to instruct well.
· Calfa
Եթէ ոք իմաստնագոյն խորհրդով ներակրթել զինքն կամիցի։ Յորդորեսցէ զնոսա յիմաստասիրականն ներակրթել վարժման։ Ներկրթիլ քաջուշիմն վարժիւք յիմաստս։ Ի յայս ներակրթեալ երկասիրաբար. (Պիտ.։)
Այսոքիւք ներակրթեալք, եւ ի սոյն զդեգերումնն երկասիրէին. (Արծր. ՟Ա. 1։)
Զոր տիրաբար յինքն ընկալեալ. յիմաստ տառից ներակրթեալ. (Շ. վիպ.։)
endowed with intellect, reasonable, rational.
· Calfa
ἕννοος, ἕννους mentis compos, sapiens, prudens. Մտաւոր, մտօք ճոխացեալ. բանական. եւ Մտաց. հանճարեղ.
to enter, to introduce oneself.
· Calfa
Պղատոն ի վերայ իւրոյ համալսարանին մակագրեաց, աներկրաչափ ոք մի՛ ներքսամտեսցէ։ Աներկրաչափ ոք մի՛ ներսամտցէ. (Սահմ. ՟Ա. ՟Ժ՟Զ։)
Յորմէ հերձուածք սպրդեալ ներսամտիցին. (Երզն. քեր.։)
Ներսամտեալ խառնի հրոյ որակութիւն առ բոլորակութիւն երկաթոյն. (Խոսրովիկ.։)
to infer, to deduce.
· Calfa
ՆԵՐԱՆԻՒԹԵԼ. νήθω neo, adstruo. Նիւթել. նիտալ. հայթայթել. բաղհիւսել. ձեռնարկել.
Չորք են՝ որ ներանիւթեն. երեք անբաղկացեալք, եւ մի բաղկացելի։ Ոչ մարթ գոյ ներանիւթել զխոստովանեալն ի խոստովանելոյ, եւ ոչ զերկբայն յերկբայէ։ Ոմանք ներանիւթեն ոչ գոլ զտարբերութիւն. արդ ներանիւթեն ի ձեռն երկուց այսոցիկ առածից. (Անյաղթ պորփ.։)
cf. Ներանձնաւոր.
· Calfa
(որ իբր ՟Ա. ասի՝ Ներանձնական, Ներանձնաւոր). Անձնաւոր, անձնացեալ էակ. հոգիաւոր. շնչաւոր. առանձնաւոր. անձնիւր. իւրաքանչիւր. հոգի. անձն.
Յերկուց ներանձինց (հօր եւ որդւոյ)։ Այս երիցս ներանձիցս (երրորդութեան) լծորդութիւն՝ չափեալ միակամութեամբ. (Քեր. քերթ.։)
cf. Ներանձնաւոր.
· Calfa
Ոչ յոլովագոյն դեգերեալք տեղեկագոյնն լեալ իմաստութեան ներանձնական արհեստից. (Սիւն. առ գերմ.։)
living retired, solitary, secluded;
devoted, spiritual;
contemplative.
· Calfa
Եւ Առանձնաւոր. միանձնացեալ. հոգեւոր.
solitude, secluded, contemplative or ascetic life;
contemplation.
· Calfa
Եւ Ինքնանալն. ինքնագլխութիւն. փքացումն.
Սատանայ հպարտութիւն իմն եբեր ի միտս իւր, ներանձնութեամբ, ընդդէմ ամենակալ աստուծոյ ընդվզեաց, եւ անկաւ ի փառաց իւրոց. (Ճ. ՟Գ.։)
sole of the foot;
— կօշկաց, sole;
— գուրպայից, foot.
· Calfa
Բերել երկաթիս, եւ վարել ընդ ներբանս ոտից նորա։ Հողաթափքն՝ երկայն եւ ստուարասուր բեւեռօք իբրու թէ թափանցիկ լինէին ընդ ներբանս ստից նորա։ Հանդերձեալ լինէին ներբանք երկու ոտիցն. (Ագաթ.։ Ճ. ՟Ա.։ Վրք. հց. ՟Դ։)
cf. Ներբողեմ.
· Calfa
Ւիւսմամբ նուէր ներբողաբանեալ, ի տկարութեան մտաց մեր վարժեալ. (Գանձ.։)
laudative;
panegyrical, eulogistic.
· Calfa
Որք զներբողականս (անձինս) արժանապէս մատենագրեն, նման սոցա վարս յանձինս ստացեալ են. (Մագ. ՟Ժ՟Դ։)
cf. Ներբող.
· Calfa
ներբողեան է բան արտադրական եղելոյ բարեաց. եւ ասացեալ է այսպէս՝ յաղագս հնոցն ի գեղս գովութիւնս առնելոյ, գեղս կոչէին զնրբափողոցս։ Զմեծ գլուխ ներբողինին դնել զգործսն։ կարգ ներբողենի։ ներբողեան մովսէսի, կամ ձիթենոյ, եւ այլն. (Պիտ.։)
to make the panegyric, the eulogy of;
to give praises, to laud, to eulogize, to praise, to exalt.
· Calfa
Ներբողեալ՝ զայս ասէին. (Շար.։)
Ներբողեալ դու յառատութեան։ Ներբողեալ ես մաքուրդ փայլումն. (Նար. ՟Ձ՟Է. եւ Նար. կուս.։)
trunk.
· Calfa
Բարառաբար բախոհական ներբուն բայի շարամանեալ. (Մագ. ՟Ի՟Ա.) (իմաստն է անյայտ. ուր կան եւ այս բառք, նախբուն, ներուն, ներլուն, նոյնպէս անյայտք)։
slim, slender, lean, thin, weak;
languid, faint;
tribrachys.
· Calfa
λεπτός tenuis, gracilis. (լծ. արուգ) որ եւ ՆԵՐԳԵՒԵԱԼ. նուազ նուազ. աղօտ յոյժ. տկար. հիւծեալ. վտիտ։ Ասի զեռավանկ բառից անգայտագունից, որոց երեքին վանկքն իսկ են աղօտ կամ սուղ. (որում հակադրի սոնքն, ստուար, կամ հաստ) ճըռզած
to become weak, lean, faint, to grow languid.
· Calfa
Յոյժ ներգեւեալ էր ի բազում պահոցն, կամ ի ճգնութեանցն, կամ ի սաստիկ սովոյն, եւ ի տանջանաց։ Ներգեւեալ էին ամենայն անդամք մարմնոյ վկային. (Ճ. ՟Բ.։ Վրդն. պտմ.։ Կիր. պտմ.։ Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Ի՟Զ.։ Ճ. ՟Ա.։)
Յորժամ ոչ այտոյց իցէ, եւ ոչ ներգեւեալ, զի՞նչ այնր ուրախութեան զոյգ կայցէ. (Ոսկ. փիլիպ. ՟Ժ՟Բ։)
Այպիսին է ներգեւեալ եւ նահանջեալ զանձն. (Համամ առակ. (գրեալ էր ներգովեալ)։)
internal, interior, inward;
innate, natural.
· Calfa
ἑνών, ἑνυπάρχων, -ουσα, -ον qui, quae quod inest. որ եւ ՆԵՐԳՈՅԱՑԵԱԼ. Որ ինչ ներգո՛յ. ի ներքս կամ ի միջի եղեալն, գտեալն ի բնէ. բնաւորեալ. ընդաբոյս տարրացեալ. մէջը եղածը.
իսկոյն առեալ ի բաց զերծանելով համանման իւրոյինն ներգոյից (փետրոց). (Պիտ.։)
active;
— բայ, active verb;
— քուէ, active voice;
— շնորհք, effective grace.
· Calfa
Աղօթք բարք՝ ներգործական (յն. յայտնագոյն) արարեալ զաստուծոյ իմացուածսն՝ անձին. (Բրս. թղթ.։)
to do, to act, to operate, to influence.
· Calfa
Զոր հայրեւ որդի, զնոյն եւ հոգին ներգործեաց։ Զլուացեալս պատկեր՝ անտիրելի ներգործել։ յորժամ սպառին առ ի մէնջ բարիքն, զառաւել զարմանալիսն յայնժամ ներգործես. (Նար.։)
Ներգործեալ իմովս ի վեր քան զհրաշս։ Որ ի լուսոյ լոյս ներգործեալ զիմանալեաց գոյակսն։ Զանհասնելի տնօրէնութիւն ներգործեալ բանին յաշխարհ. (Շար.։)
Յորժամ ներգործեսցէ. ո՛րզան, կարելին գնալ՝ յորժամ գնասցէ։ Զայսպէս կարելիս, որ չեւ եւս ներգործէ, այլ ունի զօրութիւն՝ ներգործել, ոչ ճշմարիտ հետեւանալ հարկաւորին։ Յարմարի աստուածայնոյն յաւէտախաղաց գոլն, որ է միշտ ներգործել. (Պերիարմ.։ եւ Անյաղթ անդ։)
Զգեցեալ զրահս, յորում ոչ կարեն ներգործել նետք. (Ագաթ.։)
activity, energy, force, virtue;
influence, operation;
act, deed, work;
— հաւատոյ, act of faith.
· Calfa
Զօրութեամբ ունել, բայց ներգործութեամբ ոչ։ Ներգործութեամբ է (զօրութիւնն). ո՛րզան, կարելի գնալ, զի գնայ. եւ ոմանք երբէք ոչ են ներգործութեամբ, այլ զօրութեամբ միայն. (Պորփ.։ Պերիարմ.։)
harmonically, harmoniously.
· Calfa
Որպէս ի պարի՝՝ զանազան ձայնիւք սրագունիւք եւ ծանրագունիւք ի մի յօդաւորութիւն ներդաշնակապէս խառնելով։ Օրէնք մեր մի է՝ աստուած. եւ նորին առաջնորդելովն՝ ներդաշնակապէս ընդ նմին ամենայն տնօրինեալ լինի աշխարհ. (Արիստ. աշխ.։)
Փողեալ քնարական ներդաշնակապէս. (Մագ. ՟Ժ՟Գ։)
Փոքր ինչ արդեօք առասպելաւ վարիլ պարտ է, եթէ հանդերձեալ եմք ներդաշնակապէս յայտնել զայժմու ասացեալդ. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)
Ուղղապէս ասացեալ է, եւ ներդաշնակապէս. (անդ. ՟Զ։)
harmony, accord;
symphony;
concert.
· Calfa
Ըստ համեմատութեան եդեալ սոցա անուն ամենեցուն՝ ներդաշնակութիւնս անուանեաց։ Կաքաւանացն՝ սպառազինական եւ խաղաղական ներդաշնակութիւն. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)
made of fibres or nerves.
· Calfa
Հանեալ յասպազինէն զներդեայ եւ քեմըխտապատ պարանն։ Ահեակ ձեռամբն ի ներդեայն աճապարեալ հսկային. (Խոր. ՟Բ. 82։) (լծ. յն. νευρώδης, νεῦρον nerveus, nervus ).
Այն՝ որոյ նիւթն է նեարդ, կամ ջիղ. որպէս արջառաջիլ, փոկ. յորոյ վերայ պատեալ զքեմուխտ՝ վարէին որպէս ճոպան, այսինքն չուան՝ պարան կարկամ եւ անբեկանելի.
pardonable, excusable, remissible;
— մեղք, venial sin.
· Calfa
Դարձեալ եւ նոքա ոչ են ներելիք. (անդ. ՟Ժ՟Գ. 8։)
Ծով մեզ ներելի է առ ի շահսն. (Բրս. յուդիտ.) իմա՛ թոյլ տուեալ է։
to grant pardon for a fault, to pardon, to excuse, to forgive, to be indulgent;
to permit, to allow;
to tolerate, to endure, to suffer, to support;
ներեցէք, beg pardon;
pardon me;
զայս ասեմ ներելով, I speak this by permission.
· Calfa
Կորուսանիցե՞ս զնոսա, եւ ո՛չ ներեսցես ամենայն տեղեացն վասն յիսուն արդարոցն։ Ոչ ներիցէ մեղաց եւ անօրենութեանց ձերոց։ Ոչ ներեցից նոցա։ Յանձն առ, ներեաց, եւ արար ընդ նոսա խաղաղութիւն։ Զայս ասեմ՝ ներելով, եւ ոչ հրաման տալով։ Ներելով առնել զպատուհասն.եւ այլն։
Ի կռուին հրեշտակն ներէր յակոբայ, եւ ոչ եթէ նորա ինչ զօրութիւն ժուժկալէր. (Կիւրղ. ծն.։)
Քաւելն՝ սրբել է. եւ ներելն՝ չածել զպատիժսն ընդ մեղացն ի վերայ, այլ տալ տեղի ապաշխարութեան. (Խոսր.։)
Համբաւ ներեղութեանս մերոյ հասեալ է ի ներօղ լսողութիւն ինքնակալիդ. (Խոր. ՟Գ. 57։)
Որում ոչ կարացեալ ներել՝ թագաւորին. (Խոր. ՟Բ. 89։)
եւ ն. ἁνίημι, ἑπιχωρέω, συγχωρέω locum do, cedo, concedo, permitto, dimitto, missum facio, indulgeo, veniam do եւ այլն. (ի Ներ, թ. եէր. այսինքն տեղի) Տեղի տալ. թոյլ տալ. թողուլ. թողացուցանել. անտես առնել՝ շնորհել՝ քաւել զյանցանս. զիջանել. անսալ. խնայել. թո՛ղ տալ, աչք խփել.
ՆԵՐԵԼ. καρτερέω, ἁνέχομαι patior, sustineo, contineo me. Կալ մնալ առ ետեղ հաստատուն. տոկալ. հանդուրժել. համբերել. յարատեւել. յանձն առնուլ. տանել. դիմանալ. զինքը բռնել.
contingent, casual.
· Calfa
Հոգւով իմով զօրացեալ, անճառելեացն ամենայնի լինիք ներընդունակ. (Պիտառ.։)
arcane, secret or hidden sense or meaning.
· Calfa
Տո՛ւր զքեզ ներխորհրդումն բանի, եւ մի՛ զխորհուրդ բանին առ քեզ բռնադատեալ թիւրեսցես. (Յհ. իմ. երեւ.։)
marine.
· Calfa
Որ ի գիջացեալ երկրէ շնչեալք լինին (օդք), գետնայինք լինին ասացեալ. իսկ որ ի ծովային ծոցոյ լինին ոստուցեալ, ներծովային. (Արիստ. աշխ.։)
dyer.
· Calfa
ներկագործ զըննով զըննեալ (այսինքն ըստ արուեստի ներկագործաց ընտրութիւն առնելով), եւ կազմէին կերպասագործք ոսկեթել յօրինէին, զարդ հասանեաց պատրաստէին. (Շ. տաղ հռիփս.։)
dyed, coloured.
· Calfa
Իբր Ներկեալ.
Գարշելի ալեւոր՝ ներկածոյ (կամ ներկուածոյ) ունելով զհերս. (Խոր. ՟Բ. 85։)
serving to dye.
· Calfa
Գիտացեալ հովուին, եթէ կոնքեղն այնպիսի ներկական բնութիւն ունի, հրապարակեաց զայն. (Նոննոս.։)
present, actual;
adj. s. gr. present.
· Calfa
Երէկ զանցեալ ժամանակն ասէ եւ այսօր զներկայ ժամանակս, եւ յաւիտեան զհանդերձեալն անսպառ. (Ոսկ. եբր.։)
Ի ներկայումս եւ ի հանդերձելումն։ Զներկայի՞ցս, զոր արդէն ունիմ, թէ զանցելոցն, զոր մթերեցի։ Ի ներկայումս, եւ առ ի յապայսն։ Ոչ միայն ի ներկայումս, այլ եւ յապառնիսն։ Ի ներկայումն նախահոգականաւն զօրացուցեալ զապառնեացն օգուտս ցուցանէ. (Խոսր.։ Նար. ՟Ի՟Զ։ Պիտ.։)
Ճանապարհ համարեա՛ զներկայ վայրս լցեալ աւազակօք, եւ քաղաք բարի զյաւիտենից կեանքն. (Վրք. հց. ՟Թ։)
Բայ ... ամականք երեք, ներկայ, անցեալ, ապառնի։ Բաղազանութիւն ներկային ընդ յարաձգին. (Թր. քեր.։)
Ստոյգ բայ է ներկայն. իսկ անցեալն եւ ապառնին՝ հոլովմունք ազդման։ Կոչի ներկայ, որ այժմ կայ։ ներկայ, որ է մերձակայ. (Երզն. քեր.։)
to dye, to colour, to tinge;
— ի կարմիր, to give a red dye to, to dye red.
· Calfa
Սաստկացեալ աղտով եներկ (կամ էներկ) զիս։ Ի ցօղոյ երկնից մարմին նորա ներկաւ (կամ ներկեաւ)։ Արկեալ զիւրեւ հանդերձ ներկեալ արեամբ։ Մորթս խոյոց կարմիր ներկեալ։ Խոյրս ներկեալս.եւ այլն։
Սաստկացեալ աղտով ներկեր զիս ... յայնմ աղտոյ՝ ասէ յովբ, եթէ եներկ աստուած զմարդ. (Իսիւք.։)
Սեւացեալ ներկան մորթք մարմնոց նոցա. (Եղիշ. ՟Ը։)
Միշտ ներկեալք ի չարութիւնս. (Ոսկ. ես.։)
Այր ոմն ներկեալ բազում յանցանօք». այսինքն ծրդեալ, աղտեղեալ. (Լմբ. յայտն.։)
Զի մի՛ ներկեալ այսպիսի բանիւք, գտանիցի անզեղջ». այսինքն պղտորեալ. (Ճ. ՟Ա.։)
որ եւ ՆԵՐԿԵՄ, կեցի. βάπτω (լծ. թ. պաթըրմագ ) tingo (լծ. հյ. թանալ) իսկ Կարմրով ներկեալ, ἡρυθροδανώμενος rubia tinctus եւ φοινικίζω rubefacio. Ներկով օծանել՝ շաղախել՝ տոգորել, գունաւորել, թաթաւել. ներկել. պըլըշտըկել
dye-house.
· Calfa
Յարքունի ներկատունն դեւ բնակեալ՝ ապականէր զամենայն ներկսն. (Հ. փետր. ՟Ը.։)
dye-house.
· Calfa
cf. ՆԵՐԿԱՏՈՒՆ. որ եւ ՆԵՐԿԱՆՈՑ. վրիպակաւ գրեալ Ներկնոց.
Աճեցուցանեն զկապալս ի վերայ եկեղեցւոյ քրիստոսի, որպէս զտունս բաժից եւ ներկոցաց. (Շ. ընդհանր.։)
ներկոց թագաւորական է եկեղեցի. թէ յամենայն ժամ այսր գայցէք, եւ զներկն ոչ ընդունիք, զի՞նչ շահ այսր գալդ իցէ. (Բրսղ. մրկ.։)
dye, colour;
stain.
· Calfa
βαφή immersio, tinctura, color, macula. Ներկելն, իլն. թաթաւումն. եւ Ներկն առեալ. գոյն. նորօտ. սնգոյր. բիծ. արատ. աղտ.
Զերկաթոյն սրութիւն եւ զերագութիւն ունիցի գրողն, եւ զկապարոյն զներկուած գրոյն, զի հանապազ մնասցեն գրեալքն. (Իսիւք.։)
cf. Խիտ;
well instructed, very erudite, learned, clever, imbued with science.
· Calfa
Ի կոհակաց կուտակելոց ներկուռն ալեացն յարուցելոց յուզեալք։ Ներկուռ ուղեւորութեամբ անմոլար հետեւմամբ. (Մագ. ՟Ի՟Ը։ Ասող. ՟Ա. 1։)
Իբրեւ զօրավար տեսանել՝ թէ ո՞ր մասն իցէ սպառազինեալ, կամ ներկուռ եւ դիւրեալ ըստ բարձրագոյն ճանապարհին. (Ոսկ. գծ.։)
Առաւել նմանութեամբ, Կիրթ. քաջ կրթեալ. միջամուխ ի խորս ուսման. ներհուն. հմուտ, եւ հմտական. աղէկ վարժած սոված.
ներկուռ իսկ ոչ եմ լեալ այդպիսի արհեստիդ. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)
ἑντριβής tritus եւ diligenter versatus, eruditus, peritus. Կռեալ յոյժ. հոծ. խիտ. եւ Կուռ. արահետ. կռած, աղէկ կոխած.
cf. Ներկուռ.
· Calfa
Միջամուխ ի հունն իրաց (որպէս յանցս գետոց). ներկուռ. հմուտ. հասու. իրազեկ. գիտակ. գիտուն. ծանօթ՝ որպէս ճանաչօղ, եւ ծանուցեալ.
Զի հրահանգից վարժարանի՝ չեմ տակաւին ներհուն (կամ ներկուռ) բանի։ Միայն ինքեանց ներհուն եղեալ որ յայն ազգէ գոլով սերեալ. (Շ. վիպ.։)
cf. Մարդանամ.
· Calfa
ՆԵՐՄԱՐԴԱՆԱԼ. ἑνανθρωπέω, ἑνανθρωπίζω humanam naturam induo, incarnor, incarnatus. Իսկապէս մարդանալն քրիստոսի. մարդ եղանիլ բանին. մարմնանալ. (որ ի յետնոց ասի եւ Ներմարդնանալ)
Ներմարդացեալ բանիդ աստուծոյ։ Որդին աստուծոյ՝ հրաշափառ ներմարդացեալ։ Ներմարդացեալ յանարատ եւ ի սուրբ կուսէն մարիամայ աստուածածնէ. (Շար.։ Զքր. կթ.։ Մաշտ.։ եւ Ճշ.։)
Ներմարդանալոյն կատարումն, եւ մերոյին էութեան ճառումն ինքնաբերեալ՝ յասելն, մարմնացելոյ. (Պիտառ.։)
cf. Ներմարմնութիւն.
· Calfa
Զմարմնաւորութիւնն եւ զներմարդութիւնն ընկալեալ համագոյ մեր։ Ըստ այնմ իմասցիս եւ զաստուած բանն ի ներմարդութիւնս։ Անորիշ ի ներմարդութենէն։ Ճշմարիտ ներմարդութեամբն մանուկ էմմանուէլ։ Զներմարդութեան տնօրէնութիւն. (Ճ. ՟Գ.։ Բրս. ղկ.։ Թէոդոր. խչ.։ Զքր. կթ.։ Գր. հր.։)
Տնօրինական ներմարդութեամբ խոնարհեալ ի ծունկս աշակերտացն առ ի լուանալ զոտս հողեղէնս. (Մաշտ.։ եւ Ճշ.։)
ἑνανθρώπησις, ἑνανθρωπότης assumptio humanae natrae, incarnatio. Մարդեղութիւն կամ մարդանալն բանին աստուծոյ. մարդկութիւն քրիստոսի.
stained with sin.
· Calfa
ἑναμάρτητος peccato obnoxius. Մեղօք ծրդեալ. մեղանչական.
spiritual.
· Calfa
Սահման կենդանւոյն, գոյացութիւն ներշնչական՝ զգայական՝ ինքնաշարժ։ Կենդանի՝ գոյացութիւն ներշնչական զգայական. արդ վասն զի ներշնչականն ի յոլովագոյնս հասեալ գոյ քան զկենդանին, եւ այլն. (Անյաղթ պորփ.։)
encyclopedical.
· Calfa
Թեւակոխումն է ներշրջանական հանճարոյ խրատուն՝ բազումուսմնութիւն սիրեցեալ։ Ներշրջանական խրատն բազում ինչ գեղապարիցէ։ Ազգս ծնանի զերկոտասան՝ ներշրջանացն պարօղ. քանզի ներշրջանական թիւ (է) երկոտասաներեակն աւուրց եւ տարեաց շրջագայութեանց. (Փիլ. լին. ՟Գ. 19. 21. 59։)
encyclopedia.
· Calfa
Ներշրջանակք՝ սպասաւորականքն են առաքինութեան. վասն զի առաքինութիւն վայր ունի զոգի. իսկ ներշրջանակք կարօտեալ լինի մարմնական գործեացն։ Ի ձեռն ներշրջանակացն գեղապարէ։ Զառաջին մրցանակն դնէ առաքինութեանց, իսկ զերկրորդն ներշրջանակացն. (Փիլ. լին. ՟Գ. 19. 20։)
Զգեղապարելն ուսեալ ներշրջանակացն. (Յհ. իմ. ատ.։)
Արիստոտէլ՝ որ ի ներշրջանակսն ճեմէր, յեւրիպոսէ յաղթեալ գտանէր. (Մխ. այրիվ.։)
indulgence;
pardon, remission, mercy, pity;
ներողութեամբ, indulgently.
· Calfa
Բազում են մեղանքս, այլ յաւէտ են նուազեալ առաջի քոյդ ներողութեանց. (Նար. ՟Հ՟Դ։)
Ներողութեան արժանի յարդարն դատաւորէ։ Որպէս եւ ի յոբ պատմի, աստուածային ներողութեամբն զանասունս նորա հրձիգ արարեալ. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. յայտն.։)
pardon;
— խնդրել, to beg pardon or forgiveness, to apologize.
· Calfa
Սեռ է, որ ըստ յոլովից տարբերեցելոց տեսակաւ՝ ի ն՝երում զի՛նչ էն ստորոգեալ։ Յասելն՝ ի ն՝երում զինչ էին, որոշէ ի տարբերութենէ (որ է ի ն՝երում որպիսի ինչ), ի յատկէ եւ ի պատահմանէ (որ են ն՝երում որպիսի)։ Այս սեռ ի ն՝երում զինչ էումն ստորոգի. իսկ պղատոնականքն սեռք ի ն՝եր որպիսի ինչ էումն ստորոգին. եւ ն՝եր որպիսի ինչ էն ընդ որակութեամբ է. (Անյաղթ պորփ.։)
Կէտ աւարտեալ հոգին սուրբ. ն՝երումն (այսինքն յորում, որով, կամ ըստ որում) աւարտէ զեկեղեցի սուրբ՝ հրաշափառագոյն կոչմամբ եւ եօթնարփետն շնորհօք. (Քեր. քերթ.։ (Այսոքիկ եդան առ իմանալոյ, եւ ոչ հետեւօղ լինելոյ)։)
in, within, inside;
cf. Ներքս.
· Calfa
Ընկալաւ զնա ի ներս. (Վրք. հց.։)
Ի ներս անկեալ թշնամութիւնս։ Էած ի ներս զնոր աւանդութեանցն գիւտս։ Այն՝ որ երկրորդ կամօք աստուծոյ եմուտ ի ներս. (Լմբ. ատ. Լմբ. սղ. Լմբ. ովս.։)
Զորս ի ներսն արգելեալս փակէ. (Պիտ.։)
cf. Նեարդ.
· Calfa
Որք յայգւոյ անպաղացեալք, եւ ի ներտից արտակացեալ։ Զներտս տրամիքս խոկաս կակղացուցանել։ Անփշաբեր, եւ այյլոց յոքնատեսիլ ներտից եւ արմատոց հերքեալ. (Մագ. ՟Բ. ՟Է. ՟Կ՟Բ։)
natural disposition;
conception, thought.
· Calfa
Վարժողական ներտրամադրութիւն մակամտածական բաղդատութեամբ երկպատիկ ի քէն հայցէ բանս, նախ ելոյ, եւ բարւոք ելոյ։ Զայսոսիկ խոկացեալ տրամախոհեսցիս մակամտածական ներտրամադրութեամբ. (Մագ. ՟Ժ՟Թ. ՟Ի՟Ա։)