Definitions containing the research վ : 10000 results

Գայթագղեմ, եցի

vn. va.

cf. Գայթագղիմ. to scandalize, to supplant;
to stumble, to trip.

· Calfa

NBHL (2)

ԳԱՅԹԱԳՂԵՄ կամ ԳԱՅԹԱԿՂԵՄ ԳԱՅԹԱԳՂԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. σκανδαλίζω Scandalizo, offendo Տալ այլում գայթել եւ գլիլ. թակարդել. կործանել յորոգայթ. գլորել ի մեղս. պղտորել եւ դանդաղեցուցանել զմիտս եւ զկամս. տիւշիւրմէք, կիւնահա սօգմագ, Քէնա իպրէթ վերմէք.

Մի ելաներ ի վերայ ջրոյդ (սառին), զի կօշիկդ գայթակղեցուցանէ զքեզ. (Եփր. ի յհ. մկ.։)


Գայթագղեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Գայթագղեմ.

· Calfa

NBHL (2)

ԳԱՅԹԱԳՂԵՄ կամ ԳԱՅԹԱԿՂԵՄ ԳԱՅԹԱԳՂԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. σκανδαλίζω Scandalizo, offendo Տալ այլում գայթել եւ գլիլ. թակարդել. կործանել յորոգայթ. գլորել ի մեղս. պղտորել եւ դանդաղեցուցանել զմիտս եւ զկամս. տիւշիւրմէք, կիւնահա սօգմագ, Քէնա իպրէթ վերմէք.

Մի ելաներ ի վերայ ջրոյդ (սառին), զի կօշիկդ գայթակղեցուցանէ զքեզ. (Եփր. ի յհ. մկ.։)


Գայթագղիմ, եցայ

vn.

to be scanda-lized, offended, to take offence, to be in a passion;
to stumble, to slip, to trip.

· Calfa

NBHL (3)

ԳԱՅԹԱԳՂԻՄ որ եւ ԳԱՅԹԱԿՂԵՄ, եցի, չ. σκανδαλίζομαι , προσκόπτω, ὐποσκελίζω scandalizor, labor եւ այլն. Գայթելով գլիլ, գթելով գլորիլ. ընդհարկանիլ ընդ խոչ եւ ընդ խութս, եւ կործանիլ մարմնով եւ հոգւով. թակարթիլ յորոգայթ. պղտորիլ մտօք. մոլորիլ. խոտորիլ. սահիլ, գլորտըկիլ. գայմագ, տիւշմէք, վուրուլմագ.

Զգոյշ լեր, գուցէ գայթագղիցես զնովաւ. (Սիր. ՟Ի՟Ը. 30։)

Եւ նոքա վասն իմ կեղծաւորեալ գայթագղեսցին. (՟Բ. Մակ. ՟Զ. 25։)


Գայթագղոտ

adj.

slippery, slippy, sliding;
who, is easily scandalized.

· Calfa


Գայթագղութիւն, ութեան

s.

scandal;
stumble;
obstacle.

· Calfa

NBHL (2)

ԳԱՅԹԱԳՂՈՒԹԻՒՆ կամ ԳԱՅԹԱԿՂՈՒԹԻՒՆ σκάνδαλον Scandalum, offendiculum, laqueus, offensio որ եւ ԳԱՅԹԱԳՂԱՆՔ. Գայթումն. գթումն. եւ Որոգայթ. խոչ եւ խութ. եւ Չար օրինակ. մեղք. պակասութիւն. արգելք, վնաս, չար օրինակ. ալ, տուզագ, էնկէլ, Քէնա իպրէթ.

Վայ աշխարհի ի գայթագղութեանց. հարկ է գալ գայթագղութեանց. բայց վայ մարդոյն այնմիկ՝ յոյր ձեռն գայցէ գայթագղութիւն. (Մտթ. ՟Ժ՟Ը. 7։)


Գայթագղումն, ման

s.

cf. Գայթագղութիւն.

· Calfa


Գայթեմ, եցի

vn.

to stumble, to trip, to glid, to slip.

· Calfa

NBHL (2)

Երանեալ է այր, որ ոչ գայթեաց բերանով իւրով. (անդ. ՟Ժ՟Դ. 1։ տես եւ ՟Ի՟Ա. 8։ ՟Լ՟Դ. 20։)

Զի մի անգոյիցն փութով ի հաստատնոցն եւ ի ճշմարտապէս էիցն սողոսկեալ գայթիցիմք. (Նիւս. երգ.։)


Գայթոտ, աց

adj.

tbat stumbles, trips;
slippery.

· Calfa

NBHL (2)

Հայեցեալ ի գայթոտ եւ ի դիւրավնասելի բնութիւնս. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)

Ճանապարհս զգուշագոյնս թողլով՝ ի մինս յայս խոտորիմք, որ այսպէս վրիպող եւ գայթոտ է. (Առ որս. ՟Ժ՟Բ։)


Գայլախազ, ից

s.

pebble, flint.

· Calfa

NBHL (3)

ԳԱՅԼԱԽԱԶ գրի եւ ԳԱՅԼԱՀԱԶ. σμυρίτης λίθος, ἁκρότομος , ψῆφος Smyris, petra acuta, lapillus durus Որձաքար վէմ կարծր. որ ի սուրբ գիրս ըստ յն. անխտիր դնի՝ քար, եւ սայրասուր վէմ, եւ սմիռեան քար (այն է սիւմպատէճ. գուցէ եւ կածքար. չագմագ կամ պիլէյի դաշը ). տես (Ել. ՟Դ. 25։ Յես. ՟Ե. 2։ Յոբ. ՟Խ՟Ա. 6։) Իսկ ի բառս Գաղիանոսի ասի լինել Ազգ մարմարիոնի։

Ամենայն նիւթ ընդ գործով արուեստից անկանի ճարտարաց. միայն գայլահազն անգործ մնայ. (Կամրջ. ՟Բ։)

Թլփատեաց սրովք գայլախազիւք զորդիսն իսրայէլի. (ՃՃ.։)


Գայլախազեայ

adj.

made of pebble or flint.

· Calfa

NBHL (1)

ἁκρότομος Սայրասուր, կամ ի գայլախազ վիմէ հատեալ.


Գայլակորիւն, րեան

s.

wolf's cub

· Calfa

NBHL (1)

Կորիւն գայլոյ. գայլու լակոտ. գուրտ եավրուսու.


Գայլանամ, ացայ

vn.

to be like a wolf;
to be ravenous.

· Calfa

NBHL (1)

Դատաւորք գայլացեալք եւ գազանացեալք։ Եւ քեզ պարտ է լինել նմանող քաջացն եւ առաքինեացն, եւ ոչ գայլացելոցն հովուաց. (Մանդ. ՟Է. ՟Ը։)


Գայլխոտ, ոյ

s. bot. hop.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԱՅԼ ԽՈՏ. Խոտ վնասակար որպէս զգաղձն. որ ի Բժշկարանի կոչի Այգու գալն. ըստ արաբ. քշուշ, քշուդ, աքշուս. եւ ըստ Մենինքսեայ, քուսքուդա։


Գանալից

adj.

much cudgeled, punished, chastised;
— առնել, to give a heavy blow with a stick, to strike with a stick;
— լինել, to be struck with a stick.

· Calfa

NBHL (5)

cf. ԳԱՆԱԼԻՑ. Անդամոց գանալի վիրօք լինել. (Ճ. Ա։)

Գանալի վիրօք ապտակեալ ի բանսարկուէն. (Բենիկ.։)

Մարմինք իւրեանց գանալիցք, եւ զայլոց վէրս ողջացուցանէին. (Եղիշ. առաք.։)

Զվէրս գանալից մարմնոց նոցա բժշկէր. (Ճ. ՟Ա.։)

Գանալից հարուածովք, կամ քըքովք. (Լաստ. ՟Ժ՟Զ։ Ղեւոնդ. ՟Բ։)


Գանահար, աց

adj.

that which beats;
— լինիմ

· Calfa

NBHL (1)

Զթիկունս իմ ետու ի հարուածս. ակիւղաս ասէ, վիրաւորչաց. այլքն՝ գանահարաց ասեն ... այլքն՝ կողոպտաց. (Ոսկ. ես.։)


Գանգատ

s.

complaint, lament, quarrel, woe, claim;
— ունել՝ առնել, cf. Գանգատիմ.

· Calfa

NBHL (3)

γογγυσμός Murmur, mussitatio ռմկ. գանկատ. Շշնջիւն. քրթմնջիւն. տրտունջ. բողոք. մեղադրութիւն. շէքվա, շիքեայէթ.

Ողորմեա՛ց մեզ սուրբ գրիգոր, լսէ՛ զգանգատ վիշապ օձիցս. (Տաղ.։)

Մեծի ուրբաթուն այրոյն գանգատն է. Աստուածածին կոյսն մարիամ, եւ այլն. (Տաղ.) (ուր այրոյն՝ կամ է որպէս այրի մնացելոյ ի միածնէն, կամ երգելի որպէս զայլ ողբ՝ կոչեցեալ թերեւս Այրւոյ գանգատ. եւ կամ է գանգատ ա՛յ ո՛հ ասելոյ, որ գրի յայս տաղարան՝ ա՛յ վո՛յ ա՛յ վո՛յ։)


Գանգատիմ, եցայ

vn.

to complain, to implore, to grumble;
— զմիմեանց, to quarrel together.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրքն գանգատեցան, ասելով։ Նոյնպէս եւ զանն գանգատեցաւ առաջի հայոց եւ վրաց իշխանացն. (Մաղաք. աբ.։)


Գանգրահեր

adj.

curled, frizzled;
whose hair is curled.

· Calfa

NBHL (2)

οὑλόθριξ Crispos habens capillos, pilos Գանգուր ըստ հերաց. գռուզ մազով. գըվըրճըգ.

Էր եւ անձամբ վայելուչ, գանգրահեր եւ գեղեցկատեսիլ. (Արծր. վերջ։)


Գանեմ, եցի

va.

to cudgel, to scourge, to whip, to thump, to beat.

· Calfa

NBHL (3)

Սալ դարբնաց որչափ գանելով գանի, ինքն ոչ վնասի. (Ճ. ՟Ա.։)

Գերազանցութիւն լուսոյն հարեալ զաչսն՝ գանեաց զսովորական տեսութիւն. (Ոսկ. գծ.։)

Հանգնէր զնոսա, եւ գանէր բովանդակ։ Քանզի գիտէր զի այն ուժգնապէս գանէր զնոսա, եւ խոց դնէր առաւելապէս. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 11։)


Գանձապահ, ի, աց

s.

treasurer.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս զյովբն, ոչ գանձապահ էր իւրայոցն ... այլ տնտեսէր մանաւանդ ըստ կամացն այ. (Բրս. հց.։)


Գանձատուն, տան

s.

treasure, treasury;
casket, chest, box (where in money is put).

· Calfa

NBHL (1)

Լցին զգանձատուն քո ոսկւով. (Ճ. ՟Բ.։)


Գանձարան, աց

cf. Գանձատուն.

· Calfa


Գանձաւոր, աց

s.

treasurer;
receiver.

· Calfa


Գանձեմ, եցի

va.

to treasure up, to hoard, to amass treasures;
to lay up in a trunk;
to pocket.

· Calfa

NBHL (2)

θησαυρίζω Thesaurizo, thesaurum congero Ամբարել զգանձս. մթերել, ժողովել, պահել զինչս, եւ նմանութեամբ զամենայն ինչ՝ բարի կամ չար. գանծել. դիզել. խազնէ՝ մալ եըզմագ, սագմալագ.

Գանձել զարծաթ եւ զոսկի. անձանց զչարիս. ուղղոց զփրկուի։ Գանձես անձին քում բարկութիւն։ Գանձի արդարոց՝ մեծութիւն ամբարշտաց։ Գանձս բարիս գանձեսցես քեզ յաւուրն կենաց քոց։ Մի գանձէք ձեզ գանձս յերկրի։ Ոչ պարտին որդիք հարց գանձել, այլ հարք որդւոց։ Իբրեւ զհուր գանձեցէք աւուրցն յետնոց։ Եւ այժմ երկինք եւ երկիր նովին բանիւ գանձեալ են, հրոյ պահեալք, եւ այլն։


Գառագեղ, գղի, գղաց

s.

cage, park;
menagery;
den, haunt;
prison;
դնել ի —, to shut up in a cage.

· Calfa


Գառացուցանեմ, ուցի

va.

to stretch on the ground, to lay down.

· Calfa

NBHL (1)

Ննջեցոյց զնոսա ի վերայ երկրի. (Կիւրղ.) այլ ի լուսանցս դնի, գառացոյց։


Գառնազեն

adj. s.

belonging to the pascal lamb;
immolation of the pascal lamb, Easter.

· Calfa

NBHL (3)

Որ բղխեաց ի գառնազեն կողիցն. (Նար. յովէդ.։)

Կատարեալ զգառնազեն ստուերական մովսիսագիր օրէնսն. (Ոսկիփոր.։)

Մեծին մովսէսի հրամայէ աստուած առնել յեգիպտոս ի չորեքտասանն նիսան գառնազեն. (Տօմար.։)


Գառնալեզու

adj. bot. plantain.

· Calfa

NBHL (1)

Գառնալեզուի ջրով զկուրծսն օծանէ. (Մխ. բժիշկ.։)


Գառնանամ, ացայ

vn.

to become like a lamb.

· Calfa


Գարգափումն, ման

s.

cracking, noise of planks;
ի գարգափս յառնել, to jump, to dance, to stamp.

· Calfa

NBHL (1)

Գարգափմամբ տախտակացն եւ ճայթբամբ եւ թնդմամբ ի վերայ կոխելոյ յառաջագոյն զեկուցանէ զգալուստն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Երիւրեմ, եցի

va.

cf. Յերիւրեմ.

· Calfa

NBHL (3)

Պէն պատասխան՝ ասէ՝ դու տո՛ւր, ո՛վ հարցանէ զբանըն երիւր. (Երզն. այբուբ.։)

Գունովքն ի մարդոյ տեսակ երիւրեցին։ Ընդ օդս բախեալ, լեզուովս երիւրեալ, եւ ի յօդս ցնդեալ (ձայն). (Լմբ. իմ. եւ Լմբ. պտրգ.։)

Բազումք եկին առ իս ի յուսումն ... եւ ասեն ի վերայ իմ պարսաւանս, որք յինէն են երիւրեալք. (Շիր. վասն կենաց իւրոց.։)


Երկաբնակ

adj.

believing in two natures in Jesus Christ;
having two dwelling-places.

· Calfa

NBHL (2)

Մակաբնակ. երկաբնակ, կամ վերաբնակ, կամ բնակ աւելի. (Հին բռ.։)

Սովորութեամբ հակառակաբան անգիտաց լեզուի՝ Երկաբնակ ձայնեցաւ եւ դաւանօղն երկուց բնութեանց ի քրիստոս. որպէս եւ Միաբնակ՝ ասօղն մի բնութիւն։ (Ասող.։ Կամրջ.։ Տաթեւ. եւ այլն։)


Երկաթագամ

adj.

furnished with iron;
fastened with iron, nailed.

· Calfa

NBHL (2)

Երկաթով գամած, այսինքն բեւեռեալ, պնդեալ. իբր երկաթ անցուցեալ. (զի գամն ռամկօրէն է բեւեռ, եւ ըստ գրոց՝ անցք)

Զոր որձաքար եւ կոփածոյ վիմօք, երկաթագամ եւ կապարով մածուցեալ. (Խոր. ՟Բ. 87։)


Երկաթագործ, աց

s.

blacksmith, forger;
cf. Երկաթագամ.

· Calfa

NBHL (1)

Սանձեալ թիակօքն զերիվարս տախտակագործացն՝ բեւեռակապ երկաթագործացն. (Ագաթ.։)


Երկաթագործի, ծեաց

s.

instrument of iron.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ ճօճեսցես զձեռն քո երկաթագործւով ի վերայ քարանց. (Եփր. ել.։)


Երկաթակապ

adj.

chained, bound with iron;
— առնել, to enchain, to put in chains or fetters, cf. Շղթայեմ.

· Calfa

NBHL (3)

Կապեալ երկաթով. որպէս Երկաթագամ.

Զամենեսին իբրեւ զգազանս ինչ ի վայրէ երկաթակապս ածեալ. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 8։)

Զզինուորսն երկաթակապ առնելով՝ տո՛ւք տանել ի կարմիր ծովն բնակել. (ՃՃ.։)


Երկաթակուռ

adj.

made or furnished with iron;
— շաւիղ, cf. Երկաթուղի.

· Calfa

NBHL (3)

Երկաթով կռեալ. ի կուռ երկաթոյ կազմեալ.

Ի զօրութենէ պակասեալ վասն ծանրութեանն, եւ վասն երկաթակուռ զինուցն. (Լաստ. ՟Դ։)

Ի վաղիւն կռուեցան երկաթակուռ մահակօք՝ իբրեւ զուռունս դարբնաց, որ բախեն ի վերայ սալից. (Պտմ. վր.։)


Երկաթահանք, նաց

s.

cf. Երկաթակտրութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Պարսպեցին զնա տուն բնակութեան իւրեանց, եւ կոչեցին սարակինէ, որ ասի երկաթահանք. (Պտմ. վր.։)


Երկաթապատ

adj.

bound, furnished with iron.

· Calfa

NBHL (1)

Երկաթով կամ շղթայիւ պատեալ.


Երկաթեղէն, ղինի, նաց

adj.

of iron;
— գործիք, tool, instrument of iron.

· Calfa

NBHL (2)

Ի վերայ երկաթեղէն եւ կառեղէն ոտիցն. (Դան. ՟Բ. 34։)

Ադամանդեայ ունելով սիրտ, եւ հոգի երկաթեղէն». այսինքն խիստ եւ կարծր. (Սարկ. քհ.։)


Երկաթի, թեայ

cf. Երկաթեղէն.

· Calfa

NBHL (1)

Մերթ՝ գ. իբրու շփոթ ընդ հոլովս Երկաթ բառին.


Երկախառնեմ, եցի

vn.

to cooperate.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԿԱԽԱՌՆԵԼ կամ ԵՐԿԱԽԱՌՆԻԼ. Խառնիլ յերկս. վաստակակից եւ գործակից լինել.


Երկախումբ

adj.

that consists of two sets;
two, double.

· Calfa

NBHL (2)

Աստուածացեալ մարմնովն, եւ երկախումբ ներմարդութեամբն. (Թէոդոր. խչ.։)

Երկրպագեալ ե՛ւս երկախումբն իբրեւ մի աստուած։ Երկախումբ խոստովանեալ ըստ բնութեանց, եւ մի ըստ միաւորութեան. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Երկածին

s. chem. body composed of two substances.

· Calfa

NBHL (2)

Հակառակն միածնի՝ նեստորաբար առնլով զկրկնակի ծնունդ քրիստոսի, այսինքն բաժանելով յերկուս դէմս.

վասն որոյ բարւոք ասի. ի (Ճ. ՟Է.։)


Երկակ, ի

s.

binary, two;
— եռակ or կի, six, (three times two are six).

· Calfa

NBHL (3)

Պարզ գոլով ... ոչ երբէք հատաւ մտածութեամբք յերկակ։ Ի յատկականս անձնաւորութիւնս երկակ ցուցանէ (զհայր եւ զորդի). (Կիւրղ. գանձ.։)

Ոչ մերկ աստուածութեամբն, այլ հանդերձ երկակօքն՝ հոգւով եւ մարմնով. (Խոսրովիկ.։)

ԵՐԿԱԿ ԵՌԱԿԻ. Երկիցս երեք. վեց. վեցեակ.


Երկակենդան

adj.

amphibious, that lives on land and in water.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԿԱԿԵՆԴԱՆ ԵՐԿԱԿԵՆՑԱՂ ԵՐԿԱԿԵՆՑԻԿ. ἁμφίβιος amphibius, in terra et in aqua vivens Ունօղ զերկու վիճակս կելոյ. որ կեայ ի ցամաքի եւ ի ջուր.


Երկակենցաղ

cf. Երկակենդան.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԿԱԿԵՆԴԱՆ ԵՐԿԱԿԵՆՑԱՂ ԵՐԿԱԿԵՆՑԻԿ. ἁμφίβιος amphibius, in terra et in aqua vivens Ունօղ զերկու վիճակս կելոյ. որ կեայ ի ցամաքի եւ ի ջուր.


Երկակի

adj. adv. two, double, binary;
twice, doubly.

· Calfa

NBHL (3)

διπλῆ, διχῆ dupliciter Կրկնակի, կրկին օրինակաւ. երկու կերպով.

Երկակի սահմանելով զիմաստասիրութիւն, զոմն յենթակայէ, եւ զոմն ի կատարմանէ. (Սահմ. ՟Ժ՟Ա։) Նոյնպէս եւ առընթեր բայանուանց.

Երկակի ասացուածով յօրինէին. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Երկակողմանի

adj.

having two sides;
two sided, reciprocal.

· Calfa


Երկակողմ

cf. Երկակողմանի.

· Calfa