Definitions containing the research սոս : 567 results

Մածուցանեմ, ուցի

va.

to paste, to glue, to solder, to join, to cement, to conglutinate, to fasten;
to curdle, to coagulate, to clot, to congeal, to thicken.

· Calfa

NBHL (1)

Մածուցի զնա (զհող) իբրեւ զպանիր։ Մածոյց զնա սոսնձով։ Մածուցից զձկունս գետոյդ ի թեւս քո։ Քանդակս ի նոցանէ մածուցեալս։ Մածուցի զին եւ զամենայն տունդ իսրայէլի. եւ այլն։ Մեծամեծ վիմօք շինել՝ կրով եւ մանր աւազով մածուցեալս։ Երկաթագամ եւ կապարով մածուցեալ. (Խոր. ՟Ա. 15։ ՟Բ. 87։)


Մակաձի

s.

horseman, rider.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ փողն նշանակէ զօրավարին, մակաձիքն ռազմին եւ սոսկքն յիւրեանց վայրն ընթանան. (Արիստ. աշխ.։)


Մայրաբար

adv.

as a mother, motherly, maternally.

· Calfa

NBHL (1)

Մայրաբար զսոսա խնամէ։ Աղերսէ հաւանաբա, զոր մայրաբար ծնաւ. (ՃՃ.։)


Մանկական, ի, աց

adj.

infantile, puerile, childish.

· Calfa

NBHL (1)

Տացուք զայսոսիկ մանկականի քոյոց տիոց. (Խոր. ՟Ա. 31։)


Մանկամարզ, ից

adj. s.

gymnastic;
gymnastic-master.

· Calfa

NBHL (1)

Վարժիչք եւ մանկամարզք զայսոսիկ՝ որ յասպարիսաց նահատակութիւնս ընթանան, յառաջ ածելով. (Բրս. պհ. ՟Բ։)


Հպարտանամ, ացայ

vn.

to be proud, to swell with pride, to be puffed up;
— ընդ տոհմ իւր, to boast of one's descent or birth.

· Calfa

NBHL (1)

Միայն ի սոսկ ընթեռնուլն հպարտացեալ էք. այսինքն պանծացեալ. (անդ. 40։)


Հպեցուցանեմ, ուցի

va.

to approach.

· Calfa

NBHL (1)

Զորս մարմնոյ ի՛ւր են, ի վերայ մարմնոյ էութեան հպեցուցանեն ոմանք։ Ստել քեզ հոգւոյն սրբոյ ... ապա հպեցուցանէ առ այսոսիկ զոչն ստեցեր մարդկան, այլ՝ աստուծոյ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Հրամայական, ի, աց

adj.

imperative, imperious, lordly, dictatorial;
s. gr. imperative mood.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում են բանից կերպարանք, հրամայական, եւ սաստի, եւ պատմութեան, եւ խրատու, եւ սոսկ խօսից. (Լմբ. սղ.։)


Հրամանատրութիւն, ութեան

s.

command, order, ordination;
leave, license, permission.

· Calfa

NBHL (1)

Ասեն, եթէ հրամանատրութիւն եղեալ էր առ հոմերոս, թէ յորժամ խնդիր ինչ ոչ կարասցէ լուծանել, յայնժամ մահասցի։ Յաղագս հրամանատրութեան կրիւսոսի. (Նոննոս.։)


Հրեշտակեմ, եցի

va.

to announce, to herald.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զայսոսիկ ձեզ հրեշտակեմ. (Ածաբ. կիպր.։)


Հաւասարեմ, եցի

va. vn.

cf. Հաւասարեցուցանեմ;
cf. Հաւասարիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞վ մեզ յայսոսիկ ճառակցէ՝ հաւասարելով տրտմութեանս. (Խոր. ՟Գ. 68։)


Հեղձիմ, ձայ

vn.

cf. Հեղձանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ յիշեալ՝ հեղձի ի մտի։ Եղբայր ոմն հեղձիւր ի չար եւ ի զազիր խորհրդոց. (Վրք. հց. ՟Ը. եւ ՟Ժ՟Զ։)


Հեղձնում, ձայ

vn.

cf. Հեղձանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ յիշեալ՝ հեղձի ի մտի։ Եղբայր ոմն հեղձիւր ի չար եւ ի զազիր խորհրդոց. (Վրք. հց. ՟Ը. եւ ՟Ժ՟Զ։)


Հեղձում, ձայ

vn.

cf. Հեղձանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ յիշեալ՝ հեղձի ի մտի։ Եղբայր ոմն հեղձիւր ի չար եւ ի զազիր խորհրդոց. (Վրք. հց. ՟Ը. եւ ՟Ժ՟Զ։)


Հեղձանիմ, ձայ

vn.

to choke, to be suffocated, stifled, drowned.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ յիշեալ՝ հեղձի ի մտի։ Եղբայր ոմն հեղձիւր ի չար եւ ի զազիր խորհրդոց. (Վրք. հց. ՟Ը. եւ ՟Ժ՟Զ։)


Հեշտալի, լւոյ, լեաց

cf. Հեշտալից.

· Calfa

NBHL (1)

Ճաշակ հեշտալի։ Որ ինչ ինձ սոսկալին է, քեզ հեշտալի է. (Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ ՟Ծ՟Է։)


Հետագայ, ից

adj.

following, next, subsequent.

· Calfa

NBHL (1)

Զորս հետագայս (բան) զայսոսիկ հաստատեսցէ։ Որպէս եւ հետագայ կարգ պատմութեանս յայտ առնէ. (Ոսկ. գծ.։)


Հետեւութիւն, ութեան

s.

cf. Հետեւողութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ սոսկ զմտիցն, եւ մի՛ անօգուտ՝ զելիցն հետեւութիւն արասցես. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Հետեւումն, ման

s.

cf. Հետեւողութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ սոսկ զմտիցն, եւ մի՛ անօգուտ՝ զելիցն հետեւութիւն արասցես. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Հօտավատնիչ

adj.

dispersing, ruining or leaving one's flock a prey to wolves.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ զսոսա անուանեցից, հովի՞ւս հօտավատնիչս, եթէ գազանս կեղեքիչս խաշանց. (Յհ. իմ. ատ.։)


Ձգտումն, ման

s.

tension, extension, tendency;
distension, lengthening, erection, expansion;
— ջղաց, tension of the nerves, convulsion.

· Calfa

NBHL (1)

Թօթափումն, եւ ձկտումն եւ սոսկումն սրտի. (Նաւում. ՟Բ. 10։)


Ձեռնարկեմ, եցի

vn.

to put one's hand to, to undertake, to try, to attempt;
to lay hands on, to make an attempt, to attack, to encroach;
to argue, to reason, to dissert, to descant.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռնարկեն այսպէս։ Զայսոսիկ այլուստ ձեռնարկեմք ցուցանել. (Անյաղթ վերլծ. արիստ. եւ Անյաղթ պորփ.։)


Ձեւ, ոյ, ով

s. geom.

form, shape, figure;
formula, form;
mould, model;
plan, design;
dress, costume, apparel, garb;
attitude, deportment, bearing, carriage;
countenance, look, demeanour;
figure;
ի — ժառանգաւորի, in the garb of a clergyman, in clerical attire;
ի — սոսկական, in private clothes;
պարզ or անպաճոյճ, ազնուական ունել —ս, to have simple, noble, gentlemanly or ladylike manners;
— տալ, to give a shape to;
առնուլ զ— կրօնաւորական, to become a monk;
զայս — օրինակի, in this way, thus, so;
գրեաց — բանից օրինակ զայս, he wrote a letter thus conceived, or in these terms;
ի — առակաց, allegorically.

· Calfa


Ձիավարժ, ից

s.

horse-breaker;
horseman, rider.

· Calfa

NBHL (1)

Ձիավարժից, եւ սոսկականաց։ Ձիավարժից, եւ հետեւակաց. (Նար. ՟Գ. եւ գնձ խչ։ Շ. ընդհանր.։)


Ձիւնածաղիկ, ղկան

s.

snow-ball-tree.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ ի Բժշկարանս եւ ի Հին բռ. Ձիւնծաղիկն, եւ Ձնծաղկիտակն մեկնի բառիւքս այսոքիւք. սորընջան, սիւրիւնճան, մախմուր չիչէկի, հիւզպէ, խըլպուզ, խլօպուզ. եւ խալխայ խնծոր։ Ի սոսին բերի կոչեցեալն յայլոց Կողքիսեան ծաղիկ. զի Մենինսքի ունի այսպէս. colchicum, colchicus flos. մախմուր լինէկի, հիւզպէ. colchicum ephemerum, hermodactylus. սիւրիւնճան.


Ձուկն, ձկանց

s. ast.

fish;
Pisces;
կապոյտ —, silurus, sheat-fish;
կարմիր —, gold-fish;
— ծովու, salt-water fish;
ձկան ականջ, մահարար, cf. Ձկնականջ, cf. Խռնդատ;
ծովու ձկան արիւն, cf. Կոնքեղ;
սակառի, սոսինձ, տապակ, փամփուշտ, թեփ, մորթն ձկան, fish basket, fish glue or isinglass, fish kettle, fish maw, fish scale, fish skin;
— որսալ, to fish, to go a fishing;
— խորովել, to grill, to broil fish.

· Calfa


Մտախոհ

cf. Մտախորհ.

· Calfa

NBHL (2)

Ի գաղտնիս նորա մտախորհ լինիցի։ Յայսոսիկ ոչ մտախորհ եղիցի սիրտ։ Յամենայն իրի մտախո՛րհ լեր։ Մտախորհ լինիցի յօրէնս բարձրելոյն. (Սիրաք. ստէպ։)

Յայսոսիկ մտախորհ եղեալ՝ գրէ հեղինէ առ որդի իւր. (Վրք. սեղբ.։)


Մտածութիւն, ութեան

s.

thought, meditation, consideration, reflection, idea, imagination, fancy;
ըստ իմում մտածութեան, as far as I can judge, according to my idea.

· Calfa

NBHL (2)

Վարեսցուք առ շրջաբերութիւնս այսոսիկ, որ առ մեզ են մտածութիւնք. (Պղատ. տիմ.։)

Որ վասն քրիստոսի մարմնոյն մտածութիւնք եւ ճառք։ Զբանից եւ զգործոց եւ զմտածութեանց։ Ի սոսկ մտածութեան կայ։ Չարաչար մտածութիւն։ Հերձուածողացն մտածութիւնք։ Կղէանթէս այսպիսի իմն շարամանէ մտածութիւնս. (Յհ. իմ.։ Յհ. կթ.։ Պորփ.։ Աթան.։ Նիւս. բն.։)


Մօրու, ի, ից, ոց

s.

step mother.

· Calfa

NBHL (1)

Դիոնիւսոս առ ի մօրուէ իւրմէ հեռայ այլայլեցաւ (այսինքն օտարացաւ). (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Յախճապակ, ի, աց

s.

cf. Յախճապակի.

· Calfa

NBHL (1)

Կազմեցին զայրն (մանկանցն Եփեսոսի), եւ գեղեցկացուցին՝ յախճապակ արարեալ. (Ճ. ՟Ժ.։)


Յաղթասիրեմ, եցի

vn.

to desire to conquer;
to delight in strife or quarrelling, to dispute, to contest.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ եւ այսպիսի նոցա յաղթասիրելով, ասաց առաքեալն, ոչ պէտս ունել նոցա այսպիսիս ի մէջ իւրեանց հակառակութեանց. (Ճ. ՟Բ.։)


Յաճախագոյն

cf. Յաճախագոյնս.

· Calfa

NBHL (1)

Առաւել յաճախագոյն հինքն զայսոսիկ ասեն յիշատակօք. (Խոր. ՟Ա. 5։)


Յաճախապատում

adj. s.

narrating many things;
dogmatical;
Stromata.

· Calfa

NBHL (1)

Զկնի ամենայն գրեաց եւ զճառս զայսոսիկ յաճախապատումս։ Առնէ ճառս յաճախապատումս. (ՃՃ. գով. լուս.։)


Յայտնաբանութիւն, ութեան

s.

explanation, exposition.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ ուսուցանէ յայտնաբանութեամբ սերովբէիցն մականունութիւն. (Շ. հրեշտ.։)


Յայտնապէս

adv.

evidently, manifestly, clearly, obviously, palpably, visibly;
notoriously, publicly, openly, overtly;
intelligibly, explicitly;
without disguise, frankly, freely, boldly.

· Calfa

NBHL (1)

Յայտնապէս ի քաղաք մտանել։ Աստուած մեր յայտնապէս եկեսցէ։ Խնդրեցից վրէժ յայտնապէս։ Ետես ի տեսլեան յայտնապէս։ Յայտնապէս ասէ։ Գրեսցե՛ս ի վերայ քարանցն զամենայն զօրէնս զայսոսիկ յայտնապէս յոյժ։ Գրեա՛ զտեսիլդ զայդ յայտնապէս ի տախտակս.եւ այլն։


Յանկարծօրէն

adv.

cf. Յանկարծ.

· Calfa


Յոլով, ից

adj.

much, great, much of, a great deal of;
—ք, many, several;
—ք ի մարդկանէ, most men, most people, the generality of mankind;
— անգամ, many a time, often.

· Calfa

NBHL (1)

Յոլով են առ այսոսիկ սրբոցն բանք։ Յոլովից մաղթանաց, կամ պաղատանաց։ Յոլով շնորհակալութիւն. (Խոսր.։)


Յորսայս

adv. fig.

supinely, with one's face upward, lying on one's back;
backwards;
— զարկուցանել, to hurl or throw backwards, to overthrow, to upset, to throw down on the back, to stretch on the earth;
— կալ, խաղալ, to lie down prone, flat on the face, to stretch at one's whole length;
to fall backwards;
— կալ, լինել, to be idle, negligent, neglectful, to stand with folded arms;
պրկել ի —, to throw down and hind strongly;
— անկանիլ, to fall on one's back, backwards;
— կացի ի դալարւոջ, I stretched myself on the grass;
յինքն —եալ անկանիլ, to recede, to flow back;
մինչեւ յե՞րբ —եալ կաս ոʼվ վատ, how long wilt thou sleep, o sluggard ?

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ ոք յայսոսիկ հայեցեալ՝ յորսայս կացցէ, եւ անհոգ լիցի. (Իգն.։)


Յօդուած, ից, ոց

s.

articulation, joint, knot;
composition, construction;
article, paragraph.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ առ այսոսիկ կարասցես գտանել բաքրանաց յօդուածս. (Սարկ. հանգ.։)


Նախաճաշակ

s.

foretaste.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խիղճ մտացն այրելով, որ նախաճաշակ է հանդերձեալ հրոյն։ Նախաճաշակ նշանօքս այսոսոքիւք ակնուանել մեծի հրոյն հանդերձելոյ. (Ոսկ. գծ.։)


Նախամեծար

adj.

preferable, better, preferred, most esteemed;
— առնել, ընտրել, համարել, to prefer, to like better, cf. Նախամեծարեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Արդեօք նախամեծարեսցէ զանձին իւրոյ զփրկութիւն քան զպատուիրանն։ Նախամեծարեսցու՛ք զայսոսիկ. (Նանայ.։)


Նահատակուհի, հւոյ

s.

martyr.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ ասելով նահատակուհին, լուսաւ հայրն, եւ հնարէր անհանդուրժելի հասուցանել զնահատակուհոյն տանջանս. (Ճ. ՟Ա.։)


Յատկական, ի, աց

adj.

cf. Յատուկ.

· Calfa


Յատկապէս

adv.

cf. Յատկաբար.

· Calfa


Յատուկ

adj. adv.

proper, own, particular, special, peculiar, private;
essential, natural;
alone, separate;
singular, unexampled, alone of its kind;
cutting, sharp, taunting (answer);
cf. Յատկաբար;
— անուն, proper name.

· Calfa

NBHL (2)

ա.նխ.մ. ՅԱՏՈՒԿ. ա.նխ.մ. μόνον solum χωρίς separatim καθ’ ἑμαυτόν seorsum ἱδικῶς proprie. Անկցորդ. անմասն. որիշ. զատ. լոկ. սոսկ. միայն. եւեթ.

Ոչ մարդ լոկ, եւ ոչ Աստուած սոսկ կամ լոկ կամ յատուկ, այլ՝ Աստուած եւ մարդ. (ՃՃ. եւ այլն։)


Յարակցեմ, եցի

va.

to join, to conjoin, to connect, to league.

· Calfa

NBHL (2)

Ամենայն ուրեք զպատուիրանս զայսոսիկ յարակցէ. որպէս զի զառ ի յընկերն զբարեգործութիւն՝ յինքն փոխադրէ. (Բրս. հց.։)

Զերկոսեանս զայսոսիկ յարակցէ ի միասին։ Ի յաւանդելն սիրելն զԱստուած՝ ընդ նմին յարակցեաց եւ զսէր ընկերին. (Սարգ. ստէպ։)


Յարակցութիւն, ութեան

s. chem.

con junction, connexion, coherence, cohesion, adhesion;
affinity;
— գաղափարաց, association of ideas;
— ընտրական, elective affinity.

· Calfa

NBHL (1)

Զյարակցութեանն եղանակ պատմելով՝ պարգեւեալ նմա ասեն առ ի նմանէ զհաւասարութիւն պատուոյն։ Ո՛չ ուրեմն է սոսկ յարակցութեամբ առ Աստուածն բան՝ պատուեալ մարդ Քրիստոս. (Պրպմ. ՟Ի՟Զ. ՟Լ՟Ա։)


Յարանման

adj. adv. quite the same.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ եւ զսոցուն յարանմանսն օրէնսդրեալ յաղագս քահանայիցն. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Բ։)


Յարատեւ

cf. Յարատեւակ.

· Calfa

NBHL (1)

Անամոք բնութիւն ոչ ստորակայի յայսոսիկ կրթութիւնս յարատեւական հաւանել։ Յարատեւական արտահանութեամբ մշտաշարժ ի գերակատարսն. (Մագ. ՟Ի՟Ե. ՟Ի՟Զ։)


Յարատեւակ

adj.

persevering, steadfast, permanent, everlasting;
eternal, perpetual, endless.

· Calfa

NBHL (1)

Անամոք բնութիւն ոչ ստորակայի յայսոսիկ կրթութիւնս յարատեւական հաւանել։ Յարատեւական արտահանութեամբ մշտաշարժ ի գերակատարսն. (Մագ. ՟Ի՟Ե. ՟Ի՟Զ։)