recently bought.
new-fangled, newly invented or discovered, new, recent, modern.
Նորոգ գտեալ. այն ինչ ի ձեռս բերեալ. նորահնար. ցանկալի իբր անգիւտ. նոր անլուր.
Նորագիւտ եւ դեռահասակ ժամանակն ստիպէր առնել այնպէս։ Զստեղծեալ առ ի քէն նորագիւտ բանս եւ իրս. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. երեւ.։)
cf. Նորահաւատ.
new and merry;
pleasant, grown green or flowering anew.
Նոր արեւ հարաւ ի նորազուարճ առաւօտի։ Նորազուարճ խնդութեամբ բերկրեա՛ ցնծալով սուրբ եկեղեցի։ Նոր իմն աւետեաց բարբառ՝ նորազուարճ ձայնիւ այսօր գոչէր Գաբրիէլ իւղաբեր կանանցն. (Շ. տաղ.։)
newsmonger.
Որ խնդրէ ինչ նոր ամենայն իրօք.
wounded recently.
new-born;
regenerate;
springing up afresh, budding anew;
—ծնեալ յաւազանէ, just christened;
կին —ծին, recently delivered woman.
Նորածին դառնութեան զարմք։ Նորաձայն աւանդութեամբք նորածին բուսուցէք արմատոց դառնութեան փուշս. (Թէոդոր. մայրագ.։)
to be regenerated.
lately finished or ended;
young, raw, inexpert.
νεοτελής adhuc perfectus, rudior. Դեռ այն ինչ կատարեալ. թերակատար համբակ. նորընծայ.
newly built or constructed;
strange, stupendous;
newly ordained.
Բան նորա արարիչ է բնութեանց, եւ ճարտարապետ իրաց նորակերտաց։ Լինիցի քաղաքդ ձեր՝ նորաշէն նորակերտ իբրեւ զանօթ ինչ նոր։ Եւ զայն զի՞ զարմանս, ուր այնպիսի սքանչելի եւ նորակերտ իրք գործէին. (Ոսկ. ես.։)
innovator;
superstitious.
(Առաքեալք իբր) խռովիչք եւ նորակրօնք ամենայն ուրեք բամբասէին. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 8։)
newly converted;
neophyte, proselyte.
Զի մի՛ զայնոսիկ՝ որ նորահաւատքն են, զանգիտեցուցից. (Եւագր. ՟Ի՟Ա։)
new-fashioned, innovated, newly found out or invented;
modish, capricious, fantastical;
—ք, fashion, mode, novelty;
նորաձեւս առնել՝ ձեւել՝ մուծանել, cf. Նորաձեւեմ.
Ատելութիւն նորաձեւ աւանդութեանց ոչ տայ տեղի։ Զի՞նչ էր պատուիրանն այն. յայժմու՞ գրելոցս, եթէ այլ ինչ նորաձեւ. (Շ. թղթ.։)
Նորաձեւս ինչ առնել։ Նորաձեւս ինչ ընդդէմ ճշմարտութեան ձեւէի։ Զի թէ զկոյսն արկեալ էր յազգահամարն, այնպէս թուէր՝ եթէ նորաձեւս իմն նորոգիցէ. (Առ որս. ՟Թ։ Սեբեր. ՟Դ։ Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։)
to innovate, to introduce any novelty or innovation, fashion or mode.
Այսօր յերկրի նոր երկինք նորաձեւեալ բանն աստուած զորովայն կուսին։ Նորաձեւեալ շաւիղս նոր. (Ճ. ՟Գ.։)
innovator;
milliner.
Զընտրեալն յորովայնէ (զյհ. մկրտ), զմայրական բնութեան զնորաձեւիչն, զարձակողն ամլութեան. (Ճ. ՟Ժ.։)
innovation;
mode, fashion;
—ք, fancy articles.
Ամենայն օր եւ ժամ եւ ամիս քեզ՝ նորաձեւութիւն. (Յհ. իմ. երեւ.։)
cf. Նորային.
Որ նորայն հայր է, նոյն եւ մեր։ Նորայն լոյս միայն է անփոփոխ։ Ձեր անուանքդ, եւ ոչ նորայն։ Իմ բառս քաղցր է, եւ ոչ նորայն։ Որոյ անուն՝ նորայն եւ սորայն մի է։ Որ ոք ունիցի յինքն զՔրիստոս, ունի եւ զնորայն զամենայն. (Խոսր.։ Ճ. ՟Գ.։ Վրք. հց.։)
Ազնուականագոյն կամ լաւագոյն քան զնորայն։ Զամենայն զնորայսն։ Ընտանիք օտարին՝ նորայոցն ցանկանայեցեն։ (Եզնիկ.։)
Ոչ նա կարօտի մերոց ծաղկանց, այլ մեք նորայնոցն։ Նորայնովքն կամօք էքս զհաստատութիւն ունին։ Ոչ հաղորդ լինելով իւիք նորայնոյն բնութեան։ Ի նորայնոցն առեալ զնիւթ մերոցս գովասանութեանց. (Նիւս. երգ.։ Կիւրղ. գանձ.։ Պրոկղ. յոսկ.։)
Ի նորայնցն ճաշակել. (Լմբ. սղ.։)
one's own, his or her own.
Որ նորայն հայր է, նոյն եւ մեր։ Նորայն լոյս միայն է անփոփոխ։ Ձեր անուանքդ, եւ ոչ նորայն։ Իմ բառս քաղցր է, եւ ոչ նորայն։ Որոյ անուն՝ նորայն եւ սորայն մի է։ Որ ոք ունիցի յինքն զՔրիստոս, ունի եւ զնորայն զամենայն. (Խոսր.։ Ճ. ՟Գ.։ Վրք. հց.։)
Ազնուականագոյն կամ լաւագոյն քան զնորայն։ Զամենայն զնորայսն։ Ընտանիք օտարին՝ նորայոցն ցանկանայեցեն։ (Եզնիկ.։)
Ոչ նա կարօտի մերոց ծաղկանց, այլ մեք նորայնոցն։ Նորայնովքն կամօք էքս զհաստատութիւն ունին։ Ոչ հաղորդ լինելով իւիք նորայնոյն բնութեան։ Ի նորայնոցն առեալ զնիւթ մերոցս դովաստութեանց. (Նիւս. երգ։ Կիւրղ. գանձ։ Պրոկղ. յոսկ։)
Ի նորայնցն ճաշակել. (Լմբ. սղ։)
newly painted.
Եզր ասի զամենայն աստուածեղէն գիրս վերստին յիշել, եւ աւանդել հրէիցն նորանկար եբրայեցւոց նշանադրօք. (Եւս. քր. ՟Ա.) (այսինքն ի ձեւ տառից քաղդէացւոց, փոքր ինչ տարբեր ի մովսիսականէն՝ որ կայր առ սամարացիս)։
prodigious, marvelous, astonishing, surprising, wonderful;
unheard of, extraordinary, incredible, paradoxical, phenomenal, monstrous;
— ինչ, phenomenon, prodigy, paradox.
Համայն հիացեալ եմ մեծապէս՝ զնորանշանդ ի քեզ տեսանելով ձեւացութիւն. (Յհ. իմ. երեւ.։)
freshly frozen.
Նորոգ պաղեալ. այն ինչ սառուցեալ.
newly crowned;
— հայրապետն լեւոն ժգ, Leo XIII, lately raised to the pontificate.
Նորոգ պսակեալ. նորաթագ. այն ինչ նստեալ յաթոռ հայրապետական կամ թագաւորական եւ այլն.
inexperienced, unpracticed, inexpert, young, novice;
— ձի, unbroken horse.
of tender age, young.
Դաւիթ գեղեցկածաղիկ մանուկն, եւ նորատիք արքայն. (Ասող. ՟Գ. 30։)
newly planted;
young, small plant;
neophyte.
Զի այնպէս համարեսցին նորատունկքն ի հաւատս. (Ոսկ. հռ.։)
lately given, novel, recent.
Որպիսի՛ արամբ այնպիսի նորատուր շնորհս երեւեցաւ. (Կորիւն.։)
to make new, to renew, to renovate.
Նորացուցանէ այնուհետեւ զյիշատակն մեր. (Ոսկ. մրգր. ՟Գ։)
moulted, new-feathered;
made young again, renewed, revived;
— զարդարիլ, to moult, to get new-feathers, to put on new plumage;
to grow young again, to be revived.
πτεροφυής alatus ἀπαλός tener. կամ բայիւ πτεροφυέω alas produco, plumesco. Որոյ փետուրքն են նորաբոյս, կամ նորոգեալ. այն ինչ թեւաբուսեալ. նոր փետրւորած, թեւաւորած.
new-city.
Որպէս Նոր քաղաք. այն է սեպհական անուն Վաղարշապատ քաղաքի.
new-come, newly arrived;
newly converted;
— հարսն, bride, new-married;
— եղբայր, novice;
— ի հաւատս, neophyte.
Նորեկ միայնակեաց. (Եւագր. ՟Ժ՟Բ։)
newly offered, dedicated, ordained or consecrated;
starting in life, entering in a profession or career, making one's outset;
novice, probationer.
Նոր ընծայեալ. այն ինչ ի լոյս եկեալ կամ նուիրեալ. նորահաւատ. նորապսակ. նորեկ. նորամարզ. նորատուր. ըստ յարակից բառից վերածեալ յայլեւայլ առմունս. որպէս novellus, novicius, recens, insolens եւ այլն. յն. պէսպէս.
newly obtained.
cf. Նոր.
πρόσφατος, καινότερος recens, recentior. Նոր. նորագոյն. այն ինչ զառաջինն եղեալ, կամ յառաջին վիճակ վերածեալ. դեռ նոր, նորանց եղած.
ՆՈՐՈԳ. մ. ἅρτι, προσφάσως nuper, recenter. Ա՛րդ եւս. այն ինչ. նորապէս.
cf. Նոր.
Երկրորդ ձայնիւն, նորոգապէս՝ զոր լուան, հաստատեսցէ։ Եկաց հաստատուն՝ քննելով նորոգապէս։ Արժա՛ն է զայսոսիկ նորոգապէս դիտել։ Ի մի՛տ առցուք այսուհետեւ նորոգապէս զասացեալսն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 16. 19։ ՟Բ. 20. 42։)
mend, to do up, to repair, to restore to the first condition or state, to put in good or better condition;
to regenerate, to reform;
to renew, to renovate, to revive, to re-establish;
— զնկար, to restore a picture.
Նորոգես զերեսս երկրի։ Հոգի ուղիղ նորոգեա՛ ի փորի իմում։ Որ առնէ զամենայն եւ նորոգէ, եւ դարձուցանէ յայգ զստուերս մահու։ Նորոգել զուխտ հաշտութեան ընդ նոսա։ Նորոգեսցի որպէս արծուոյ մանկութիւն քո։ Ցաւք իմ նորոգեցան յիս։ Նորոգեցարու՛ք ի նորոգութիւն մտաց ձերոց։ Ի նոյն պատկեր նորոգիմք փառաց ի փառս.եւ այլն։
cf. Նորոգումն.
ՆՈՐՈԳՈՒԹԻՒՆ ՆՈՐՈԳՈՒՄՆ. ἁνανέωσις, ἑγκαίνησις renovatio ἁλλοίωσις mutatio καινότης novitas. Նորոգելն, իլն, ըստ ամենայն առման.
renewing, renovation, restoration, reparation, mending;
reform, reformation;
new birth, regeneration;
growing young again;
cf. Տոմար.
ՆՈՐՈԳՈՒԹԻՒՆ ՆՈՐՈԳՈՒՄՆ. ἁνανέωσις, ἑγκαίνησις renovatio ἁλλοίωσις mutatio καινότης novitas. Նորոգելն, իլն, ըստ ամենայն առման.
cf. Նորուսումն.
Եւ միայն արդ եւս ի վախճան ժամանակաց՝ նորուսք դուք եւ նորա ծանք գտայք ճշմարտութեանն. (Թէոդոր. մայրագ.։)
Ոչ է պարտ զհեթանոսաց զնորատունկս եւ զնորուսմունսն առժամայն ածել յեպիսկոպոսութիւն. (Կանոն.։)
new-student or scholar.
Եւ միայն արդ եւս ի վախճան ժամանակաց՝ նորուսք դուք եւ նորա ծանք գտայք ճշմարտութեանն. (Թէոդոր. մայրագ.։)
Ոչ է պարտ զհեթանոսաց զնորատունկս եւ զնորուսմունսն առժամայն ածել յեպիսկոպոսութիւն. (Կանոն.։)
unexampled, strange, new, extraordinary, prodigious, unusual.
Նշանք լինէին, ամենայնն նորօրինակ արտաքոյ բնութեան. (Կիւրղ. ել.։)
their.
Ոչ իւրովք ձեռօքն միայն գործէ, այլեւ նոցայովքն։ Զնոցայսն խորհէին։ Յետ նոցայցն ազգաց սկիզբն։ Յաղագս նոցայցն յաճախ յաջողութեանց։ Ձեռնտու նոցայցն լինելով խաղաղութեան դեղին եւ քաղաքաց։ Տօնակից լինիմք նոցայնցն փոխատրելով ուրախական կրից։ Իմանալ տիրապէս զնոցայնցն (կամ զնոցայցն) իմանալի բնութեանց կարգաւորութիւնս. (Պրպմ.։ Իսիւք.։ Փիլ.։ Պիտ.։ Շ. հրեշտ.։)
Զի՞նչ հաւասարութիւն է ձերայնոցն ընդ նոցայնոցն։ Չհոգայցեմ ինչ ընդ նոցա (հոգւոց), այլ ընդ նոցայնոցն (մարմնաւոր պիտոյից). (Կոշ. Զ։ Ոսկ. մ. Գ. 6։)
Արեւելեանն այն մոդուց՝ աստղահրաւէրն եկելոց, հաւատ եւ յոյս մեր՝ եւ սէր, գեր նոցայնոցն քեզ նըւէր. (Տաղ յհ. եղբօր հեթմոյ։)
musical, harmonious, cadencer, melodious.
Ներյարմարագոյն նուագաւոր երգոցն սեռք։ Անասուն կենդանեաց (թռչնոց) նուագաւոր ձայնք, զորս բնութիւնս երաժշտացոյց։ Նուագաւորն մատանց արարիչն (այսինքն գտակ) եղեւ քաջն Պինդարոս։ Ձայնից նուագաւորաց։ Շարժումն նուագաւոր։ Որ ի գինարբուսն հացկերութաց նուագաւոր կրօնիւք վարեսցին. (Փիլ.։)
Հնչումն նուագաւոր։ Նուագաւոր երգ եւ երաժշտական։ Երգս նուագաւոր ձայնից։ Ազգի ազգի նուագաւոր հնչմանցն քաղցրաձայնութիւնք (ի թռչունս). (Պիտ.։)
Երաժշտականն բնաւորեցաւ երկայնիւք եւ սղիւք յիւրսն վարել նուագաւոր երգս. (Մագ. քեր.։)
to sing;
to give out the tune, to strike up;
to play on a musical instrument, to execute, to perform;
— ընդ ումեք, to accompany;
— սրնդաւ, to play the flute.
պ. նիւախդէն, նիվազիտէն. Երգել եւ հարկանել զնուագարանս. եղանակել. սաղմոսել ձայնիւ եւ գործեօք. դասապետել. որպէս յն. երգել. ᾅδω cano, canto.
Ի ձայն արուեստականաց նուագէին. (Եզեկ. ՟Ի՟Գ. 42։ եւ ՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Ե. 5։)
Կամ Վերաձայնել. ἁναθωνέω, ὐπερφωνέω. (՟Ա. Մնաց. ՟Ժ՟Զ. 5. 42։ Յուդթ. ՟Ժ՟Զ. 1։)
music, song, melody.
μελῳδία melodia, suavissimus sonus. Նուագ երգոց. քաղցրաձայնութիւն. մեղեդի. երաժշտութիւն. սաղմոսերգութիւն.
Խառնելով եւս զքաղցր նուագերգութիւնս ձայնիցն. (Պիտ.։)
diminutive, decreasing;
— պատկեր, negative picture.
Եւ որ եւ՛ս է նուազական առակեալ սարդն, եւ ոստայն նորա դիւրեղծ. (Համամ առակ.։)
cf. Նուազիմ.
Պա՛րտ էր այլայլելոյն աճել եւ նուազանալ։ Եհաս՝ իմաստութեան ինձ նուազանալ, եւ առաւելուլ ոչ բարւոյ ցանկութիւն։ Նուազանայցէ՞ ի ձեռն այնորիկ տրտմութեան պատճառք. (Արիստ. շարժ.։ Նար. ՟Ծ՟Ե։ Նիւս. կազմ.։)
Ոչինչ նուազանայ յերանութենէս՝ քան զայն, որ գործովն զկամս կացոյց. (Շ. մտթ.։)
to diminish, to reduce in bulk, to make less, to lessen, to reduce;
to deduct, to abate, to retrench, to abbreviate, to shorten;
to lower, to disparage, to depreciate;
to extenuate, to emaciate, to attenuate;
to eclipse, to throw into the shade;
— զդինս, to lower the price, to cheapen;
— զարժէս, to depreciate, to debase the value.
Չկամի իսկ զվաստակսն քո նուազեցուցանել. զի՞ իսկ ասիցեմ նուազեցուցանել. զանայն ինչ առնէ եւ հնարի, զի զքեզեւ փոքումբք պսակեսցէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3։)
to diminish, to grow less, to decrease;
to be lessened, abated, lowered, brought down;
to be eclipsed.
Ամք ամպարշտաց նուազեսցին։ Նուազեալ էր կամ նուազեաց ջուրն յերեսաց երկրի։ Նուազեաց ջուր ի տկէ անտի։ Գետն նուազեսցէ եւ ցամաքեսցէ։ Ցամաքեցաւ գինի, նուազեաց ձէթ։ Ցամաքեցաւ որթ, նուազեաց թուզ եւ նուռն։ Կատարեալք, եւ ոչ իւիք նուազեալք։ Իցէ նուազեալ յիմաստութենէ։ Դադարեցան աղօրիք, զի նուազեցան։ Անասունք նոցա ոչ նուազեցան։ Բազմածինն նուազեաց յորդւոց։ Սուգ առցէ երկիր, եւ նուազեսցի ամենայն բնակչօք իւրովք։ Ամենեքին մեղան, եւ նուազեալ են ի փառացն աստուծոյ։ Զի դուք մի՛ նուազիցիք եւ մի՛ իւիք շնորհօք։ Գիտեմ նուազել, գիտեմ առաւելուլ։ Ի մտանելոյ ի հանգիստ նորա գտանիցի ոք ի ձէնջ նուազեալ.եւ այլն։
Էջ յորովայն կուսին Մարիամու՝ ոչ նուազելով ի ծոցոյ հօր։ Մի քան զմի առաւելեալ եւ նուազեալ. (Շ. ընդհ.։)
Զինչ լուսաւորագոյն քան զարեգական, սակայն եւ նա նուազի. (Սիր. ՟Ժ՟Է. 30։)
cf. Նուազումն.
Ի սով եւ ի ծարաւ, եւ ի ծարաւ, եւ ի մերկութեան, եւ ի նուազութեան ամենայնի։ Խորովեսցէ ի նոցանէ եւ կերիցէ, եւ վասն նուազութեան յամենայնէ թաքուսցէ յանձկութեան եւ ի նեղութեան։ Զնուազութիւն աւուրց իմոց ասա՛ ինձ։ Խորհուրդ համառօտ, սակայն յառաւելութիւն. եւ ամենայն վաղվաղուկ, սակայն ի նուազութիւն. եւ այլն։
Պարծանս ինքեան զնուազութիւն առնելով. ամենայն զկարօտութիւն. (Բրս. գոհ.։)
cf. Նուաղիմ.
Հուրն յարեգակնային ճառագայթիցն լուսակոծեալ նուաղանայ։ Ձայնք մարդկան հեռաւորութեամբքն առ սակաւ սակաւ նուաղացեալք։ Ըստ ոչինչ օրինակի՝ ոգւոցն նուաղանալ եւ կաղանալ. (Փիլ.։)
Էր թերեւս երկայնագունիւք շարադրութեամբք աւանդութեանցն նուաղանալ մտացն. (Պրպմ. ՟Լ՟Զ։)
Մի՛ դու նուաղենար (կամ նուաղանար), մի՛ դու նուաղենար լուսին՝ զար գիշերայնւոյ. (Նար. տաղ.։)