Definitions containing the research ալ : 10000 results

Կռուեմ, եցի

vn.

cf. Կռուիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մարտ եդեալ կռուիցիմք ընդ անօրէն իշխանին. (Եղիշ. ՟Ե։)


Կռչաձայն աղաղակ

s.

crunk, crunkle (of the crane).

· Calfa

NBHL (1)

Դաս դաս խորհրդոց հաւատուց, փողք եղեալք, զկռչաձայնն զաղաղակ բարձեալք, զարթուցանեն ի քնոյ. (Ագաթ.։)


Կռփահար

adj.

cuffed, beaten.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Կռփահարօղ, եւ կռփահարեալ.


Կռփահարեմ, եցի

va.

cf. Կռփեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Դատաւորեալքն կռփահարէին զայրիս եւ զորբս՝ ոչ խնդրելով զվրէժ իրաւանց նոցա։ Այպանելով երգիծանեն, կամ սաստիւ կռփահարեն. (Լմբ. մաղաք. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Կռփահարութիւն, ութեան

s.

cf. Կռուփ.

· Calfa

NBHL (1)

Ցուցեր զտանջանս քոյոց սրբիցն ի քո մատնեալ ի տանջանս կռփահարութեան. (Ագաթ.։)


Կռփամարտիկ

cf. Կռփամարտ.

· Calfa

NBHL (2)

Ի տեսարանի աշխարհիս ո՛չ զոդւոցն ուսուցեալ հրահանգս, կամ զոլոմպիականն, զկռփամարտիկ. (Սարկ. քհ.։)

πυγμή pugnus, pugna. Բռնամարտիկ, եւ Բռնամարտութիւն. ազգ ըմբշամարտութեան՝ կռուփս տալով, կամ բռնցի եւ մուրցացի բախմամբ.


Կռփանք, նաց

s. fig.

blow with a fist;
ill treatment, atrocious offence, wrong, injury.

· Calfa

NBHL (1)

Անձամբ անձինս կռփանս եւ դատապարտութիւն։ Զկռփանս անձին նախապատմեալ։ Ի կռփանս խղճմտութեան մատնիլ։ Եւ ոչ կռփանօք ստգտանացս զնա խոցոտիցեմ։ Կռփանս եւ ցաւք է խղճի մտացս. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Կռփեմ, եցի

va. fig.

"cf. Կռուփս հանեմ;
" to vex, to plague, to use ill, to injure or affront contumeliously, to outrage;
— զաղքատս, to smite with the fist of wickedness;
to trample the poor under foot, to oppress.

· Calfa

NBHL (4)

Կռփէք զանաւագն։ Կռփեն զորբս։ Կռփէին զգլուխս աղքատաց։ Ի բարձրութիւն այնոցիկ, որք կռփեալք էին յիսրայէլի. (Ես. ՟Ծ՟Ը. 4։ Մաղ. ՟Գ. 5։ Ամովս. ՟Բ. 7։ Յուդթ. ՟Ժ՟Զ. 6։)

Ծանր բեռամբ տուժից նեղէր եւ կռփէր զնոսա։ Ի պատերազմի անդ՝ որ ընդ հայսն էր, կռփեալ լինէր. (Եկւս. Պտմ. ՟Ը. 15։ ՟Թ. 8։)

Ապտակեալ, կռփեալ, ձաղեալ։ Ձեռաց կռփողացն. (Խոսր. պտրգ.։ Նար. ՟Լ՟Զ։)

κολαφίζω, κονδυλίζω, τύπτω πυγμαῖς colaphis caedo, pugnis caedo, vel percutio κολάζω punio եւ այլն. Կռփօք հարկանել. կռուփս հանել. կռփահարել. բռնցի կամ մուրցացի տանջել՝ մանաւանդ զկառափն. ապտակել. խոշտանգել. նեղել. հարկանել. կատել. կծանել. խայթել. նախատել. թշնամանել. հարստահարել. մուշտա զարնիլ, գլխուն զարնել, մշտել, չարչրկել, ծեծել. (լծ. թ. խըրփալաամագ ).


Կռփիչ

s.

who strikes with the fist;
who uses harshly.

· Calfa

NBHL (1)

Կռփիչ հանապազորդեան՝ գլխոյ գագաթան հպարտացեալ չարագործին շերտս այս տաշեցեալ. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Կսկծագին

adj. adv.

smarting, poignant, sharp, acute;
bitter, mournful, sorrowful, painful, woeful, sad;
painfully.

· Calfa

NBHL (1)

Զմանուկ տըղայդ քո զբաղձալին՝ այլ ո՛չ ողբաս կըսկըծագին. (Շ. մխիթ.։)


Կսկծակիծ

adj.

caustic, biting, very painful, vexatious.

· Calfa

NBHL (1)

Կսկծանօք կծանօղ, կամ կծեալ. մորմոքիչ. մորմոքելի.


Կսկծելի, լւոյ

adj.

biting, cutting, satiric, poignant, tart;
witty, sarcastic, mordacious, keen, venomous, taunting, virulent, grievous, harrowing;
բանք —ք, keen words, bickering, teazing, taunt, rub, wipe.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ այս եւս կսկծելի (է՝ տեսանել զայլս փրկեալ, եւ անձն դատապարտեալ). (Իգն.։)

Բեռինս ծանրութեան աղի ի վերայ ողինն՝ դժուարակիրս եւ կսկծելիս՝ բարձեալ բերէր. (Երզն. լս.։)


Կսկծեցուցանեմ, ուցի

va. fig.

to smart, to make smart, to cause pain;
to peck at, to bite, to taunt, to scoff;
— զսիրտ, to break a persons heart, to grieve most deeply, to wound, to rend, to harrow;
— զոք բանիւք, to nettle, to sting, to pique one with taunting or satirical words.

· Calfa

NBHL (3)

Որպէս մանանիխ լեալ կսկծեցուսցէ. (Եփր. աւետար.։)

Ոչ ողոքել միշտ, այլ եւ կսկծեցուցանել զաշակերտեալսն. (Շ. մտթ.։)

δάκνω, δακνάζω, ὐπονύσσω mordeo, pungo, stimulos subdo, vellico, affligo καταψάω defrico. Տալ կսկիծ մարմնոյ կամ սրտի. կծանել. կիզուլ. խայթել. մորմոքեցուցանել. կիզուլ. խայթել. մորմոքեցուցանել. զկծեցուցանել. կսկծցընել, խշխշցընել, կճել, էրել, տաղել.


Կսկծիմ, եցայ

vn. fig.

to be in pain, in sorrow or affliction;
to grieve, to take to heart, to mourn for, to feel very sorry, to be too much vexed;
to repine at.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն առաջին ընդարձակութեանն իւրեանց եւ լիութեանն պատմեալ ծանուցանէր նոցա, զի առաւել եւս կսկծիցին. (Նչ. եզեկ.։)


*Կսմիթ

s.

pinch;
— տալ, to pinch.

· Calfa


Կտակագիր, գրաց

s.

testator.

· Calfa

NBHL (1)

Կտակագիրք կամօք իւրեանց գրեն, եւ կամօք դարձեալ լուծանեն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Գ։)


Կտակագրեմ, եցի

vn.

to make one's will.

· Calfa

NBHL (1)

Գրալ զկտակ. աւանդել կտակաւ.


Կտակառու, աց

s.

heir;
heiress.

· Calfa

NBHL (2)

Կտակն դարձեալ կէս զկտակագրին ունի (բան), եւ կէս զկտակառուացն. (Ոսկ. եբր.։)

δεχόμενος susceptor. Առօղ զգրեալսն ի կտակի. այսինքն ժառանգն.


Կտակարան, աց

s.

Testament;
Հին՝ Նոր —, the Old, the New-.

· Calfa

NBHL (1)

Կա՛մ ազգս այս ասի՝ նոր կտակարանս՝ մի՛ անցցէ, մինչեւ եկեսէ աւետիսն խոստացեալ. (Մեկն. ղկ.։)


Կտաւեայ, էի, ից

adj.

of linen, linen.

· Calfa

NBHL (1)

Պետրոս զանօթն կտաւի իջեալ տեսանէր. (Խոսր.։)


Կտաւեղէն, ղինի, նաց

cf. Կտաւեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Պետրոս զանօթն կտաւի իջեալ տեսանէր. (Խոսր.։)


Կտաւի, ւեաց

cf. Կտաւեայ;
շապիկ —, linen shirt;
—ք, linen.

· Calfa

NBHL (1)

Պետրոս զանօթն կտաւի իջեալ տեսանէր. (Խոսր.։)


Կտաւոտեակ

s.

piece of linen, rag, cloth;
swathing linen.

· Calfa

NBHL (2)

Թագաւորն յիսուս զկտաւոտեակն զմարդկութիւն (յն. զմարդկութեան) սփածեալ՝ բժշկէր զհիւանդն. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։)

Պատեալ ի կտաւոտեակս՝ ի մսուր անբանից. (Ոսկիփոր.։)


Կտիկ

s.

small grain.

· Calfa

NBHL (1)

ԿՏԻԿ. Կուտ փոքրիկ կամ հատեալ ընդ մէջ. հատ. հատիկ. ունդ. սերմն.


Կտղանք, նաց

s.

fury, frenzy;
erotic madness;
tickling, titillation;
rutting.

· Calfa

NBHL (1)

ԿՏՂԱՆՔ կամ ԿՏՂՈՒՑՔ. Խատղանք. խլրտմունք. մարմաջումն եւ կատաղութիւն, կամ անղկիտանալն ի ցանկութիւնիս.


Կտղիմ, եցայ

vn.

to become furious, to give up to a frantic transport;
to become mad with love, passionate, frenzied with desire or lust;
to tickle, to titillate;
to be in rutting, in pruriency.

· Calfa

NBHL (2)

Երիտասարդ մոլեգնեալ կտղեալ ի մարմնոյ ցանկութիւնս։ Մոլեցին կտղիցին եւ աւելի քան զդէպն ջեռնուցուն։ Այնպէս մոլիմք եւ կտղմիմք, զի ո՛չ թէ մոլիցիմք՝ իմանամք։ Յորժամ համարի զգաստանալ, յայնժամ առաւել մոլի եւ կտղի. (Ոսկ. կող. ՟Ժ՟Բ։ Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Բ։ Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Գ։ Ոսկ. մ. ՟Գ. 4։)

βακχεύομαι, γαργαλίζομαι, παραπαίω, μαίνομαι bacchor, desipio, insanio. Կատաղիլ. մոլիլ, մոլեգնիլ՝ մանաւանդ ի ցանկութիւս մարմնոյ. անկղիտանալ. եւ Խտտղիլ. գրի եւ ԿՏՂՄԻԼ.


Կտուր

adj.

cut, cut out;
— լինել ի միմեանց, to be disunited, at variance.

· Calfa

NBHL (5)

Արմատ Կտրելոյ. որպէս Կտրեալ, կամ հատուկտիր. Միջկտուր. ընդհատ.

Լուեալ զլքումն զօրացն հայոց ... եւ զայլոցն եւս շեշտակի կտուրն ի միմեանց լինել. (Յհ. կթ.։)

Գարունն միջակ, եւ կտուր, եւ անձրեւային. թերեւս իբր հատեալ ի ցրտոյ. (Տօմար.։)

Եղեն կտուրք հօտիցն ի կարմելոս։ Եւ էին կտուրք աբեսողոմայ։ Կտուրք են ծառայի քում։ Երթեալ ի կտուրս խաշանց։ Զպտուղ կտրոց խաշանց քոց տացես նոցա (այսինքն զմասն բրդոյ)։ Ի կտրոց խաշանց իմոց ջեռան թիկունք նոցա. (՟Ա. ՟Թագ. ՟Ի՟Ե. 2։ ՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Գ. 23։ Ծն. ՟Լ՟Ա. 19։ ՟Լ՟Ը. 12։ Օր ՟Ժ՟Ը. 4. Յոբ. ՟Լ՟Ա. 20։)

ԿՏՈՒՐՔ, կտրոց. գ. κουρά tonsura. Կտրումն բրդոյ խաշանց եւ Կտրեալ բուրդն. ոչխար խուզելը, եւ խուզած բուրդը.


Կտտանք, նաց

s. fig.

cruel torment, torture, rack;
biting calunny, stinging outrage or insult, outrageous sarcasm.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դառն կտտանաց։ Բախմունս կամ զբոհմունս կտտանաց։ Սաստիկ եւ դառն կտտանօք։ Ի կտտանս դատապարտութեան (մահու) զնա դաւեալ. (Յհ. կթ.։)


Կտտեմ, եցի

va. fig.

to torture, to excruciate, to tear, to lacerate, to set on the rack, to torment atrociously;
to abuse, to harass, to ill-treat, to vex, to outrage;
to play on, to touch;
to ring;
— զդաշնակ, to play on the piano;
կտտած գինի, soured wine.

· Calfa

NBHL (1)

Յամենեցունց ստգտգեալ (տպ. կտկտեալ), եւ նշաւակ երեւեալ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 9։)


Կտրած, ոյ, ի

s. adj.

cut, cutting, incision;
cut, shape, fashion;
cut out.

· Calfa

NBHL (1)

τομή sectio, sectura, segmen. Կտրուած. հատուած. կտուր տեղին կտրեալ, եւ ձեւն.


Կտրատեմ, եցի

va.

to cut up, to cut or tear in pieces

· Calfa

NBHL (1)

Զմարմինդ քո մաշեալ, եւ յօշյօշ կտրատեալ։ Կտրատեցան ամենայն մարմինք նորա. (Ճ. ՟Ա.։)


Կտրեմ, եցի

va.

to cut, to cut off, to lop, to cut down;
to divide, to separate;
to take away, to discontinue, to retrench;
to shear sheep;
to cut hair;
to castrate, to geld;
— ընդ մէջ or յերկուս, to divide in halves;
— ի չորս մասունս, to cut in quarters, to quarter;
— զանդամս մարմնոյ, to cut off, to amputate, to maim, to mutilate.

· Calfa

NBHL (7)

Կտրել զծայրս ձեռաց եւ ոտից. զգրատս ի միջոյ մինչեւ ցեզր։ զլեզուն. զծառ. զուռ որթոյ. զմանուկն կամ զծառայն ընդ մէջ. զյղիս։ կտրեալ օդն՝ վաղվաղակի յինքն կարկատեցաւ, եւ այլն։

կտրել զփրկութեանն վստահութիւն, զյուսոյն փրկանակ։ Արկարութիւն յուսոյն կարեցեալ։ Կտրեսցի լար, կամ ապաւանդակին պարան։ Առ սովորութեանն կտրիլ։ Զդաշն կործանողին կտրեցի. (Նար.։)

Կտրեալ զնա ի զօրաց իւրոց՝ փախստական արար։ Ի մէջ անցեալ կտրեաց զքրմապետն, եւ փախստական տարաւ. (Զենոբ.։)

Որ կտրէ զվարձս մշակին, որ է քահանայն, ընդ մարդասպանսն համարեալ է։ Ժողովուրդն զպտուղ քահանային մի՛ կտրեսցէ. (Ոսկիփոր.։)

Ո՞վ կտրէ զիս. եւ զի ոչ կամէի աշխարհականի (տալ) կտրել. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)

Պղնձախառն էր քո ոսկին, եւ կտրեալք՝ գահեկանքն. (Բրս. վաշխ.։)

ԿՏՐԵԱԼ (դրամ). Կտրելով պակասեալ՝ խարդախեալ. παρακεκόμμενος adulterinus.


Կտրոց, աց

s.

knife;
scissors;
— դահեկանաց, clippings, shearings of coins, sizel.

· Calfa

NBHL (3)

Կտրոցն ձեւիչ ստուգեալ. (Երզն. քեր.։)

Անձամբ անձին զկտրոցն տալ՝ զհերսդ յապաւել. (Լմբ. պտրգ.։)

Հայր սուրբ, ա՛ռ յինէն զկարոցս։ Առ զկտրոցն, եւ յապաւեալ զհերսն՝ զգեցոյց նմա զձեւ խոնարհութեան. (Ժող. հռոմկլ.։)


Կտրօն, ի

s. geom.

cut, cropping, part cut off, cutting, chip, splinter;
''coupon'', dividend-warrant;
abscissa.

· Calfa

NBHL (1)

Կտրօն փայտի դիպեալ ի սիրտն՝ էանց ընդ լեարդն, եւ անդէն մեռաւ. (Մամիկ.։)


Կտցաւոր

adj.

beaked;
— մուրճ, mat-tock.

· Calfa

NBHL (1)

Կտցաւոր մրճօք փորեալ զհիմունս. (Խոր. Գ. 28։)


Կրաբերիմ

vn.

to be enticed to evil;
to be impelled by evil.

· Calfa

NBHL (1)

ԿՐԱԲԵՐԻԼ. Կրեալ բերիլ. վարիլ.


Կրագործութիւն, ութեան

s.

calcination.

· Calfa

NBHL (1)

Յօրինակեալ քարագործ աւազամած կրագործութեամբ. (Արծր. ՟Դ. 11։)


Կրակաբեր, աց

adj.

carrying fire;
igneous;
ardent, fiery.

· Calfa

NBHL (1)

Իջուցեալ կրակաբեր անձրեւս. (Ագաթ.։)


Կրակամոխիր, խրոյ

s.

burning embers, live-coal.

· Calfa

NBHL (1)

Կրակամոխիր շաղախեալ գազախով արկին ի քիթսն. (Ճ. ՟Զ.։)


Կրական, ի, աց

adj.

passive.

· Calfa

NBHL (2)

Տնօրինեալքն ի տեառնէ ի մարդիկ յերկուս բաժանին, ի կրական եւ ի ներգործական. կրականքն են, եւ այլն. (Խոսրովիկ.։)

παθητός patibilis παθητικός passivus. Ներքոյ անկեալ կրից. կրօղ. ախտաւոր. եւ Նշանակ կրից.


Կրականի, նւոյ

s. pl. fires;
Fire-god of the Ghebres.

· Calfa

NBHL (1)

Սպանեցէք զայնպիսի ճոխ կրականի։ Այն կրականոյն անվնաս պահեալ էր զմեզ. (Փարպ.։)


Կրակապաշտութիւն, ութեան

s.

fire-worship.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդդէմ պատերազմեալ պարսկական կրակապաշտութեանն. (Ասող. ՟Գ. 2։)


Կրակավառ, ի

s.

fire-lighting.

· Calfa

NBHL (1)

Տաղ կրակաւառի. (Քրիստոս փառաց թագաւորն այսօր եկեալ յընծայումն. Գանձ.։)


Կրակատուն, տանց

s.

fire-temple.

· Calfa

NBHL (1)

Զկրակատունսն այրէին։ Աւերեալ էր նորա զկրակատունսն այրէին։ Աւերեալ էր նորա զկակատուն մի։ Մտի ի կրակատունն ձեր. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Է. ՟Ը։)


Կրակարան, աց

s.

fire-place, hearth, heart-stone;
brazier, chafing-dish or chafing-pan;
stove, furnace;
chimney;
fire-temple.

· Calfa

NBHL (4)

Ի կրակարանաց զաղահումն յափշտակեալք ուտէին. (Յհ. կթ.։)

մտի ի կրակատունն ձեր, եւ կրակարանն լի հրով բորբոքեալ այրէր. (Եղիշ. ՟Ը։)

Աներեւոյթ կրակարան տապոյ բորբոքմամբ մեծաւ անզովանալի. (Նար. ՟Ի՟Զ։)

πυρεία, πυρία igniarium, receptaculum ignis, acerva, focus. Անօթ ընդունարան կրակի. վառարան, եւ կասկարայ նորա. կրակի աման. մանղալ.


Կրակետղ

s.

fire-place, brazier;
burning or live coals;
wood fire.

· Calfa

NBHL (2)

Միոյ ճրագի, եւ կրակետեղ, եւ ամենեցուն այսպիսեացս յամենեսին բաւել կարացեալ. (Բրս. հց. ՟Լ՟Ա. (գրեալ էր, կրակատեղ։))

ἁνθρακία κειμένη carbonum congeries, prunae. Տեղի կրակի. եւ Կրակ լուցեալ. Խարոյկ. օճախ կամ վառած կրակ.


Կրամած

adj.

plastered with lime.

· Calfa

NBHL (3)

Կրով մածուցեալ. քիրէճով կամ ալլիով փակուցած, կամ փակցընելով

Կազմեալ կրամած քարիւ. (Ճ. ՟Ը.։)

Խճեալք, եւ կրամած շաղախեալք. (Տօնակ.։)


Կրայրեաց

adj.

burnt by chalk.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ի մերկանալոյ զհանդերձս կրայրեաց լինելով. (Պիտառ.։)


Կրաշաղախ

adj. s.

strongly built;
lime, cement.

· Calfa

NBHL (2)

Կրով շաղախեալ, շաղեալ. կրամած. կրակապ.

Անտաշ վիմօք կրաշաղախ ձուլեալ։ Կրաշաղախ (կամ կրաշաղաղ) որմով շինէ։ Կրաշաղախ ջիմօք. (Ուռպ.։)


Կրաջուր, ջրոյ

s.

lime-water.

· Calfa

NBHL (1)

Ջուր, յոր խառնեալ է կիր. կամ կիր ջրախառն.