Definitions containing the research ներքին : 296 results

Պատուասիրապէս

adv.

cf. Պատուասիրաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Պատուասիրապէս յինքն ածէր յանձան ձէր զներքինապետն. (Յհ. կթ.։)


Պար, ու, ուց

s.

dancing, dance;
ball;
ballet;
choir, chorus;
company, assembly, circle;
troop, band;
herd, drove, flock;
— աստեղաց, chorus of the stars;
cf. Ատամն, cf. Մեղու;
— առնուլ, to dance;
to surround, to encompass, to encircle;
— առնուլ, գալ, յօրինել, խմբել, —ս բոլորել, տալ or պարել, ի — անցանել, to dance, to leap, to hop, to jump;
to caracole;
— արկանել, to surround, to environ;
—ս տալ, to gather together.

· Calfa


Պարանոց, աց

s.

neck;
throat;
— ծովու, isthmus;
strait;
— սրուակաց, neck;
cf. Զոյգ;
անականել զ—աւ or ի վերայ —ի ուրուք, to fall upon the neck of;
գնալ ի բարձր —, to walk proudly or majestically, to strut;
կորացուցանել, դարձուցանել զ—, to take to flight, to flee, to run away.

· Calfa


Կամար, աց

s. phys.

vault, arch, arcade;
porch, portico;
girdle, belt;
soundwave;
— սրոյ, baldric, sword-belt;
— յաղթութեան, triumphal arch;
կապուտակային —, the arch, vault or canopy of heaven, the vaulted sky.

· Calfa

NBHL (1)

Կամար սեանց։ Զօդեալ կամարքն հանդէպ միմեանց։ Զկամար աթոռոցն, ուր դատէր ի կամարի ատենին։ Զներքին կամարաց տան տեառն։ Առ կամարաւ։ Անկեանց եւ կամարաց։ Զկամարօք դրան, եւ այլն, (Գ. Թագ. Ա. Մնաց.։ Եզեկ. Խ։)


Կասի, սեայ

s.

cinnamon;
cf. Կակժիրակ.

· Calfa

NBHL (1)

ԿԱՍԻ ԿԱՍԻԱ. Նոյն եւ յն. լտ. κασία, κασσία casia, cassia. եբր. գէծիա, եւ ֆաննակ (իբր փիւնիկեան). իտ. canella. ռմկ. տարչին. որ եւ ԴԱՐԵՃԵՆԻԿ, ԿԱՍԻՄՈՆ. Բոյս եւ ներքին կեղեւ նորա բարակ՝ անուշահոտ, ի կարգի համեմից եւ խնկոց. լինի յեթէովպիա, եւ յարաբիա, ի դաշտին Կիննամայ. վասն որոյ եւ Կինամոմոն ասի.


Կասիա, այի

cf. Կասի.

· Calfa

NBHL (1)

ԿԱՍԻ ԿԱՍԻԱ. Նոյն եւ յն. լտ. κασία, κασσία casia, cassia. եբր. գէծիա, եւ ֆաննակ (իբր փիւնիկեան). իտ. canella. ռմկ. տարչին. որ եւ ԴԱՐԵՃԵՆԻԿ, ԿԱՍԻՄՈՆ. Բոյս եւ ներքին կեղեւ նորա բարակ՝ անուշահոտ, ի կարգի համեմից եւ խնկոց. լինի յեթէովպիա, եւ յարաբիա, ի դաշտին Կիննամայ. վասն որոյ եւ Կինամոմոն ասի.


Կատարեալ

adj. gr. fig.

perfect, accomplished, finished, consummated, complete, entire;
preterite, past tense;
այր —, man of ripe years, grown up;
perfect man;
— աւուրբք, advanced in years, old, aged;
decrepit, worn out with age;
լինել եւ եւս —, to improve;
տալ իշխանութիւն, to empower, to give full powers to.

· Calfa

NBHL (1)

Եղերուք դուք կատարեալք, որպԷս եւ հայրն ձեր երկնաւոր կատարեալ է։ Եթէ կամիս կատարեալ լինել։ Զիմաստութիւն խօսիմք ընդ կատարեալս։ Այր կատարեալ։ Կատարելոցն է հաստատուն կերակուր։ Ոչխար կատարեալ։ Կամքն աստուծոյ կամ պարգեւք կամ սԷր կամ գործ կամ ատԵլութիւն կատարեալ. եւ այլն։ Զի եթԷ առն կատարելոյ (եւ ոչ ներքինւոյ) կին էր, ապա ոչ այնպԷս ի վԷգ գայր ընդ յովսեփու. (Կիւրղ. ծն.։)


Պալատ, ի

cf. Պալատն.

· Calfa


Պալատն, տան, տանք

s.

palace, hall;
court;
hotel.

· Calfa


Պահպանապետ

cf. Պահապանապետ.

· Calfa

NBHL (1)

Երկու ներքինիք արքային՝ որ պահպանապետքն էին մարդկանն. (Եսթ. ՟Բ. 21։)


Պաշտօնեայ, էի, ից

s. adj.

clerk, official, minister;
servant, domestic, waiter, valet;
administrator, officiating, deacon;
religious, pious;
— արդարութեան, Minister of Justice;
cf. Պաշտօն;
cf. Պատերազմ;
— աստուածային վրէժխնդրութեան, instrument of divine vengeance;
—ք, Therapeutae, servants of God;
—ք արքունեաց, courtiers.

· Calfa

NBHL (1)

Ասէ ցեօթանեքին ներքինիս ցպաշտօնեայս իւր։


Սենեակ, նեկաց

s. fig.

chamber;
cabinet, closet;
cf. Հարսն;
concubine;
— միանձանց, cell;
— հարսին, nuptial bed, thalamus;
— ուսման, study.

· Calfa

NBHL (1)

(որպէս թէ քնեակ, քնարան). κοιτών cubiculum παστοφόρον , ταμεῖον, ταμιεῖον, ζάκχων cella, promptuarium ἅντρον antrum γυναικωνίτις mulierum conclave. Օթարան առանձնութեան. խուց. ներքին բնակարան. սրսկապան. որ եւ ՍԵՆԵԱԿ ԱՆԿՈՂՆՈՑ. ԿԱՆԱՆՈՑ. եւ Շտեմարան. մթերք. գանձարան. Տես (Ել. ՟Ը. 3։ Դտ. ՟Գ. 24։ ՟Բ. ՟Թագ. ՟Ժ՟Գ. 10։ եւ Ծն. ՟Խ՟Գ. 3։ Երգ. ՟Ա. 3։ ՟Գ. 4։ Տոբ. ՟Է. 17։ Մտթ. ՟Ղ. 6. եւ այլն։)


Սենեկապան, աց

s.

chamberlain.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԵՆԵԿԱՊԱՆ ՍԵՆԵԿԱՊԵՏ. σωματοφύλαξ corporis custos, satelles ὀ ἑπὶ τοῦ κοιτώνος qui est super cubiculum. պահապան եւ պէտ սենեկի, ներքին սպասաւոր արքայի կամ մեծամեծաց. ըստ յն. ասի որ ի վերայ սենեկաց, որ ի վերայ ամենայն իրաց, եւ մարմնապահ, կամ թիկնապահ.


Սենեկապետ, աց

s.

Lord High Chamberlain.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԵՆԵԿԱՊԱՆ ՍԵՆԵԿԱՊԵՏ. σωματοφύλαξ corporis custos, satelles ὀ ἑπὶ τοῦ κοιτώνος qui est super cubiculum. պահապան եւ պէտ սենեկի, ներքին սպասաւոր արքայի կամ մեծամեծաց. ըստ յն. ասի որ ի վերայ սենեկաց, որ ի վերայ ամենայն իրաց, եւ մարմնապահ, կամ թիկնապահ.


Սեռանամ

vn.

become genus.

· Calfa

NBHL (1)

Միջին տեսակն ի վերնագոյնսն տեսականայ, եւ ի ներքինսն սեռանայ. (Տօնակ.։)


Սերական, ի, աց

adj. gr. s.

genital;
prolific;
generic, sexual;
genitive;
— or —ք, the sex, the genitals;
ի բաց հատանել զ—ս, to castrate, to geld.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանկացան փոփոխման ի կանայս, եւ զսերականս եւս ի բաց հատին։ Որպէս որք խզենն (այսինքն ներքինացուցանեն)՝ բառնալով զսերականն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ Վրդն. ել.։)


Պէտ

cf. Պէտք;
— առնել, to take care, to care, to do the needful or necessary;
— լինել, to be necessary;
ո եւ — whoever, whosoever;
որչափ —, as much as you will or wish;
v. imp. — է, it must be, it is necessary;
չէ —, it need not be, it is unnecessary;
չեն ինչ ինձ — աղօթք, I do not want prayers;
ինձ ոչ է — զայնմանէ, I care not about.

· Calfa

NBHL (1)

Զնոսա (զարտաքին զոհս) ո՛ եւ պէտ իսկ ոք կարէ մատուցանել, եւ զսոսա (զներքինս) սակաւք.որչափ քան զոչխար լաւ է մարդ, նոյնչափ քան զնա այս պատարագ. (Ոսկ. եբր. ՟Ժ՟Ա։)


Պիտիմ

v. imp. one must, it is necessary;
սակաւիկ ինչ պիտեցաւ, it was within a hair's breadth of.

· Calfa

NBHL (1)

Լսելիք ներքինքն պիտին. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1. 16։)


Ջոկ, ոց, ից

s.

cf. Ջոլիր;
split hair;
— առ —, cf. Ջոլրաբար;
—ս առնել, to make a distinction or difference;
to sow division.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմութիւնք ներքինեաց, եւ ջոկք ստորակայից։ Ուրացողացն ջոկոյ։ Հացկատակացն ջոկն։ Ջոկս ծառայից եւ ընդոծնաց. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 27։ Փարպ.։ Մանդ. պհ.։)


Սրահ, ից

s.

drawing-room, hall, saloon;
curtain;
church-porch, portico, court;
corridor.

· Calfa

NBHL (1)

Արասցե՛ս սրահ ի խորանին ի կողմ հարաւոյ, եւ զառագաստ սրահին ի բեհեզոյ մանելոյ։ Շինեաց զսրահն ներքին երեքկարգեանս յանտաշից։ Սրահ մի կամարակապ։ Ի սրահին մեծի։ Ի սրահին միջնում։ Իբրեւ եղեւ միջամուտ սրահիցն, զդրունսն առին զարտաքինս։ Ի պարտէզս եւ ի սրահս իւրեանց։ ժողովեցան ի սրահ քահանայապետին.եւ այլն։


Վիշապամարդ

s.

half-dragon-half-man.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ներքին եթովպիա են ասեն վիշապամարտք եւ այծամարդք. (Վրդն. ծն.։)


Վիշապամարտ

adj.

fighting with a dragon.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ներքին եթովպիա են ասեն վիշապամարտք եւ այծամարդք. (Վրդն. ծն.։)


Վիրապ, աց

s.

oubliette, dungeon of death;
խոր —, deep dungeon, profound gulf, bottomless pit.

· Calfa

NBHL (1)

Իջուցանել զնա ի վիրապն ներքին։ Ի բանտի ի խոր վիրապին. (Ագաթ.։)


Վտաւակ, աց

s.

under waistcoat, shift, shirt;
petticoat.

· Calfa

NBHL (1)

ὐποδύτης subucula, tunica. եւ παρωμίς humerale. (լծ. թ. տիւվաճ, եւ տիւվագ ). Ներքնակ. ներքին հանդերձ ընդ վերարկուաւ եւ ընդ վակասիւ. պարեգօտ. պատմուճան. եւ Ո՛ր եւ է զգեստ. եւս եւ Ուսանոց, վակաս.


Վրանայարկ

s.

the inmost division or room in a tent.

· Calfa

NBHL (1)

Յարկ կամ բնակարան վրանի. ներքսակողմն կամ ներքին սենեակն վրանի.


Տաճար, աց

s.

temple, fane, church;
palace, court, hotel;
banqueting-hall;
banquet, feast;
— խորհրդոյ, council-hall, House of Parliament.

· Calfa

NBHL (1)

Երկիրպագից ի տաճար սուրբ քո։ Ի տաճարէ սրբոյ իւրմէ։ Տաճար տեառն։ Տաճարն ներքին։ Փախստեայ անկանել ի տաճար անդր յերուսաղէմ.եւ այլն։


Ստիպեմ, եցի

va.

to press, to constrain, to oblige, to force, to necessitate, to pursue closely;
to solicit, to urge, to hasten, to hurry, to expediate.

· Calfa

NBHL (1)

Ստիպեցի՛ր յամենայն զօրութենէ քումմէ, եւ ճգնեա՛ց, որպէս զի ամենայն գործ ներքին մարդոյն աստուածային եղիցի. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Բ։)


Ստոր

s.

bottom, the under or lower part;
ի —, under, underneath, below;
ի —է, from under, from below or beneath;
downwards;
ի ստորեւ, ի ստորէ, cf. Ստոր.

· Calfa

NBHL (1)

նխ. (իբր ըստ որմէ. այսինքն յետ որոյ ըստ կարգի. ի ներքոյ. ի վայր. լծ. յն. κατά քադա՛, ըստ. եւ κάτω , ի ստոր) Ներքին, եւ ներքին վայր. վայրագոյն. ի վայր. ի ներքոյ. ընդ իւիք. առընթեր. ենթ. եւ Հուպ. որպէս յն. լտ. ὐπό sub, post, juxta. վար, վարը, տակը.


Ստորակայ, ից

adj.

subaltern, inferior, subject, subordinate, serving;
sublunary, terrestrial.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմութիւնք ներքինեաց, եւ ջոկք ստորակայից. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 27։)


Ստորակայութիւն, ութեան

s.

submission, subjection, subordination.

· Calfa

NBHL (1)

Ստորակայութեամբ լուսինն, առ ներքինս ազգակցաբար եւ այլն. (Անյաղթ բարձր.։)


Ստորային

adj.

inferior;
terrestrial, mundane;
—ք, terrestrials, mortals, mankind.

· Calfa

NBHL (1)

κατώτερος inferior. Ստորնային. ստորին. ներքին. երկրաւոր.


Ստորասուզական, ի, աց

adj.

liable to submersion.

· Calfa

NBHL (2)

Զստորասոյզսն ընձեռելով եւ զերկրի ներքին ալսն՝ թաքիցեն. (Փիլ. բագն.։)

ՍՏՈՐԱՍՈՅԶ ՍՏՈՐԱՍՈՒԶԱԿԱՆ. καταδύνων qui, quod subit, latitans եւ κατάδυσις recessus, latibulum. Սուզեալ կամ սուզիչ ի ստորս՝ ի խորս. յոգն. Սոյզք ստորինք. ներքին խորշք.


Ստորին, րնոյ, րնոց

adj. s. inferior, low;
lower part or end, bottom;
subterranean;
tartarus, hell;
— հայք, Lower Armenia;
— ասորիք, Coelesyria;
—ք երկրի, bowels of the earth;
ի —ս մտանել, to set, to go down, to disappear.

· Calfa

NBHL (2)

Ստորինն՝ ներքին է. եւ որպէս մարմնովն ի գերեզման էջ ըստ այլոց մարմնոց, նոյնպէս եւ ոգւովն առ այլոցն մեռելոց ոգիս չոգաւ. (ոսր. պտրգ.։)

ὀ, ἠ, τὸ κάτω, κατώτατω, κατώτερος, -ρα, -ρον inferior, sublunaris, subterraneus. Որ ինչ է ի ստոր. ստորային. ներքին. խոնարհագոյն. վարի, տակի.


Ստորնագոյն

adj.

lower, lowest.

· Calfa

NBHL (1)

ὐποκάτω, κατώτερος inferior, infimus. Կարի ստորին, կամ ներքին. վայրագոյն.


Ստորնակ, աց

s.

under garment.

· Calfa

NBHL (1)

ὐποδύτης subucula, tunica. Վտաւակ. ստորին պատմուճան. ներքին հանդերձ. շապիկ. բաճկոն.


Ստորնական, ի, աց

cf. Ստորնային.

· Calfa

NBHL (1)

Ստորին. ստորնային. ստորային. ներքին. որ ինչ է ի ներքոյ երկնից. երկրաւոր. հողեղէն. եւ Ստորերկրեայ. խորին. անդնդական.


Սանդարամետ, ից, աց

cf. Սանդարամետք;
cf. Սանդարամետային.

· Calfa

NBHL (1)

Իջին գիտունք ի ներքին սանդարամետս երկրի. (Եփր. թագ.։)


Սոսորդ, ի, ոյ

s.

throat, gullet, gorge;
uvula.

· Calfa

NBHL (1)

ՍՈՍՈՐԴ. գրի եւ ՍՈՍՈՐ, ՍՈՍՐ. ἁνθερεών mentum եւ γαργαρέων avola σωλήν canalis, tubus, fistula. Կողկողիթ. կզակք, ներքոյ եւ ներքինք պարանոցի. խռչափող, շնչափող. եւ Լեզուակ.


Սուգ, սգոյ

s.

mourning;
grief, sorrow, affliction, weeping, sadness;
աւուրք սգոյ, time of mourning;
հանդերձ սգոյ, mourning clothes;
— առնուլ, ունել, to go into mourning, to wear mourning, cf. Սգամ;
to be sunk in grief, to be desolate, afflicted;
ի — մտանել, լինել, նստիլ, to be in mourning;
— զգենուլ, to put on mourning, to be clad in mourning;
թողուլ զ—, to leave off mourning, to go out of mourning;
— առնուլ ի վերայ ուրուք, to mourn for, to weep over, to bewail;
ի — համակեալ կալ ընդ, to be inconsolable for;
ի — դառնութեան ընկղմեալ կայր, he gave himself up to bitter grief;
cf. Ընկղմիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյն եւ պ. սուք, սուկ. πένθος, luctus. Տխրութիւն ներքին եւ արտաքին. արտաքին նշանակք ներքին ցաւոյ. կոծ ողբումն. լալիւն. աշխար. եաս.


*Շլնետակ

s.

under part of the chin.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ ռմկ. Ստորին կամ ներքին կողմն պարանոցի. կերտան.


Տանջանք, նաց

s.

torment, torture, punishment, suffering, pain, plague, grief;
—նս ածել ի վերայ or արկանել զգլխով ուրուք, cf. Տանջեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զանանցական վրէժս տանջանաց յանշէջ հուր գեհենին։ Մեքենայք հարուածոց տանջանաց։ Վերինք եւ ներքինք եղեն մեզ գործիք տանջանաց. (Եղիշ.։)


Տապ, ոյ, ով

s.

heat, ardour, warmth, solar heat;
inflammation;
over-excitement;
foaming or frothing of the sea, storm.

· Calfa

NBHL (1)

θέρμη, θερμότης, τὸ θερμόν calor, caliditas πύρωσις, καῦμα, κατακαύμα combustio, ardor. պ. դապ, թապ, թէվ, դէֆդ, դէֆս. Ջերմութիւն՝ արտաքին կամ ներքին. տաքութիւն.


Ընկոյզ, կուզից

s.

walnut;
— մշկահոտ, nutmeg;
— հնդկաց, cocoa-nut;
— արքայական, the finest quality of -;
— ործացուցիչ, nux vomica;
կեղեւ ընկուզի, nut-shell;
cf. Կորճ, cf. Փեճեկ;
կանանչ կեղեւ ընկուզի, green husk of -;
cf. Կղեղ, cf. Ոզոխ;
(ներքին) մաշկ ընկուզի, epidermis or brown cuticle of -;
cf. Պոպոկ, cf. Փեճեկ;
միջուկ ընկուզի, the kernel of -;
cf. Կթուն;
ծառ ընկուզի, — tree;
cf. Ընկուզի;
փայտ ընկուզի, — wood;
ի գոյն ընկուզի, nut-brown;
cf. Ընկուզագոյն;
քազել —ս, to nut;
երթալ ի քաղել —ս, to go a nutting;
գաւազան ի ժողովել —ս, nut-hook;
cf. Թափիչ.

· Calfa


Խոնարհ, աց

adj.

low;
humble, submissive, respectful;
lower, inferior, mean, base, low;
feeble, weak;
prep. adv. —, ի —, low;
down down below;
downwards;
from top to bottom;
at the foot of beneath, below, underneath;
below, lower, under;
— առնել, to humble;
— լինել, to be humble or meek, to humble one's self;
to be humbled;
զերեսս ի — արկանել, to be sulky or sullen;
— սրտիւք, lowly in heart;
աչք ի —, with downcast eyes.

· Calfa

NBHL (1)

Հայեցան առ նաի խոնարհ երկու ներքինիք. եւ ասէ, ընկեցէ՛ք զդա ի խոնարհ։ Ի ջանէ ի խոնարհ յերկիր։ Տաց նշանս յերկինս ի վեր, եւ նշանս յերկիր ի խոնարհ։ Միջովք չափ ի վեր՝ նմանութիւն արեգական, եւ միջովք չափ ի խոնարհ՝ նմանութիւն հրոյ։ Արձակեալ արմատս ի խոնարհ։ Էր ի խոնարհ ի գաւթին. եւ այլն։


Խտղտումն, ման

s. fig.

tickling, titillation;
dazzling;
burning desire, prurience, itching, inciting, lust;
delight, pleasure.

· Calfa

NBHL (1)

γαργαλισμός, γάργαλος titillatio χρησμός pruritus, prurigo. Խաղտելն, իլն. խտղտանք. խատիղ. Խտտղանք. մարմաջումն. գրգռութիւն բնութեան. լուցկիք. շարժումն եւ ազդումն ներքին (չար եւ բարի). խլրտումն. խթումն. եւ Զօշոտումն. անկղիտանալն. Խտուկ ունենալը կամ տալը.


Ցրտանամ, ացայ

vn. fig.

to become cold, to grow cool, chilly;
to be seized with cold, to catch cold;
to become lukewarm, to grow cool;
to talk nonsense, to prate

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ յերկինս պահեցաւ ժառանգութիւն հաւատացելոցն, ցրտանան ոմանք՝ կարծիս ունելով ի ներքին Երուսաղէմ վայելել, եւ հազարամեայ փափկութեամբ զբօսնուլ. (Շ. ՟ա. պ. ՟Դ։)


Փառաւոր, աց

adj.

glorious, illustrious;
— առնել, to pay honours to, to glorify, to praise, to celebrate, to extol;
— լինել, to be glorious, glorified, honoured, extolled.

· Calfa

NBHL (1)

ἕνδοξος gloriosus, honoratus, inclytus, nobilis. Ունօղ զփառս՝ զներքին կամ զարտաքին. փառացի. պանծալի. մեծանուն. հռչակաւոր. ճոխ. պատուական. ազնուական. իշխանաւոր. յարգելի. գովելի, փառաւորեալ. փառազարդ. հոյակապ (անձն կամ իր).


Քաղաք, աց

s.

town, city;
cf. Թագաւորեալ;
ի —ս, ընդ —աց —աց, —ի —ի, in every city or town, every where;
—է ի-, from one town to another;
մարտաքս քան զ—ն, out of town;
բնակիչք —ի, towns-people, towns-folk;
վիճակ, սահման —ի, township.

· Calfa

NBHL (1)

πόλις civitas ἅστυ urbs, astu. (լծ. ասիթեանէ. տե՛ս եւ ՄԱՅՐԱՔԱՂԱՔ. եւ ԹԱԳԱՒՈՐԵԱԼ ՔԱՂԱՔ) Բնակութիւն բազմութեան մարդկան իբր քաղելով ժողովելոց ի մի վայր. շինուած բնակութեանց՝ բաժանեալ ի տունս տունս եւ ի փողոցս եւ ի հրապարակս. եւ ներքին իսկ բնակիչք.


Քաղաքամէջ, միջի

s.

the centre or chief square of a city.

· Calfa

NBHL (1)

πλατεῖα platea. Մէջ կամ միջավայր քաղաքի. բուն քաղաքն ներքին, եւ հրապարակ նորա. պողոտայ, փողոց. քաղքի մէջն. մէյտան


Վերահայեցիկ լինիմ

vn.

to superintend, to oversee.

· Calfa