Definitions containing the research լի : 10000 Results

Հեղում, ղի

va.

to pour, to pour out, to empty, to pour forth, to shed;
to diffuse, to scatter, to disperse, to spread;
— զանձն առաջին տեառն, to pour out one's soul before the Lord;
— զսիրտ իւր առաջի ուրուք, to open one's heart, to unbosom oneself to;
— զբարկութիւն, զսրտմտութիւն իւր ի վերայ ուրուք, to give vent to anger, to discharge one's wrath upon;
— կռոց նուէրս, to pour out libations to idols;
— արիւն բազում, արեան ճապաղիս —, to cause immense bloodshed, to shed torrents of blood;
արտօսր —, to shed tears;
— զարիւն իւր, to shed one's blood.

· Calfa

NBHL (4)

Յեղուլ զպատրանս խրատու կորստեան բարբառոյն ի լսելիս եւայի. (Զքր. կթ.։)

Ի թիկանց կուսէ իշխանին ի վերայ զեղեալ հեղան։ Յորոց վերայ հեղեալ զօրն իսմայէլին՝ հարկանէին զմեծ մասն յունաց։ Հեղու ամենայն քաղաքն ի տեսանել զսքանչելիս. (Յհ. կթ.։ Ղեւոնդ.։ Ճ. ՟Ա.։)

Գարշելի դատի զհեղանիլն ի հեշտութիւն. (Մեկն. ղեւտ.։)

Գարշելի դատի զհեղանիլն ի հեշտութիւն. (Մեկն. ղեւտ.։)


Հեղում, հեղայ

vn.

to be poured out, to flow, to spread;
to be shed, scattered, diffused;
to rush, to fall;
to burst;
հեղաւ ամենայն փոր նորա, all his bowels gushed out;
անկաւ հեղաւ զկնի կռոցն, he followed idols;
հեղեալ ցասմամբ, very angrily, wrathfully.

· Calfa

NBHL (4)

Յեղուլ զպատրանս խրատու կորստեան բարբառոյն ի լսելիս եւայի. (Զքր. կթ.։)

Ի թիկանց կուսէ իշխանին ի վերայ զեղեալ հեղան։ Յորոց վերայ հեղեալ զօրն իսմայէլին՝ հարկանէին զմեծ մասն յունաց։ Հեղու ամենայն քաղաքն ի տեսանել զսքանչելիս. (Յհ. կթ.։ Ղեւոնդ.։ Ճ. ՟Ա.։)

Գարշելի դատի զհեղանիլն ի հեշտութիւն. (Մեկն. ղեւտ.։)

Գարշելի դատի զհեղանիլն ի հեշտութիւն. (Մեկն. ղեւտ.։)


Հենում, նի

va.

to weave, to warp, to plait;
զչարութիւն ի ներքոյ ոստայն —, to machinate, to plot, to hatch wickedness.

· Calfa

NBHL (1)

Խեղկատակութեամբ եւ դատարկաբանութեամբ զծաղրն հենուին. (Կլիմաք.։ Գրի եւ իբր ռմկ. Հենել կամ Հինել. Լմբ. սղ.։)


Հեշմակապատ

adj.

idolatrous.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւապաշտ. դիցապաշտ. կռապարիշտ. (ի բառիցս էշմա՛կի. որ է ըստ վր. դեւ. սատանայ. եւ ըպատէթ. որ է ար. պատիւ. եւ կամ գրելի՝ Հեշմակապաշտ)


Հեշտալուր

adj.

tractable, docile;
mild, complaisant, condescending.

· Calfa

NBHL (2)

(կ) ՀԵՇՏԱԼՈՒՐ. ա. (կ) Հեշտիւ լսելի. ախորժ լսելեաց. ախորժալուր. եւ Դիւրիմաց.

Իմաստութեան ծանեաք արտաբերումն՝ հեշտալուր բանիւք եւ քաղցրալից. (Պիտ.։)


Հեշտական, ի, աց

adj. s.

easy;
delicious, delightful, pleasing;
—ք, pleasures, delights.

· Calfa


Հեշտանամ, ացայ

vn.

to delight, to rejoice, to amuse, enjoy or divert oneself, to take pleasure or delight in, to lead a voluptuous life, to live in the midst of luxury, to give oneself up to amusement.

· Calfa

NBHL (2)

Որոց լսելիքն հեշտանան ի չար բարբաջմունսն. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)

դիմազ. ՀԵՇՏԱՆԱՅ դիմազ. Հեշտ եւ դիւրին լինի. դիւրանայ.


Հեշտասուն

adj.

delicate, soft, effeminate;
— գրգարան, paradise of delights.

· Calfa

NBHL (1)

Ահա ոչ ախորժելի ելք ի հեշտասուն գրգարանէ. այսինքն ի դրախտէն փափկութեան. (Պիտ.։)


Հեշտացուցանեմ, ուցի

va.

to make easy, to facilitate;
to rejoice, to divert, to cheer;
to delight, to please, to charm.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Հեշտալի՝ զուարճալի՝ քաղցր առնել.


Հեշտընկալ

adj.

easy to comprehend, obvious, plain, intelligible, clear, evident;
pleasant, commodious.

· Calfa

NBHL (2)

Հեշտեաւ ընկալեալ կամ ընդունելի. դիւրալուր. դիւրիմաց. եւ Հեշտացուցիչ. ախորժելի. հեշտալի.

Հեշտընկալ եւ դիւրահաս տխմարագունիցն, կամ հեշտընկալք եւ դիւրահասոյցք տխմարագունիցն լինիցին. (Ագաթ.։ եւ Կորիւն.։)


Հեշտի

adj. adv.

easy, commodious, agreeable;
easily.

· Calfa

NBHL (2)

Հեշտ. հեշտին. դիւրին. հեշտալի. անդորր. եւ Յանդորրու. զուարճութեամբ. հեշտեաւ.

Լաւագոյն եւ հեշտի անցուսցեն։ Դիւրաւ եւ հեշտի ի կիր առեալ վարեցան առաջինքն. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. իմաստն.։)


Հեշտին

adj.

easy;
—ւ, cf. Հեշտեաւ.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ մտցուք ի մարան, ամենեքեան (կամ ամենայնքն) դիւրինք եւ հեշտինք լինին. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 39։)


Հեշտոց, աց

s.

soft or downy place of repose;
stuffed chair;
spring sofa, feather bed.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխանակ փետրալի հեշտոցացն, եւ ոսկէթել գահոյիցն. (Ուռպել.։)


Հեշտութիւն, ութեան

s.

ease, convenience, facility, commodity, comfort;
delights, joys, pleasure, voluptuousness;
հեշտութեամբ, cf. Հեշտաբար.

· Calfa

NBHL (3)

Ամենեւին աստուածազգեստ ի հեշտութենէս լինիմ. (Ածաբ. ի կիպր.։)

Անըղձանալի համարել զամենայն զգարշելի հեշտութեան զվայելուածս. (Արիստ. առաք.։)

ՀԵՇՏՈՒԹԻՒՆ. իբր Հեշտալի գոլն իրին, կամ զուարճացուցիչ զգայութեանց.


Հեռ, իւ

s. adj.

discord, strife, wrangling;
hate, spite, ill-will, rancour;
spiteful, rancorous, quarrelsome;
stubborn.

· Calfa

NBHL (1)

Հեռն եւ սնափառն պառակտի եւ բաժանի յեղբարց։ Մի՛ հեռ, մի՛ նախանձոտ, մի՛ չարայուշ։ Անմիտք էաք, որպէս եւ նոքայն, եւ հեռք էաք ըստ նոցա նմանութեան. (Ոսկ. փիլիպ.։ Եփր. պհ. եւ Եփր. տիտ.։)


Հեռաբնակ

adj.

living far off, remote, distant.

· Calfa

NBHL (2)

Ի հեռաբնակ սուրբս անջրելի քինապահութեամբք գրգռեալ. (Պիտ.։)

Վրիպեալք ի բնական հայրենի լեզուէն յաղագս հեռաբնակն լինելոյ. (Արծր. ՟Բ. 7։)


Հեռագիր, գրաց

s.

telegraph;
ելեկտրական, գրաւոր or տպող, նշանաւոր, ստեղնաւոր, ցուցակաւոր, ծովածածուկ, կրելի, electric, printing, signal, keyed, dial, submarine, portable -.

· Calfa


Հեռամ, ացի

vn.

to dispute, to contend for, to quarrel;
to bear a hatred to, to loathe, to hate, to bear or owe a grudge, malice or ill-will.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ (Փիլ. լին.) գրի՝


Հեռանամ, ացայ

vn.

to remove, to go away or far, to leave, to swerve, to deviate, to depart, to start;
to absent oneself;
to withdraw;
cf. Սիրտ.

· Calfa

NBHL (1)

μακρύνομαι ἁφίστημι, ὐποχωρέω եւ այլն. elongor, amoveor, recedo, abscedo, subduco me, secedo եւ այլն. Հեռի կամ ի բացեայ լինել միջոցաւ. եւ Ի բաց մեկնիլ գնալ. մեկուսանալ. հեռու ըլլալ՝ երթալ .... կամ կռզել, ետ քաշուիլ .... Նմանութեամբ՝ Դարձուցանել զերեսս. երես դարձընել.


Հեռաւոր, աց

adj.

remote, removed, distant, far off;
absent.

· Calfa

NBHL (2)

Անմատչելի հեռաւոր, եւ անընդմիջելի մերձաւոր. (Նար. ՟Ի՟Գ։)

Յաւուրս բազումս եւ ժամանակս հեռաւորս լինելոց է այդ. (Եզեկ. ՟Ժ՟Բ. 27։)


Հեռաւորութիւն, ութեան

s. mar.

remoteness, distance;
absence, length, space, interval;
— ի ցամաքէ, sea-room.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ ի հեռաւորութենէ եկեալ սիրելի եղբայր կամ որդի. (Մաշկ.։)


Հեստեմ, եցի

vn.

cf. Հեստիմ.

· Calfa

NBHL (2)

ἁπειθέω non pareo, nolo credere, inobediens sum ἁφίσταμαι deficio. (լծ. օցտել) Ի բաց սատնուլ. խիստ եւ անսաստ լինել. վեստ բարուք ստամբակիլ. խեռութեամբ անլսօղ եւ անհաւան գտանիլ. անհանազանդել. խեռիլ. ապստամբել. (լծ. թ. ասը օլմագ ). մտիկ չընել, թօթվել, գլուխ քաշել.

Ընդէ՞ր դժկամակ լինիցիք ընդ ձեր բարութիւնս, եւ հեստել առ ձեր փրկութիւնս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 16։)


Հեստութիւն, ութեան

s.

transgression, disobedience, refusal, contumacy, opposition, resistance;
rebellion.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմանք առ հեստութեան զքրիստոս պատմեն. (Փիլիպ. ՟Ա. 17։)


Հետագայ, ից

adj.

following, next, subsequent.

· Calfa

NBHL (1)

Ծննդոց եւ հետագայ մանկանցն։ Նման սմին եւ հետագայս (զինուորութիւն յետ մշակութեան ճառելի). (Պիտ.։)


Հետազօտեմ, եցի

vn. va. to trace out, to try to find out, to pry into, to search, to hunt or ferret out, to inquire, to investigate, to examine, to scrutinize;
խորազնին —, to search into, to go to the bottom of, to sift, to investigate;
— զպատճառս, to trace back to the first cause, origin or principle, to ascend to the original source.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՛չ է հետազօտել զսքանչելիս տեառն. (Սիր. ՟Ժ՟Ը. 5։)

Թո՛յլ տուր այժմ, մի՛ հետազօտօղ լինիր կարապետդ. (Անթիպատր։)


Հետախոյզ, ուզից

adj.

scenting, tracking;
prying, hunting, investigating, pursuing;
inquisitive.

· Calfa

NBHL (1)

Մեզ իսկ իբրու շանց հետախուզից քննելի է. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Հետակորոյս առնեմ

va.

to utterly destroy, to cause to disappear, to wipe out, to obliterate, to exterminate;
— լինել, to be lost, destroyed, obliterated, exterminated.

· Calfa


Հետաձգեմ

va.

to draw behind or after.

· Calfa

NBHL (1)

Կարծեմ եւ զհետաձգելն գոլ պոռնկութիւն. (Կլիմաք.։)


Հետավարեմ

va.

to send after, to cause to pursue.

· Calfa

NBHL (2)

ՀԵՏԱՎԱՐԵԼ. Զհետ վարիլ. հետամուտ լինել. եւ Հետազօտել.

Ո՞ հոտոտելեօք քան զշուն ստուգագոյն, զոր ասեն ռընգամբքն որսալ եւ հետավարել։ Զիւրաքանչիւր ուրուք պատճառսն հետավարել եւ քննել. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. լին. ՟Գ. 43։)


Հետաքրքիր

cf. Հետաքնին.

· Calfa

NBHL (1)

Հետաքրքիր եղբօրն յանցանացն լինիցի. (Մանդ. ՟Թ։)


Հետաքրքրաբար

adv.

curiously, inquisitively, pryingly.

· Calfa

NBHL (1)

Հետաքրքիր լինելով. ընդվայրաքննութեամբ.


Հետեւակագնաց, ից

adj.

pedestrian, going on foot.

· Calfa

NBHL (1)

Անդ մոգք յարեւելից հետեւակագնաց եղեալ. (Ոսկ. յայտն.։ (ա՛յլ ձ. Պրոկղ. յայտն. հետեւակագնացեալ։))


Հետեւակագունդ, գնդի

cf. Հետեւակախումբ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի թիկունս լինել գնդին հետեւակազօր մարտակցացն. (Արծր. ՟Գ. 4։)


Հետեւակազօր, ու

cf. Հետեւակախումբ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի թիկունս լինել գնդին հետեւակազօր մարտակցացն. (Արծր. ՟Գ. 4։)


Հետեւակամարտ, ից

adj. s.

fighting on foot;
—ք or — գունդ, infantry.

· Calfa

NBHL (1)

Զինաւորս հետեւակամարտից իբր զաւազ թուով. (Պրպմ. ՟Լ՟Է։ Իսկ Փիլ. լին. ՟Ա. 100.) Ի պատերազմունս, ի ձիամարտս, հետեւակամարտս. կարծի լինել գ. իբր հետեւակամարտութիւն։


Հետեւակեմ, եցի

vn.

to go on foot, to walk;
կորուսանել զկիրթ —կելոյ, to lose the habit of walking.

· Calfa

NBHL (1)

Ծովագնաց ընդ երկիր բերեալ լինէր, եւ ընդ ծով՝ հետեւակելով. (Խոր. ՟Բ. 12։)


Հետեւանամ, ացայ

vn.

cf. Հետեւիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Բարեխառնութեան եւ վատախառնութեան մարմնոյն հետեւանան զօրութիւնք։ Կարելի հետեւանայ հարկաւորին, եւ այլն. (Անյաղթ ստորոգ. եւ Անյաղթ պերիարմ.։)


Հետեւեմ, եցի

vn.

cf. Հետեւիմ.

· Calfa

NBHL (1)

ἁκολουθέω, ἔπομαι, ἕπειμι sequor, consequor, subsequor, imitor . Զհետ երթալ ուրուք. գնալ զկնի հետոց կամ ընթացից ուրուք. եւ Զհետ լինել. հետամուտ լինել իմիք. վարիլ իւիք. նմանիլ. անսալ. ետեւէն երթալ.


Հետեւիմ, եցայ

vn.

to follow, to accompany, to attend, to go with;
to follow, to follow in the steps of, to imitate;
to follow, to go or come after, to result, to derive, to proceed, come from;
— շաւղաց ուրուք, to follow in the steps of, to go after;
— ի մօտոյ, to follow closely, near;
v. imp. —ւի, it ensues, it follows.

· Calfa

NBHL (4)

ՀԵՏԵՒԵՄ ՀԵՏԵՒԻՄ ἁκολουθέω, ἔπομαι , ἕπειμι sequor, consequor, subsequor, imitor. Զհետ երթալ ուրուք. գնալ զկնի հետոց կամ ընթացից ուրուք. եւ Զհետ լինել. հետամուտ լինել իմիք. վարիլ իւիք. նմանիլ. անսալ. ետեւէն երթալ.

Թողին զգործ անցաւոր լուսոյս, եւ հետեւեցին ի մեծ եւ յիմանալի եւ յանստուեր լոյսն. (Մեկն. ղկ.։)

Հետեւեաց զկնի հետոց նոցա։ Ըստ կարի մերում հետեւիմք հետոց նորա։ Գեղեցկապէս հետեւեալ նախնեաց։ Դէմ եդեալ հետեւել առ քեզ բոլորիցդ աստուած։ Արժանի լիցի հետեւել մեծ մարգարէին եղիայի։ Հետեւել զկնի ձայնին աստուծոյ. (Ճ. ՟Բ.։ Խոսր.։ Նար.։ Մաշտ.։ Սարգ. յկ. ՟Է։)

Հետեւել յըղձալի քաղաքն երուսաղէմ. (Եպիփ. սղ.։)


Հետեւեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to follow, to induce;
to infer, to conclude, to draw a conclusion.

· Calfa

NBHL (2)

Ըստ կարգի իրացն եւ զբանն հետեւեցուցանէ։ Միշտ զսքանչելիսն բանիցն հետեւեցուցանէ. (Երզն. մտթ.։)

Ո՞ւմ ի սոցանէ հետեւեցուսցուք զորս ի ձեռս մարդկան գործ լինի. (Նիւս. կազմ.։)


Հետեւող

s.

follower, imitator;
— լինել, գտանել, to follow, to imitate.

· Calfa


Հետեւութիւն, ութեան

s.

cf. Հետեւողութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ սոսկ զմտիցն, եւ մի՛ անօգուտ՝ զելիցն հետեւութիւն արասցես. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Հետեւումն, ման

s.

cf. Հետեւողութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ սոսկ զմտիցն, եւ մի՛ անօգուտ՝ զելիցն հետեւութիւն արասցես. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Հետէ, ի —

prep.

from;
after, since;
ի մանկութենէ —, from infancy, from the cradle;
յայնմ ժամանակէ —, from that time;
յայնմ —, since then, ever since, since that epoch;
ի բազմաց —, long since, of old;
ի սկզբանէ —, from the beginning;
յայսմ — եւ աեդր, յայնմ — եւ այսր, henceforward, henceforth, hereafter;
յայսմ — եւ առ յապա, henceforth;
ի տասն ամաց —, ten years since, ten years ago;
յայգուէ —, since morning;
ի սամուէլի —, since Samuel.

· Calfa


Հետընթաց

adj.

pursuing hotly.

· Calfa

NBHL (2)

(Եգիպտացիք՝ իսրայէլի) հետընթացք եղեալ՝ իսպառ կործանեցան. (Լմբ. իմ.։)

Ճեպել է ամենայն պնդութեամբ զհետ ընթանալ ... զերկոսինն ի կիր արկանէ, զյօժարութիւն եւ զպնդութիւն զհետընթացիցն. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Բ. (լինի եւ գոյակ. իբր զհետ ընթանալոյն, կամ ընթացութեան։))


Հերապանծ

adj. fig.

having a superb head of hair, long-haired, bushy-haired;
proud of his hair;
leafy, branchy, bushy.

· Calfa

NBHL (1)

Որ պանծայ հերովք. ունակ պանծալի հերաց։ Այլ զտնկոց ասի որպէս Վարսագեղ. տերեւազարդ. սաղարթազուարճ.


Հերատուկ

adj. s.

brazen-faced, impudent;
vixen, scold, hussy, jade, slut.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս թէ Հերքն կամ ի հերաց հատեալ, թօթափեալ. Նախատական մակդիր ջատուկ կնոջ կամ աղջկան. հոլանի. հերարձակ, անպատկառ. լիրբ. անամօթ. լկտի. տաղ գլուխը ճատը, գլխիբաց գէշ կնիկ.


Հերարձակ

adj. adv.

dishevelled;
with — hair or locks.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ հասանէ դեւն ի մոլին, զգետնի զարկուցանէ, հերարձակ առնէ. (Ոսկ. ես.։ (իբր ռմկ. մազոտ, իրդլախ )։)


Հերեսիութիւն, ութեան

s.

cf. Հերեսութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն հերեսութեան առաջին մանիքեցւոց։ Ամենայն հերեսիութեանց գտակ սիմոն կախարդ էր։ Էին էին եւ յառաջ յայտնի հերեսութիւնք, բայց այժմ լի են եկեղեցիք թաքուցելովք հերեսիովտովք. (Կոչ. ՟Զ։)


Հերեսութիւն, ութեան

s.

heresy.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն հերեսութեան առաջին մանիքեցւոց։ Ամենայն հերեսիութեանց գտակ սիմոն կախարդ էր։ Էին էին եւ յառաջ յայտնի հերեսութիւնք, բայց այժմ լի են եկեղեցիք թաքուցելովք հերեսիովտովք. (Կոչ. ՟Զ։)