oracle.
· Calfa
Յառաջագոյն յաղագս կիզմանն նոցա հրամանաբանութիւն տուեալ էր մօրն. (Նոննոս.։)
executor, proxy;
mandatory;
obedient.
· Calfa
Առժամայն հրամանակատար լինէր աստուածային պատուիրանաց. (Կաղանկտ.։)
command, order, ordination;
leave, license, permission.
· Calfa
Ասեն, եթէ հրամանատրութիւն եղեալ էր առ հոմերոս, թէ յորժամ խնդիր ինչ ոչ կարասցէ լուծանել, յայնժամ մահասցի։ Յաղագս հրամանատրութեան կրիւսոսի. (Նոննոս.։)
cf. Հրաման տամ;
to deliver an oracle.
· Calfa
Ի մէջ գիշերի պօղոս եւ շիւղաս զմեզ (ի) հարկաւորն յաղօթս հրամանատրեցին. (Բրս. հց.։)
Հրամանատրեցեր զնոյն յիշատակ նորոգել. (Սկեւռ. աղ.։)
burnt, consumed by fire;
burning, consuming by fire.
· Calfa
Հրայրեաց հիւանդութիւնս բազումս ներգործէ (մաղձն). (Պղատ. տիմ.։)
Հրայրեաց զնեստոր կոչէին քաղացիքն. (Սոկր.։)
charming, graceful, of admirable beauty.
· Calfa
Հրաշալի գեղով. սքանչելի գեղեցկութեամբ, չքնաղ.
Մարիամ հրաշագեղ։ Հրեշտակ հրաշագեղ հռիփսիմէ։ Հրաշագեղ կուսին սանդխտի. (Շար.։ Տաղ.։ Գանձ.։)
admirable, wonderful;
astonishing, surprising.
· Calfa
Եւթաղ հրաշազան յօրինուածովք զառաջաբանս կարգեաց. (անդ։)
wonderfully ornamented or embellished with.
· Calfa
Հրաշալի զարդուք. պանծափայլ. գերափայլ. չքնաղ. գեղազարդ. վսեմ. սքանչելի.
wonderful, marvelous, worthy of admiration, surprising, amazing.
· Calfa
Առաքեալք աղօթիւք հանդիսացան, մարգարէքն հրաշալիք ցուցան. (Խոսր.։)
extremely well built or done, wonderful, astonishing, surprising;
masterpiece;
եօթն —ք, the seven wonders.
· Calfa
Յեօթն չքնաղ հրաշակերտիցն։ Հրաշակերտիցն հանդիսից. (Եւս. քր. ՟Ա։ Նար. ՟Կ՟Գ։)
Ատեան հրաշակերտ ուղղի, դպրութիւնք գործոց մեր բանին. (Տաղ.։)
cf. Սքանչանամ.
· Calfa
Հրաշանան արարածք ընդ յաղթութիւնս սրբոց. (Շար.։)
Ողջախոհ վարուք եւ իմաստութեամբ հոգւոյն բոցափայլեալ առ ամենեսեան ճշմարտապէս հրաշանայր. (Կաղանկտ.։)
renowned, very celebrated, famous.
· Calfa
Հրաշանուն քաղաք (երուսաղէմ)։ Հրաշանուն ախոյեանն (պօղոս). (Նար. ՟Ծ՟Ա. եւ Նար. առաք.։)
cf. Սքանչելապէս.
· Calfa
Հրաշապէս յայտնել, ծանուցանել, բաղկացուցանել զգոյութիւն շնչոյս. (Նար. ՟Լ՟Գ. ՟Խ՟Դ. ՟Հ՟Ե։)
cf. Սքանչելացուցանեմ.
· Calfa
Զմարգարէսն հրաշացոյց (յայտնութեամբ գաղտնեաց), եւ զամենեսեան զնոսա վկայս կացոյց. (Իգն.։)
Զվկայիցն հրաշացուցանէ հանդէս, կամ զանյաղթ վկայիս զկացուրդս, կամ զպսակաւորացն զյիշատակս. (Խոր. հռիփս.։ Աթ. ի ստեփ.։ Սկեւռ. ի լմբ.։)
most majestic, — glorious, — august.
· Calfa
Հրաշափառ նորոգմանցն կարգ լինի կատարեալ։ Զքաղաքական միաբանութիւն՝ զհրաշափառն ասեմ իր, զի մի ի բազմաց եւ յաննմանից բացակատարի. (Արիստ. աշխ.։)
Ասացից զպատճառ հրաշափառիդ։ Հրաշափառ, զի բնութեանն սահմանի յաղթեաց. (Ճ. ՟Գ.։)
miracle, marvel, wonder, prodigy, portent;
monster;
spectre, phantom, larvae, ghosts;
— իմաստութեան, prodigy of science, of wisdom;
—շս գործել, to work a miracle;
to perform miracles, to do or work wonders;
ի —շս զարմացման ածել, to surprise, to astonish, to stun, to amaze, to astound;
ո՜վ —շիցս, what a wonder ! good Heavens ! Goodness gracious !.
· Calfa
Ո՜վ հրաշից շնչին փայտիս։ Ո՛վ հրաշիցս. (Անյաղթ բարձր.։)
cf. Կրակապաշտ.
· Calfa
Եթէ ոչ ակն առեալ էր իմ սրբուհւոյդ նունեայ, կրէիր դու զպատուհասն հարց քոց հրապաշտից։ Քո՛ է տէր յաղթութիւն, եւ ո՛չ հրապաշտից եւ ամբարտաւանից. (Պտմ. վր.։)
public orator, haranguer, preacher;
tax-collector, tax-gatherer.
· Calfa
Տասանորդիչք, եւ հրապարակաբանք զքաղաքս ունին. (Ոսկ. սղ.։)
δμήγορος concionator եւ φορολόγος tributi exactor. Որ խօսի ի հրապարակի, եւ որ քաղէ զհարկ արքունի.
made public, published, divulged every where, rumoured abroad;
— առնել, to publish, to make known far and wide, to divulge, to noise or rumour abroad;
— լինել, to become public, to take wind, to be published, divulged.
· Calfa
Հրապարակագոյժ ձաղանօք։ Հրապարակագոյժ ինքեամբ զիւրն ի մէջ ածել կորանս. (Պիտ.։)
Հրապարակագոյժ աղաղակէր, թէ բարւոք ասաց վասն ձեր հոգին սուրբ։ Ստեփաննոս իսկ յորժամ հրապարակագոյժն բարբառէր. (Ոսկ. գծ.։)
Մի՛ ձաղել առաջի բազմաց, մի՛ հրապարակագոյժ առնել զյանդիմանութիւնն. (Սարգ. յկ. ՟Թ։)
Աստուած գաղտ հրամայէ տալ, եւ դու ի հրապարակագոյժ արկանես. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 10։)
democratic.
· Calfa
Բաժանումն այսպէս լինելով՝ միջոց թերեւս ունիցի միիշխանական եւ հրապարակակալական քաղաքավարութեան. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)
democracy.
· Calfa
Կալողութիւն հրապարակի. կամ Ունելն հրապարակի ժողովրդեալ զտնտեսութիւն քաղաքի եւ տէրութեան.
Այժմ են քաղաքավարութեանց երկու ոմանք իբրու մարք. միիշխանութիւն, եւ հրապարակակալութիւն. զմինն ունի սեռն պարսից, եւ զմիւսն մեք ... Եթէ եւ հրապարակակալութիւն էր ի սմա միայն լեալ ազատ արանց, ոչինչ էր թերեւս լեալն յոյժ չարաչար. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)
Արիագոյն ասես լինել զքաղաքն ի հրապարակակալութենէ. (անդ. ՟Դ։)
Եւ այսոքիկ, մինչդեռ տակաւին քաղաքս ընդ հրապարակակալութեամբ էր. իսկ յորժամ եղեւ սուղիշխանութիւնն, հրամայեցի ածել եւ այլն. (Պղատ. սոկր.։)
to publish, to make public, to promulgate, to divulge;
to declare, to disclose, to report.
· Calfa
Հրապարակել զգաղտնիսն, կամ զմեղանս։ Ծածկութիւնք գործոցն հրապարակին։ Քեզ հրապարակեալ են աներեւոյթքն. (Նար.։)
(Դեւն) զմեղսն այսօր հրապարակէ առնել, եւ զարդարութիւն ի վաղիւ հաճէ զմեզ պահել. (Սեբեր. ՟Ժ։)
publicity, divulgation, promulgation, making known.
· Calfa
Հրապարակելն, իլն։ Անյաղթ վերլծ.։
charms, attractions, allurements;
lure, bait, wheedling, cajolery, flattery, enticement, solicitation, seduction;
instigation, suggestion, impulse, incitement;
— գեղոյ, charms of beauty;
— հաճոյից, հեշտութեան, the allurements of pleasure, of voluptuousness;
պատիր —, deceitful baits;
ի —րս ուրուք ըմբռնիլ, ելանել, հարկանիլ, to be seduced, misled, tempted, led astray, allured, enticed, decoyed;
ի —րս ցոփութեան դարձուցանել զոք, to entice to gluttony;
to allure one to debauchery;
արբուցանել ումեք —րս պղտորս, դժնեայս, to administer poison, to poison;
to seduce, to mislead, to pervert, to corrupt, to debauch, to lead astray, to bring into an error.
· Calfa
Զի այն հրապոյրք ոչ յայնմանէ են՝ որ կոչեացն զձեզ։ Որ արբուցանէ ընկերի իւրում հրապոյրս պղտորս։ Զհաստատեալ միտսն ի հրապոյրս ցոփութեան դարձուցանել ջանային. (Գաղ. ՟Ե. 8։ Ամբ. ՟Բ. 15։ ՟Բ. Մակ. ՟Զ. 21։)
cf. Հրապոյրք.
· Calfa
Ի հրապուրանաց հեշտութեանն քարշեալք։ Հրապուրանօք յուսայ յաղթել. (Յճխ. ՟Թ. ՟Ի՟Գ։)
cf. Հրապուրեցուցանեմ.
· Calfa
Հրապուրել հրապուրէ նա, այլ ոչ եթէ բռնութեամբ յաղթահարել կարէ. (Կոչ. ՟Բ. 5։)
Ապրեցար ի հաղբից հրապուրողին. (Շար.։ եւ եւս Եզնիկ.։ Յհ. կթ.։)
to engulf in a vortex of flame;
to set fire to.
· Calfa
ՀՐԱՍՈՒԶԵԼ. Սուզանելն կամ ընկղմել ի մէջ հրոյ. թաղել ի հուր.
Հրասուզել զքաղաքս, կամ զմարդիկ. (Մագ. ՟Ե. ՟Ի՟Է. եւ Մագ. ոտ.։)
fire-lighter;
stoker, fireman;
bellows blower;
ardent, inflamed, burning.
· Calfa
Հրավառ բնութիւնն պատեալ զդալար սաղարթիւք մորենւոյն։ Հրավառ բնութիւն (հուրն աստուած) զկոյսն չ բոցակիզեաց. (Լծ. կոչ.։ եւ Տօնակ.։)
fire;
pyre;
funeral pile;
fire, ardour;
Mars;
—ս արկանել, հարկանել, to kindle, to light, to set on fire.
· Calfa
Որդիք նոցա փայտ քաղեն, եւ հարքն նոցա հրատս արկանեն (կամ հարկանեն). (Երեմ. ՟Է. 18։)
to publish, to make public, to divulge, to promulgate;
to denounce, to declare;
to inform the public, to cry, to proclaim;
to pronounce, to intimate;
to spread a report;
to post up, to set up a bill or paper, to publish;
to edit.
· Calfa
Եւ ես զնոյն ... առբերելով զբանս հրատարակեմ. (Անյաղթ բարձր.։)
cf. Հրատարակող.
· Calfa
Հրատարակիչ լինել յաղթութեանց նորա։ Բնութիւն էիցս՝ հրատարակիչ աստուծոյ. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. էր ընդ եղբ.։)
publication, publicity, promulgation, proclamation.
· Calfa
Եւ այս դարձեալ՝ հրատարակումն յաղթութեանն քրիստոսի. (Լմբ. սղ.։)
cf. Հրատեսիլ.
· Calfa
Որպէս երկաթ ոմն հոգիքն քաղցելոց (ուսման) հրատեսակ լինելով՝ կակղագոյն լինել. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)
throwing, casting or shooting fire;
gun, musket, fusil, piece, arquebuse, rifle, blunderbuss;
— բաղխիչ, գայլախազեայ, կախաղանաւոր, ասղնաւոր, կրկնահար, հողմահար, յետախցիկ, որսոյ, թռչնորսական —, percussion-gun, flint-gun, pendulum-gun, needle-gun, double-barrelled gun, air-gun, breech-loading, sporting-gun or shooting-gun, fowling or birding-gun, musket or rifle;
բաղխիւն —ի, musket-shot;
շռինդ —ի, report of a gun;
հարուած —ի, gun-shot wound;
— բարկութիւն, շանթք, thunder, thunder-bolt;
լնուլ զ—, to load a gun;
արձակել զ—, to shoot, to let off, to discharge, to fire;
չառնուլ հուր —ի, to miss fire, to flash in the pan;
—ք, hail of fire;
musketry.
· Calfa
to inflame, to set on fire, to burn;
to make red hot, to ignite.
· Calfa
Վտակք երկոտասան աղբերս քարոզութեան զջուրսն մկրտութեան աւազանին հրացուցին. (Փարպ.։)
invitation;
սիրալիր —, courteous -;
— հարսանեաց, յուղարկաւորութեան, եւ այլն —, to a wedding, to a funeral;
— տալ, to invite, to bid;
մերժել զ—ն, to decline an invitation.
· Calfa
Շտապ հրաւէր տալ ռամկին. (Տաղ.։)
to invite, to desire, to invite to a feast or assembly;
to convoke, to convene;
յառաջագոյն —, to predestine;
— ի ճաշ, to ask or invite to dinner.
· Calfa
Կոչեաց ի կոչունս իւր. եւ դարձեալ առ վաղիւ եւս հրաւիրեաց զիս։ Պատրաստեաց տէր զզոհս իւր, եւ հրաւիրեաց զկոչնականս իւր։ Հրաւիրեաց զբազումս։ Կոչել զհրաւիրեալսն։ Ասացէ՛ք հրաւիրելոցն։ Հրաւիրեցէ՛ք ի վերայ դորա գունդս, կամ զազգս։ Ի սատակումն հրաւիրէր. եւ այլն։
fiery;
s. ast. Mars.
· Calfa
Հրաւորս ի ձեռն իւրոյ զօրուն զոհս աստուածոցն կատարէր. (Պտմ. աղեքս.։)
to burn, to kindle, to set fire to.
· Calfa
καυσόω, φλέγω comburo, cremo. Հրով այրել. հրկիզել. փաղաղել. ծախել.
of fire, fiery, igneous;
empyreal, celestial, spiritual, angelic;
—ք, the angels;
— երկինք, the Empyrean.
· Calfa
Հրեղէն սուր, կամ նետ։ Հրեղէն աղբիւր, գետք, տանջանք, որդունք։ Հրեղէն անիւք, կենդանիք, նետք. (Յճխ.։ Ժմ.։ Մանդ.։ Կոչ.։ Խոսր.։ Շ. հրեշտ.։)
in the company of angels.
· Calfa
Սաղմոսանուագ եւ հրեշտակախառն փառաբանական ձայնիւ. (Թէոդոր. խչ.։)
like an angel, angelic.
· Calfa
Հրեշտակակերպ դիւազդեցութիւն (աղանդաւորաց). (Մագ. ՟Ա։)
living, behaving in an angelic manner, leading an angelic life.
· Calfa
Որ բերէ յինքեան զկրօնս կամ զքաղաքավարութիւն հրեշտակաց.
to become an angel, to live angelically, to lead an angelic life.
· Calfa
Յաղթեցին բռնաւորաց, եւ հրեշտակացան. (Յճխ.։)
like an angel, angelically.
· Calfa
Ունի եւ հրեշտակապէս կենցաղավարութիւն։ Հրեշտակապէս արագահասութեամբ. (Գանձ.։)
cf. Հրեշտակատիպ.
· Calfa
Հովիւ բարի, որ յերկնայինսն նմանեալ հրեշտակատեսիլ. (Տաղ ի լս. քերթ.։)
angelic nature;
embassy, message, deputation, delegation;
—ս առաքել, առնել, to send ambassadors, deputies, to depute, to send a commission.
· Calfa
Հրեշտակութիւն առաքեալ՝ աղաչեսցէ ի խաղաղութեան։ Ի ժամանակի հրեշտակութեանն։ Ոչ գո՛յ հրեշտակութիւն (կամ պատգամաւորութիւն) յաւուր պատերազմի. (Ղկ. ՟Ժ՟Դ. 32։ ՟Բ. Մակ. ՟Դ. 11։ Ժող. ՟Ը. 8։)