innovation;
mode, fashion;
—ք, fancy articles.
· Calfa
Առաքեա՛ զյաղթական զօրութիւնս սուրբ խաչին ի տպաւորումն նորաձեւութեանս այսորիկ. (Մաշտ. խաչօրհնէք.։)
cf. Ուն ;
habit, custom, accustoming, routine, practice;
ունակութեամբ, by routine, by rote;
ունակութեամբ յաղթի, custom conquers custom.
· Calfa
Յունակութիւն լըսարանին՝ տպաւորեա՛ զբան սուրբ տառին (այս ինքն յընդունարան կամ յըմբռնողութիւն)։ Սակաւ է սա քանակութեամբ, բայց յոքնախումբ ունակութեամբ (պարունակեալ իմաստիւք). (Յիսուս որդի.։)
cf. Խաչազգեաց.
· Calfa
Զվերանալնտպաւորէ խաչազգեստիցն ի հանդիպումն տեառն յօդս։ Որով զմանկունս իւր լուսազարդեալ խաչազգեստ՝ յուղարկէ ի վերինն երուսաղէմ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
to give form to, to form, to figure, to shape, to fashion, to model;
to represent.
· Calfa
μορφόω, κατασκευάζω formo, figuro. Կերպարանս իմն զգեցուցանել. տեսակաւորել. կազմել. ձեւացուցանել՝ ճշգրտիւ կամ ստութեամբ. տպաւորել. յանդիման առնել. երեւեցուցանել. ձեւացընել, յարմարել, ցցընել.
cf. Կերպարանեմ.
· Calfa
μορφόω formo. Մուծանել զկերպ եւ զտեսակ. ձեւացուցանել. տպաւորել. յօրինել. կերպարանել.
seal;
signet;
stamp, impression ot a seal;
signature;
mark, figure, sign, character;
proof, witness;
confirmation, sentence;
sign of the cross;
baptism;
— Հօր, the only Begotten Son;
— — անմահութեան, the seal or stamp of immortality;
անփակ —, flying seal;
— կուսութեան, maidenhead, hymen;
— դրամոյ, die, stamp;
— բանից, conclusion, end;
— հարկանել, to affix one's seal to, to seal;
լուծանել՝ քակել զ—, to unseal, to break the seal;
— տալ, to baptize;
to seal up, to terminate, to finish;
— առնուլ to receive baptism, to be baptized;
առնուլ զոք ի կնքոյ, to stand godfather or godmother to;
— բանիս, after all, in fine, in short, in a word;
— դնել բանից, to wind up a speech, to conclude a discourse.
tone, sound.
· Calfa
σφραγίς, ἁποσφράγισμα sigillum, signaculum, signum. (ի ձայնէս Կնի, Զկնի, որ եւ ՀԵՏ, ԶՀԵՏ) Հետք իրաց տպաւորելոց. նշան մատանւոյ. դրոշմ. տիպ. եւ Իր տպաւորիչ զհետս իւր, որպէս Կնքոց. Մատանի. եւ այլն. մէօհիւր՝ կոխածը, եւ կոխօղը, մատնէհար. եբր. խօթամ.
to seal, to close with a seal, to affix a seal, to seal up;
to mark, to stamp, to sign;
to hide, to cover, to close, to shut up;
to confirm, to ratify, to verify;
to conclude, to decide;
to prbnounce sentence;
to seal, to complete, to terminate, to finish;
to baptize, to confer baptism;
to sign with sign of the cross, to make the sign of the cross;
դաշն հաշտութեան —, to conclude a treaty of peace.
· Calfa
σφραγίζω, κατασφραγίζω, ἑπισφραγίζω, signo, sigillo, obsigno. կնքով դրոշմել. տպաւորել զկնիք. մատնէհարել, մէօհրել, եւ տաղմա զարնել, նշան դնել. միւհիւրլէմէք, տամզալամագ. եբր. խաթամ.
cf. Կոխան;
լինել ի —, to be trodden under foot;
տալ ի —, to give to be trampled on.
· Calfa
Ի կոխմանէ մատանց ի լարս քնարին տպաւորի ելուստ ձայնին. (Երզն. քեր.։)
cf. Կերպարանիմ.
· Calfa
σχηματίζομαι figuror, formor եւ simulo me. Առնուլ կամ զգենուլ զձեւ ինչ. ձեւակերպիլ. կերպարանիլ. տպաւորիլ. նմանիլ.
cf. Կերպարանեմ.
· Calfa
σχηματίζω, σχηματοποιέω figuro, formo. որ եւ ՁԵՒԵԼ. Ձեւակերպել. առնել. կազմել. կերպարանել. նմանեցուցանել. տպաւորել. նկարագրել. երեւեցուցանել.
meditation, ponderation, reflection.
· Calfa
Զիա՞րդ երեւութասցին միտք, եւ կամ զիա՞րդ տպաւորեսցէ մտախոհութեամբ լեզու, զի հայր էր, եւ որդի ծնաւ. (Պիտառ.։)
to conceive;
to be pregnant, to be with child or young, to be in the family way.
· Calfa
Յղացաւ զգեղ նորա ի ծածուկ տեսլեամբ, որպէս եւ որոջքն զգեղ գաւազանացն. (Եփր. ծն. իմա՛, որպէս տպաւորել ի սրտի։)
exhortation, persuasion, incitement, stimulus, spur, incentive, encouragement.
· Calfa
foreseeing, prescient;
— լինել, to be provident.
· Calfa
Զօր իմ, զխաչէն ասաց, նախատես եղեալ (յն. նախատպաւորեալ) առ իսահակ ի պատարագ խոյին. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 9։)
wax, bee's wax;
wax-candle, wax-light, taper;
սպեղանի ի —ոյ, cerate, medicated wax;
— ճարպական, stearine candle;
cf. Ճրագ.
· Calfa
Ոսկի մատանի ի բազում մոմս տպաւորեալ, մատանին նախ է քան զտպաւորութիւնսն՝ որ ի մոմսն. իսկ տպաւորութիւնքն՝ որ ի մոմսն եղեն, ի բազումս ասին գոլ. (Անյաղթ պորփ.։)
of tender age.
· Calfa
Առ իւր կոչեցեալ զմատաղահասակսն՝ կրթութեամբ խրատու տպաւորէ ի նոսա զքաղաքական բարեկարգութիւն. (Լմբ. առակ.։)
floriferous, flowering, bearing flowers.
· Calfa
Գաւազան ծաղկաբեր, յորում աստուած տպաւորեցաւ. (Ոսկիփոր.։)
small light;
rush-light, night-light;
an agreeable light.
· Calfa
Զի թէ ճըճիմի փոքրագոյն եւ սողական՝ ունի լուսիկ տպաւորեալ ի յիւր տտան. (Երզն. ոտ. երկն.։)
thought;
design, intention, resolution;
imagination, fancy, inspiration;
sentiment, disposition;
idea, fantasy, revery;
advice, counsel;
deliberation, consultation;
secret;
mystery;
symbol;
sacrament;
designedly, intentionally, on purpose, purposely;
փրկական —, the Holy Sacrament;
տուն, տաճար խորհդոյ, council-hall;
խորհրդեան դպիր, secretary;
— չար, pernicious advice;
— առնել՝ ի մէջ առնուլ՝ ունել, to consult, to determine, to decide on, to resolve on;
to deliberate, to confer together, to take counsel, to advise with;
— տալ, to counsel, to give advice, to advise;
— հարցանել, to ask advice, to consult, to take counsel;
ի մի — միաբանել, to think together, to deliberate unanimously;
շրջել ի խոհրդոց, to change or alter one's mind;
շրջել զոք ի խորհրդոց, to dissuade from, to advise against;
— ի մտի եդի գիտել, I had conceived the idea of knowing;
— արարի ընդ միտս իմ, I deliberated with myself;
— կալաւ, he conceived the idea to;
զյանդուգն զայն խորհեցաւ —, he formed the hardy design to;
մինչդեռ յայսմ խորհրդի էր, in the midst of these thoughts, while thus deliberating.
· Calfa
Ի խորհուրդ եւ յօրինակ մեծի խորհրդոյն՝ որ յայտնելոց էր, ոչխար եւ արջառ տպաւորէին. (Եզնիկ.։)
concordant, unanimous;
concordance.
· Calfa
Համաբարբառ տպաւորութիւն. (Նար.։)
cf. Գորշախայտ.
· Calfa
Դաւիթ յորդորահնար քնար նուագարանաւն՝ համակի զէջն հոգւոյն ի քեզ տպաւորեալ ասէր. կա՛մ է համակ, եւ կամ համանմանակի, այսինքն յար եւ նման։
to take or paint a portrait, to paint;
to pourtray, to depict, to paint;
to imprint, to figure.
· Calfa
ζωγραφέω pingo. Կենդանի գրել. նկարել զպատկեր կենդանի. նկարագրել. ստուգել. օրինակել. տպաւորել. յօրինել.
icon, image, effigy;
painting, picture, representation;
likeness, figure, portrait;
statue, idol;
sight, visage, face;
design, project, plan;
type, symbol;
doll;
—ք, the Divine Person;
— աւուրն, the day of the week or month;
hymn for the day;
գեղեցիկ —աւ, of fine presence, of noble aspect;
— ըստ —ի, in the image of, in the likeness of;
ի սոյն —, in this way or manner;
cf. Համառօտագիծ.
· Calfa
Գրեալ է եւ սուրբն Բասիլիոս, եթէ պատիւ պատկերին նորա է, յորոյ անուն տպաւորեալ է. (Հ=Յ. նոյ. ՟Ի՟Թ.։)
of the same figure, conformable, resembling, like;
— լինել, to conform, to take the form of, to resemble.
· Calfa
to be reflected in, to be the picture of, to take the form, to be formed, printed, impressed, represented;
to make oneself conformable, like.
· Calfa
Սովորիս եւ մեղկիս, եւ խորհուրդքն պատկերանան եւ տեղի առնեն եւ բոյն դնեն ի սիրտդ. (Եփր. մաքր. այսինքն տպաւորին իբր պատկեր։)
cf. Պատկերեմ.
· Calfa
μορφόω formo, figuro. Տալ պատկերանալ. նկարագրել. տպաւորել. կերպարանել.
to paint, to form, to figure, to put on a form;
to represent, to impress or imprint;
to conform;
— ի միտս, to picture or represent to oneself, to fancy.
· Calfa
Պատկերացուցանել. կերպացուցանել. ձեւացուցանել. նմանեցուցանել. տպաւորել զպատկեր իւր, եւ յինքն առնուլ զպատկեր իրացն.
cf. Պատկերանամ.
· Calfa
Հրեշտակք այնքան գեղեցկութեամբ պատկերեալք եւ տպաւորեալք, մինչեւ այլք լինել լոյսք, եւ զայլս լուսաւորել կարացեալք՝ առաջին լուսոյն հոսմամբ եւ բաշխմամբ. (Առ որս. ՟Է։)
striking resemblance;
fancy, imagination.
· Calfa
Զսուրբ եկեղեցի զպատկերումն եւ զտպաւորութիւն Աստուծոյ բերել ասէր երանելի ծերն։ Մոռացմամբ աներեւութացուցանել զտպաւորութիւնսն եւ զպատկերմունս։ Որով ամենայն հիւթականն պատկերմունք առ ի յանձնէն արտահալածին. (Մաքս. եկեղ.։)
purified by fire.
· Calfa
Կայծակնամաքուր յեսայիաս։ Քան զկայծակնամաքուր բերանն տպաւորագոյն. (Սարգ. յկ. ՟Ա։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Դ։)
perfection, integrity;
crowning, perfecting;
completion, accomplishment, consummation;
martyrdom;
consecration;
initiation;
—դ or քո —, your Holiness.
· Calfa
Որպէս ի մոմի զօրութեամբ են ամենայն կնիք. իսկ կատարելութեամբ մի միայն ի ներքս անդ տպաւորեալ է. (Փիլ. այլաբ.։)
formed of four courses, tiers or orders;
four-coursed;
s. mar. quadrireme.
· Calfa
Յերից կարգեալ չորեքկարգեան՝ առ ի ցոյցս կենդակին (այսինքն զոդիակոսի) տպաւորեալք։ Ութսներեակն՝ ըստ աղիւսաձեւոյ չորեքկարգեան. (Փիլ. քհ. եւ Փիլ. լին.։)
cf. Չքնաղադէմ.
· Calfa
Տախտակս տպաւորեալ ի ձեռն չքնաղատես առնն աստուծոյ. (Թէոդոր. խչ.։)
cf. Չքնաղադէմ.
· Calfa
Տախտակս տպաւորեալ ի ձեռն չքնաղատես առնն աստուծոյ. (Թէոդոր. խչ.։)
aposteme, imposthume, abscess, suppuration, pustule;
— երանաց, bubo.
· Calfa
Մաքրել զդժոխալուաց պալարսն, զոր խառնիճաղանճն բազմութիւն ի նոսա շաղախեալ տպաւորեաց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
axle, axis, pivot.
· Calfa
Կրօնաւորութիւն զանունն ընկալաւ ի սեռն եւ սերտ հաւատաց։ Զսեռն եւ զսերտ լոյս աստուածութեան իւրոյ տպաւորել ի սիրտս. (Սարգ. յկ. ՟Ե. եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Բ։)
clean, pure, clear, limpid;
sincere, true, simple.
· Calfa
Կրօնաւորութիւն զանունն ընկալաւ ի սեռն եւ սերտ հաւատաց։ Զսեռն եւ զսերտ լոյս աստուածութեան իւրոյ տպաւորել ի սիրտս. (Սարգ. յկ. ՟Ե. եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Բ։)
to affirm, to say yes, to consent, to confirm.
· Calfa
Յաստուածաբանականսն տպաւորութիւնս զտիրագոյնս ստորասացելոյն աստուածաբանութեան օրհնաբանեցաք. (Դիոն. ածայ.։)
pattern, model.
· Calfa
ռմկ. դէրէճէ. Անօթ արծաթագործաց՝ պղնձի կամ թուճեղէն՝ լցեալ աւազանման կաւով, յոր տպաւորեն զգաղափար, եւ ի նմին ձուլեն զխնդրելին.
cf. Դէմք;
— դնել, to propose, to purpose, to design;
զ— ունել, to oppose, to resist, to face, to endure, to thwart, to cross;
ի դիմի հարկանել, to encounter, to assail, to attack;
to strike, to oppose;
prep. adv. — ընդդէմ, opposite;
directly, diametrically;
prep. adv. — յանդիման, before, opposite, in presence;
publicly, openly, in face;
— ի —, — առ —, face to face, man to man;
ի դիմի, before, opposite to.
· Calfa
Դիմաց երկրի։ Յեդեմեան դիմաց։ Ի դիմաց ծովու։ Կարգեսցես ի դիմի ընդդէմ դիւացն դասու։ Ի դէմս իմն մեկնութեան։ Դիմաց քարտենի կամ սոփեստի։ Զդէմս բանիցս։ Առ դէմս աղօթից։ Ի դէմս առեալ զխորհուրդն տպաւորեցոյց. (Նար.։)
understanding, intelligence, comprehension, knowledge, capacity;
reflexion, consideration;
synecdoche;
յիմաստիցն ածել —ս, to teach science;
առ քաջ — իրացդ, in order thoroughly to understand these things.
· Calfa
Ի ձեռին նորա եմք եւ մեք եւ բանք մեր, եւ գործոց խելամտութիւն։ Խելամտութեամբ իմաստութեամբ տպաւորեաց զնա. (Իմ. ՟Է. 16։ ՟Ժ՟Գ. 13։)
to consign, to place in the hands of some one;
to lend, to give;
to undertake, to prove;
to transmit, to refer, to leave in writing.
· Calfa
Որք ի կակղագոյն նիւթիցն յոմանս ընձեռեն ձեւ ինչ տպաւորել. (Պղատ. տիմ.։)
very soft, tender or delicate;
gentle, mild, meek;
—ս յանդիմանել, to reprove gently.
· Calfa
Որք ի կակղագոյն նիւթիցն յոմանս ընձեռեն ձեւ ինչ տպաւորել. (Պղատ. տիմ.։)
after, since;
behind, hack, backward;
after, since, then, afterwards, hereafter, underneath, behind, one after another, next to, subsequently;
Տրայիանոս կալաւ զինքնակալութիւնն — Ներուասայ, Trajan was emperor after Nerva;
— միմեանց, զմիմեանց կնի, մի զմիոյ կնի, one after the other, subsequently, blow upon blow;
— երկուց ամաց, two years ago;
— ոչ բազում աւուրց, some days after;
— ապա, at length;
զերիս ամս ամ զամի —, during three successive years;
եկայք — իմ, follow me;
որ զմեր կնի ոչ շրջի, who is not of us;
զդուռն ձգել — իւր, to shut the door behind or after one;
մի զմիոյ կնի կցեալ, one tied to another;
linked;
եւ որ ինչ — այսորիկ, եւ որ —, and so on, & etc.;
— բնութեանս, suitable or according to the nature, natural, like nature;
— գալ, գնալ, երթալ, ընթանալ —, to follow;
— պնդիլ, մտանել, լինեմ, to pursue, to follow up, to hunt, to persecute;
— խոտորիլ, to be allured;
to be carried away;
մոլորիլ — խրատու, to be swayed by bad advice;
— կամաց իւրոց ածել զոք, to make the slave of one's will.
· Calfa
ὁπίσω, μετά, ἑχόμενος, κατόπισθε post, pone Զհետ. (զի կին, կինք, է հետք ոտից. որպէս եւ կնիք՝ տպաւորիչ զհետս իւր.) ընդ հետս կամ յետ ոտից այլոց հետեւելով. յետոյ քան. իզը կոխելով, ետեւ, ետեւէն, ետքի կողմը, ետքը.
showing, indicating;
indicator, sign, mark, token;
catalogue, index, table, list;
repertory;
Ritual;
hand, index;
coefficient;
— վաճառուց, inventory;
— մեռելոց, table of mortality;
— կերակրոց, bill of fare;
— արգելեալ գրոց, index ex-purgatorius, list of prohibited books.
· Calfa
of wood, wooden, woody.
· Calfa
Ծագեաց լոյս տպաւորութեամբ խաչի՝ ըստ ձեւոյ եւ ըստ չափոյ փայտեղինին. (Խոր. ՟Բ. 83։)
handkerchief;
towel, napkin, linen;
head-band, hand-cover, veil;
amict.
· Calfa
Ի վարշամակի տպաւորեալ ելից զկարօտութիւն աբգարու. (Արծր. ՟Ա. 20։)