Definitions containing the research վ : 10000 results

Թագաւորազուն, ազանց

cf. Թագաւորազարմ.

· Calfa

NBHL (2)

Ի զուարճանալ թագաւորին (Հերովդի) հանդերձ թագաւորազամբ. (Գանձ փառ. յհ. մկ.։)

Ի ձեռն սուրբ որոջին, եւ թագաւորազն կուսին Հռիփսիմեայ. (Արծր. վերջ։)


Թագաւորական, ի, աց

adj. s.

royal, regal;
royalist;
— ճանապարհ, the king's highway, main road, the highway;
թագաւորական օձ՝ թագաւորական իժ, cf. Արքայիկ՞՞՞օձ.

· Calfa

NBHL (7)

Տանջես զմեղուցեալն դատաւորական սրտմտութեամբ, եւ յանձանձես զնա թագաւորական սիրով։ Թագաւորական իրք են առաքինութիւն, եւ առաքինութեան ծնունդք. (Փիլ.։)

Արիագոյն (այսինքն լաւագոյն) ասես լինել զքաղաքն ի թագաւորական քաղաքավարութեան. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)

Ամենայն թագաւորական գործոց առաջին եւ վեհագոյն. (Խոր. ՟Ա. 15։)

Զձուս քարբից փշրելով ... զթագաւորական օձն ի մէջ ածիցեմք. (Առ որս. ՟Ժ՟Դ։)

Թոյնս շնչէ վաշխն չարագոյն քան զթագաւորական իժն. (Եփր. աւետար.։)

Թագաւորական սուրբ երրորդութեանն. (Լմբ. սղ.։ որպէս յն. վասիլիգի՛. βασιλική ։)

ԹԱԳԱՒՈՐԱԿԱՆ ՕՁ, կամ ԻԺ. cf. ԱՐՔԱՅԻԿ. ըստ յն. վասիլի՛սգօս βασιλίσκος regulus


Թագաւորակերպ

adj.

king-like, like a king, regal, royal.

· Calfa

NBHL (1)

Արքայակերպ. թագաւորավայել.


Թագաւորակից, կցի, կցաց

cf. Թագակից;
— լինիմ, cf. Թագաւորակցիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Թագաւորակից գոլով եւ Սուրբ հոգին ընդ Հօր եւ ընդ Որդւոյ։ Որդի աթոռակից եւ թագաւորակից հօր. (Կիւրղ. գանձ.։)


Թագաւորանիստ

adj.

capital, where the king resides.

· Calfa

NBHL (1)

Ժողովեալք ի թագաւորանիստ տեղին ի յԱրտաշատ։ Տայր տանել ի թագաւորանիստ քաղաքն. (Եղիշ. ՟Բ. եւ ՟Գ։)


Թագաւորապէս

adv.

cf. Թագաւորաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Զայն իշխանութիւն առնըլով՝ թագաւորապէս սա վարի. (Նիւս. երգ.։)


Թագաւորեմ, եցի

vn.

to be crowned;
to reign.

· Calfa

NBHL (4)

Թագաւորք՝ որ թագաւորեցին յերկրին եդոմայեցւոց, մինչչեւ թագաւորեալ էր թագաւոր յիսրայէլի։ Թագաւորեաց ընդ նորա Յոբաբ։ Միթէ թագաւորելով թագաւորեսցե՞ս ի վերայ մեր։ Թագաւորեաց ամս.եւ այլն։

Կամ ԹԱԳԱՒՈՐԻՄ, եցայ, որ է անսովոր.

Զիս անարգեցին, զի մի՛ թագաւորեցայց քեւ ի վերայ նոցա։ Սաւուղ թագաւորեցաւ ի վերայ ժողովրդեանն։ Զերկուս ամս միայն՝ զոր թագաւորեցաւ. (Եփր. թագ.։)

βασιλεύω regno, impero, rego Թագաւոր լինել. ունել եւ վարել զթագաւորութիւն.


Թագաւորեցուցանեմ, ուցի

va.

to make king, to crown;
թագաւորեցուցի ձեզ թագաւոր, I have given yon a king;
— զճշմարտութիւն, to preach the truth publicly.

· Calfa

NBHL (2)

Չոգան թագաւորեցուցին զԱբիմեղէք ի թագաւոր։ Թագաւորեցո՛ նոցա թագաւոր։ Թագաւորեցուցի զՍաւուղ ի թագաւոր։ Թագաւորեցուցին ի վերայ իւրեանց թագաւոր, եւ այլն։

Ո՞ւմ թագաւորեցոյց զնա։ Թագաւորեցոյց ի վերայ նորա. (Եզնիկ.։)


Թագաւորութիւն, ութեան

s.

reign, empire;
royalty, crown;
kingdom;
միջոց պարապոյ թագաւորութեան, interregnum;
թագաւորութիւն կամ թագաւորութիւնք, The Book of Kings.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ եղեւ սկիզբն թագաւորութեան նորա Բաբելովն։ Ի թագաւորութեանն ամարփաղայ արքայի Սէնարայ։ Ածեր ի վերայ իմ եւ ի վերայ թագաւորութեան իմոյ մեղս մեծամեծս։ Թագաւորութիւնք երկրի օրհնեցէ՛ք զԱստուած.եւ այլն։

Եւ դուք եղիջիք ինձ ի թագաւորութիւն եւ ի քահանայութիւն. յն. թագաւորական իմն, իբր վիճակ, ցեղ, եւ այլն։


Թագեմ, եցի

vn.

to make king, to crown.

· Calfa

NBHL (1)

Ռամկական ոճով, որպէս Թագ կապել ումեք. պսակել. թագաւորեցուցանել.


Թագընկալութիւն, ութեան

s.

coronation.

· Calfa


Թագընկէց

adj.

that refuses a crown;
— առնել, to dethrone.

· Calfa

NBHL (1)

Թագընկէցք առաւել՝ քան թէ թագառուք լինելով. (Յհ. իմ. ատ.։)


Թագուհի, հւոյ, հեաց

s. fig.

Queen;
church;
moon.

· Calfa

NBHL (2)

Փափաքմամբ թագուհւոյն փայտ կենաց յայտնեցաւ. (Շար.։) Իսկ վասն Տիրամօրն թագուհւոյ երկնի եւ երկրի առաւել ասի Արքայուհի, Տիրուհի, Դշխոյ, եւ այլն։

Երբեմն զլուսին թագուհի անուանէին, եւ զարեգակն՝ թագաւոր. վասն այնր եւ զաստեղս՝ զօրս. (Մխ. երեմ.։)


Թագուհութիւն, ութեան

s.

dignity of queen.

· Calfa

NBHL (1)

Խորհէին առնուլ ի պատիւ տանն հռովմայեցւոց ի թագուհութիւն տիեզերապետութեան. (Խոր. պտմ. հռիփս.։)


Թազեմ, եցի

vn.

to run.

· Calfa

NBHL (2)

ռմկ. վազել. այսինքն Ընթանալ, արշաւել. պ. թազիտէն (ուստի թազի, թէզ, եւ այլն).

Տեսանէր ինձ մի, որ յոյժ թազելով ելանէր ի վեր. (Ճ. ՟Ա. ի Պօղոս անապ. որ ի Վրք. հց. ՟Ի՟Զ. դնի, թօսելով, կամ թաւսելով։)


Թաթաղեմ, եցի

va.

to fill to the brim, to load;
cf. Թաթաւեմ.

· Calfa


Թաթառ, ոյ

s.

whirlwind, water-spout.

· Calfa

NBHL (2)

Լաւ եւս՝ Թա՛թ առն, ըստ գրոց, ՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Ը. 4։ կամ ԹԱԹԻՌ, թռոյ, ով. որ կարծի նշանակել զվայրիջեալ թաթաձեւ կնճիթ ամպոյ՝

Ահա ամպ փոքրիկ ի վերայ ծովուն, եւ հանէ իբր թաթռով իմն ջուր ի ծովէն. (ռմկ. խօրթումով) բայց գուցէ գրելի էր Թաթով իմն, որ միաբանի ընդ պատմութեան գրոց։ Իսկ ռմկ. թաթաւ ՝ է Անձրեւ։


Թաթիռ, թռոյ

cf. Թաթառ.

· Calfa

NBHL (2)

ԹԱԹԱՌ. Լաւ եւս՝ Թա՛թ առն, ըստ գրոց, ՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Ը. 4։ կամ ԹԱԹԻՌ, թռոյ, ով. որ կարծի նշանակել զվայրիջեալ թաթաձեւ կնճիթ ամպոյ՝

ի բանն (Սարգսի. յկ. ՟Ժ՟Ա։) Ահա ամպ փոքրիկ ի վերայ ծովուն, եւ հանէ իբր թաթռով իմն ջուր ի ծովէն. (ռմկ. խօրթումով) բայց գուցէ գրելի էր Թաթով իմն, որ միաբանի ընդ պատմութեան գրոց։ Իսկ ռմկ. թաթաւ ՝ է Անձրեւ։


Թաթաւեմ, եցի

va.

to plunge, to immerse, to soak, to steep, to drench, to imbue.

· Calfa

NBHL (3)

Ընդ պոռնիկս թաթաւէին. (Ովս. ՟Դ. 14։)

Ընդ աղբիւս թաթաւելով. (Վրդն. ծն.։)

Թաթաւիմ տղմով, թաւալիմ ի մեղս. (Ժմ.։)


Թաթաւուչ

cf. Թաթաւուն.

· Calfa

NBHL (1)

Որ սիրելեօքն լինին թաթակուչք յաշխարհիս։ Թաթաւուչ համբակօք (այսինքն զաւակօք), կամ երամովք, կամ ընչիւք. (Պիտ.։)


Թաթեմ, եցի

va.

to supplant, to trip up;
to insnare, to dupe, to deceive.

· Calfa

NBHL (1)

Յիրաւի կոչեցաւ անուն նորա Յակովբ, զի թաթեաց զիս այս ահա երկիցս անգամ։ Թաթող ախտիցն Յակովբ։ Թաթեցելոյ ախտին եւ ընկճեցելոյ՝ անկցի հեծեալն յետս կոյս։ Թաթել եւ կարթել եւ հերքել, այլ ոչ թաթիլ եւ կարթիլ եւ հերքիլ. եւ այլն. (Փիլ.։)


Թաթուլ, թլոց

s.

paw, foot.

· Calfa

NBHL (2)

Նոյն ընդ Թաթ, որպէս թէ ի վայր քան զուլն՝ առաջին ոտք կենդանեաց. թաթիկ, տոտիկ. յն. ոտք.

Եւ էր ելեալ եղէգն ընդ թաթուլ բազկին առիւծուն ... զօրէն մարդոյ ի վեր առեալ զթաթուլն՝ նմա զվէրն ... պատէր զթաթ առիւծուն, եւ բժշկէր. (Բուզ. ՟Ե. 26։)


Թաթպան, աց

s.

glove;
cf. Ձեռնոց.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձեռս իւր ագիցէ թաթպանս եւ քահանայապետական մատանին ի վերայ ... արկցէ զթաթպանսն իւր ի ձեռս իւր. (Մաշտ. ջահկ.։)


Թալանամ, ացայ

vn.

cf. Թալամ.

· Calfa

NBHL (1)

Հոգւով եւ մարմնով թալացեալ նուաղիմ. (Վրդն. սղ.։)


Թալկանամ, ացայ

vn.

to fall into a fainting fit, to faint, to swoon, to fall in a swoon;
to feel giddy, dizzy, to have a swimming in the head.

· Calfa

NBHL (4)

Հովանի թռչնոյ՝ պատանւոյն թալկացելոյ. (Խոր. ՟Բ. 7։)

Թալկանային վատքն. (Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)

Թալկացեալք էին (յերեսաց վշտաց). (Շ. յկ. ՟Կ՟Ա։)

ὁλιγοψυχέω sum animo pusillo Թալուկ կրել. թալանալ յոյժ. թուլանալ իսպառ. նուաղիլ, լքանիլ. կթոտիլ. վհատիլ. մարիլ, մարմրիլ, սիրտը անցնիլ կամ կոտրիլ.


Թալկացումն, ման

s.

swoon, fainting, lipothymy.

· Calfa

NBHL (1)

Թալկանալն, թալթալ խաղալն. որպէս յն. ἁποπληξία վերնոտութիւն. սարա.


Թախանձ, ից

s.

importunity, instance, solicitation, entroaty;
grief, sorrow, trouble;
—ք, dowry, marriage-portion, dower;
— արկանել, to solicit earnestly, to importune, to entreat, cf. Թախանձեմ.

· Calfa

NBHL (3)

Որ զձեռանէ հօրն կախիցի թախծեալ. եւ նա յուսով փարատիցէ զթախանձն, թէ մի՛ լար ո՛րդեակ. (Արշ.։)

Տրտմեալ եւ խռովեալ մեծաւ թախանձիւ դաղձոյց անդրէն. (Եփր. թագ.։)

Գովեստ առ ի մարդկանէ եւ յաստուածոցն է արդեօք բարի. եւ թախանձ եւ դժուարագովութիւնք՝ ներհականք սոցա։ Ոչ անիրաւելն զոք, եւ ոչ ի ձեռն ուրուք անիրաւելն թախանձ է իսկ արդեօք, սակայն բարի կամ ազնիւ։ Տեսանելն զքաղաք թախանձ ոչ ունիցի, միոյ տան ձեւ ունելով սորա. (Պղատ. օրին. ՟Բ. եւ ՟Զ։)


Թախանձանք

s. adv.

cf. Թախանձ;
թախանձանօք, humbly, in a suppliant manner, earnestly, urgently.

· Calfa


Թախանձելի, լւոյ, լեաց

adj.

troublesome, importunate, annoying, tedious, tiresome, disgusting.

· Calfa

NBHL (2)

Առաջինն սէր հաստատեցաւ ընդ ձեզ եւ ընդ թագաւորն իմովս թախանձելի միջնորդութեամբ. (Լմբ. պտրգ.։)

Թախանձելի մտածութեամբ, եւ մրրկեալ խորհրդովք զմտաւ ածի. (Մագ. ՟Ի՟Ը։)


Թախանձեմ, եցի

va.

to solicit earnestly, to importune, to entreat with earnestness;
to molest, to annoy, to vex, to torment, to cease not from entreating, or causing annoyance.

· Calfa

NBHL (3)

ἑνοχλέω turbo, molestus sum, perturbo, molestiam creo ὐπωπιάζω sugillo Նեղել եւ աշխատ առնել՝ ժտելով. ստիպել. ձանձրացուցանել.

Վասն է՞ր ի մեծացուցչէն վրիպեալ՝ եւ զչքաւորն թախանձես. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 3։)

Թախանձել զվրէժխնդրութիւն, կամ զկատարումն. եւ այլն։ Թախանձէ Աստուծոյ. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Թախանձեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Թախանձեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ զոք աղաչելով թախանձեցուսցես։ Զմիանգամ ասացեալն կրկնելով չկամեցաւ ասել, զի մի՛ թախանձեցուսցէ զլսօղսն. (Մագ. ՟Ծ՟Թ. եւ Մագ. քեր.։)


Թախանձութիւն, ութեան

s.

cf. Թախանձանք.

· Calfa

NBHL (3)

Ոչ մի ոք ի սահմանացդ ընդ թախանձութեան մեղադրանօք անկանի։ Կրթեա՛ զքեզ կոչեցելովն առ ի բազմաց թախանձութիւն. (Անյաղթ պորփ. եւ Անյաղթ ստորոգ.։)

Զբազում թախանձութիւնն, եւ զյետոյ բնաւորեալն ... որ են խռովեցուցիչք։ Վասն առ մարմնոցն թախանձութեան տեսանել լինելով։ Եթէ հանդերձեալ են ծիծաղել զինեւ, ոչ իցէ ինչ թախանձութիւն՝ խաղալով եւ ծիծաղելով շրջել ի հանդիսարանի. (Պղատ. տիմ. եւ Պղատ. եւթիփռոն.։)

Գիտելով քո զբազում թախծութիւնս իմ.


Թախանձումն, ման

s.

cf. Թախանձանք.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենագորով թախանձմամբ ընդ եղծման ջրողողն զազրագործաց կրկին վշտացար. (Նար. կ.։)


Թախծալի

adj.

full of sadness, of hitter grief, very sad, painful, bitter;
— առնել զոք, to afflict, to sadden, to cast down.

· Calfa

NBHL (2)

Թախծալի եւ տրտմականն (կիրք) ի նինուէացւոցն ի մարգարէն շրջեցաւ. (Փիլ. յովն.։)

Կացեալ ի վերայ ծնկաց իւրոց՝ թախծալից զղջմամբ, եւ արտասուօք դնէր աղերս ամենահաստիչ փրկչին. (Կաղանկտ.։)


Թախծանք

s.

cf. Թախծութիւն.

· Calfa

NBHL (2)

Ընչից կորստեամբ ի բախձանս զմեզ արկանելով. (Ոսկ. անոմ. ՟Դ։)

Կողկողագին թախծանօք հոգւոյ։ Ողորմագին թախծանօք հեծէ։ Դարձցին վտանգք թախծանացն ի հոգեւոր խրախճանութիւն. (Նար. ՟Ի՟Գ. ՟Ի՟Դ. ՟Լ՟Բ։)


Թախծելի

cf. Թախծական.

· Calfa

NBHL (1)

Թախծելի սգով լալ. (ՃՃ.։)


Թախծեցուցանեմ, ուցի

va.

to saddden, to afflict, to make desolate.

· Calfa

NBHL (1)

Ռոճկօքն՝ զոր առաքեաց թագաւորաց հեթանոսաց, յաճախեաց եւ թախծեցոյց զժողովուրդն. (Եփր. մն.։)


Թախծութիւն, ութեան

s.

sorrow, grief, sadness, affliction, melancholy;
mourning.

· Calfa

NBHL (2)

Յանդիմանէ զքո ոգւոյդ տրտմութիւն՝ թախծութիւն դիմացդ. (Փիլ. յովն.։)

Ի հուր թախծութեան։ Թառանչ թախծութեան։ Յոգի կամ ոգւով թախծութեան։ Թախծութեամբք եւ հեծեծանօք. (եւ այլն. Նար.։)


Թակ, ի

s.

mallet;
large hammer;
pavers beetle, rammer.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ Կենդանի ինչ անյայտ կամ կեղծեալ վասն օրինակի, որ ի յունականն է Մուկն.

Ցուցանէ յումեմնէ կենդանւոյ, որ կոչի թակն. քանզի թակն ասելով՝ տեսակ իմն անբան կենդանւոյ նշանակէ. իսկ ակն՝ ոչ եւս տեսակ կենդանւոյ. ապա ուրեմն ներթականս՝ ակնս ոչինչ նշանակէ։


Թակակոփ

adj.

beating with a sledgehammer;
hardening with the hammer.

· Calfa


Թակաղաղ, աց

s.

capital (of a pillar);
— նաւու, top (in the rigging of a ship).

· Calfa

NBHL (4)

ԹԱԿԱՂԱՂ գրի եւ ԹԱԿԱՂԱԿ. κεφαλίδιον, κεφάλιον, κεφαλίς capitulum, capitellum Գլուխ սեան. վերնախարիսխ. խոյակ. (իբրու թագ, թաքքեա. կամ թակ ի վերայ գլխոյ սեան).

Կարկռճմամբն թակաղին ի վերայ փայտին։ Թակաղն, այսինքն երգիչն (ձայնահան)։ Զկրկտելն թակաղին ի փայտն. (Լծ. նար.։)

Սիւն մի հրեղէն, եւ ի վերայ նորա թակաղաղ մի ամպեայ, եւ խաչ լուսոյ ի վերայ նորա։ Հաւասարք էին այնր լուսեղէն սեանցն թակաղաղի. (Ագաթ.։)

Տախտակք եւ խոյակք, եւ խարիսխք եւ թակաղակք։ Ընդելուզեալ ոսկւով մակաւասար թակաղակին. (Մագ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Գ։)


Թակարդապատ

adj.

trapped;
ensnared;
cf. Թակարդադիր.

· Calfa

NBHL (3)

ԹԱԿԱՐԴԱՊԱՏ եւ ԹԱԿԱՐԴԱՊԱՏԵԱԼ. Թակարդաւ պատօղ, պատեալ, պատելով.

Թակարդապատ արարեալ զքեզ քոյին խորհրդովքն շաղեալ պատեալ. (Կոչ. ՟Բ։)

Տրտմական հոգովք պաշարեալ եւ թակարդապատեալ. (Կորիւն.։)


Թակարդապատեալ

adj.

cf. Թակարդապատ.

· Calfa

NBHL (3)

ԹԱԿԱՐԴԱՊԱՏ եւ ԹԱԿԱՐԴԱՊԱՏԵԱԼ. Թակարդաւ պատօղ, պատեալ, պատելով.

Թակարդապատ արարեալ զքեզ քոյին խորհրդովքն շաղեալ պատեալ. (Կոչ. ՟Բ։)

Տրտմական հոգովք պաշարեալ եւ թակարդապատեալ. (Կորիւն.։)


Թակարդեմ, եցի

va.

to entrap, to ensnare, to decoy;
to take in a net, to catch, to lace;
to entangle, to allure, to dupe.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ վարմաւ որսորդաց թակարդեալ զլեառն (եւ զբնակիչս). (Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)


Թաղակցիմ, եցայ

vn.

to be buried together.

· Calfa

NBHL (1)

Որովհետեւ հոգի ընդ մարմնոյ ոչ թաղակցի, ունայն են բազում վաստակք յաղագս թաղման. (Ոսկիփոր.։)


Թաղակից լինիմ

sv.

cf. Թաղակցիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որովհետեւ հոգի ընդ մարմնոյ ոչ թաղակցի, ունայն են բազում վաստակք յաղագս թաղման. (Ոսկիփոր.։)


Թաղանթազարդ

adj.

cf. Թաղանթագէղ.

· Calfa

NBHL (1)

Զարդարուն թաղանթով.


Թաղանթաթեւ

adj.

bat-winged, having membranous wings.

· Calfa

NBHL (2)

Ոյր թեւքն են թաղանթով իւիք յար յիրեարս. մաշկաթեւ.

Ի միաթեւաց մինչեւ ի բազմաթեւս եւ զատաթեւս եւ կցաթեւս եւ թաղանթաթեւս առ մեզ կենդանեացս են, եւ ոչ ի վեր անդ. (Պիտառ.։)


Թաղանթապատեալ

adj.

enveloped with, or in a membrane.

· Calfa

NBHL (1)

Պտտեալ իբր թաղանթով իւիք.


Թաղեայ

adj.

worked in felt.

· Calfa