Definitions containing the research վ : 10000 results

Դժրող

cf. Դժրիչ.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԺՐԻՉ ԴԺՐՈՂ. Որ դժրէ կամ դժրեաց. նենգիչ. նենգօղ. խարդախօղ. ստօղ. վտանգիչ. վնասիչ.


Դիագող

adj.

who lifts or plunders dead bodies;
who steals idols

· Calfa

NBHL (1)

Հետամուտ լինի ղաբան, վասն հռաքէլի՝ դիագողին. (Մագ. ոտ. մանուչ.։)


Դիազարդ, աց

s.

that dresses a dead body.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաման ետ յովսէփ ծառայից իւրոց դիազարդաց. (Ծն. ՟Ծ. 2։)


Դիազերծ առնեմ

sv.

to disinter, to strip dead bodies.

· Calfa

NBHL (1)

Դիազերծ առնէին զվիրաւորս. (՟Բ. Մակ. ՟Ը. 27։)


Դիաթաղ, աց

s.

grave-digger.

· Calfa


Դիաթաւալ

adj.

dead, killed, stretched on the ground;
— կացուցանել, — յերկիր կործանել, to overturn, to throw down dead bodies, to strike stiff to the ground.

· Calfa

NBHL (2)

ԴԻԱԹԱՒԱԼ կամ ԴԻԹԱՒԱԼ. Իբրու դի թաւալեալ, տապալեալ, տապաստ արկեալ ի դաշտի. վարի ընդ բայի, որպէս Տապաստ արկանել կամ անկանիլ. καταστρωννύω, -νυμι humi sterno, consterno, -or, πίπτω cado գետինը փռել, փռուիլ.

Բազում վիրաւորս, կամ մի առ միոջ դիաթաւալ կացուցանէին։ Դիթաւալ կացուցանէր։ Դիթաւալ կացուցից. (՟Ա. Մակ. ՟Գ. 24։ ՟Ե. 34։ ՟Զ. 42։ ՟Բ. Մակ. ՟Ե. 26։ Եզեկ. ՟Զ. 5։)


Դիակապուտ, պտաց, ից

adj.

that strips dead bodies.

· Calfa

NBHL (1)

Դիակապուտ դառնային. աստուծոյ կապտելով յետ մարտի. (Եղիշ. ՟Գ։)


Դիակիր, կրաց

adj. s. that carries, buries the dead.

· Calfa

NBHL (1)

Խառնուած բաղկացեալ յոգւոյ եւ ի մարմնոյ՝ դիակիր է (հոգին՝ մարմնոյ)։ Գինեզինութեամբք եւ խոհակերութեամբք՝ դիակիր եմք մարմնովս (որ ուտէ զկենդանիս). (Փիլ. լին.։)


Դիակողոպուտ

cf. Դիակապուտ.

· Calfa


Դիակոյտ, կուտի

s.

heap of corpses.

· Calfa

NBHL (2)

ԴԻԱԿՈՅՏ ԴԻԱԿՈՒՏԵԱԼ. Դիակնացեալ եւ կուտեալ դի ի վերայ դիոց.

Ի դիակուտեալ մարմինս նոցա գթելով։ Ի փախստենէ սրոյն ի դիակուտեալ մարմինսն գլորելով. (Նիւս. մկ. բեթղ.։)


Դիանամ, ացայ

va. vn. cf. Դիեմ

· Calfa


Դիապատեմ, եցի

va.

cf. Դիազարդեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Դիապաշտեցաւ (տէրն), եւ զմեր վէրս բժշկեաց. (Խոսր.։)


Դիասնունդ՞՞՞լինիմ

vn.

to be nourished with a mothers milk, to suck milk from the breast.

· Calfa

NBHL (2)

ԴԻԱՍՆՈՒՆԴ ԴԻԱՍՈՒՆ ԼԻՆԵԼ. Սնանիլ դիելով զկաթն. կաթնասուն լինել.

Իննամսեայ յորովայնի բնակէ, եւ դիասուն լինի. (Նանայ.։)


Դիասուն՞՞՞լինիմ

sv.

cf. Դիասնունդ՞՞՞լինիմ.

· Calfa

NBHL (2)

ԴԻԱՍՆՈՒՆԴ ԴԻԱՍՈՒՆ ԼԻՆԵԼ. Սնանիլ դիելով զկաթն. կաթնասուն լինել.

Իննամսեայ յորովայնի բնակէ, եւ դիասուն լինի. (Նանայ.։)


Դիդրաքմայ, ից

s.

didrachm, piece of money;
cf. Երկդրամեան.

· Calfa

NBHL (1)

Սով սաստիկ եղեւ յեղղադա, մինչեւ գրուի միոջ վաճառել վեց դիդրաքմայի. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Դիեմ, եցի

va.

to suck, to suck milk from the breast.

· Calfa

NBHL (1)

Դիեսցո՛ւք սիրով զկաթն բանի. (Խոսր.։)


Դիեցիկ

adj.

suckling, that sucks.

· Calfa

NBHL (1)

Գառն մի դիեցիկ։ Որթս դիեցիկս. (՟Ա. Թագ. ՟Է. 9։ ՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Է. 29։ Ամովս. ՟Զ. 4։)


Դիեցումն, ման

s.

act of sucking.

· Calfa

NBHL (1)

Այծին դիեցումն մանկանն ընդ հովանեաւ արծուոյն. (Խոր. ՟Բ. 67։)


Դիեցուցանեմ, ուցի

va.

to suckle, to nourish with milk, to give suck.

· Calfa

NBHL (2)

Դիեցոյց մեղր ի վիմէ։ Զմեծութիւն ծովու դիեցուսցէ քեզ. (Օր. ՟Լ՟Բ. 13։ ՟Լ՟Գ. 19։)

Դիեցուցեր կաթնասուն։ Դիեցուցանելով զկուսական քո սուրբ զկաթն. (Շար.։)


Դիզանամ, ացայ

vn.

to gather;
to rise;
— հերաց, to bristle up, to stand.

· Calfa

NBHL (3)

διαδίδωμι, διαχύω diffundor որ եւ ԴԻԶԱՆԻԼ. Դէզ լինել ի վեր կոյս. բարձրանալ, ծառանալ, վերելս առնել զմիմեամբք. բարդիլ. կուտակիլ. ծաւալիլ.

Ելանէր դիզանայր բոցն ի վերոյ քան զհնոցն ի քառասուն եւ յինն կանդուն. (Դան. ՟Գ. 47։)

Խորք կոչէ զյաճախումն խորհրդոցն՝ որք դիզանան ի վերայ մտացն. (Լմբ. սղ.։)


Դիզանեմ, դիզի

va.

to amass, to gather, to heap up, to pile, to accumulate, to sheaf;
to pile up;
to raise, to make straight.

· Calfa

NBHL (3)

ԴԻԶԱՆԵՄ որ եւ ԴԻԶԵԼ. Կուտել. բարդել. դնել ի վերայ միմեանց. շեղջել. դիզել.

Եդէզ զշերտսն ի վերայ սեղանոյն. (՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Ը. 33։)

Փուշս վարուց դիզի։ Դիզի, բարդեցի. (Նար. ՟Ի՟Է. եւ Նար. յիշ.։)


Դիզանիմ, դիզայ

vn.

cf. Դիզանամ.

· Calfa

NBHL (5)

Դիզել, եւ դիզանալ. կուտակիլ. բարձրանալ. եւ Բազմանալ ի վերայ միմեանց. խռնիլ.

Եւ ի դիզանել ի վերայ նորա ժողովրդոցն. (Ղկ. ՟Ժ՟Ա. 29։)

Զմիմեամբք դիզանէր ի միմեանց վերայ (ամբոխն). (Ագաթ.։)

Ամպք ի վերայ ամպոց դիզանին. (Շիր.։)

Մեղք նոցա մեծամեծք ի կշիռս դիզան։ Դիզան մեղք ի մեղաց վերայ. (Ոսկ. ծն. եւ Ոսկ. հռ.։)


Դիզեմ, եցի

va.

cf. Դիզանեմ.

· Calfa

NBHL (4)

Կոհակս լեռնաձեւս յարուցանէ՝ դիզելով ի վերայ միմեանց. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)

Ի վերայ անձանց ձերոց զայդչափ բազում մահապարտութիւնն դիզեալ կուտեցէք. (Փարպ.։)

Խոտ ի վերայ խոտոյ դիզու. (Իսիւք.։ եւ Վանակ. յոբ.։)

Ինքն ամպն բրդի, դնի, դիզու ի բարձրաւանդակ վայրսն. զոր եւ ձիւն անուանեմք. ( Շիր.։)


Դիզում, զի

va.

cf. Դիզեմ.

· Calfa

NBHL (4)

Կոհակս լեռնաձեւս յարուցանէ՝ դիզելով ի վերայ միմեանց. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)

Ի վերայ անձանց ձերոց զայդչափ բազում մահապարտութիւնն դիզեալ կուտեցէք. (Փարպ.։)

Խոտ ի վերայ խոտոյ դիզու. (Իսիւք.։ եւ Վանակ. յոբ.։)

Ինքն ամպն բրդի, դնի, դիզու ի բարձրաւանդակ վայրսն. զոր եւ ձիւն անուանեմք. (Շիր.։)


Դիթաւալ

adj.

cf. Դիաթաւալ.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրութեամբն քրիստոսի զնա եւս դիթաւալ յերկիր ընկենոյր. (Պտմ. վր.։)


Դիկլիկոն

s.

omentum.

· Calfa

NBHL (1)

Զախոնդանսն, եւ որ շուրջ զնովաւ պատի դիկլիկոն. (Պիտ.։)


Դիմաբանեմ, եցի

va.

cf. Ընդդիմաբանեմ.

· Calfa

NBHL (3)

Երբեմն նզովես, երբեմն դիմաբանես. (Նեղոս.։)

Խրատեսցէ առաջնորդն զայնոսիկ, որք առաջի մարդկան դիմաբանեն կամ վիճին ընդ նմա. (Կլիմաք.։)

Դիմաբանող։ Դիմաբանելով. (Վանակ. յոբ.։)


Դիմաբանութիւն, ութեան

s.

cf. Ընդդիմաբանութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Զմարտս բանիւք առնելով ի ձեռն դիմաբանութեան. (Պղատ. տիմ.։)


Դիմագրաւ, ից

adj. adv.

that exposes himself, that ventures, adventurous, hazardous;
adventurer;
hold, insolent;
boldly;
— լինել, to expose one's self, to venture

· Calfa

NBHL (2)

Ինքնակամ դիմագրաւ կամակար ի վիշտս մահուն եւ տանջանացն դիմէր. (՟Բ. Մակ. ՟Զ. 28։)

Ա՛յ վսեր եկեալդ դիմագրաւ. (Ճ. ՟Ա.։)


Դիմագրաւեմ, եցի

vn.

cf. Դիմագրաւ լինիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Դիմագրաւեալք ընդ խռովութիւն ահագին ծովուն. (Ագաթ.։)


Դիմագրաւիմ, եցայ

vn.

cf. Դիմագրաւ լինիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Դիմագրաւեալք ընդ խռովութիւն ահագին ծովուն. (Ագաթ.։)


Դիմագրաւութիւն, ութեան

s.

boldness, courage, assurance.

· Calfa

NBHL (1)

Ասել ընդ նահատակին (դաւթի), որ զայս դիմագրաւութիւն առ բարին ունէր միշտ, թէ վասն քո մեռանիմք զօրհանապազ։ Դիմագրաւութիւն զօրեղ եւ անհերքելի. (Նար. կ.։ Նար. ՟Հ՟Ա։)


Դիմադարձ, աց

adj.

that resists, opposes;
contumacious, disobedient, contrary.

· Calfa

NBHL (2)

Ամենայն դիմադարձաց. (Ագաթ.։ Մովս. քերթ. կարգ.։ Մաշկ.։)

Հովուացն դիմադարձ լինէր, եւ աղջկանցն զրկելոց վրէժխնդիր. (Կիւրղ. ել.։)


Դիմադարձութիւն, ութեան

s.

opposition, resistance, contrariety.

· Calfa

NBHL (2)

Հակառակութիւն՝ բանիւ կամ գործով։ (Առակ. ՟Ի՟Դ. 26։ Փիլ. իմաստն.։ Պիտ.։ Երզն. մտթ.։ Բենիկ.։)

Քանի՞ հոգք, քանի՞ դիմադարձութիւք, ո՞րքան վիշտք (վաճառականաց). (Ոսկ. մ. ՟Բ. 13։)


Դիմադրական, ի, աց

adj.

opponent, contrary.

· Calfa


Դիմադրութիւն, ութեան

s.

antiperistasis;
cf. Դիմադարձութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Տնապանութիւնն ըստ ընտանութեան դիմադրութիւն վայրագութեան է. (Փիլ. լին.։)


Դիմակերպութիւն, ութեան

s.

resemblance.

· Calfa


Դիմահար

adj.

opaque;
cf. Ընդդիմահար.

· Calfa

NBHL (1)

Թափ անցանելով, ընդ ամենայն բնակութիւնս եւ դիմահարս. (Շ. բարձր.։)


Դիմամարտ

adj. s. opponent, contrary, enemy, adversary.

· Calfa

NBHL (1)

Դիմամարտ գոլով սրբոցն ընդ կռապարիշտ պաշտամունս. (Շար.։)


Դիմամարտիմ, եցայ

vn.

to oppose, to resist.

· Calfa


Դիմամարտութիւն, ութեան

s.

war, contrast, opposition, resistance, enmity, adversity.

· Calfa

NBHL (1)

Դիմամարտութիւն թիւնից վիշապին։ Դիմամարտութիւն տնկակից։ Դիմամարտութիւնք զինուորութեանց դժնեայ մատնչին. (Նար.։)


Դիմանամ, ացայ

vn.

cf. Ընդդիմանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Գտեալ օգնութիւն ի կայսերէ՝ դիմացաւ պարսից. (Պտմ. վր.։)


Դիմառնութիւն, ութեան

s.

prosopopoeia.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ դիմառնութիւն, ուրանօր զբարսն՝ միանգամայն զդէմսն ստեղծանեմք, որպիսի. զի՞նչ արդեօք ասիցէ բանս ծով՝ ծովակալ եղելոց լակեդմոնացւոց. (Պիտ.։)

Օր աւուր բղխէ զբան. ո՛չ բանիւ, եւ խօսս արձակելով, այլ դիմառնութեամբ եւ ի յիմացուածս մեր. (Վրդն. սղ.։)


Դիմեմ, եցի

vn.

to run, to fall upon one, to run to, to rush, to dart;
to have recourse, to apply.

· Calfa

NBHL (4)

Անց ընդ գետն, եւ դիմեաց ի լեառն։ Դիմեաց ջուրն ի տեղի իւր։ Դիմեսցեն ի հեռաստանէ։ Դիմեցին ի վերայ գորգեայ։ Դիմեցին առ հասարակ ի վերայ նոցա։ Իբրեւ զարծուի դիմեսցէ։ Դիմեաց ջորեակ։ Դիմեաց ամենայն երամակն ի դարէ անտի ի ծով.եւ այլն։

Ի կարգն երկրորդ դիմեցից։ Դիմելով ի յաղն բուժիչ։ Ի խնդիր իմաստից դիմեալ. (Նար.։)

Զբազմականօքն դիմելով. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)

Առ քեզ դիմեն յուսով։ Դիմեալ առ զօրութիւն քո։ Հաւատով դիմեցելոցն. (Շ. բարձր.։)


Դիմեցումն, ման

s.

tendency, decline;
ejaculation;
recourse.

· Calfa

NBHL (1)

Դիմեցումն բնութեանս, կամ մահու, վիշապին, դիւաց։ Դիմեցմունք մարտողին, կամ ճակատելոցն։ Ի կոյսս չորս դիմեցմամբ. (Նար.։)


Դիմեցուցանեմ, ուցի

va.

to make run or to rush on.

· Calfa

NBHL (3)

Խաղացուցանել. ընթացուցանել. վարել. վազցընել, քշել.

Ձեռն կառավարին բաւական է յամենայն կողմանս դիմեցուցանել. (Եզնիկ.։)

Զուռուցիկ տիկսն (ի վերայ գետոց) ... ընդ պարիսպն դիմեցուցանէին. (Կաղանկտ.։)


Դինար

cf. Դենար.

· Calfa


Դիպակազգեստ

adj.

furnished or dressed in brocade.

· Calfa


Դիպաձգութիւն, ութեան

s.

the art of drawing the bow.

· Calfa

NBHL (1)

Դիպաձգութեամբ նետից կորովի. (Խոր. ՟Ա. 11։)


Դիպաղեղն, ղանց

adj.

that shoots very well with a bow.

· Calfa

NBHL (1)

Կորովազէնք եւ դիպաղեղունք. (Արծր. ՟Ա. 11։)