cf. Որչափոյք.
· Calfa
Որչափ ինչ ի կարի իցէ ի ձեռին ուխտաւորին, արկցէ նմա գինս քահանայն. (Ղեւտ. ՟Ի՟Է. 8։)
quality, condition, state.
· Calfa
Տեղեկանայր ի քաղաքացւոց անտի զորպիսութիւն զօրացն հայոց, եթէ քանի՛ք, եւ եթէ ո՞յք իցեն զօրագլուխք. (Ղեւոնդ.։)
to hide in a hole, to go to earth, to crouch or squat in a kennel;
to nestle, to creep into, to hide oneself.
· Calfa
Զորջացելոյ վիշապին ի ջուրսն փշրեսցէ զգլուխն. (Արշ.։)
hunter, huntsman, venator;
— ձկանց, fisher, fisherman, piscator;
կին —, huntress;
— բանից, a pryer into other person's thoughts.
· Calfa
Նա էր սկայ որսորդ առաջի տեառն աստուծոյ։ Իբրեւ զվարմ ձգեալ ի գլուխ գահաւանդի, զոր որսորդք յո՛րս հաստատեցին։ Եթէ անկանիցի՞ թռչուն ի յերկիր առանց որսորդի։ Կացցեն ի նմա որսորդք, ձգանք ուռկանաց առանձինն եղիցին։ Արարից զձեզ որսորդս մարդկան.եւ այլն։
and.
· Calfa
Զի՛ լայք ու աւաղէք։ Պսակ ի գլուխ իմ ... լի ու լրումնօրէն զիս պսակեաց մայր իմ. (Նար. տաղ.։)
of eight days.
· Calfa
Ըստ նախահարցըն սուրբ ուխտին՝ թլփատեցար յութօրէին. (Յիսուս որդի.։)
octave.
· Calfa
Ըստ նախահարցըն սուրբ ուխտին՝ թլփատեցար յութօրէին. (Յիսուս որդի.։)
cf. Ուժգին.
· Calfa
Ուժգնապէս զի նմանէ եդեալ որոգայթն խզեաց։ Այն ուժգնապէս գանէր զնոսա։ Զինքեանն իսկ գլուխ ծեծէր ուժգնապէս։ Իբրեւ զկարծր վէմ, որ ուժգնապէս զնորա զատամունսն բեկանէ. (Փիլ. սամփս.։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 12. եւ Ոսկ. համբ. եւ Ոսկ. ի չրչրնս.։)
cf. Հեծութիւն.
· Calfa
Հանէ ի բերանոյն իբրեւ զծուխ զհաչիւն եւ զհառաչիւն. (Վրդն. սղ.։)
cf. Հառաչումն.
· Calfa
Հանէ ի բերանոյն իբրեւ զծուխ զհաչիւն եւ զհառաչիւն. (Վրդն. սղ.։)
sigh.
· Calfa
Հանէ ի բերանոյն իբրեւ զծուխ զհաչիւն եւ զհառաչիւն. (Վրդն. սղ.։)
to arrive at, to attain, to reach;
to catch, to take, to surprise;
to get, to obtain, to gain;
to be destined, allotted or obliged to;
to ripen, to become ripe;
to understand;
— ի վերայ, to comprehend, to conceive, to understand, to apprehend, to catch at;
to penetrate, to break into;
յեղակարծում, յանակնկալս ի վերայ —, to surprise, to catch;
to overtake, to come on like a thunderclap;
— ի պաշտօն, to obtain, to get hold of a place or post;
ի պատիւ —, to rise to dignities, to be promoted to high rank;
— զքաղաքաւ, to assault the city;
— ի վերայ իրաց աշխարհին, to assume the direction of, to take in hand public affairs;
— ի ցամաք, to disembark, to land, to arrive;
— վիրաց, to draw to a head, to gather;
եթէ զնա ոչ —նէ ինձ տեսանել, if I should not happen to see him;
թէեւ մեռանել ինձ —նիցէ ընդ քեզ, even were I to die with thee;
—նէ քեզ դարձեալ մարգարէանալ, you must prophesy anew;
գուցէ —նիցէ քեզ անձրեւ, lest the rain should surprise you;
ծերացեալ հասեալ յարս, old, among the elders;
հասեալ ժամ, present.
· Calfa
Հասանել յերկնից յերկիր. ի վերայ երուսաղէմի. ի վերայ իմ, նորա։ Հասանել առ նա. ի տարեկանս. ի մի վայր։ Հասցես զքաղաքաւս։ Հասանեն սահմանքն ի գլուխ լերինն։ Հասանիցեն ձեզ չարիք, կամ ումեք մեղք մահապարտութեան։ Հասի յառնուլ զքաղաքս։ Հա՛ս ի վերայ։ Հասանիցէ՞ ի վերայ քո բանս իմ, եթէ ոչ։ Ի վերայ զօրաւորաց զօրաւոր քննութիւն հասանէ։ Եհաս ժամ, կամ ժամանակ, որ, եւ այլն։ Հասանել յառաւօտ, յերեկոյ, ի ծերութիւն. եւ այլն։
ear or head of corn, of barley;
ոսկեփայլ —ք, golden ears;
—ս արձակել, to shoot into ears, to ear;
to spire;
քաղել —, to glean.
· Calfa
στάχυς spica. պ. սուք. Գլուխ կամ կատար ցօղնոյ, յորում են բազմութիւնք հասունեւ ատոք ցորենոյ, գարւոյ, եւ այլն.
to affirm, to sustain;
to prop, to confirm, to consolidate;
to fortify, to comfort, to invigorate, to strengthen, to encourage;
to restore, to mend, to revive, to refresh;
to assure, to guarantee, to attest, to certify, to witness, to approve, to corroborate;
to legalize, to ratify;
to institute, to found, to erect, to create, to make;
— անդրէն, to reestablish;
— զերեսս, զձեռն, զմիտս, to set out, to start, to proceed, to move on;
to deliberate, to resolve, to purpose;
to conduct or comport oneself, to act;
to threaten;
— զառաղջութիւն, to recover, improve or restore health;
—եալ էր ի խորհրդեան, he was resolute and decided in action.
· Calfa
Հաստատել զտապանակն ի մէջ խորանին. զտաճար բնակութեան ի միջի մերում։ Սանդուխք հաստատեալ յերկրի ... եւ տէր հաստատեալ կայր ի նմա։ Հաստատեմ զուխտ իմ ընդ ձեզ։ Հաստատեցին բան։ Հաստատեաց զմեզ ընդ իւր ի բարեկամս եւ ի թիկունս։ Հաստատեցին նմա ազատութիւն։ Հաստատեցաւ ագարակն այն աբրահամու։ Որդւոյ իւրում հաստատեսցէ զնա։ Ոչ լինիցի հաճոյ յաչս տեառն իւրոյ՝ որում հաստատեցան։ Հաստատել զսիրտ հացիւ, կամ հացի զսիրտ։ Կերաւ, եւ հաստատեցաւ այնու ոգի նորա։ Իբրեւ հաստատեցաւ մանուկն, եւ այլն։
divination by means of grains.
· Calfa
Գլուխ դիւթութեանցս այսոցիկ հատահմայութիւնն է. (Կանոն.։)
part, bit, shred, fragment, stump;
volume, tome;
— հոգւոյս, my life ! my darling ! my love !.
· Calfa
Զառաջին հատորս վասն դիւրահասութեան ի գլուխս բաժանեցա. իսկ երկրորդ եւ երրորդ հատորքն առաջին գրոցս, եւ այլն։ (Նախ. առակ.։)
cut, shape, fashion;
section, division;
part, portion;
bit, piece, fragment;
retrenchment, separation;
emigration, transmigration, colony;
article, head, point;
segment;
—ք կոնի, conics;
առաջանիւթ — օրագիր, leading article;
— գնալ ուրեք, to emigrate;
գրել —, to write an article;
— տալ բանին, to interrupt, to break in upon.
· Calfa
ՀԱՏՈՒԱԾ. գ. ἁποικεία colonia. Զատումն յազգէ եւ յաշխարհէ. փախուստ. գաղթ, եւ գաղթական. տարաբնակ. եւ տարաբնակութիւն. գլուխ քաշել՝ զատուիլ երթալը, եւ գացօղ մարդը կամ մարդիկը.
ՀԱՏՈՒԱԾ. որպէս Ուրոյն եւ ինքնագլուխ վաստակ, եւ կամ հատումն գնոյ. սակարկութիւն բոլորական՝ կամ միանգամայն.
to render, to restore, to give back;
to pay, to discharge, to acquit;
to disburse, to lay out;
to recompense, to satisfy, to make amends, to compensate, to indemnify;
to cut;
— ի ստենէ, to wean, to take from the breast;
— զփոխարէնն, to render like for like, to requite;
— զվնասն, to make up for, to indemnify for;
— չար փոխանակ բարւոյ, չար — երախտեաց, to render evil for good;
— զմեղս հարանց՝ որդւոյ, to revenge the sins of the fathers upon the children;
—ցեր ինձ բարիս, եւ ես —ցի քեզ չարիս, I have rendered you evil for good;
աստուած հատուսցէ քեզ ի բարիս, may God reward you;
cf. Հատուցումն.
· Calfa
Հատո՛ ինձ զոր պատիս։ Հատուցեր ինձ բարիս, եւ ես հատուցի քեզ չարիս։ Հատուցանել ումեք չար փոխանակ բարեաց, կամ փոխանակ ընդ բարւոյ. զմեղս հարանց որդւոց. ըստ յանցանացն զգլուխն. զուխտս. զաղօթս. թողութիւնս եւ այլն։
plain, flat, even, level;
polished, smooth;
uniform, alike, equal;
unitedly;
evenly, plainly;
— հաւասար, on a level with, even with;
— եւ ուղիղ հասակ, fine-shaped, of a fine stature or figure;
— առնել, to level, to smooth;
to facilitate;
եղիցին առապարքն ի — ճանապարհս, the rough places shall be made smooth.
· Calfa
Միայն թէ ընդ նմա յուխտ խաղաղութեան միաբան հարթ հաւասար դարձցի. (Յհ. կթ.։)
hundred-headed.
· Calfa
ἐκατοντακάρανος, ἐκατοντακέφαλος centiceps. Որ ունի գլուխս հարիւր.
to beat, to strike, to give or deal a blow;
to strike or sweep the chords of the lyre, to vibrate, to touch, to play or perform on;
to ring;
to knock, to thump;
to prick, to bite;
to wound, to hurt, to harm;
to knock down, to beat to death, to kill;
to spoil, to taint, to gnaw, to eat away;
to ill-treat, to punish, to abuse;
to strike against, to shock;
to feel remorse;
to pay tribute;
to write down, to put into writing, to set down;
— զքաղց եւ զծառաւ, to stay hunger;
to quench, slake or allay thirst;
— այսոյն պղծոյ, to possess with a devil;
ի շամփուր —, to spit, to put on the spit;
— զոք ի ցից, to empale;
— ի մահ, — զոք յոգի, to give the death-blow, to despatch, to slay, to kill;
— ի գլուխն, to cause a headache;
— գինւոյ ի գլուխն, to mount to the head;
to intoxicate;
տաւիղ կամ ջութակ —, to harp, to play on the harp or violin;
խորան —, to set up a pavilion;
— զմիմեանս, to strike one another, to knock against each other;
to come in collision, to collide, to come into contact with;
— ընդ միմեանս, ընդ միմեանս — համեմատութեամբ, to compare, to confront with;
— զճանապարհս, to go, to be on a journey, to travel;
մարտ ընդ միմեանս —, to fight, to combat, to make war;
— զպատերազմ, to gain the battle, to conquer;
— զթշնամին, to beat the enemy, to discomfit, to defeat, to rout;
— հուր զտամբ, to set a house on fire;
— գաւազանաւ, to cudgel, to cane, to whip, to thrash, to belabour;
խրախոյս խընդութեան —, to shout with joy;
— զպէտս ուրուք, to supply the needs of, to provide or furnish the needful;
— զմիտս, to strike, to impress;
— զամանակ, to beat the measure;
զծայրս —, to dawn, to rise;
— զանձն, to be afflicted, grieved, mournful, desperate;
ընդ միտ —, to think, to reflect;
—նէ զդաւիթ սիրտն իւր, հարեալ գտանի ի խղճէ մտաց, David is struck by or eaten up by remorse;
ընդէ՞ր —նէ զքեզ սիրտ քո, why is your conscience afflicted and why is your heart heavy within you ?
արեւն ընդ ծայրս —նէր, the sun gilded the mountain tops;
ժանգն —նէ զերկաթ, rust consumes iron;
կօշիկ իմ —նէ զոտս, my shoe pinches.
· Calfa
cf. Հարսնազգեստ.
· Calfa
Հարսնազգեաց պսակեալ։ Հարսնազգեաց թագ ի գլուխ հրճուի. (Խոր. վրդվռ. եւ Խոր. հռիփս.։)
dressed like a bride.
· Calfa
Հարսնազգեաց պսակեալ։ Հարսնազգեաց թագ ի գլուխ հրճուի. (Խոր. վրդվռ. եւ Խոր. հռիփս.։)
bread;
food, victuals, livelihood;
meal, repast, table;
— առաջաւորութեան, առաջադրութեան or երեսաց, show-bread;
— կենաց, երկնաւոր —, the bread of life;
the Eucharist;
— սգոյ, նեղութեան, the bread of pain, of affliction;
թարմ, կակուղ, քաջեփ or կսկուծ, ջերմ —, new, soft, well baked, hot bread;
օթեկ՝ գահ or քարտու, կարծր, անեփ —, stale, hard, half-baked bread;
սպիտակ, սեաւ or թուխ —, white, brown bread;
տան, հացագործի —, household, baker's bread;
— համեմաւոր, gingerbread;
անխմոր —, unleavened bread;
գետնոյ —, hog's-wort, sow-bread;
կեղեւ —ի (կողինձ), bread-crust;
ներքին կամ վերին կեղեւ, under-crust or upper-crust;
միջուկ —ի, crumb;
շերտ —ի կոգեզանդ, slice of bread and butter;
կոտոր —ի, a morsel of bread;
փշրանք —ի, crumbs;
— յարգանակի, sopped bread, panado;
— խորովեալ, toast, slice of toast;
քրտամբք երեսաց իւրոց գտանել զ— իւր, to get one's bread by the sweat of one's brow;
— թրել, գործել, to make, to bake bread;
— ունել, to have bread;
առանց —ի լինել, not to have bread to eat;
չոր — ուտել, to eat dry bread;
թանալ զ— իւր արտասուօք, to eat the bread of affliction;
—ի բերան վարձու գործել, to serve for his bread;
ի — կոչել զոք, to invite to dinner;
— մեծ գործել, to give a grand dinner;
հաղորդլ ընդ ումեք —իւ, to eat with one;
արկանել —, to serve up;
to give to eat;
— կտրել, բեկանել, բրդել, to cut or break bread;
to crumble, to crum;
կեղեւել զ—, to cut off the crust, to chip it off;
հատանել զ— քաղցելոց, to keep the bread from the hungry;
անարժան է —ին զոր ուտէ, he is not worth his salt.
· Calfa
the thirteenth letter of the alphahet, and the eighth of the consonants;
forty, fortieth.
· Calfa
Խ. Լինի լծորդ եւ ընդ ղ. զոր օրինակ սանդուխք, սանդուղք. բախտ, բաղդ. վախճան, վաղճան. եւ աղքատ՝ հնչի որպէս ախքատ (որպէս թէ աղխքատ)։
deceit, fraud, cheating, knavery;
fraudulent, deceitful;
deceived, cheated, defrauded, duped;
— գործել, տալ, to cheat, to defraud, to dupe, to swindle;
ի —ս անկանել, to be deceived, to fall into error;
ի —ս ինչ լինել, to be in fault;
ընդ —ս գտանել, to detect in fraud;
ընդ խաբս, ընդ խաբ, fraudulently, deceitfully, knavishly, roguishly;
cunningly, astutely;
— շրթանց, the spell of eloquence;
գուցէ ընդ —ս ինչ իցէ, perhaps it was done by mistake.
· Calfa
Գաղտնաբար դարձաւ բուրսուխն այլազգի՝ (իբր ի փախուստ), խաբ տալով զօրացն ֆռանկաց. (Ուռհ.։)
peace;
calm, tranquillity, quiet, rest, repose;
pacification, conciliation;
— ընդ ձեզ, peace be with you;
— ոգւոյ, մտաց, peace of mind;
այր խաղաղութեան, angel or messenger of peace;
քաղցր՝ խորին՝ անդորր —, perfect peace, profound tranquillity, sweet repose;
— առնել, to make peace;
կեալ ի խաղաղութեան, to live in peace;
առնել — ընդ ումեք, to make one's peace with;
խաղաղութեամբ լինել ընդ ումեք, to be at peace with;
վայելել ի խոր՝ յանվրդով խաղաղութեան, to enjoy profound peace;
to live in comfort;
աղմկել զ—, to disturb, to break the peace;
աղաչել, խօսել ի -՝ ի հաշտութիւն խաղաղութեան, to sue for peace;
մերժել զբան խաղաղութեան, to refuse terms of peace, to reject means for reconciliation, to be opposed to conciliatory measures;
խաղաղութեամբ, peaceably, peacefully, in peace;
արարտասուահայց խաղաղութիւն, խաղաղութիւն ըղձիւք ըղձացեալ, the longed for peace;
խաղաղութիւն է ինձ, I am happy and contented;
խաղաղութիւն պարգեւեսցէ նմա Տէր, God rest his soul;
peace to his soul;
ե՛րթ ի խաղաղութիւն, երթայք խաղաղութեամբ, go in peace;
God be with you;
մնա՛, մնայք խաղաղութեամբ, goodbye! adieu!
· Calfa
cf. Խայտ.
· Calfa
ԽԱՅՏԱԲՂԷՏ կամ ԽԱՅՏԱԲՂԵՏ. καταστίγμενος punctis vel maculis distinctus ποικίλος varius, variegatus. Խայտ իբրեւ զինձ կամ զընձուխտ. պէսպիսագոյն նիշս ունօղ իբր նկարէն պիստակ.
dish, platter, tray;
basket, hamper;
crumbs;
raspings;
filings, chips;
*inn, hostelry.
· Calfa
Երիս խանս նաշհւոյ ունէի ի գլուխ իմում։ Ի վերնում խանին։ Ուտէն ի խանէ անտի։ Դիցես ի վերայ խանին մերոյ, եւ մատուսցես զայն խանիւն։ Պան մի բաղարջ ի խանէն։ Զմիսն եդ ի վերայ խանի. (Ծն.։ Ել.։ Թուոց.։ Դտ.։)
to melt with tenderness, compassion or love, to grow attached.
· Calfa
Խանթակաթեալ աստ միջամուխ՝ հասի յաւարտ վախճան կանուխ. (Շ. յիշ. առակ.։)
that has an odour or flavour of burning, having a burnt taste or smell.
· Calfa
Խանձրահոտ մուրն եւ ծուխն այրեցածոյն. (Ագաթ.։)
in form of a cross, crosswise;
— դնել առ իրեարս զձեռս, to cross the arms.
· Calfa
Սկսանի նախ ի ճակատն կտրել (զհերս), ապա ի գլուխն խաչապէս՝ հինգ տեղի. (Մաշտ.։)
rope, cord, string;
iron collar.
· Calfa
Ադոյց խառան ի պարանոց, եւ երկուց հեծելոց հրամայեաց առ միմեանս ձգել, մինչեւ հատաւ գլուխն. (Պտմ. վր.։)
to wring the neck, to twist, to wrench, to draw, to pull out.
· Calfa
Եթէ ի թռչնոց մատուցանիցէ ... ի տատրակաց կամ յաղաւնեաց ... քահանայն խառեսցէ զգլուխ նորա։ Խառեսցէ քահանայն զգլուխն յուլանէ, եւ մի՛ հատցէ. (Ղեւտ. ՟Ա. 15։ ՟Է. 8։)
mixed, confused, embroiled, complicated;
impure, obscene;
tie, bond, union;
copulation, pairing;
the rabble, the mob.
· Calfa
Խառնակ անասուն, կամ կերակուր։ Խառնակ ձեռօք, այսինքն անլուայ ուտէինզհաց։ Խառնակ ինչ եւ անսութեամբ։ Զարիւն նորոյ ուխտին խառնակ համարեցաւ. (՟Ա. Մակ. ՟Ա. 50. 65։ Մրկ. ՟Ե. 2։ Գծ. ՟Ժ. 14. 28։ ՟Ժ՟Ա. 8։ Եբր. ՟ժ. 29։ Եկն եւ խառնակն եգիպտոսի, որ էին ընդ նոսա թլփատեալք. Եփր. յես.։)
to mix, to mingle, to blend;
to join, to incorporate, to unite;
to combine, to amalgamate;
to confound, to confuse, to perplex;
to mix up, to season;
to intermix, to intermingle;
to intertwine, to interweave;
to adulterate, to taint, to tinge;
— բարեկամութիւն, to knit in friendship;
սէր —, to fall in love with;
— զկերակուրս, to lay the cloth, to spread the table, to serve up;
— զօղս ընդ ճարմանդս, to button;
to buckle;
to unite;
— զձեռն իւր ընդ ձեռն ընկերի, to take one another by the hand;
խելս —, to exert all one's powers of ingenuity;
— ի ծով, to sail in the open sea;
զխորս —, to swim in the sea;
— զանձն, to meddle, to intermeddle, to interfere, to interpose, to intrude.
· Calfa
ԽԱՌՆԵԼ. Մուծանել. մխել. վարել. տալ, առնել, եւ այլն. կր. միջամուխ լինել. Յարձակիլ. խօթել, խօթուիլ.
to burn, to scorch, to tan, to brown;
to toast;
to heat, to warm;
to imbibe, to anoint.
· Calfa
Քան զջերմնոտսն. որք իւզով խարակեն զգլուխս. Իմա՛ ըստ յն. օծանել, կամ տոգորել. καταβρέχω perfundo, irrigo.
"cf. Ճախր առնում;
բարձրագլուխ —, to carry one's head high;
to prevail over, to be victorious."
· Calfa
one who marshals troops in order of battle;
adjutant general, general.
· Calfa
Յարդարիչ ճակատու. զօրագլուխ.
Ոչ ի զօրագլուխս հեթանոսօրէնս, եւ ի ճակատայարդարս կռապաշտականս. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 8։)
to shiver, to splinter, to split;
to crackle, to crack, to crash;
to burst, to blow up, to chap.
· Calfa
Որպէս մեք ի ճայթել որոտման, եւ շողալ փայլակման զգլուխս ի վայր արկանեմք. (Գէ. ես.։)
travelling companion;
fellow-traveller;
fellow-passenger;
—ք, cross-way, cross-street, place where four roads meet;
—ք ի քաղաքի, public square.
· Calfa
ՃԱՆԱՊԱՐՀԱԿԻՑՔ կցաց. գ. ἅμφοδος bivium. Կիցք ճանապարհաց, ուր միանան այլ եւ այլ ճանապարհք, կամ պողոտայք. ճամբու բերան, գլուխ .... յն. եւ լտ. ասի երկուղի.
cf. Ճանապարհորդիմ.
· Calfa
Ընդ յիսուսի ճանապարհորդեալ՝ ի գլուխ լերինն ելցուք. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Բ։)
dinner, noon-day meal;
repast, entertainment, feast;
—ոյ ժամ, the three canonical hours, Third, Sixth and Ninth;
cf. Ճաշաժամ;
սպասք, սեղան, զանգակ —ոյ, dinner-service, dinner-table, dinner-bell;
— անպաճոյճ;
frugal meal or table;
— գործել, to get dinner ready;
— առնել, to give a dinner;
— մեծ գործել, to give a grand dinner-party;
պատրաստ է —ն, dinner is on the table;
—ք զ—ս մղեն եւ ընթրիք զընթրեօք անցանեն, dinners follow dinners and suppers follow hard on suppers;
cf. Ժամ.
· Calfa
ἅριστον prandium. լայնաբար՝ ἅρτος, φαγεῖν , πότος, συμπόσιον panis, comedere, convivium. պ. ջաշէկ, շաշթի. Կերակուր կամ սեղան ի միջօրէի. եւս եւ յառաջն. եւ ամենայն կոչունք. օրհարսակի, որպէս եւ խուզլուխի՝ կերակուր.
discourse, harangue, oration, sermon, allocution;
dissertation;
history;
treatise;
narration, recital;
— բարոյական, homily;
— խրատական, parenesis;
առ —ն, ըստ —ին, literally, to the letter;
— արկանել, to deliver an oration or harangue, to make a speech, to preach a sermon;
ի — առնուլ, to discourse, to speak, to talk;
to write;
— արկեալ խօսել, to descant, to hold forth, to converse, to talk, to discourse, to spout, to speechify;
գրել զ—ս պատմութեանց ուրուք, to write a biography.
· Calfa
ῤῆσις, λόγος, μῦθος, ὀμιλία , ἰστορία oratio, eloquium, sermo, tractatus, historia διάλεξις dissertatio κεφαλίς capitulum եւ այլն. Բան ձայնաւոր կամ գրաւոր՝ ճոխ եւ ճոռոմ. կամ հռետորական առասացութիւն. ասացուած, վէպ. պատմութիւն. մեկնութիւն. քարոզ. վարդապետութիւն. երկայն զրոյցք. ներբող. եւ Գլուխ մի բանի. եւ Բառ. բարբառ. եւ այլն.
Ի միտ առցէ ... զճառս իմաստնոց, եւ զառակս նոցա։ Որդի՝ որ թողուցու պահել զխրատ հօր ... խորհի զճառս չարեաց։ Ծերք ի հրապարակս նստէին, ճառ արկեալ զբանից բարութեան։ Զճառս մատենին յառաջագոյն երկայնել։ Ահա գրեալք են ի ճառս ողբոց։ Ի ճառս (այսինքն ի գլուխս) գրոց գրեալ է վասն իմ։ Ճառ խաչին.եւ այլն։