Definitions containing the research վ : 10000 results

Անձրեւաթիւք

s.

drop of rain.

· Calfa

NBHL (1)

Հանէ զամպս, եւ ժողովէ զանձրեւաթիւս. (Ագաթ. ա՛յլ ձ. զանձրեւաշիթս։)


Անձրեւածին

adj.

that engenders rain;
copious.

· Calfa


Անձրեւաձիր

adj.

that gives or engenders rain.

· Calfa

NBHL (1)

Ով ցօղոյն կենաց՝ հօրէն լուսոյ իջեալ, ամպ անձրեւաձիր՝ ծարաւելոցս յարբումն. (Տաղ.։)


Անձրեւայոյզ

adj.

rainy.

· Calfa


Անձրեւանամ, ացայ

vn.

to fall like rain.

· Calfa

NBHL (1)

Հաց անձրեւասցի, եւ վէմ աղբիւրասցի։ Ծովն բաժանեցաւ, հացն անձրեւացաւ. (Ածաբ. պասեք. եւ Ածաբ. կիպր. եւ Ածաբ. մակաբ.։)


Անձրեւաշիթք

cf. Անձրեւաթիւք.

· Calfa

NBHL (1)

Որ հանէ զամպս, եւ արգելու զհողմս ... եւ գալարեցուցանէ զչոր գօսացեալս, եւ ժողովէ զանձրեւաշիթս. (Ագաթ. ա՛յլ ձ. զանձրեւաթիւս։)


Անձրեւաջուր

s.

rain-water.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ ո՛րպէս պարտ է ժողովել զանձրեւաջուրն. (Վստկ. ՟Ե. ՟Ճ՟Լ։)


Անձրեւեմ, եցի

vn.

to rain, to shower, to pour down;
անձրեւէ, it rains.

· Calfa

NBHL (1)

Գեդէոն նկարեաց անձրեւովն ի գեղմն ... զցամաքիլն հրէիցն, եւ զանձրեւիլն աշխարհի. (Նախ. դտ.։)


Անճահ

adj. adv.

inconvenient, unbecoming;
անճահս, unseemly.

· Calfa

NBHL (4)

ἅτοπος, ἅκαιρος. absurdus, importunus, ineptus. Ո՛չ ի ճահ. անպատշաճ. անվայելուչ. անտեղի. տարադէպ. անշուք. անպիտան. ուսլուպսուզ, օրանսըզ, եագըլըգսըզ.

Եւ է՛, որպէս վարկանիմ, ոչ անճահ իրն. (Պրպմ. ՟Լ՟Է։)

Անճահ եւ վնասակար միաբանութիւն. (ՃՃ.։)

ԱՆՃԱՀ. ԱՆՃԱՀՍ. Յանպատշաճս. անվայելչաբար. տարադէպ. անշնորհք կերպով.


Անճաճանչ

adj.

not brilliant, gloomy.

· Calfa

NBHL (2)

Անճաճանչ անգիտութիւն, կամ չարութիւն։ Ուսուցանելով հրաժարել յանճաճանչիցն՝ ի լուսաւորականսն ածել. Դ(իոն. եկեղ.։)

Եւ անճաճանչ խաւարային, իբրեւ ըզտուն գոլով մըթին. (Յիսուս որդի.։)


Անճանապարհ

cf. Անշաւիղ.

· Calfa

NBHL (4)

ԱՆՃԱՆԱՊԱՐՀ. ἁνοδία, ἁνοδίαι. iter impervium, invia, devia. Անճանապարհ վայր. անկոխելի տեղի կամ շաւիղ. զարտուղի ճանապարհ. սարփ եէր.

Ի դժուարագնաց յանճանապարհ վայրս։ Ընդ անկոխ հետեւել, եւ ընդ անճանապարհ. (Փիլ. իմաստն. եւ Բագն։)

Ամենայն ջրայնոց կառավարեալ՝ ընդ անճանապարհն հետաձգէր. այս ինքն ընդ ծով. (Ճ. ՟Ա.։)

Վրիպեալ՝ յանճանապարհ խոտորեսցիս։ Անուղղելի բարքն ընդ անճանապարհ վարին։ Ընդ անճանապարհս մոլորեալ։ Յանճանապարհս զարտուղեալք. (Փիլ.։)


Անճաշակ

adj. adv. that fasts, fasting;
without eating.

· Calfa

NBHL (2)

Անճաշակ լինելով՝ զճաշակաց պտղոյն քաւեալ զպարտիս։ Որ անճաշակ լինելով զբազմաժամակեայ աւուրբք. (Շար.։)

Անճաշակ ի բարեացն վայելմանէ։ Ի կէս աւուրցն ելանեն ի կենցաղոյս՝ անճաշակք ի ծերութենէ. (Պիտ.։)


Անճառ, ից

adj.

ineffable, unspeakable.

· Calfa

NBHL (3)

ἅρρητος, ἁμύθητος, ἁνέκφρατος , ἁνεκλάλητος. ineffabilis, infinitus. Զոր չէ մարթ բանիւ ճառել՝ վասն մեծութեան, անհասութեան, գաղտնութեան. անպատմելի. անպատում. անթարգմանելի. անբաւ. գաղտնի. խորին. վասֆ օլունմազ. տիլէ վասֆէ կելմէզ.

Շնորհաց անճառից։ Հնարիւք անճառիւք։ Գովեստս անճառս։ Անճա՛ռ է ասել։ Անճառ է քան զօրինակ։ Հոգւոյդ անճառի։ Անճառ ես բանից։ Անճառ ի սերովբէից։ Զանճառիցն իմոց իբր զճառելեաց գիտողին։ Որ ինձ անճառն է, քեզ համարեալ է։ Խորութիւնք անճառիցն կնքեցելոց։ Յանդիմանեսցին անճառք։ Սերք սերմանց անճառից. (Նար.։)

Զանճառսն եւ զանասելին ի հարկէ ի վեր հանեն։ Անճառ անիրաւութիւնք։ Հիւանդութեանց անճառից. (Փիլ.։)


Անճառագայթ

adj.

without rays, without light.

· Calfa

NBHL (1)

Անճառագայթ է տեղին այն, եւ ստռուցեալ միշտ կայ մնայ։ Զանճառագայթաձեւն եւ զերկրայինն (մասն զմրխտոյ) յեսանաւն մաշելով. (Նիւս. երգ.։)


Անճառելի, լւոյ, լեաց

cf. Անճառ.

· Calfa

NBHL (3)

Անուամբդ անճառելեաւ։ Անճառելեաւ քո սիրովդ. (Նար. ՟Ի՟Ե. ՟Ծ։)

Ծամեաց զլեզուն ... վասն եւ ոչ բնաւին ասելոյ զանճառելիսն։ Զամուսնութեան զանճառելիսն. (Նիւս. բն. եւ Նիւս. կուս.։)

Ո՞վ ոք զանճառելիսն (յիշեաց), եւ ոչ խռովեցաւ. (Նար. ՟Ի՟Թ։)


Անճառութիւն, ութեան

s.

ineffability;
unspeakableness.

· Calfa

NBHL (3)

ἁφραστότης. ineffabilitas. Անճառն գոլ վասն գերազանցութեան. առաւելութիւն անպատմելի.

Յաղագս Աստուածութեան բանին զանփոփոխութիւն եւ անճառութիւն խոստովանին. (Աթ. ՟Դ։)

Անճառութիւնքն ի վերայ աստուածայնոցն ճշմարիտ են։ Զաստուածայինսն պատուել ճշմարիտ անճառութեամբ. (Դիոն. երկն.։)


Անճար

adj.

unskilful, incapable;
irreparable, irremediable.

· Calfa

NBHL (3)

ἁμήχανος, χαλεπός. impossibilis, difficilis. Ուր չիք ճար. անհնար անհնարին. դժուարին եւ անվրէպ. ջարէսիզ. պ. նաջար.

Անճա՛ր է ինձ՝ մարդասէր գոլով՝ անմարդի ինչ խորհել. (Ոսկ. ղկ.։)

Ի վերայ ցաւցած տեղացն անճար սպեղանի դի՛ր. (Մխ. բժիշկ.) իմա՛ հարկաւ, անվրէպ. եւ կամ յանհնարս մտեալ. ...


Անճարակ

cf. Անճար.

· Calfa

NBHL (3)

Անճարակ գտեալ յելս հնարից։ Կիրք երկանց անճարակ ճեպոյ։ Անճարակ վիրացն. (Նար. ՟Բ. ՟Ի՟Զ. ՟Ղ՟Գ։)

ռմկ. ոճով, տկար. անկած.

ռմկ. իբր հարկաւ. անվրէպ.


Անճարակութիւն, ութեան

s.

inability, incapacity.

· Calfa

NBHL (1)

Անճարութիւն. անհնարութիւն. անհրաժեշտ վիճակ.


Անճարութիւն, ութեան

s.

cf. Անճարակութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Դատօղքն ի մեծ իմն անճարութեան վտանգէին. (Ոսկ. գծ.։)


Անճետ

adj.

without posterity;
— առնել cf. Անճիտեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ այլ ոչ եղեւ անդ վաղամեռ եւ անճետ. (Եփր. թագ.։)


Անճողոպրելի, լւոյ, լեաց

adj.

inextricable.

· Calfa

NBHL (1)

Անճողոպրելի վիշտք զկանայսն պաշարէին. (Ոսկ. ՟ժ. կուս.։)


Անմահ, ից

adj.

immortal.

· Calfa

NBHL (1)

Պտղովք անմահիւք. (Փիլ.)


Անմահական, ի, աց

adj.

immortal;
— ճաշակ, ambrosia.

· Calfa

NBHL (3)

Քերթողահայրն ասէ, մեռաւ անմահականն՝ տակաւին անմահ ի մեռելութեան մնալով. (Սանահն.։)

Յանմահականն վիճակ։ Փրկութեամբ անմահականաւ։ Անմահականացն վեհից, կամ ահեղից. (Նար.։)

Յանմահական բաժակէն, կամ ի յայգւոյն։ Անմահական պտղովն. (Շար.։)


Անմահանամ, ացայ

vn.

to be immortalized.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ անվնասելի մնալ.

Անդէն վաղվաղակի եւ ձեռքն անմահացան. (Եղիշ. հայր մեր.։)

Անմահացեալ գարշապարացն Մովսեսի, ոչ երկնչէր յօձէն. (Արշ.։)


Անմահացուցանեմ, ուցի

va.

to immortalize, to eternize.

· Calfa

NBHL (1)

Զբովանդակ բնութիւնս անմահացուցանել զմարդոյն. (Արշ.։)


Անմայր

adj.

motherless.

· Calfa

NBHL (3)

Ուրա՛խ լեր անմայր յառաջնումն ահա որդին գայ առ քեզ. իմա՛ անմայր յառաջնումն որդին գայ առ քեզ ո՛վ Եկեղեցի. կամ թէ եկեղեցիդ երբեմն չէիր մայր զաւակաց այնպէս՝ որպէս այժմդ ես. ըստ (Եսայ. ՟Ժ՟Դ. 1։)

ասի նմանութեամբ՝ ԿՈյս անուանեալ թիւն եօթներորդ, որպէս եւ մին. եւս եւ իմաստութիւնն հոգեւոր որպէս ուսումն առանց վարդապետի, եւ բոյս ինքնածին առանց մշակելոյ.

Շուշան (հովտաց) անմայր. (Ճ. ՟Ա. ի պետր. պօղ.։)


Անմասն

adj.

without share or portion, that does not participate;
bereft, destitute;
— լինել, to be destitute, to be bereft;
— առնել, to deprive.

· Calfa

NBHL (4)

(հանդերձ խնդրով). ἅμειρος, ἁμέτοχος. expers, carens, non particeps. Ոչ մասնակից. անկցորդ. անբաժ. հեռի. առանց. ազատ. անընդունակ. զրկեալ. լագասըզ. մահրում.

ἁμερής. partium expers. Որ ոչն ունի մասունս բաղադրիչս. պարզ ամենեւին. անմասնիկ. անբաժանելի ի մասունս. (հոգին, եւ կէտն, եւ վայրկեանն, եւ այլն). պէօլիւն մեզ.

Անմասն յամենուստ բարեկարգութեանց։ Ի ժամ վարձուն անմասն ելանեմ։ Միայն դու անմասն ստութեան խաւարի. (Նար. ՟Կ՟Ա. ՟Հ՟Ա. ՟Հ՟Թ։)

Յամենայն զգայական կենաց անմասք են վարուք. (Նիւս. երգ.։)


Անմարդ

adj.

uninhabited;
uninhabitable, desert, unfrequented, lonely.

· Calfa

NBHL (3)

ἁνάνθρωπος. inhumanus. իբր Անմարդի, տմարդի. ոչ գրելի ի համար մարդկան. վատատոհմիկ, եւ անագորոյն.

Զերկիրն անմարդ առնել ի մարդկանէ. (Լմբ. ովս.։)

ἁοίκητος. inabitabilis, ἁπάνθρωπος, hominum frequentia carens, ἕρημος, desertus, desolatus. Ուր ոչ գոյ մարդ. թափուր ի մարդոյ. անբնակ. ամայի. աւերակ. վիրան. խարապ.


Անմարդաբնակ

cf. Անմարդ.

· Calfa

NBHL (1)

Անմարդաբնակ տեղիք կամ վայրք. (Վրք. հց. ՟Ը։ Ի գիրս խոսր.։ Ուռհ.։ Ոսկիփոր.։)


Անմարդագոյն

adj.

more or very inhuman, — fierce, — unkind.

· Calfa

NBHL (1)

Այս վաճառ անմարդագոյն գոլ թուի ինձ քան զյուդային. (Լաստ. ՟Ժ։)


Անմարդացուցանեմ, ուցի

va.

to depopulate, to dispeople, to desolate.

· Calfa

NBHL (1)

Սրով եւ գերութեամբ անմարդացոյց զգաւառն։ Անմարդացուցանել խոստանայր զաշխարհն ամենայն. (Ասող. ՟Գ. 14. եւ 19։)


Անմարդի

adj.

inhuman;
unkind, uncivil, brutal;
desert, uninhabited;
— կացուցանել, յ— դնել, to unman, to divest of humanity;
to depopulate.

· Calfa

NBHL (3)

Եթէ յաչաղես զփրկութիւն ողորմելոցն, անմարդի ես. (Փիլ. յովն.։)

Ոչ իբրեւ զանմարդիս հատանէին զվճիռ մահուն. (Անան. ի յովնան.։)

Քանզի անմարդիքն են, վաղվաղակի մատնի քաղաքն ի պարտութիւն. (Ոսկ. ես. ՟Գ.) ըստ ա՛յլ յն. αὕτανδρος. իւրովք արամբք. իբր անօգնական յայլոց ի մարդկանէ. որ հայի ի ՟Ա նշ։


Անմարդութիւն, ութեան

s.

depopulation;
inhumanity, barbarity;
incivility, brutality.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ իմոյ թշուառութեանս եւ անմարդասիրութեանս. (լմբ. պտրգ։)


Անմարմին, մնոց

adj.

incorporeal, immaterial.

· Calfa

NBHL (6)

Որ անմարմին է, անմարմնովն (պիտի սրբել). (Կոչ. ՟Գ։)

Ուսունաբար Անմարմին ասին՝ զոր ինչ լինի վերացուցանել մտօք ի նիւթոյ.

Սեռք անմարմինք են՝ ընդհանուր գոլով։ Յայտ է թէ անմարմին են (ընդհանուրք ամենայն). ուստի յայտ եղեւ, թէ՝ եւ բաղազանութիւնքն անմարմինք են. (Անձ. պորփ։)

Եւ են անմարմինք՝ թիւք։ Զձեւս եւ նոքա անմարմինք խոստովանին գոլ։ Գիծ անմարմին գոլով եւ այլն. (Նիւս. բն. ՟Բ։)

Ի վեր համբարձեալ յանմարմնոցն ուրախակցութիւն. (Պիտ.։)

Սատանայ վիշապ կերպարանի անմարմին, եւ մարմնապէս. (Լմբ. սղ.։)


Անմարմնական, ի, աց

cf. Անմարմին.

· Calfa

NBHL (1)

Անմարմնական վարք. (Շար.։ Վրք. հց. ՟Ի՟Ա։)


Անմարմնութիւն, ութեան

s.

incorporality.

· Calfa

NBHL (2)

Անբաժանութիւնն ի վեր է քան զամենայն անմարմնութիւն։ Միութիւն կոչէ զէութեանցն նոցա պարզութիւնս եւ անմարմնութիւնս եւ աննիւթութիւնս. (Մաքս. ի դիոն.։)

Ոչ Փոխելով զմարմինն յանմարմնութիւն։ Անդ յանմարմնութեան, աստ ի մարմնաւորութեան. (Յհ. իմ. երեւ.։ եւ Սարկ. հանգ.։ եւս եւ Շ. թղթ.։) (Լմբ. սղ.։)


Անմարտ

adj.

impregnable, invincible

· Calfa

NBHL (1)

Անհակառակ եւ անմարտ բերելով ըստ բնութեան. (Եղիշ. դտ.։)


Անմարտնչելի, լւոյ, լեաց

cf. Անմարտ.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՄԱՐՏՆՉԵԼԻ որ եւ ԱՆՄԱՐՏ. ἅμαχος, ἁκαταγώνιστος. inexpugnabilis, insuperabilis. Անյաղթելի. անկռուելի. անվանելի. անառիկ.


Անմաքուր

adj.

impure, filthy, indecent, obscene, vile.

· Calfa

NBHL (4)

ἁκάθαρτος, ἁκαθάρτης. immundus, impurus. Ոչ մաքուր. անսուրբ՝ ըստ օրինաց կամ ըստ վարուց. աղտեղի. պիղծ. փիծ. աղտոտ. նափաք. մուրտար.

Գիտասցէ զինքն, զի փիծ է, եւ անմաքուր։ Յանմաքուր վայրս. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Կեանս անմաքուրս ունին։ Յանմաքրոցն տակաւին։ Արեամբ անմաքրով. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 27։ Ածաբ. ծն.։ ՃՃ.։)

Անմաքուրդ յընտրելով։ Բաժակ անմաքուր։ Ի կուսութեան անմաքուր։ Իբր զանմաքուրս ի սրբութենէ։ Ի զարմէ անմաքրի։ Անմաքրից եւ պարտաւորաց։ Ձիոյ կամ քառոտնեաց անմաքրից. (Նար.։)


Անմաքրական, ի, աց

cf. Անմաքուր.

· Calfa

NBHL (1)

Անմաքրական ստեւովն ծածկեալ ըստ տխրագոյն զգեստու նախահօրն. (Շար.։)


Անմաքրապէս

adv.

impurely, indecently.

· Calfa

NBHL (1)

անմաքուր գոլով. անսրբութեամբ. պղծութեամբ.


Անմեկնելի, լւոյ, լեաց

adj.

inseparable, indivisible;
inexplicable, inexpressible.

· Calfa

NBHL (1)

Անմեկնելի սիրով. (Շար.։)


Անմեղ, աց

adj.

impeccable;
innocent;
harmless, silly;
— կացուցանել, to acquit.

· Calfa

NBHL (5)

Մատաղ մանկտովք անմեղօք. (Ագաթ.։)

Նենգաւորութեամբ վաճառել անմեղ գնողաց. (Շ. ընդհանր.։)

Եւայ անմեղ ետ զպատասխանին (ցօձն). ասէ. վասն միոյ առաք մեք պատուէր հրամանի. զի մի՛ կերիցուք, եւ մի՛ մեռցուք. (Եփր. ծն.։)

Ասի եւ ՅԱՆՄԵՂՈՒՑ ռմկ. այսինքն Անմեղ գոլով։ (Ոսկիփոր.։)

Եւ Անպարտ. անարատ. անվնաս. ἁθῷος, ἁναίτιος. nnocens, insons. սուչսուզ. տե՛ս (Երեմ. ՟Բ. 34. 35։ ՟Ժ՟Թ. 4։ Դան. ՟Ժ՟Գ. 53։ Մտթ. ՟Ժ՟Բ. 5։)


Անմեղաբար

adv.

innocently.

· Calfa

NBHL (1)

Անմեղաբար ոչ գիտելով ասէր զայն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)


Անմեղանամ, ացայ

vn.

to be innocent.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զձագս աղաւնեաց անմեղացեալք. (Նար. յովէդ.։)


Անմեղանչական, ի, աց

adj.

impeccable;
innocent.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՄԵՂԱՆՉԱԿԱՆ ԱՆՄԵՂԱՆՉԵԼԻ. Որ ոչ մեղանչէ ումեք. անվնաս.


Անմեղացուցանեմ, ուցի

va.

to acquit, to declare innocent, to clear.

· Calfa

NBHL (1)

Ջրով մկրտութեան զօրացոյց զմեզ եւ անմեղացոյց. (Կանոն.։)


Անմեղկելի, լւոյ, լեաց

adj.

not to be softened, hardhearted, inflexible, inexorable.

· Calfa

NBHL (2)

Անմեղկելի վարուք քաղաքավարել. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)

Անմեղկելի որպէս վերինքն. (Խոսր.։)


Անմեղութիւն, ութեան

s.

innocence;
impeccability.

· Calfa

NBHL (3)

Օծանի մարդկօրէն ըստ մեզ որդի՝ անմեղութեանն գովութեամբ. (Պրպմ. ՟Ա։)

Փոփոխելով զմեղանչական մարմինն անմեղութիւն. (Շ. թղթ.։)

Վարին յաւազակութիւնս ի վերայ խաղացելոց անմեղութեան. (Պիտ.։)