;
— առնել, to deprive.
· Calfa
Ի պարսաւանաց ոչ ամենեւին անմասն. (Պրպմ. լ.։)
Յամենայն զգայական կենաց անմասք են վարուք. (Նիւս. երգ.։)
(հանդերձ խնդրով). ἅμειρος, ἁμέτοχος. expers, carens, non particeps. Ոչ մասնակից. անկցորդ. անբաժ. հեռի. առանց. ազատ. անընդունակ. զրկեալ. լագասըզ. մահրում.
inaccessible, unapproachable.
· Calfa
Բնակեալ ի լոյս անմատոյց. (՟Ա. Տիմ. ՟Զ. 15։)
Անսկզբնական զօրութիւնն անմատոյց յումեքէ. (Ագաթ.։)
Անմատչելի. անհպելի. անմերձենալի. ἁπρόσιτος, ἅδυτος. inaccessus.
Յանմատուցից մթից դժոխոց. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 13.) (ա՛յլ յն. ἁδύνατος անհնարին։)
uninhabited;
uninhabitable, desert, unfrequented, lonely.
· Calfa
ἁοίκητος. inabitabilis, ἁπάνθρωπος, hominum frequentia carens, ἕρημος, desertus, desolatus. Ուր ոչ գոյ մարդ. թափուր ի մարդոյ. անբնակ. ամայի. աւերակ. վիրան. խարապ.
Ամենայն աշխարհն անմարդ է. (Ուռհ. ստեպ։)
Մնաց պարարտ երկիրն իսրայելի անմարդ. (Լծ. նար.։)
Որ սատանայի երկրպագէ, ո՛չ մարդ, այլ անմարդ արժան է կոչել. (Աթան. ՟Ը։)
ἁνάνθρωπος. inhumanus. իբր Անմարդի, տմարդի. ոչ գրելի ի համար մարդկան. վատատոհմիկ, եւ անագորոյն.
more or very inhuman, — fierce, — unkind.
· Calfa
ἁνανθρωπότερος. inhumanior. Առաւել անմարդի. յոյժ տմարդի. անմարդասէր. անագորոյն.
to depopulate, to dispeople, to desolate.
· Calfa
Անմարդ առնել. անմարդաբնակ եւ անշէն կացուցանել.
Սրով եւ գերութեամբ անմարդացոյց զգաւառն։ Անմարդացուցանել խոստանայր զաշխարհն ամենայն. (Ասող. ՟Գ. 14. եւ 19։)
inhuman;
unkind, uncivil, brutal;
desert, uninhabited;
— կացուցանել, յ— դնել, to unman, to divest of humanity;
to depopulate.
· Calfa
cf. ԱՆՄԱՐԴ ըստ ՟Ա նշ. այսինքն Անմարդաբնակ.
Անմարդի զերուսաղէմ հրէից կացուցանել. յն. գերեզմանատեղի. (՟Բ. Մակ. ՟Թ. 4. 14։)
Ուր ոչ գոյ մարդ յանապատ յանմարդի. (Յոբ. ՟Լ՟Ը. 26։)
Անմարդի զբոլորն ցանկալի թողուլ բնակութիւնս. (Պիտ.։)
Անմարդի եւ թափուր յամենայն բնակչաց իւրոց կացուցանէին. (Բուզ. ՟Դ. 54։)
Ոչ իբրեւ զանմարդիս հատանէին զվճիռ մահուն. (Անան. ի յովնան.։)
Եւս եւ Անարի. կնամարդի. ἅνανδρος. effeminatus.
Քանզի անմարդիքն են, վաղվաղակի մատնի քաղաքն ի պարտութիւն. (Ոսկ. ես. ՟Գ.) ըստ ա՛յլ յն. αὕτανδρος. իւրովք արամբք. իբր անօգնական յայլոց ի մարդկանէ. որ հայի ի ՟Ա նշ։
depopulation;
inhumanity, barbarity;
incivility, brutality.
· Calfa
Ի գազանաբարոյ անմարդասիրութենէ դատաւորին. (ՃՃ. եւ այլն։)
Հանգեաւ երկիրն ի շաբաթս զամենայն աւուրս անմարդութեան. (Մծբ. ՟Ժ՟Ը։)
impossible;
very difficult;
indecent, unseemly;
— է, it is not fit;
it is impossible.
· Calfa
Անմարթ է առն հրէի հպել կամ մերձենալ առ այլազգի. (Գծ. ՟Ժ. 28։ Մի՛ երեւեսցի քեզ ասացեալս անմարթ. Պրպմ. ձ։)
եւ դիմազ. ἁθέιτον nefas Անպատեհ. եւ Անհնարին. չէ՛ օրէն. չէ մարթ. ճայիզսիզ. գապիլսիզ.
incorporeal, immaterial.
· Calfa
Անմարմինն մարմնանայ, բանն թանձրանայ. (Ածաբ. ծն.։)
Հրեշտակք, եւ դեւք, եւ ոգիք մարդկան՝ անմարմինք են։ Որ ինչ անմարմին է, նա պարզ բնութիւն է. (Եզնիկ.։)
Անմարթ է կապեցելոյ ի մարմին՝ զանմարմնոյ բնութեան զչափ իմանալ. (Լմբ. սղ.։)
Անմարմինք ի մարմնի ցուցան։ Անմարմին պարունակօղ բանի. (Շար.։)
Ուսունաբար Անմարմին ասին՝ զոր ինչ լինի վերացուցանել մտօք ի նիւթոյ.
Սեռք անմարմինք են՝ ընդհանուր գոլով։ Յայտ է թէ անմարմին են (ընդհանուրք ամենայն). ուստի յայտ եղեւ, թէ՝ եւ բաղազանութիւնքն անմարմինք են. (Անձ. պորփ։)
իբր Առանց մարմնոյ. անմարմնապէս.
Սատանայ վիշապ կերպարանի անմարմին, եւ մարմնապէս. (Լմբ. սղ.։)
ἁσώματος, ἅσωμος. incorporeus, ἅσαρκος, carnis expers. Որ չունի զմարմին, զմիս, եւ զնիւթ. հոգեղէն. աննիւթ. իմանալի. թէնսիզ, պիլա ճէսէտ.
incorporality.
· Calfa
Անբաժանութիւնն ի վեր է քան զամենայն անմարմնութիւն։ Միութիւն կոչէ զէութեանցն նոցա պարզութիւնս եւ անմարմնութիւնս եւ աննիւթութիւնս. (Մաքս. ի դիոն.։)
Առաքինութիւնն ի մարմնի անմարմնութիւն գործէ. (Տօնակ.։)
Ոչ Փոխելով զմարմինն յանմարմնութիւն։ Անդ յանմարմնութեան, աստ ի մարմնաւորութեան. (Յհ. իմ. երեւ.։ եւ Սարկ. հանգ.։ եւս եւ Շ. թղթ.։) (Լմբ. սղ.։)
impregnable, invincible
· Calfa
ԱՆՄԱՐՏ ԱՆՄԱՐՏԱԿԱՆ. ἅμαχος. inexpugnabilis. Ուր չկայցէ մարտ. ճէնկսիզ. եւ որում չկարէ մարտն ստնանել. անմարտնչելի. անյաղթելի. անպարտելի. գարշը գօնմազ, ալթ օլմազ.
Անմարտ եւ անարգել է։ Տեսանե՞ս զանմարտ զօրութիւնն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 20։ ՟Բ. 8։)
cf. Անմարտ.
· Calfa
Զամենայն պահպանել անմատնչելիս եւ անպատերազմելիս. (Դիոն. ածայ. ՟Ը։)
Անմարտնչելի ամուր, կամ պարիսպ. ահան, կամ ակատ, կամ թշնամի. (Յհ. կթ.։ Խոսր.։ ՟Ի՟Ե։ Ճ. ՟Ա.։)
ԱՆՄԱՐՏՆՉԵԼԻ որ եւ ԱՆՄԱՐՏ. ἅμαχος, ἁκαταγώνιστος. inexpugnabilis, insuperabilis. Անյաղթելի. անկռուելի. անվանելի. անառիկ.
impure, filthy, indecent, obscene, vile.
· Calfa
ἁκάθαρτος, ἁκαθάρτης. immundus, impurus. Ոչ մաքուր. անսուրբ՝ ըստ օրինաց կամ ըստ վարուց. աղտեղի. պիղծ. փիծ. աղտոտ. նափաք. մուրտար.
Ոչ մտանէր անմաքուր ոչ անդր յամենայն իրս. (՟Բ. Մնաց. ՟Ի՟Գ. 19։)
Անմաքուր էր ի բնական ի լուսափայլ մաքրութենէ. (Լմբ. պտրգ.։)
Չեւ սրբեալ ի նշանաց դիւահարութեան. չեւ զերծեալ իսպառ ի լլկանաց այսոյն պղծոյ. այսահար.
cf. Անմաքուր.
· Calfa
Բանականս անմաքրական. (Նար. ՟Ի՟Բ։)
Անմաքրական ստեւովն ծածկեալ ըստ տխրագոյն զգեստու նախահօրն. (Շար.։)
impurely, indecently.
· Calfa
Անմաքրապէս պատուել, կամ մերձենալ ի սրբութիւն, կամ համբառնալ զձեռս, կամ ի բաց մերկանալ զօծութիւն. (ՃՃ.։ Շար.։ Նար. ՟Է. եւ ՟Ղ՟Գ։)
that does not love purity, uncleanly, filthy, indecent.
· Calfa
Ըստ ձերում անմաքրասէր օրինացդ. (Խոր. ՟Գ. 64։)
impurity, uncleanness, filthiness, indecency.
· Calfa
ἁκαθαρσία. immundities, impritas. Անսրբութիւն. պղծութիւն. աղտեղութիւն. աղտոտութիւն. աղտ. նափաքլըգ. մուրտարլըգ.
vile, abject, degraded.
· Calfa
ἅδοξος. inglorius. Ոչ մեծարեալ, անպատիւ. անարգ. անփառ.
Անմեծար հայր ամենայնիւ, եթէ ոչ զբանն ունիցի ինքեան զօրութիւն. (Նար. ՟Լ՟Դ։)
who desires not honour or preferment.
· Calfa
Ոչ մեծարգի. նուաստ. անշուք. անփառունակ. որպէս յն. անպատուասէր. ἁφιλότιμος.
not clear, indistinct, not evident, not explicit, not plain;
indivisible.
· Calfa
Ո՛չ մեկին. Չմեկնեալ. իբր Անբաժան. անանջատ. եւ Անբացայայտ.
inseparable, indivisible;
inexplicable, inexpressible.
· Calfa
Անմեկնելւոյ եւ անբաւ կենաց. (Մաքս. ի դիոն.։)
Եւ Անթարգմանելի՛ անպատմելի. ըստ յն. նաեւ Անբերելի.
Անմեկնելի տանջանացն համբերել։ Այս քան զայն ծածուկ էր, եւ անմեկնելի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 39. 45։)
Մարտքն եւ թշնամանքն անմեկնելի այն էին, որ ասաց, եդից թշնամութիւն ի մէջ քո եւ այլն. (Համամ առակ.։)
ἁχώριστος, ἁδιάστατος, ἁπαράλλακτος. non disjunctus, inseparabilis, immutabilis. Անբաժանելի. անանջատ. ոչ հեռի. եւ Անփոփոխ.
impeccable;
innocent;
harmless, silly;
— կացուցանել, to acquit.
· Calfa
ԱՆՄԵՂ, ԱՆՄԵՂՍ. անմեղութեամբ, առանց յանցանաց. յանպարտս. եւ պարզմտութեամբ.
Ոչ կարացաք անմեղ գնալ. (Լմբ. սղ. ՟Ի՟Դ։)
Անմեղս ընթանայ. (Նար. ՟Հ՟Ե։)
Եւ Անպարտ. անարատ. անվնաս. ἁθῷος, ἁναίτιος. nnocens, insons. սուչսուզ. տե՛ս (Երեմ. ՟Բ. 34. 35։ ՟Ժ՟Թ. 4։ Դան. ՟Ժ՟Գ. 53։ Մտթ. ՟Ժ՟Բ. 5։)
ἁναμάρτητος. peccati expers. Անբաժ եւ ազատ ի մեղաց, արդար. մեղք չունեցող. կիւնահսըզ. տե՛ս (Օր. ՟Ի՟Դ. 19։ ՟Բ. Մակ. ՟Ը. 4։ Յոբ. ՟Լ՟Զ. 6։)
excusable, pardonable
· Calfa
Որ բնութեան հետեւի եւ գործէ, անմեղադրելի է. (Շ. ամենայն չար.։)
ἁνυπαίτιος. inculpatus, inculpabilis. Որ չէ արժանի մեղադրութեան. անստգտանելի. անպարտ. անանգոսնելի. անպարսաւ. մազուր օլաճագ.
excuse, apology.
· Calfa
Ոչ գոլն մեղադրելի. ազատութիւն ի ստգտանաց։
impeccable;
innocent.
· Calfa
ԱՆՄԵՂԱՆՉԱԿԱՆ ԱՆՄԵՂԱՆՉԵԼԻ. Որ ոչ մեղանչէ ումեք. անվնաս.
Որպէս ի թիւնաւորաց՝ անմեղանչականն. (Յճխ. ՟Դ։)
Իմում ծառայից անմեղանչելիք մնան. (Արշ.։)
to acquit, to declare innocent, to clear.
· Calfa
Անմեղ կացուցանել. տալ անմեղանալ.
innocence;
impeccability.
· Calfa
Զբոլոր յանցանս շնորհեսցէ քել յանմեղութիւն. այսինքն մինչեւ իսպառ անմեղ գտանիլ կամ արդարանալ. (Եղիշ. հայր մեր.։)
Անմեղութեամբ, ոչ գիտացեալ զերկդիմի միտս թագաւորին, խաղացին գնացին. (Եղիշ. ՟Դ։)
ἁκακία, ἁναμαρτησία. innocentia, probitas. Չունելն զմեղս. անարատութիւն ի մեղաց. կիւնահսըզլըգ. տե՛ս (Յոբ. ՟Բ. 3։ ՟Ի՟Է. 5։ ՟Լ՟Ա. 6։ Սղմ. ՟Հ՟Է. 72։)