difficult to tame, to domesticate.
· Calfa
ԴԺՈՒԱՐԸՆԴԵԼ կամ ԴԺՈՒԱՐԸՆՏԵԼ. Որում ընտելանալ չէ դիւրին. անսովոր. դժուարին.
Որ դժուարընդել դաստիարակաւ խաչին վարժեալ կրթեցար. (Նար. կուս.։)
cf. Դժուարընդել.
· Calfa
ԴԺՈՒԱՐԸՆԴԵԼ կամ ԴԺՈՒԱՐԸՆՏԵԼ. Որում ընտելանալ չէ դիւրին. անսովոր. դժուարին.
Որ դժուարընդել դաստիարակաւ խաչին վարժեալ կրթեցար. (Նար. կուս.։)
to be angry, enraged, vexed, offended;
to have trouble or difficulty.
· Calfa
δυσχεραίνομαι, χαλεπαίνω, δυσαρεστέω , σφαδάζω, ἅχθομαι moleste vel aegre fero, indignor, gravor եւ այլն. որ եւ ԴԺՈՒԱՐԱՆԱԼ. Դժկամակիլ. զայրանալ. նեղիլ. ծանր համարել. չախորժել. ընդդիմութիւն կրել.
Յորոց ի վերայ յիրաւի աստուած դժուարեալ։ Յերեսաց նոցա դժուարեալք։ Ոչ դժուարելով ընդ թափառանսն։ Ո՞ ոք ոչ դժուարեալ լիցի յամենայն քաղաքէ վարիլ. (Փիլ.։)
Ջուր միշտ զառ ի վայրն սիրէ գնալ, իսկ զառ ի վերն դժուարի. (Սարգ. յկ. ՟Թ։)
difficult to understand, ohscure, unintelligible.
· Calfa
ԴԺՈՒԱՐԻՄԱՆԱԼԻ ԴԺՈՒԱՐԻՄԱՑ. δυσνόητος intellectu difficilis Դժուարին առ իմանալ. մթին. խրթին.
Որ են բանք աստուածային գրոց՝ դժուարիմանալիք. (Շ. թղթ.։)
Ոչ դժուարիմանալիս եւ դժուարուսանելիս նոցա զիմաստսն առաջի արկանեն. (Ոսկ. ղկ.։)
difficult, hard, impracticable, painful, laborious, fatiguing, grievous, unpleasant, vexatious, thorny, delicate, imposing;
heavy, weighty, onerous, rough, rugged.
· Calfa
ԴԺՈՒԱՐԻՆ որ եւ ԴԺՈՒԱՐ. δύσκολος, δυσχερής, χαλεπός եւ այլն. difficilis, operosus, molestus, gravis, durus, saevus Աշխատալի. տարժանելի. ծանր. խիստ. նեղիչ. սաստիկ. անհնարին. դժկամակելի. դժար, ծանտր.
Ի յոյժ դժուարինս կարծեցեալ է մեզ. (Փարպ.։)
Գործեցեալ չարն դժուարի՛ն ջնջին. (Մաշկ.։)
Ո՞վ է սա, որ այսպէս դժուարին անկեալ դնի. (Վրք. հց. ՟Թ։)
vexatious, difficult.
· Calfa
Թէ դժուարոտիցէ եպիսկոպոսն, համարձակեալ լիցի երիցանց. յն. արտուղի կամ հեռագնաց. (Կանոն.։)
difficult to be caught in hunting or fishing.
· Calfa
ԴԺՈՒԱՐՈՐՍ եւ ԴԺՈՒԱՐՈՐՍԱԼԻ. δυσθήρατος difficilis venatu, vel intellectu Զոր դժուար է որսալ, ըմբռնել՝ իրօք կամ մտօք.
Փոխադրեալն ոչ գտանիւր, դժուարագիւտ եւ դժուարորսալի գոլով։ Դժուարակարծելի եւ դժուարորսալի է՝ խարդախ արուեստիւք ստուերացուցեալ. (Փիլ.։)
Դժուարորսալի ճշմարտութեանն բան դիւրաւ կարէ փախչել յայնցանէ՝ որք ոչն զգուշանան. (Բրս. հայեաց.։)
Այլ նա դարձեալ ո՛չ ի դժուարորսալեացն է, մանաւանդ թէ ի կարողագունիցն. (Պիտ.։)
to be angry, enraged;
to resist, to oppose.
· Calfa
ԴԺՊՀԻԼ կամ ԴԺՊՀԵԼ. Դժկամակիլ. դառնանալ. դժնէանալ.
dissension, resistance;
vexation, regret, displeasure.
· Calfa
Փոփոխումն չընկալաւ դժպհութեամբ իրաց. (Սեբեր. ՟Դ։)
perfidious;
traitorous, disloyal;
wicked, malicious.
· Calfa
Նենգամիտ. չարամիտ. կամ Խաբեալ մտօք.
dead body, corpse;
carcass.
· Calfa
πτῶμα cadaver որ եւ ԴԻԱԿՆ, կունք. Գէշ. շաղիղ. մեռելոտի. մարմին մեռեալ կամ մեռելոյն. մեռել. լէշ. լաշ։ Ա՛յլ է եւ ԴԻՔ, դից։
Դի կենդանի, եւ խօսուն մեռեալ։ Անկեալ դնիմ դի անկենդան։ Քան զմեռելութիւն քառօրեայն դիոյ. (Նար.։)
who lifts or plunders dead bodies;
who steals idols
· Calfa
Նա՛ ումեք ի մարդկանէ չէ՛ օրէն դիագող շրջել. այսինքն ի գողանալ զդի. (Եղիշ. յար.։)
that dresses a dead body.
· Calfa
ἑνταφιαστής sepultor որ եւ ԴԻԱՊԱՏԻԿ. Որ զմեռեալս զարդարէ, պատէ, զմռսէ.
grave-digger.
· Calfa
Աւազակապետ լեալ էր յառաջ, եւ դիաթաղ հեթանոսաց. (Վրք. հց. ՟Ի։)
that strips dead bodies.
· Calfa
ԴԻԱԿԱՊՈՒՏ τυμβωρύχος busta eruens, spoliator mortuorum, vespillator որ եւ Դիակողոպուտ, Դիազերծ. Կապտօղ եւ կողոպտօղ զմեռեալս՝ ի բացի եւ ի գերեզմանի.
adj. s. that carries, buries the dead.
· Calfa
Խառնուած բաղկացեալ յոգւոյ եւ ի մարմնոյ՝ դիակիր է (հոգին՝ մարմնոյ)։ Գինեզինութեամբք եւ խոհակերութեամբք՝ դիակիր եմք մարմնովս (որ ուտէ զկենդանիս). (Փիլ. լին.։)
Հոգի մեռեալ ի մեղաց անտի՝ ի մարմինն եդեալ կայ իբրեւ ի շիրմի, եւ նա դիակիր շիջի զօրէն անասնոց։ Մեղաւորքն իբրեւ դիակիրս շրջին. (Սարգ. յկ. ՟Գ։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)
(Ծերն) դիակիր ինքեան, եւ կենդանւոյն մեռեալ. (Լմբ. սղ.։)
Ցորչափ չէ շնչաբերեալ սաղմն, դիակիր է մայրն. (Տօնակ.։)
corpse, dead body;
պաճուճել գեղովք զ—, to embalm;
առնել — անթուելի, to make great carnage;
դիակունք կռոց, destruction of idols.
· Calfa
Իբր ա. Դիակնացեալ.
Զդիակն բելայ պաճուճեալ իմն դեղովք։ Դիակամբք թշնամեաց լցին զդաշտն ամենայն. (Խոր. ՟Ա. 10։ ՟Գ. 37։)
Եկեալ անկաւ առ ոտս դիականն (ալեքսիանոսի). (Ճ. ՟Ժ.։)
Ողորմելի տեսլեամբ անկեալ դիակունս ի վերայ դիականց. (Ղեւոնդ.։)
Ի մերձենալ խաչին իսկ եւ իսկ ի դիակն՝ յարեաւ ի մեռելոց. (Ճ. ՟Ժ.։)
νεκρός, τεθνικῶς mortuus, κώλα corpora Դի. շաղիղ. մեռեալ. մարմին մարդոյ վախճանելոյ. արձան կործանեալ կամ փշրեալ. մեռել. լեշ. Տե՛ս (՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Ե. 46։ ՟Լ՟Ա. 8։ ՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 11։ Տոբ. ՟Ա. 21։)
to become a corpse, to die.
· Calfa
Տապաստ անկեալ դիակնացան. (Փարպ.։)
Եւ անդ դիակնացեալք շուրջ զքաղաքաւն. (Լմբ.։)
cf. Դիակապուտ.
· Calfa
Դիակապուտ, եւ առաւել Գերեզմանակրկիտ. մեռելը թալլօղ հանուեցընօղ.
heap of corpses.
· Calfa
ԴԻԱԿՈՅՏ ԴԻԱԿՈՒՏԵԱԼ. Դիակնացեալ եւ կուտեալ դի ի վերայ դիոց.
Գէշ եղեալ եւ դիակոյտ ապականութեամբ. (Վրդն. ծն.։)
Ի դիակուտեալ մարմինս նոցա գթելով։ Ի փախստենէ սրոյն ի դիակուտեալ մարմինսն գլորելով. (Նիւս. մկ. բեթղ.։)
burial, funeral procession, obsequies.
· Calfa
ԴԻԱՀԱՆՈՒԹԻՒՆ ԴԻԱՀԱՆՔ. κῆδος, ταφή, ἑκφορά funus, sepultura, elatio Հանել տանելն ի տանէ զմեռեալն ի թաղումն. թաղումն. սուգ մեռելոյ.
Օրհնութեամբ յուղարկեն զգնացեալն. յուղարկութիւն կոչեն, եւ ոչ դիահանութիւն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)
cf. Դիահանութիւն.
· Calfa
Օրհնութեամբ յուղարկեն զգնացեալն. յուղարկութիւն կոչեն, եւ ոչ դիահանութիւն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)
ԴԻԱՀԱՆՈՒԹԻՒՆ ԴԻԱՀԱՆՔ. κῆδος, ταφή, ἑκφορά funus, sepultura, elatio Հանել տանելն ի տանէ զմեռեալն ի թաղումն. թաղումն. սուգ մեռելոյ.
idolatry.
· Calfa
Ոչ ունի խնդութիւն կռամոլ դիապաշտութիւնն, այլ տխրութեամբ լցեալ է. (Եփր. աւետար.։)
cf. Դիազարդեմ.
· Calfa
Պատմել զմեռեալն. պատնել.
Զկոյսն դիապատեալ. (Վրդն. յանթառամն.։)
cf. Դիազարդ.
· Calfa
Եւ եբր Դիապատեալ.
Առ դիապատիկ մարմին առն աստուծոյ մտեալ. (Յհ. կթ.։)
to suck, to suck milk from the breast.
· Calfa
Երկիր դիեալ անձրեւօք. (Լմբ. առակ.։)
Տղայք զկոտորեալ մարամբքն փարէին, եւ դիէին զարիւն ստեանց նոցա որպէս զկաթն. (Կաղանկտ.։)
Ծնաւ ի կուսէ, եւ խնամածութեամբ պահպանեալ՝ դիեցաւ կաթամբ ի նմանէ. (Մխ. ապար.։)
θηλάζω lacteo, sugo Ծծել զկաթն ի ստեանց մօր կամ դայեկի. դիանալ, իրօք կամ նմանութեամբ. ծիծ ուտել.
to suckle, to nourish with milk, to give suck.
· Calfa
որ եւ Դիացուցանել. Տալ դիել կամ ծծել. սնուցանել կաթամբ ստեանց. իրօք կամ նմանութեամբ. ծիծ տալ, կաթ տալ.
Կաթնասուն ստեամբքն դիեցոյց։ Մայրենի կաթամբ ջամբեալ դիեցուցեր։ Նար.։
piled, raised.
· Calfa
Անստոյգ բառ, իբր Դիզացեալ, բարձրացեալ. կամ բայ, որպէս Դիզեցան, դիզացան.
Պատառիչ ջուրցըն մածեալ, դիզան ալեացըն թանձրութեան. (Մագ. ոտ. խչ.։)
to gather;
to rise;
— հերաց, to bristle up, to stand.
· Calfa
διαδίδωμι, διαχύω diffundor որ եւ ԴԻԶԱՆԻԼ. Դէզ լինել ի վեր կոյս. բարձրանալ, ծառանալ, վերելս առնել զմիմեամբք. բարդիլ. կուտակիլ. ծաւալիլ.
Ճենճերն ի տապակէ անտի ելեալ դիզացեալ ծառանայր. (՟Բ. Մակ. ՟Է. 5։)
cf. Դիզանամ.
· Calfa
Դիզել, եւ դիզանալ. կուտակիլ. բարձրանալ. եւ Բազմանալ ի վերայ միմեանց. խռնիլ.
Ալիք զալեօք դիզանէին. (Վեցօր. ՟Գ։)
cf. Դիզանեմ.
· Calfa
Ի վերայ անձանց ձերոց զայդչափ բազում մահապարտութիւնն դիզեալ կուտեցէք. (Փարպ.։)
Զցանկութիւնսն բորբոքեալ դիզու. (Փիլ. լին.։)
cf. Դիզեմ.
· Calfa
Ի վերայ անձանց ձերոց զայդչափ բազում մահապարտութիւնն դիզեալ կուտեցէք. (Փարպ.։)
Զցանկութիւնսն բորբոքեալ դիզու. (Փիլ. լին.։)
cf. Ընդդիմաբանեմ.
· Calfa
Իսկ նա դիմաբանէր, եթէ ոչ արարեալ է իմ զայդ։ Ոչ դիմաբանել աւագացն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Զ։)
that exposes himself, that ventures, adventurous, hazardous;
adventurer;
hold, insolent;
boldly;
— լինել, to expose one's self, to venture
· Calfa
Ա՛յ վսեր եկեալդ դիմագրաւ. (Ճ. ՟Ա.։)
cf. Դիմագրաւ լինիմ.
· Calfa
Դիմագրաւեալք ընդ խռովութիւն ահագին ծովուն. (Ագաթ.։)
Ի չարէն հալածեալք, եւ առ աստուած դիմագրաւեալք. (Յճխ. ՟Ժ։)
Զամենայն զարդելեալսն անխէթ եւ անկասկած դիմագրաւեալ գործեն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։)
Ընդէ՞ր այդչափ դիմագրաւեալ՝ չկամիս հնազանդել ինքնակալին։ Տեսանեմ զքեզ դիմագրաւել, եւ չհամարիս ինչ զտանջանսդ. (Ճ. ՟Ա.։)
Եւ նոքա դիմագրաւեալք առ այն ոչինչ կարէին տալ պատասխանի. (Համամ առակ.։)
cf. Դիմագրաւ լինիմ.
· Calfa
Դիմագրաւեալք ընդ խռովութիւն ահագին ծովուն. (Ագաթ.։)
Ի չարէն հալածեալք, եւ առ աստուած դիմագրաւեալք. (Յճխ. ՟Ժ։)
Զամենայն զարդելեալսն անխէթ եւ անկասկած դիմագրաւեալ գործեն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։)
Ընդէ՞ր այդչափ դիմագրաւեալ՝ չկամիս հնազանդել ինքնակալին։ Տեսանեմ զքեզ դիմագրաւել, եւ չհամարիս ինչ զտանջանսդ. (Ճ. ՟Ա.։)
Եւ նոքա դիմագրաւեալք առ այն ոչինչ կարէին տալ պատասխանի. (Համամ առակ.։)
to oppose, resist.
· Calfa
ԴԻՄԱԴԱՐՁԵՄ ԴԻՄԱԴԱՐՁԻՄ. Դիմադարձ լինել. ընդդէմ կալ.
Որում դիմադարձեալք քահանայապետքն. (Արշ.։)
Ընդ արարչին դիմադարձեալք (կամ ձել) ձեռնարկէին. (ՃՃ.։)
cf. Դիմադարձեմ.
· Calfa
ԴԻՄԱԴԱՐՁԵՄ ԴԻՄԱԴԱՐՁԻՄ. Դիմադարձ լինել. ընդդէմ կալ.
Որում դիմադարձեալք քահանայապետքն. (Արշ.։)
Ընդ արարչին դիմադարձեալք (կամ ձել) ձեռնարկէին. (ՃՃ.։)
antiperistasis;
cf. Դիմադարձութիւն.
· Calfa
Ըստ միումդ նմանութեան հեշտածինք են, եւ ըստ միւսումդ դիմադրութեան՝ դիւրամեռք։ Դիմադրութիւն դիմեցմանն։ Դիմադրութիւնն ի հակառակաց հարթ պահեցեալ. (Նար. ՟Ե. ՟Կ՟Ե. ՟Ձ՟Զ։)
cf. Դիմադարձ.
· Calfa
Ըմբերանեալ զդիմակաց կողմնն. (Եզնիկ.։)
Դիմակաց եղեալ հրամանի արարչին. (Անան. նին.։)
opaque;
cf. Ընդդիմահար.
· Calfa
Դիմահար արկեալ զմեօք զմաշկեղէն պատմուճանն. (Վրդն. երգ.։)
Ի դիմահարէ անբաւութեանն արգելեալ՝ ոչ կարաց անցանել, եւ անսկիզբն անուանեաց. (Լծ. ածաբ.։)
to oppose, to resist.
· Calfa
Դիմամարտեալ՝ ի կայսերէ ապստամբեցին. (Զքր. կթ.։)
war, contrast, opposition, resistance, enmity, adversity.
· Calfa
Որ առ ցանկութիւնս եւ դիմամարտութիւնս ճահաւորեալ է. (Պղատ. տիմ.։)
cf. Ընդդիմանամ.
· Calfa
Ընդդիմանալ. եւ Տոկալ. դէմ կայնիլ, ու դիմանալ.
Եօթն անգամ նեղեալ ի խորհրդոյն՝ կամէր գնալ եւ ննջել. եւ դիմացաւ, եւ ոչ գնաց. (Վրք. հց. ձ։)
Ոչ ոք կարէր դիմանալ նմա, կամ աստուծոյ, կամ պատկերին աստուծոյ։ Դիմացաւ, եւ փշրեցաւ. (Վրդն. դան. եւ Վրդն. ել.։)
Դիմացողացն տալ հրաժեշտ. (Տօնակ.։)
Երրեակ դիմացեալ, անձամբ որոշեալ. (Գանձրն.։)
Գտեալ օգնութիւն ի կայսերէ՝ դիմացաւ պարսից. (Պտմ. վր.։)