Definitions containing the research օր : 9873 results

Տունջեան, ջենի, ջենէ

s.

day, day-time.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեւ ասէ՝ երեկոյ, եւ եղեւ տուընջեան, օր մի. (Վեցօր. ՟Բ։)


Տուր, տրոյ, տրոց

s.

giving;
donation, gift, presents;
alms;
duty, taxes, impost;
—ք առատ՝ առնեն զբարեկամ զուարթ, short reckonings make long friends.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրութիւն ազդման ի տուր հագագի. (Նար. մծբ.։)


Տուրժիմ, եցայ

vn.

cf. Տուժիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Տուրժիցի ընչիւք եւ անարգանօք։ Տուրժեցի ամի ամի այսչափ։ Տուրժեցի աւուր աւուր դամ մի. (Պղատ. օրին. ՟Դ. ՟Զ։)


Տոփան, աց

s.

batlet, rammer;
beetle, ram;
tewing-beetle.

· Calfa

NBHL (1)

Էառ ի թափչէ միոջէ զտոփանն։ Տոփանաւ հարեալ հանգոյն եղբօր տեառն. (Եւս. պտմ. ՟Բ։ եւ Ճ. ՟Բ.։ Երզն. լս.։ Գանձ.։)


Տպագրեմ, եցի

va.

to stamp, to mould, to cast, to model, to shape;
to print, to publish.

· Calfa

NBHL (2)

Ի քեզ կատարեցան ստուերական օրինակքն, եւ ի քո խորհուրդն կատարեալ եղեն ամենայն առաջին պտագրեալքն. (Շ. բարձր.։)

τυπόω formo, figuro, exprimo, imprimo. Գծագրել իբրու տիպ եւ օրինակ. ստուերագրել. եւ Դրոշմել. տպաւորել.


Տպագրութիւն, ութեան

s.

typography, impression, printing;
edition, impression.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ տպագրութեան օրինացն, այժմ պահպանութեամբ նոր օրինացս. (Լծ. ածաբ.։)


Տպանամ, ացայ

vn.

to be printed, stamped or impressed.

· Calfa

NBHL (1)

τυπόομαι formor, figuror, imprimor, exprimor. Դրոշմիլ որպէս տիպ եւ ի տպի. գծագրիլ իբր օրինակ. նկարիլ. ձեւանալ.


Տպացուցանեմ, ուցի

va.

cf. Տպաւորեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Օրինակօք զտնօրէնութեան տպացոյց առաջի մտացն մովսէսի. (Իգն.։ Բրսղ. մրկ.։)

Սա (ղուկաս) ի չորեքկերպեան կառսն օրինակեցաւ եզամբն, եւ ի չորից գետոցն տպացոյց զնա տիգրիս. (Հ. կիլիկ.։)


Տպաւոր

adj.

typical, original;
figured;
printed, marked, impressed.

· Calfa

NBHL (1)

Տե՛ս եւ զտպաւոր ստուերին եւ օրինակին զազգականութիւնն առ ճշմարտութիւնս. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։)


Տպաւորաբար

adv.

symbolically, mystically, anagogically.

· Calfa

NBHL (2)

τυπικῶς figurate, symbolice. Իբրեւ զտիպ նմանութեան. օրինակաւ իւիք. խորհրդաբար.

Ոմանք տեսիլ տպաւորաբար եւ օրինակաբար տեսին։ Յայտ արար մարգարէն տպաւորաբար. (Ճ. ՟Գ.։)


Տպաւորագոյն

adj. adv.

more or very like, precise, genuine, true;
—ս, precisely;
— ասացից, properly speaking;
կամ — ասել, or more correctly to say.

· Calfa

NBHL (1)

Որ քան զամենայն օրինակս տպաւորագոյն է։ Պատարագ ընդունելի, եւ տպաւորագոյն քան զզոհ օրինացն։ (Սարգ. յկ. ՟Բ. եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Գ։)


Տպաւորեմ, եցի

va.

to form, to figure, to model;
to imprint, to print, to mark;
to grave, to engrave;
to inculcate, to impress.

· Calfa

NBHL (1)

τυπόω figuro, signo, fingo, formo, pingo ἁποτυπόω transformo. Տպացուցանել. ձեւացուցանել. նկարագրել. գծագրել. նմանեցուցանել. օրինակել. եւ Կերպարանել, իլ. ձեւացնել, նմանցընել.


Տպաւորութիւն, ութեան

s. fig. chem.

impression, stamp, print, mark, figure, form;
impression;
— գործել յոք, to produce an impression on a person;
fixation

· Calfa

NBHL (2)

Որ արարեր զիս ի քո պատկեր պանծալի՝ ի ձեռն վեհիդ տպաւորութեան զտհկարս օժանդակելով։ Ի հնումն զայսր տպաւորութիւն օրինակաւ նկարագրեր։ Անտեսաբար տպաւորութեամբ բերին. (Նար.։)

τύπωσις, ἁποτύπωσις, διατύπωσις, τύπος եւ այլն. Տպաւորելն եւ իլն. իրն տպաւորեալ. տիպ. կնիք. նմանութիւն. պատկեր. ձեւ. օրինակ.


Տռփական, ի, աց

adj.

concupiscible, sensual, libidinous, amorous.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տռփական կատաղմանէ եւ ի մոլորութենէ խափանեցուսցէ. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Տռփիմ, եցայ

vn.

cf. Տռփամ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ առ մարմինն տռփի, եւ գեղեցկութեանն իբրու պտղոյ ումեմն, քաղցնու ... պատիւ եւ ոչ մի հատուցանելով հոգւոյն բարուցն այնմիկ՝ որոյ տռփի. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Տռփութիւն, ութեան

s.

cf. Տռփանք.

· Calfa

NBHL (1)

Ընչից անյադ, եւ անեզր ստացուածոց տռփութիւնք. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Տռփումն, ման

s.

cf. Տռփանք.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ տռփումն աստուածային ողջախոհ եւ արդար խորհրդոցն պատահեսցի. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)


Տրամաբանաբար

adv.

logically.

· Calfa

NBHL (2)

λογικῶς logice διαλεκτικῶς dialectice, cum ratione, disserentium modo. Ըստ օրինի տրամաբանից, եւ տրամաբանութեամբ. բնական գիտուեւեամբ եւ բանական ցուցակութեամբ.

Ոմանք աստուածաբանաբար, եւ ոմանք տրամաբանաբար (խնդիր յուզեն). արդ ասէ, թէ ասուածաբանաբար ոչ կամիմ խնդրել, այլ՝ տրամաբանաբար։ Տրամաբանաբար է յորժամ խնդրեմք, եթէ հոմանունք իցեն բարբառքն ... Տրամաբանաբար աստանօր զբանականն կոչէ. (Անյաղթ պորփ.։)


Տրամագիծ

cf. Տրամաչափ.

· Calfa

NBHL (2)

ՏՐԱՄԱԳԻԾ գ. διαγραφή descriptio, decretum, titulus. Կանոն. օրինադրութիւն. որոշողութիւն. պրակ.

Ութսներեակն բաղկացեալ յերկուց առաքինի տրամագծաց, յայնմանէ որ յերկպատիկսն եւ յերեքկիսն ըստ աղիւսաձեւոյ չորեքկարգեան. (Փիլ. լին. ՟Գ. 38. (զոր օրինակ 6. 8. 9. 12. որ է 35։ եւ 6. 9. 12. 18, է 45. իսկ 35 եւ 45 են 80)։)


Տրամադրեմ, եցի

va.

to dispose.

· Calfa

NBHL (1)

մեծ է զօրութիւն երաժշտականին՝ պէսպէս կրիւք ըմբռնելով զհոգին, եւ տրամադրելով. որպէս յայտ առնեն մրմունջք եւ ողբք ըստ ինքեանց տրամադրելով զհոգին. (Սահմ. ՟Ժ՟Ը։)


Տեսանող

adj. s.

seeing;
prophet, seer.

· Calfa

NBHL (1)

Խօսեալ յօրէնս տեսանողօք։ Բաշխելով իշխանաբար զպարգեւս քո տեսանողաց մարգարէիցն. (Շար.։)


Տեսանողագուշակ

adj.

predicted, foretold, prophesied.

· Calfa

NBHL (1)

Մարգարէաքարոզ եւ տեսանողագուշակ երեւման տնօրինեցելոյն մարմնով յիսուսի. (Նար. առաք.։)


Տեսանողական, ի, աց

adj. s.

visual;
prophetic;
—ն, the eyes.

· Calfa

NBHL (4)

Ամենայն՝ որ տեսանէ մտացն աչօք, սոցա հասարակազօր է տեսականն եւ տեսանողականն. (Փիլ. տեսիլ աբր.։)

Աչք տեառն ի վերայ արդարոց, այսինքն տեսանողական զօրութիւնն. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Է։)

Ոչ զբնութիւնն, այլ զտեսանողական զօրութիւն աստուածութեան յանդիման կացուցանէ (անունս յն). (Պիտառ.։)

Աստուածութեանն անուն զտեսանողական զօրութեան ունիլ նշանակ։ Զտեսանողական զօրութիւն վկայէ ձայնիւ աստուածութեան. (Առ որս. ՟Դ։)


Տեսանողութիւն, ութեան

s.

vision, sight;
prophecy.

· Calfa

NBHL (2)

Զօրութիւն տեսանելոյ. սրատեսութիւն. տեսութիւն.

Վասն տեսանողութեանն նմանեցուցանէ զեղբօրորդին այծեման. զի յանասունս քան զայծեամն չիք տեսանօղ. վասն այնորիկ քրիստոսի տեսանողութեանն օրինակէ զնա. (Նար. երգ.։)


Տեսարան, աց

s.

theatre, spectacle;
scene;
sight, the eyes;
landscape, scenery;
watch-tower;
look-out man, top-man;
vedette;
շուրջ —, amphi-theatre;
— աշխարհի լինել, to be a subject of scorn or opprobrium.

· Calfa

NBHL (3)

Կեղծաւորելով իբրեւ ի տեսարանի։ Զորօրինակ ի տեսարանսն է տեսանել, որ ռամիկն՝ զօրավար եղեալ, եւ որ ծառայն է՝ թագ ի գլուխ ադեալ. (Փիլ. իմաստն.։ Նիւս. երգ.։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Գ։)

Տեսարանքն յանձայնից եղեն ձայնաւորք՝ իբր երաժշտիւք ի վերայ ածելով զգեղեցիկն եւ զոչն։ (Պղատ.օրին. ՟Գ։)

Թէ գերան իցէ ի մեզ՝ մերումս տեսարանի կուրացուցիչ։ Մեղօք խաւար տեսարանին՝ ոչ նկատեմ յիս գերանին։ Համբարձմամբ տեսարանացն տեսանէ զփառս հօր. (Շ. ընդհ.։ Յիսուս որդի.։ Գանձ.։)


Տեսարանական, ի, աց

adj. s.

scenic, theatrical;
— յաղթութիւն, theatrocracy.

· Calfa

NBHL (1)

Երէկ էիր տեսարանական, այսօր երեւեսցիս տեսանօղ. (Ածաբ. նոր կիր.։)


Տեսիլ, սլեանց

s.

aspect;
appearance, look, sight, view;
air, mien, visage, image;
spectacle, representation;
vision, apparition, phantom, spectre, dream;
phenomenon;
contemplation;
theory, idea;
գեղեցիկ —, — գեղոյ, beauty, loveliness;
գեղեցիկ տեսլեամբ, handsome, beautiful, charming;
երկնային —, celestial vision;
— դիմաց, figure, physiognomy;
ի — ածել, to represent, to perform, to put upon the stage;
— լինել աշխարհի, to be made a spectacle unto the world;
— տեսանել, to have a vision;
արար տօն տեսլեան, խաղու, he held a festival with public games;
ի — ամենեցուն, before all men, or all eyes;
եղեւ բան տեառն առ աբրամ ի տեսլեան, God spoke in a dream to Abram;
տեսլեամբ բնութեան պարապեալ, given to the contemplation of nature;
— աչացն է հաւատարիմ եւ ոչ լուր ականջացն, hearing is believing but seeing has no fellow.

· Calfa

NBHL (3)

Ազնիւ երեսօք, եւ գեղեցիկ տեսլեամբ յոյժ։ Երեսք նորա եւ տեսիլ նորա ահագին յոյժ։ Տեսիլ արածին զնստագոյն։ Մի՛ ապականիցէք զտեսիլ մօրուաց ձերոց։ Տեսիլհ անուոցն իբրեւ զտեսիլ ական կարկեհանի. եւ այլն։

Ի մի՛տ առ զտեսիլդ։ Տեսի ես դանիէլ միայն զտեսիլն, եւ արքն՝ որ ընդ իս էին, ոչ տեսին զտեսիլն։ Անցեալ տեսից զտեսիլն զայն մեծ։ Ի տեսլեան գիշերի։ Տեսլեամբ երեւեցայց նմա։ Բարձր բազկաւ, եւ մեծամեծ տեսլեամբք։ Ասէ ցիս հրեշտակ աստուծոյ ի տեսլեան։ Եւ էր տեսիլ երազտոյն օրինակ այս։ Խելամուտ էր ամենայն տեսլեան երազոց։ Ոչ գոյր տեսիլ՝ որ դուշտեէր.եւ այլն։

Ազգի ազգի տեսիլք մոլեգինք լինին ի քաղաքս բազումս. բայց մեք ունիմք զտեսիլ մեծամեծաց սքանչելեացն աստուծոյ։ Որ ոք զտեսիլ աշխարհիս սիրեցին տեսանել։ Տեսօղ պէսպէս տեսլեանց երեւելի արարածոցս. (Վեցօր. ՟Դ. ՟Զ։)


Տեսլական, ի, աց

adj.

special, formal.

· Calfa

NBHL (1)

Փորձեցայց դարձեալ ըստ իւրաքանչիւր ազգաց յարմարել զտեսլական օրէնս. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Տեսողական, ի, աց

adj.

visual;
contemplative, ascetic, intellectual.

· Calfa

NBHL (3)

Աստուածային բնութեանն անուն զտեսողական զօրութեանն ունի նշանակ (առ յոյնս. (այն է). Պիտառ.։)

Առ տեսողական ունակութիւն եւ զօրութիւն, ամենասուրբ աչօք մտաց վերամբարձեալս։ Տեսողական աստուածապետականին վայելչութեան (քերովբէն)։ Զտեսողականսն զօրութիւնս (հրեշտակաց)։ Միայն ստոյգ գիտել ասեմ տեսողականին նոցա կատթարողապետութեանն. (Դիոն.։)

θεωρητικός contemplativus ὁπτικός, συνοπτικός perspicax. Ունօղ զզօրութիւն տեսանելոյ՝ աչօք կամ մտօք.


Տեսողականութիւն, ութեան

s.

the contemplative faculty;
contemplative life.

· Calfa

NBHL (2)

Տեսողական զօրութիւն աչաց կամ մտաց.

Հոգին զօրանայ, եւ տեսողականութիւնն սրբի անօսրութեամբն. (Լմբ. սղ.։)


Տեսուած, ոց

s.

intelligence, flash of wit, conceit, witticism.

· Calfa

NBHL (1)

Զսոցայցն օրէնս հաստատըունս եւ տեսուածս։ Ընզդ միտ ածից զառ ի յինէն ասացեալ տեսուած։ Աներկբայ տեսուած։ Բարի եւ պատուական տեսուածս եւ իմացուածս։ Հանճարոյ խրատու տեսուածք. (Փիլ.։)


Տեսութիւն, ութեան

s.

sight, vision, look, view;
theory, plan, speculation;
visit;
contemplation, consideration;
idea, conception, knowledge, notion;
vision, dream;
prophecy;
ecstasy;
տեսութեան or դիտական ասպարէզ, field of view or vision;
համառօտ —, cursory view, short notice, sketch;
հասարակաբար տեսութիւն, at or with a single glance, in a summary way.

· Calfa

NBHL (4)

ՏԵՍՈՒԹԻՒՆ. Ցոյց. ապացոյց. Որ այնչափ տեսութիւն էին առեալ ի նորա զօրութենէն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 18։)

Աշակերտք, որ նախ քան զտեսութիւն աստուածաբանք։ Մերձ գնել տեսութեանս զիմաստն պօղոսի։ Ուսուցին զխորհրդոյն տեսութիւն։ Ուստի եւ մեզ կարեւոր պէտք են յայս տեսութիւն խնամով հայել։ Ճշմարտեն զտեսութիւնս զայս։ Ի վայրապար ցանկութիւնս արհեստից, սնոտի եւ մակացութեան։ Զօրութիւն՝ կրկին տեսութեամբ. (Խոր. ՟Գ. 68։ Սարգ.։ Իգն.։ Շ. ՟ա. պ.։)

Լցեալ է աստ տեսութիւնն զաքարիայ։ Ըստ տեսութեան դանիէլի (ի տեսլեան նաբուդ՛՛)։ Աստանօր կատթարեցեր զմարգարէիցն զտեսութիւն. (Իգն.։ Սարգ. Շար.։)

ՏԵՍՈՒԹԻՒՆ. θεωρία theoria, speculatio, contemplatio, observatio. Մտաւոր նկատումն. քննութիւն. մտածութիւն. ճանաչումն իմաստնօրէն. հայեցողութիւն. մեկնութիւն. դիտումն. դիտաւորութիւն. միտք. իմաստ.


Տեսուչ, սչի

s. fig.

inspector, director, overseer, intendant, guardian;
bishop.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ երկրորդն՝ աչօք ճշմարտապէս տեսուչ, որչափ առ երաժշտիցն ականջսն հուպ են տեսութիւնքն. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)


Տեսչական, ի, աց

adj.

providential.

· Calfa

NBHL (1)

Սեպհական տեսչի, եւ տեսչութեանն աստուծոյ. տնտեսական. տնօրինական.


Տեսչութիւն, ութեան

s.

Providence;
direction, inspection, superintendence, survey, watch;
incarnation;
police;
government;
աստուածական, վերին —, Divine Providence.

· Calfa

NBHL (2)

Որպէս յաստուածային գոգցնես տեսչութենէ։ Յաստուածայնոյն բռնադատեալ յանկարկութենէ տեսչութեանն։ Վերին տեսչութեանն է այս տնօրէնութիւն. (Խոր. ՟Բ. 28։ Յհ. իմ. երեւ.։ Իգն.։)

ՏԵՍՉՈՒԹԻՒՆ. οἱκονομία, διοίκησις dispensatio, incarnatio. Տնօրէնութիւն. տնտեսութիւն մարդեղութեան.


Տերեւազարդ

adj.

adorned with leaves or foliage.

· Calfa

NBHL (1)

Ծառք տերեւազարդք։ Անպտուղ ծառս տերեւազարդս. (Վեցօր. Վրդն. սղ.։)


Տերեփուկ

cf. Տերփուկ.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԵՐՈՒԿ կամ ՏԵՐԵՓՈՒԿ եւ ՏԵՐՓՈՒԿ. κενταύριον centaurum, herba centaurea. Բոյս վայրի եւ ընտանի, մեծ եւ փոքր. ծաղիկ մեծին է նման ասացելումն ռամկօրէն դուրուշահ, եւ փոքրկան՝ թել թել ցրիւ. (յն. գէնդա՛ւրիօն, իբր Ձիացուլ)


Տերուկ

cf. Տերփուկ.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԵՐՈՒԿ կամ ՏԵՐԵՓՈՒԿ եւ ՏԵՐՓՈՒԿ. κενταύριον centaurum, herba centaurea. Բոյս վայրի եւ ընտանի, մեծ եւ փոքր. ծաղիկ մեծին է նման ասացելումն ռամկօրէն դուրուշահ, եւ փոքրկան՝ թել թել ցրիւ. (յն. գէնդա՛ւրիօն, իբր Ձիացուլ)


Տեւական, ի, աց

adj.

durable, permanent, stable, persisting, lasting.

· Calfa

NBHL (1)

Բարի է իսկ ճշմարտութիւն, եւ տեւական. եւ թուի իսկ ոչ դիւրին գոլ հաւանեցուցանել. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Տեւեմ, եցի

vn.

to last, to persevere, to continue;
to endure, to support, to bear;
— ի մարմնի, to live, to subsist;
ժուժկալեալ տեւէր չարչարանաց, he patiently suffered the tortures.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ զանօրէնութիւնս իմ պահեսցես, ո՞վ տեւեսցէ քեզ. (Եփր. աղ.։)


Տեւողութիւն, ութեան

s.

cf. Տեւականութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ի կատարեալ կեանսն (պէտք են) տեւողութիւն եւ կրօնաւորականին կեանք։ Իսկ տեւողութիւնն՝ գործք բարեացն։ Զօրէն հիման՝ ճաշակաւորութիւն պատճառք կենդանեացն յաւէժ տեւողութեանն է. (Փիլ.։)


Տէրունի, նւոյ, նեաց

adj.

cf. Տէրունական.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ սորա այսօր տեառնս վիճակ՝ տէրունի մարդասիրութիւն, որոյ հարկ է զծառայն կերակրել. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Ա։)


Տեղատարափ, ոյ

s. fig.

very heavy shower, pelting or drenching rain, floods, torrents of rain;
heavy fall of snow or hail;
— լինել սպառնալեօք, to rain threats;
ետես զնետս — խաղացեալ, he saw a storm of arrows coming.

· Calfa


Տեղեկանամ, ացայ

vn.

to be informed of, instructed in, acquainted with, to make inquiries, to acquire instruction or knowledge, to inquire, to teach oneself.

· Calfa

NBHL (2)

Տեղեկասցին եւ ուսցին ի նմանէ զամենայն բանս օրինացն. (Նեեմ. ՟Ը. 13։)

Տեղեկանայր ի քաղաքացւոց անտի զորպիսութիւն զօրացն հայոց. (Ղեւոնդ.։)


Տեղեկացուցանեմ, ուցի

va.

to inform, to instruct, to give knowledge of, to acquaint with, to teach, to apprise of.

· Calfa

NBHL (1)

Տեղեկացուցեալ խելամտեցուցանէր։ Յաղաացգս այդպիսի իրաց մի ըստ միոջէ տեղեկացուցանել զձեզ։ Գիտել ս ի քէնզ է շնորհ, դու տեղեկացուցեր օրինացն. (Ագաթ.։ Փարպ.։ Լմբ. սղ.։)


Տեղեկութիւն, ութեան

s.

information, knowledge, instruction, notice;
վեր ի վերոյ ինչ —, general information;
տալ —, to inform, to instruct;
— առնուլ, to inform oneself, to make inquiries.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ մարմնոյ զօրութիւն, եւ ոչ տեղեկութիւն պատերացմաց. (Ոսկ. ես.։)


Տեղի, ղւոյ, ղեաց

s. ast. rhet.

place, spot, site;
occasion, opportunity;
point, lieu;
հասարակ —ք, common-place topics;
հասարակաց —ք, public places, squares;
սուրբ —ք, holy place;
the Holy Land;
— ապաւինի, refuge, shelter, retreat, cover;
առ տեղեաւս, here;
ի — or ի տեղւոջ, in the room of, instead of, in lieu or place of;
ի —ս —ս, տեղեաց տեղեաց, in different places, in some or several places;
ընդ ամենայն —ս, in all places, every where;
omnipresent;
առ տեղեաւն, there, in the very place;
just then, for that time, for a short time;
ունել զ—, to supply the place of, to substitute for, to take or fill the place of, to succeed;
ունել զառաջին —, to hold or occupy the most advantageous place, to be on the side of the wall;
զ— առնուլ, ունել, to stop, to cease to go, to rest, to take repose, to halt;
անկանել ի տեղւոջ, to be left dead on the spot;
— առնել ումեք, to give the first place to a person;
— տալ ումեք, to yield, to give up, to acquiesce, to consent, to condescend, to submit;
— տալ իմիք, to expose oneself, to give hold;
— տալ յիմեքէ or յումեքէ, to evade, to avoid, to draw back, to withdraw, to retire, to depart, to go away;
շրջէր փախստական տեղւոյ ի —, as a fugitive he wandered;
բանին իմոյ չիք — ի ձեզ, my words have no place in you;
— տուր գնա՛, get thee hence ! cf. Թատր, cf. Ժահահոտ.

· Calfa

NBHL (3)

Դա ձեզ լիցի ի տեղւոջ հօր. (՟Ա. Մակ. ՟Բ. 65։)

Թէպէտեւ չէ՛ քո ծնունդն, սակայն զտեղի հօր լնուցուս մանկանն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)

Անտի եդաւ անաթէմայն ի յոյն լեզու, որ է նուէր, եւ յանիծից տեղւոջ կայ. (Կիւրղ. օրին.։)


Տենչութիւն, ութեան

s.

cf. Տենչումն.

· Calfa

NBHL (1)

Յօրըստօրէ կենացն ընթացս առաւելու հուր ի հուր, եւ ջերմ ի ջերմն, եւ տենչումն ի տենչումն. (Կլիմաք.։)


Տենչումն, ման

s.

desire, wish, envy, avidity, cupidity, covetousness, longing for.

· Calfa

NBHL (1)

Յօրըստօրէ կենացն ընթացս առաւելու հուր ի հուր, եւ ջերմ ի ջերմն, եւ տենչումն ի տենչումն. (Կլիմաք.։)


Տեռատես, աց

adj.

f. troubled with the bloody flux.

· Calfa

NBHL (3)

αἰμορροῦσα femina sanguinis profluvio laborans. (իբր ջեռատես, ջեռեալ ի ներքուստ) Կին՝ որոյ ամսական արիւնն ջեռեալ՝ հոսի արտաքոյ ժամանակին ստէպ. ախտացեալ դաշտանաւ. (յն. էմօռռօու՛սա արիւնահոս) գան կէօրէն.

Այս օրէն իցէ տեռատեսի ի դաշտանի իւրում։ Եւ ահա կին մի տեռատես. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Ե. 33։ Մտթ. ՟Թ. 20։)

Իսկ տեռատես վասն յապաժոյժ արեանն գալոյ։ Տեռատես կիննզ հուպ լինի, քղանցիւք զգեստուն յախտէն բուժի։ Կին ոմն՝ որոյ անուն էր վերոնիս, ասէ, տեռատես էի երկոտասնամեայ. (Երզն. մտթ.։ Շ. խոստ.։ Ճ. ՟Ժ.։ (Ռամկօրէն տեռատես ասի եւ զարանց, որպէս մայասըլլը։))