cf. Նուաղիմ.
Հուրն յարեգակնային ճառագայթիցն լուսակոծեալ նուաղանայ։ Ձայնք մարդկան հեռաւորութեամբքն առ սակաւ սակաւ նուաղացեալք։ Ըստ ոչինչ օրինակի՝ ոգւոցն նուաղանալ եւ կաղանալ. (Փիլ.։)
Էր թերեւս երկայնագունիւք շարադրութեամբք աւանդութեանցն նուաղանալ մտացն. (Պրպմ. ՟Լ՟Զ։)
Մի՛ դու նուաղենար (կամ նուաղանար), մի՛ դու նուաղենար լուսին՝ զար գիշերայնւոյ. (Նար. տաղ.։)
to faint, to fail, to lose one's senses, to fall fainting, to fall into a swoon, to swoon or faint away;
to languish, to grow weak, to wear oneself out;
to diminish, to grow less, to decrease;
to become dim, obscure, to be eclipsed;
—ղեալ անկանել, to fall senseless;
—ղի սիրտ իմ, my heart grows faint within me.
Այլ ստէպ ի սուրբ գիրս եւ յայլ մատեանս գրի Նուաղել, որպէս նուազել, ըստ ամենայն առման. թո՛ղ զի ոմանք ի գրչաց ունին ղ, եւ ոմանք ՟Զ։
to subdue, to vanquish, to conquer, to master, to keep under, to subject, to subjugate, to enslave, to reduce to slavery;
յինքն —, to take possession of, to make oneself master;
— զզայրոյթ, to repress one's anger or resentment.
Նուաճեցի անդրէն զաշխարն իմ։ Նուաճիցե՞ս զնա ծառայ յաւիտենական։ Զամենայն մարմինս նոցա նւաճեմք։ Նուաճեսցի երկիրն առաջի տեառն.եւ այլն։
cf. Նուաճումն.
Զի նովաւ ասէ ունիմք զնուաճութիւն, ամենայն զյարդարանս, ի մի բերելով սրբով հոգւովն ի փառս հօրն ամենակալի զօրհնութիւն. (Ոսկ. եփես.։)
Արդար խօսք Վահանայ, եւ նուաճմանս (ամենայն հպատակութեան) աւետիք ուրախացուցին զիս. (Փարպ.։)
subjection, enslaving, submission, obedience;
detention, possession.
Զի նովաւ ասէ ունիմք զնուաճութիւն, ամենայն զյարդարանս, ի մի բերելով սրբով հոգւովն ի փառս հօրն ամենակալի զօրհնութիւն. (Ոսկ. եփես.։)
Արդար խօսք Վահանայ, եւ նուաճմանս (ամենայն հպատակութեան) աւետիք ուրախացուցին զիս. (Փարպ.։)
to mew.
ՆՈՒԱՄ կամ ՆԸՒԱՄ. իտ. miagolare իբր լտ. ejulo. յն. ὁλολύζω եւ այլն. Ձայն հանել կատուի. մլաւել. միա՛վ միա՛վ կանչել.
cf. Նուաստ.
Ազատ վայելչութեամբ յամենայն նուաստական ծառայագործութենէ. (Շ. հրեշտ.։)
abasement, undervaluing, humiliation, abjection, baseness, degradation, meanness, vileness;
առանց նուաստութեան, without meanness.
Ի ձեռն իմոյ նուաստութեան զայնպիսին քակտեաց արձան. (Մագ. ՟Խ՟Է։)
cover, covering;
window-blind.
Զոսկեհուռն նուարտանսն զբազմատառամբն տարածէ. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Զ։) Ուր յն. παραπέτασμα . այսինքն առագաստ, կամ վարագոյր, ի դէպ գայ ձայնիս Նուարտանք. այլ յաջորդ բառն Բազմատառն մնայ որպէս թարմատար եւ անյայտ. վասն որոյ չեդաք ի կարգի բառարանիս։
offer, offering, present, oblation;
libation;
sacrifice;
—ք, liberality;
cf. Ձօնի;
հաց նուիրաց, shew-bread;
արգադիր —, votive-offering.
Ըստ ամենայն առմանցն ասին եւ յայլ գիրս.
sacred, consecrated, holy, divine;
— եւ փրկաւէտ երգ, toast, health.
Միանգամայն երկեցուցանէ եւ խրատէ սուրբ եւ նուիրական սեղանովն այնուիկ. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 29։)
consecrating, sacrificing;
priest.
Աստուածայնոցն կամ սրբազանիցն նուիրակատարից։ Զհամակարգսն քո աստուածատեակ նուիրակատարս։ Աստուածասէր նուիրակատարն յայտնաբանօղ է աստուածապետականին ընտրութեան։ Աստուածապետականն մեր եւ առաջին նուիրակատարն՝ մարդասէրն Յիսուս. (Դիոն.։)
Ահարոն եւ ոյք ի նմանէ սպասաւորք աստուածայնոյ սրբութեան, եւ նուիրակատարօք օրինասահման պատարագաց. (Ճ. ՟Ժ.։)
holy or great month.
Դէպ եղեւ թերեւս արդարոյն (նոյի) ի գլուխս ամսոյն ծնեալ լինել յառաջին ամսոյն ըստ ժամանակի ի սկզբան տարւոջն այնմիկ, զոր սովորութիւն է կոչել նուիրամսակ (կամ նուիրամսակս) ըստ պատուոյ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 17 կամ 15։)
libation-cup;
chalice.
Զճաշակս, եւ զնուիրանոցս նոցա՝ որովք նուիրեսցես, յոսկւոյ սրբոյ արասցես զայն։ Զճաշակս նորա, եւ զնուիրանոցսն, որովքնուիրիցեն։ Զմսահանացն, եւ զնուիրանոցացն, եւ զտաշտիցն ոսկեղինաց. (Ել. ՟Ի՟Է. 29։ ՟Լ՟Է. 16։ Թուոց. ՟Դ. 7։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Ը. 17։)
to offer, to present, to give;
to dedicate, to vow, to devote;
to ordain;
to consecrate;
to sacrifice;
— or — նուէրս, to pour out libations to;
— զանձն, to devote, to sacrifice oneself;
— զդիս, to honour idols with offering;
—եալ, to be ordained or consecrated;
— կռոց, consecrated to idols.
Կամ ἁνατίθημι devoveo. Վերադրել զիմն ի տաճար. եւ նզովել զիմն, այսինքն ուխտել աստուծոյ՝ կորուսանել զայն ինչ. (Ղեւտ. ՟Ի՟Է. 28. 29։ Թուոց. ՟Ժ՟Ը. 14։ Յուդթ. ՟Ժ՟Զ. 23։)
Մի զնուիրեալն յեկեղեցին՝ անձին միայնոյ սեպհականեսցէ առաջնորդն։ Բռնակալաց աշխարհի նուիրեն. (Շ. ընդհանր.։)
ՆՈՒԻՐԵԼ. որպէս Նուիրագործել. նուիրակատար լինել. օրհնել, ձեռնադրել. մկրտել, դրոշմել, հաղորդել սուրբ խորհրդոց, եւ աբեղայ օրհնել. ուստի ՆՈՒԻՐՈՂ՝ ἰεροτελεστής, τετελεσμένος sacrorum initiator. ասի եպիսկոպոսն կամ քահանայն. եւ ՆՈՒԻՐԵԱԼ. τελουμένος, τετελεσμένος initiatus, initiandus. կոչի անձն օրհնելի.
Աստուածայինն եւ սրբազան նուիրօղն մեր։ Առ ի յաստուածայնոցն սրբազան նուիրողաց մերոց պարգեւեցան մեզ. (Դիոն.։)
Լուսատեսակս հանդերձս արկանեն ի վերայ նուիրեցելոյն (այսինքն մկրտելոյն)։ Ի կատարումն ամենայնի՝ քահանայապետն ի սրբազնագոյն գոհութիւն (այսինքն ի սուրբ խորհուրդ հաղորդութեան) կոչէ զնուիրեալն։ Իսկ նուիրեալն կայ յետոյ քահանային, եւ այլն. (Դիոն.։ Սոյնպէս եւ Մաշտ. եւ Գիրք ձեռնադր.։)
offer, oblation;
dedication, inauguration;
— անձին, selfsacrifice, devotion.
καθιέρωσις, τελετή եւ այլն. Նուիրելն, իլն. ըստ ամենայն առման.
money.
Ընծայեմ քեզ նպաստ՝ ոչ զնումիզմադայն արաբացի (որպէս ոսկի ընտիր). (Մագ. ՟Լ։)
nenuphar, water-lily.
ՆՈՒՆՈՒՖԱՐ կամ ՆՈՆՈՒՖԱՐ. Բառ ռմկ. որպէս նիլուֆէր ... Շուշան ջրային՝ լայնատերեւ, բուսեալ ի լճակս։ Ըստ Մենինսքեայ՝ նիմֆէա, որ է ըստ հյ. հարսնամատն։ Ըստ ոմանց եւ ազգ սմպուլի։ Բժշկարան.։
receipt, recipe;
prescription, formula.
Լերին սիրայնւոյ՝ սէր ի սնունդ՝ հովիտ շուշանի, հովիտ յօրինեալ նուսխայնւոյ, կանայք (իւղաբերք) տարփացեալ. (Շ. տաղ յար.։)
aid, assistance, succour, help, favour, subsidy, support, relief, resource, means;
ի —, in support of, on behalf or in favour of;
— մատուցանել, to aid, to succour, to help;
to care, to take care;
— լինել, cf. Նպաստեմ.
Հրաժարեսցէ ի գոռոզութենէ նպաստիցն յամենայնէ. (Բրս. հց.։)
Ոչ միայն՝ յորոց առն յաստուծոյ, այլեւ յորոց ինքն նպաստ եղեւ, պարտ է պայծառանալ։ Որ զերկուս խերեւէշս արկ ի բարիոք կամացն, ոչինչ սակաւ քան զայլոցն եղեւ նպաստ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։ եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ. ՟Գ։)
Ոչ կամեցաւ, եթէ մարդկային ինչ իրք նպաստ աստուածայնոցն լինիցին։ Չէր ինչ նպաստ Յովսէփ ի տէրունական ծնունդն. (Իգն.։)
Ածէ ի մէջ զՅովսէփ, որ որով կրեաց զվիշտսն, նպաստ եղեւ ի հաւատս բանիցն ասացելոց։ Թէպէտեւ յղութեանն ոչինչ եղեր նպաստ, սակայն զտեղի հօր լնուս մանկանն. (Ոսկ. մտթ.։)
Ինչս եւ փոյթ եւ վերակացութիւն՝ զամենայն ինչ նպաստ լիցուք յընկերացն օգուտ։ Պատճառ եւեթ խնդրէ այն հուր, զի սակաւիկ մի անդր կայծակունս նպաստ լինիցիս, եւ զողջոյն իսկ զբոց բարերարութեան բորբոքես. Եւ եթէ հաւատոցն պէտք իցեն՝ ասեն, զի՞նչ պիտոյ իցեն պահք. զի ընդ հաւատոցն եւ այն եւս ոչ սակաւ նպաստ լինի զօրութիւն (այսինքն զզօրութիւն)։ Տե՛ս զՊօղոսի այնչափ ուղղութիւնս։ յանձնէ նպաստ լինէր, եւ զամենայն շնորհացն համարէր։ Զշնորհսն ունէր յօգնականութիւն, եւ չհամարէր բաւական, այլ՝ ազգի ազդի նեղութիւնս նպաստ լինէր. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. եփես.։)
cf. Նպաստ.
Զարթեալ էր նորա սէրն ի մեզ, եւ միայն նպաստաւորութիւն ի մէնջ պիտոյանայր կամելն եւեթ. (Նար. երգ.։)
Ոչ միայն ի շնորհս ապաստան առնէ, այլեւ ի նոցա նպաստաւորութիւն. (Երզն. մտթ.։)
pomegranate-tree;
—ք, դրախտ նռնենեաց, pomegranate-grove.
Նռնենեաց նման յետ գարնայնոյ ծաղկեալ. (Շ. տաղ մարտիր.։)
to begin to lower, to darken, to become cloudy;
to be darkened, obscured, overclouded, eclipsed, tarnished.
Ի մէջօրեայն նսեմացաւ։ Նսեմացեալ դասք եբրայեցւոցն. (Շար.։)
excrement, dung;
residue, sediment, bottom.
Անզգայեցան յորկորոտութիւն, եւ ամենայն սեղանք նոցա լի եղեն նստածով, զի իբրեւ ի փսխածէ գարշէին ի բանէն աստուծոյ։ Ընդէ՞ր եղեւ բանն աստուծոյ յաչս ձեր իբրեւ զփսխած կամ զնստած. (Գէ. ես.։)
to lower, to diminish;
— զերկաթ, to fine down, to make subtile, to sharpen.
(Զերկաթ խիստ) յայնչափ թանձրութենէ նստել, տուայտել, եւ ասեղն մի փոքրիկ գործել. (Սեբեր. ՟Է։)
to sit down, to be seated;
to repose;
to lodge, to reside, to dwell;
to be settled, to be resident;
— զօրաց, to be encamped, to encamp;
շուրջ — զքաղաքաւ, to besiege, to blockade, to block up;
ի դարան —, to lie in ambush, in wait;
to plot;
— ի սեղան, to sit down to table;
— յաթոռ ի պէտս, to go to stool, to evacuate;
— յինքեան, to retire from business, to live alone;
— ի վերայ աւանդի, to neglect one's deposit.
καθίζω, -ομαι, καθήμαι, θρονίζομαι sedeo ἑγκάθημαι insideo ἑπιβαίνω ascendo եւ այլն. Ի նիստ կալ, կամ հանգչել ի վերայ զըստի. բազմիլ. ի ստոր զետեղիլ, կամ ի վայր իջանել. ցածնուլ. դադարել. հեծանել. (նմանաւոր ձայնք են եւ յայլ լեզուս. պ. նիզէսթէն, ուստի թ. նիզէսթ էթմէք ... լտ. սէտէրէ, յն. էտրա՛օմէ. եւ գա՛թիմէ ..., այսինքն ըստ կամ ի ստոր զետեղիլ).
anus, fundament, breech, bottom.
Ետ դնել ձագար ի նստոյ տեղին (կամ ի նստատեղոջ նորա), եւ արկանել ջուր տկաւ յորովայն նորա. (Ագաթ.։)
Գաւազանս սրեալս վարէին ընդ նստոյ տեղիս։ Ի յերկայն գաւազան ցցեցին երկսայրի սլաք, եւ արկին ընդ նստոյ տեղին մինչեւ յորովայնն. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 6։ Հ=Յ. մարտ. ՟Ի՟Դ.։)
(Արիոսի) ընդ աղբոյն անկանէր եւ տեղի նստոյն. յայնժամ եւ կոչեցեալն ի բժշկաց նախաղի ուղղակի՝ նոյն ժամայն անկանէր ընդ տեղի նստոյն. (Սոկր. ՟Ա. 38։)
seat, residence;
— փեթակի, the bottom of a bee-hive.
Որ էր յառաջն տեղին այն նստոց ամարան մեծ թագաւորացն հայոց, այսինքն Արշակունեացն։ ԶՍիս քաղաքն այրեցին, որ էր նստոց թագաւորին հայոց. (Մաղաք. աբեղ.։)
sitting down;
evacuating.
Նստելն (ըստ ամենայն նշ).
to place on a seat, to seat, to place, to put;
to push in, to thrust;
— զզօրս, to encamp, to pitch a camp;
— զքաղաքաւ, to besiege.
Ոչ գիտեմ, եթէ աստ որպէս զբանս ածաք, եւ երկայնս գործեցաք. վասն որոյ հա՛րկ է անդրէն զբանս նստուցանել. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 12. յն. ամփոփել, կամ կարճել.)
subtilely, cunningly, acutely, subtly.
Ստոյիկեանքն զամենայն ինչ մարմին ենթառնեն, ըստ որոց աստուածայինն նրբաբար մարմին գոլով ընդ ամենայնն թափանցեալ. (Անյաղթ պորփ.։)
slow-tongued, stammering, stuttering.
Մովսէս եւ եղիա. մինն նրբալեզու (յն. ծանրալեզու, βραδύγλωσσος ) եւ ծանրաձայն (յն. նրբաձայն), եւ միւսն շինականագոյն քան զբազումս. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 3։)
to subtilize, to refine;
to make thinner, to sharpen, to point.
Որ զբերանն նեղէ, եւ նրբացուցանէ զձայնն. (Երզն. քեր.։)
lane, alley, narrow path.
Նրբափողոցք, գռեհք։ Լուսաւորէ զամենայն նրբափողոցս։ Ե՛րթ ի նրբափողոցն, հա՛րց յայս անուն այր. (Առ որս. ՟Դ։ Վեցօր. ՟Զ։ Ճ. ՟Ժ.։)
thin-nosed;
snouted.
Գազան ինչ նման առիւծու, նրբափողոցքիթ եւ երկայն. վագր կոչեն զանունն. (Եպիփ. բարոյ.։)
cf. Նրբացուցանեմ.
Նեղ եւ անձուկն, այնչափ ճանապարհին նրբելն, որպէս զի նեղել՝ այսինքն վտանգել յերկաքանչիւրսն զճանապարհորդն. (Բրս. հց.։)
subtility, tenuity, slenderness, fineness, thinness.
Լայնել քեւ բարի զնրբութիւն ծածուկ խորհրդոյս. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)
cf. Նքթիմ.
Եկն եսաւ ի դաշտէ՝ նքթեալ։ Տո՛ւր ինձ ճաշակել ի շիկաթանէգ յայդմանէ, զի նքթեալ եմ։ Զի տացուք հաց արանցդ քոց նքթելոց։ Գուցէ նքթիցեն զճանապարհայն։ Նքթիցեն ի ճանապարհի. (Ծն. ՟Ի՟Ե։ 29. 30։ Դտ. ՟Ը. 15։ Մտթ. ՟Ժ՟Ե. 32։ Մրկ. ՟Ը. 3։)
to languish, to become faint, languid, to wear oneself out, to faint, to swoon.
Նքողեալ են անձինք մեր. եւ ոչ ուրեք՝ բայց միայն ի մանանայն են աչք մեր. (Թուոց. ՟Ժ՟Ա. 6. յն. չոր կամ ցամաքեալ։)
having but a thin stratum of earth.
Թէ եւ այլ ամենայն թանձրահող եւ քաջաբեր եղեալ էր, ամենայն ելլադական նօսրահող է, եւ կամ տապօք, եւ յաճախ անձրեւօք, եւ կամ այլովք խակագործութեամբք անպտղաբեր լինին. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
south wind, bleak wind, sirocco.
Նօտոսք, որ ի միջօրեայէ (շնչեն)։ Ի նօտոսացն՝ այն որ յաներեւան բոլորէն (բեւեռէն) լինի բերեալ, համամարտ է ապարքտիոյ (հակարջայնոյ). եւ նօտոս անուանեալ. եւ լիւանօտոս լինի կոչեցեալ, որ ելանէ ի մէջ լիփսի եւ նօտոսի. (Արիստ. աշխ.։ (Գրի Նաւտաւս, կամ Նաւտոս)։)
cf. Նօտր՞՞՞գիր.
Ես ղազար աբեղայս բոլո՛ր գրեցի մինչեւ ի հոս. նօտր (այնուհետեւ) ուսայ, նօտր գրեցի. (Յիշատ. պտմ. վրդն.։)
the twenty third letter of the alphabet, and the eighteenth of the consonants;
five hundred, five hundredth.
Գիր բաղաձայն, ի կարգէ կիսաձայնից եւ կրկնակաց, անուանեալ ի մեզ Շա, կամ Շայ. որ ըստ արաբ. եւ եբր. շին. իսկ յայլ լեզուս կա՛մ պակասի այս ձայն, եւ կամ բացատրի կրկին եւերեքկին տառիւք, ոս, ոչ, սչհ, սք, քհ. եւ ըստ յն. քսի՛, եւ ս, որք երբեմն տառադարձութեամբ փոխին ըստ հայումս ի շ. զոր օրինակ Արտաշատ, արտաշէս. ի յն. ասին արդաքսա՛դի, արդաքսէ՛րքսիս. որպէս եւ Շաբաթ, շամրին, շամրտացի, շամիրամ, շիղայ, շմաւոն, շուշան, շօշ, շապուհ. արշակ, վշտասպ, եւ այլն. ի յն. եւ յայլ բազում լեզուս ս տառիւ արտասանին։
Միջակ՝ ժէն, շայի եւ չայի. (զի քան զշայն թաւ է, եւ քան զչայն լերկ. (այս բան չիք ի յն. զի նոքա չունին եւ ոչ զմի յերից տառիցս. եւ յարի) Կիսաձայնք են ութ. զ, ց, ն, ծ, շ (իբր յն. քսի, կամ փսի ). մ, ս, ր։ Եւ կրկնակք են ութ, զ, լ, խ. չ. ջ. ռ. շ. ց ... քանզի բաղկանայ շայ յերկուց սէից (ըստ յն. քսի, ի ք, եւ ս )։ Տեսցես եւ զայլ համեմատութիւնս ի կարգի բառարանիս։)
Շայն, շա՛տ, ասէ, ո՛վ ծերունիդ, հնացեալ ալեօք կալ յաշխարհիդ. ժա՛մ է դառնալ այժմ ի հոգիդ, մինչդեռ ի ձեռս է քեզ բարիդ. (Շ. այբուբ.։)
officer on duty for the week, septimarian;
sabbath-eve.
Երրորդ մասն ի ձէնջ մտցէ շաբաթամուտ (յն. մտցէ զշաբաթ)։ Ամենայն որ ելանիցէ ընդ շաբաթամուտսն։ Զմտօղսն ի շաբաթամուտսն հանդերձ ելողօքն ի շաբաթամտէն. (՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Ա. 5. 7. 9։)
Հասարակաց էր շաբաթամուտն ըստ կարգի միայնակեցաց. (Եղիշ. ՟Ը։)
to keep, to observe sabbath;
to cease from work, to repose, to rest;
to be out of work.
Շաբաթացաւ ժողովուրդն յաւուրն եօթներորդի։ Շաբաթասցի երկիրն ձեր։ Շաբաթասցի զշաբաթսն՝ զոր ոչ շաբաթացաւ ի շաբաթս ձեր։ Ընկալաւ երկիրն զշաբաթս իւր, եւ շաբաթանալով զամենայն աւուրս աւերածոյն իւրոյ՝ շաբաթացաւ (մինչ) ի կատարումն ամացն եօթանասնից.եւ այլն։
Բարձաւ շաբաթանալն, եւ այլ ամենայն կարգ օրինացն. (Ճ. ՟Գ.։)
Շաբաթանան երկինք եւ երկիր եւ ամենայն արարածք. (Եփր. աւետար.։)
keeping the sabbath;
sabbatarian;
priest whose week it is to officiate;
—ք, weekly fast or abstinence.
Յամենայն շաբաթապահ եւ շաբաթախտիր կրօնից զանձն քո ի բա՛ց պահանջիր։ Ազատեաց զմեզ ի շաբաթապահն կրօնից. (Կոչ. ՟Դ. ՟Ժ՟Ե. յն. շաբաթուց պահպանութիւն, կամ շաբաթք։)
keeping the sabbath;
cessation from labour, rest, holiday, vacation.
Շաբաթացոյց զնա, եւ զամենայն ժամանակս՝ զոր եղեւ անապատ, համարեցաւ նմա ի շաբաթումն. (՟Ա. Եզր. ՟Ա. 58։)
back, shoulder, load;
hand-barrow, sedan.
(լծ. ռմկ. շլլիք, շըլինք. եւ ար. սէլաք, սէլէֆ, եւ այլն). Երկու կողմն պարանոցի կամ ուլան. իրանք. ողն. ուսք. թիկունք. եւ Արկեալն զուսովք՝ պարկ, մախաղ, եւ ամենայն ինչ բառնալի.
Ոչ այնքան ունէին որովայնք նոցա, որչափ էին ի շալակս նոցա (սակառիք հացի). (Երզն. մտթ.։)
half a horse-load.
Երգազն անօթ ինչ է հիւսկէն, որ այնպէս կոչէր յայլազգեաց անտի, կամ մեկնակ շալակամիտն է, կամ կէս շալակաց։ Երգազն մեկնակ շալակամատն է, կամ կէս շալակաց. (Կիւրղ. թագ.։)
profit, interest, fruit, gain, lucre;
advantage, good, benefit, utility, emolument;
interest, usury;
— օգտի or օգտութեան, utility;
սէր —ու, love of lucre;
ի — օգտի իւրեանց, for their advantage;
for the benefit of them;
ոչ առ ի — ինչ օգտի բարբառիմ, be sure I speak disinterestedly;
ի —ս հարկանիլ, —ու զհետ լինել, կրթիլ, մտանել, to become avaricious, to be greedy of gain;
— բերել, to be profitable, to profit, to produce gains;
բառնալ զ— ուրուք, to clip a person's profits or gains;
ի — ածել, to invest, to put out at interest, cf. Շահեցուցանեմ;
some dance;
—ս առնել, to dance;
shah;
— պարսից, Shah or king of Persia.
Ինձ կեանք Քրիստոս է, եւ մեռանել՝ շահ։ Որ ինչ ինձ շահն էր, զայն վնաս համարիմ վասն Քրիստոսի։ Յայսմ գործոյ է շահ մեծ։ Շահս բազումս տայր։ Հատաւ յոյս շահի նոցա։ Տայր ճարտարացն լինել ոչ սակաւ շահ։ Տօնավաճառ շահից։ Ցանկութիւն շահից։ Մեծատունն հանդերձ շահիւքն իւրովք թարշամեսցի.եւ այլն։
Քանքարաթաքոյց ծառայն ի գործ արկանել եւ ի շահ ածել վատացաւ. (Ոսկ. եփես. ՟Դ։)