Definitions containing the research լի : 10000 Results

Լուրջ, լրջաց

adj. adv.

gay, joyful;
sprightly, lively;
sober, grave, imposing, serious;
— երեսօք, seriously;
ի բարբառ —, with a serieus voice;
ի լրջեաց, ի լրջէ, in a waking state. cf. Լուրթ.

· Calfa

NBHL (1)

Կարկառ ձեռն դու՝ որ լուրջդ ես, արբեցելոցն։ Տաճարապետին՝ որ լուրջն էր, եւ չէր ինչ բնաւ ճաշակեալ։ Լուրջ լինել յարբեցութենէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։ եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 21։)


Լուցկի, կեաց

cf. Լուցափայտ.

· Calfa

NBHL (1)

θαλπτήριον fomentum δέλεαρ esca. Նիւթ լուցանելի, եւ լուցանօղ կամ ջեռուցիչ. խանձ. վառելու կամ վառօղ բան մը.


Լպիրշ

cf. Լկտի.

· Calfa

NBHL (1)

ԼՊԻՐՇ ἁναίσχυντος, ἁναιδής impudens, inverecundus. որ եւ ԼՊՐՇԱԿԱՆ. Լկտի. անամօթ. անպատկառ. լիրբ.


Լպրծուտ

adj.

cf. Լպիրծ.

· Calfa

NBHL (1)

Լպրծոտ, ողորկատեսիլ, ապակատարազ։ զօրէն վիմի լպրծոտ՝ ոտից անհաստատելի։ Լպրծոտ՝ լակոնացի եւ արաբացի վիմաց. (Մագ. ՟Ի. ՟Ի՟Բ. լ.)


Լպրծոտ

adj.

cf. Լպիրծ.

· Calfa

NBHL (1)

Լպրծոտ, ողորկատեսիլ, ապակատարազ։ զօրէն վիմի լպրծոտ՝ ոտից անհաստատելի։ Լպրծոտ՝ լակոնացի եւ արաբացի վիմաց. (Մագ. ՟Ի. ՟Ի՟Բ. լ.)


Լպրշեմ, եցի

va.

cf. Լկտանամ.

· Calfa

NBHL (1)

ներգործական բայ չէզոքական բայ ԼՊՐՇԵՄ ԼՊՐՇԻՄ. ἁπαναισχύνομαι, ἁναιδεύομαι impudenter ago. Լպիրշ լինել. լրբիլ. լրբաբար գործել. անամօթիլ. յանդգնիլ. ժպրհիլ. երեսը պատռիլ, երեսի ջուրը կորսընըցնել.


Լպրշիմ, եցայ

vn.

cf. Լկտանամ.

· Calfa

NBHL (1)

ԼՊՐՇԵՄ ԼՊՐՇԻՄ. ἁπαναισχύνομαι, ἁναιδεύομαι impudenter ago. Լպիրշ լինել. լրբիլ. լրբաբար գործել. անամօթիլ. յանդգնիլ. ժպրհիլ. երեսը պատռիլ, երեսի ջուրը կորսընըցնել.


Լռելեայն

adv.

tacitly, by implication;
secretly, in secret;
silently, without bustle, in a private manner.

· Calfa

NBHL (1)

Օրէնէ փեսայի՝ առժամայն ոչ խոսել ցհարսնն, այլինքն լռելեայն կալով՝ այլք զնմանէ ծանուցանեն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 17. Երթեալբնակէր լռելէայն ի մանեայ այրս. Յհ. կթ.։)


Լռելութիւն, ութեան

s.

silence.

· Calfa

NBHL (1)

Լռելութեամբն ցուցանելով անհասանելի ինքեանց զխնդրելն ի նմանէ. (Նիւս. երգ.։)


Լռեմ, եցի

vn. va.

to hold one's tongue, to remain silent, to be silent;
to keep silence, to cease to speak, to hold one's peace;
to cease, to be at rest, to repose, to rest;
to be out of work;
net to mention, to say nothing of, to suppress, to pass over in silence.

· Calfa

NBHL (1)

σιωπάω, παρασιωπάω sileo, taceo. Լուռ լինել. լուռ կալ. չխօսել. չհանել ձայն. ձեւանալ որպէս չլսօղ. համբերել. ներել.


Լռեցուցանեմ, ուցի

va.

to silence, to put to silence, to impose silence;
to interrupt, to cause to cease;
— զխիղճ մտաց, to stifle one's remorse or compunction.

· Calfa

NBHL (1)

Բամբասե՞ն. դու լռեցո՛. (Սարգ. յկ. ՟Թ։ Զալիս լռեցաւցանել. Երզն. մտթ.։)


Լռութիւն, ութեան

s.

silence, secrecy;
taciturnity;
calm, quiet, tranquillity;
պատուել զ—, to preserve silence;
լուծանել, աղմկել զ—, to break silence;
նստել ի լռութեան, to live in tranquillity, to lead a peaceful life;
ընդ լռութեամբ անցանել, to pass over silently;
ի խոր լռութեան գիշերոյ, in the deep silence of night;
եթէ խօսքն է արծաթի՝ —ն է ոսկի, words are silver, silence is gold;
— ! silence ! hush !

· Calfa

NBHL (3)

Որ սիրէ զլռութիւն, մերձ է առ աստուած։ Որ սիրէ զեկեալն, եւ խօսի, լուսաւորի ի նմանէ. լռութիւն յաղթահարեաց զպիղատոս. (Կլիմաք.։)

Ուրախ լիցին ի հանգչել իւրեանց լռութեամբ եւ խաղաղութեամբ ճշմարիտ հանգստեանն. (Եւս. պտմ. ՟Թ. 7։)

σιωπή silentium. Լուռ կալն. լուռ լինելն. տե՛ս (Ամովս. ՟Ը. 3։ Երգ. ՟Դ. 1։ ՟Զ. 6։)


Լռուն

cf. Լռիկ.

· Calfa

NBHL (1)

տուեալ լինի փառաւորութիւն արարչին ի վերայ լռնոց եւ անխօսից՝ խօսնովքս. (Վեցօր. ՟Գ։)


Լսական, ի, աց

adj.

acoustic.

· Calfa

NBHL (1)

Թանձրացեալ շոգոլւովն լսելիքն զօրէն դրաց իմն լսական մասանցն ի վերայ եդելոյ։ Եթէ յայնոսիկ՝ որ ըստ լսելեացն են մասունք՝ հոսեսցի. (ի լսականն խառնեսցի. Նիւս. կազմ.։)


Լսարան, աց

s.

hearing, ear;
hall of audience, auditory;
university.

· Calfa

NBHL (3)

ἁκοή auditus. Գործարան լսելոյ. լսելիք. ունկն. ականջք. ականճ, անկաճ.

ԼՍԱՐԱՆ. ἁκροατήριον auditorium Հանդիսարան լսելոյ զդատ. ատեան. դահլիճ.

ԼՍԱՐԱՆ. Որպէս Դպրոց երեւելի, տեղի լսելոյ բանից վարժապետի. աշակերտանոց. վարդապետանոց երեւելի. զոր առ մեօք կոչեցին ոմանք Համալսարան, որպէս լտ. universitas. եւ կամ academia եւ lyceum. տե՛ս եւ ՃԵՄԱՐԱՆ.


Լսելութիւն, ութեան

s.

the hearing;
granting;
obedience.

· Calfa

NBHL (3)

Հրաշալի տեսութեամբն այնուիկ եւ լսելութեամբ. (Սկեւռ. ես.։)

Եւ Լսելի լինեն խնդրուածաց.

ἁκοή auditus, auditio. Լսելն. լսուղութիւն. ունկնդրութիւն. եւ Լսելիք. եւ Լուր. Մեծ միջոցաւ ի բաց ի նորայն որոշել լսելութենէ. (Պիտ.։)


Լսեմ, լուայ, լուր, լուեալ

va.

to hear;
to give audience to, to listen to;
to grant, to hearken to the prayer of;
to understand;
— զչար հոտ, to perceive the odour;
չլսելոյն, չլուելոյն առնել, to turn a deaf ear to;
լուայ զի, I have heard it said that;
լուարուք ինձ, listen to me, hear me;
լուր մեզ, hearken to us, grant our prayer;
ոչ լսեն ինձ, they do not listen to me.

· Calfa

NBHL (5)

Լուայ զձայն քո ի դրախտի աստ։ Ականջ խլից լուիցեն։ Որ ունիցի ականջս լսելոյ, լուիցէ։ Որ զբանն աստուծոյ լսեն եւ առնեն։ Լուարուք զբան տեառն։ Լուարուք (այսինքն լուայք), զի ասացաւ։ Լսելով լուիջիք, եւ մի՛ իմասջիք։ Զձայն նորա (հողմոյն) լսես։ Լուան ի նմանէ։ Ի տեառնէ լսեմ զայսպիսի բանս։ Որք զսիցեն զանուանէ քումմէ, խռովեսցին։ Լուան զմանէ ազգք։ Զորմէ այսպիսի իրս լսեմ։ Լուաւ զլուր.եւ այլն։

Եւ Ըմբռնել զիմաստ, կամ լսել ներքին ունկամբ. ի միտ առնուլ. իմանալ. հասու լինել. հասկընալ.

ԼՍԵԼ. տր. խնդրով. Ունկնդիր լինել յոժարութեամբ. եւ Անսալ. հնազանդիլ. ընդունել զասացեալն, կամ զխնդիրն. անկարճ՝ ուշ դնել, մռել.

Արիք եւ լուարուք բարբառոյ իմոյ։ Քաղցրութեամբ լսէր նմա։ Որ ձեզ լսէ, ինձ լսէ։ Ահա որդիքն իսրայէլի ոչ լուան ինձ, եւ զի՞արդ լսիցէ ինձ փարաւոն։ Լսել ձայնի տեառն, կամ պատուիրանաց, հրամանաց. եւ այլն։ Լո՛ւր ո՛րդեակ խրատու հօր քո։ Ամենեքեան հնազանդութեամբ լսէին միում։ Ի կարդալ իմում լուաւ ինձ։ Տէր լո՛ւր աղօթից իմոց. եւ այլն։

Լսելն՝ զընդունելն զաղաչանս եւ տալն զխնդրելին ասէ։ Խնդրեմք ինչ, եւ ի չկամելն տալ՝ չլուաւ ասեմք. եւ ի տալն զխնդիրնասեմք, լուաւ. ո՛չ զայն ցուցանեմք, թէ յականջս ազդեցաւ ձայնն, այլ թէ կամացն ընդունակ եղեւ. (Խոսր.։)


Լսեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to hear.

· Calfa

NBHL (2)

Լսեցոյց լիձ մի ըստ միոջէ. (Խոսրովիկ.։)

ἁκουστίζω audire facio. տալ լսել. լսելի առնել. Լուուցանել.


Լսնանամ, ացայ

vn.

to become white, to whiten, to bleach.

· Calfa


Լսողութիւն, ութեան

s.

hearing, audition;
obedience, docility.

· Calfa

NBHL (4)

Մակրեա՛ զլսելիսդ ի պղծալուր լսողութենէ. (Մանդ. ՟Թ։)

Զլսողութիւնս բծաւորեցի, զհոտոտելիս իգացուցի. (Սկեւռ. աղ.։)

Նախանձելի վարուցն, զոր ստացան ի ձեռն լսողութեան իւրեանց. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 20։)

ἁκοή auditus, auditio. որ եւ լսելութիւն. որպէս Լսելն. լսումն. լուր. ունկնդրութիւն. եւ լսելիք.


Լրական, ի, աց

adj.

perfect, entire, full.

· Calfa

NBHL (1)

Լրացուցիչ, կամ լրացեալ. լիակատար.


Լրականութիւն, ութեան

s.

accomplishment, perfection;
fulness.

· Calfa

NBHL (1)

Լրութիւն. լիութիւն. անպակաս լրումն.


Լրանամ, ացայ

vn.

to be accomplished, finished;
to overflow with.

· Calfa


Լրապատար

adj.

brimful.

· Calfa


Լրապէս

adv.

fully, copiously, perfectly.

· Calfa

NBHL (1)

ἑκπλέως plene. Լիապէս. լիով. լրիւ. բովանդակապէս. կատարելապէս եւ լիուլի. առաւելապէս.


Լրացուցանեմ, ուցի

adj.

to complete, to accomplish, to finish, to crown, to complete the measure of, to carry to its highest pitch.

· Calfa

NBHL (1)

πληρόω, συμπληρόω compleo, expleo. Տալ լրանալ. լցուցանել. լիացուցանել. լնուլ.


Լրբագոյն

adj.

very or most impudent.

· Calfa

NBHL (1)

Առաւել կամ յոյժ լիրբ, եւ լրբենի, (անձն, եւ գործ)


Լրբախօս

adj.

insolent, impudent, foulmouthed.

· Calfa

NBHL (1)

ἁναίσχυντος impudens. Որ լրբաբար խօսի. լիրբ.


Լրբիմ, եցայ

vn.

to be shameless, impudent, bold, brazen-faced;
to behave with insolence, to say silly, or impertinent things.

· Calfa

NBHL (2)

ոչ յայտնեաց, զի մի՛ լրբեսցի, եւ յամառ լինիցի. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 1։)

ἁναισχυντέω impudens sum, impudenter ago. լրբութեամբ վարիլ. լիրբ գտանիլ. անամօթիլ. ժպրհիլ. յանդգնիլ. լրբանալ, երեսի ջուրը կորսընցընել.


Լրբութիւն, ութեան

s.

impudence, impertinence, insolence, shamelessness, arrogance, cynism;
ի — դարձուցանել, to render insolent.

· Calfa

NBHL (1)

Անդ ողորմութիւն գտանելի կարի լրբութեամբ ժտողին ոչ է. (Մաշկ.։)


Լրթանամ, ացայ

vn.

to become bluish grey.

· Calfa

NBHL (1)

Օդ պղտորեալ եւ յուզեալ ոչ լրթասցի. (այսինքն ոչ լիցի երկնագոյն). (Վեցօր. ՟Զ. եւ Շիր.։)


Լրութիւն, ութեան

s.

entire estate, complement, completeness, fulness;
accomplishment, completion, perfection, consummation;
satiety;
reunion, multitude;
— լուսնի, full moon;
ի — ածել, to accomplish, to complete, to finish, to crown, cf. Կատարեմ;
ի — գալ՝ ելանել՝ հասանել, to be accomplished, to be fulfilled;
ի —, for the completion of;
ի — աղետիցս, to complete my misfortunes, to give me the finishing blow, to fill up the measure of my misfortunes;
— ժպրհութեան, եղերան, the height of insolence;
the lowest depth of crime;
— եղեւ փառաց նորա, his glory was at the highest pitch.

· Calfa

NBHL (3)

Բերրի լինել դաշտացն հասկաց լրութեամբ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

πλήρωμα, πλήρωσις plenitudo. Ունելն զլիր. լի լինելն. լրումն. լիութիւն. ամբողջութիւն. բովանդակութիւն. անպակաս գոլն. ատոքութիւն. առատութիւն. զեղումն. լեցունութւին.

Աւելի փոյթ ունին ի լրութիւն որովայնին. (Ի գիրս խոսր.։)


Լրումն, ման

s.

cf. Լրութիւն

· Calfa

NBHL (4)

Տո՛ւք որովայնին կերակուրս. որով դադարէ. զի ի ձեռն լրմանն լանլրումն գիտութիւնն ի մեզ կացուսցէ. (Կլիմաք.։)

ԼՐՈՒՄՆ. որպէս Լիութիւն, լցումն. լի գոլն. առատութիւն.

որպէս զի եւ բանտապետին ընդ հրաշափառ տեսլեանն եւ լրմանն խռովութիւն լինել. (Նիւս. թէոդոր.։)

πλήρωμα . Լրանալն, եւ Լրութիւն. լիութիւն, բովանդակութիւն. եւ Կատարումն.


Լրջամտանք

s.

cf. Լրջմտութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսցես զլրջամտանս արդարոց ի փայլիւնս բաշխելոյ պարգեւացն. (Սեբեր. ՟Ժ։)


Լրջանամ, ացայ

vn.

to awaken, to wake up;
to become sprightly, to indulge in mirth, to make merry.

· Calfa

NBHL (1)

Լուրջ լինել, արթուն եւ զուարթուն եւ զգաստ. Սթափիլ. արթնանալ.


Լրջմտութիւն, ութեան

s.

good humour, merriment, jollity, gaiety, joy;
vivacity;
vigilance, alertness, watchfulness.

· Calfa

NBHL (1)

Աղաղակելն նոցա ձայնիւ լինէր ի հշտութենէ եւ ի բազում լրջմտութենէ. (Ոսկ. գծ.։)


Լրտես, աց

s.

spy, informer, police-spy;
betrayer, traitor;
emissary;
scout.

· Calfa

NBHL (1)

ԼՐՏԵՍ որ եւ ԼՐՈՒՏԵՍ ասի. κατάσκοπος explorator, speculator. որ երթայ լուր առնուլ եւ բերել՝ ականատես լինելով. դիտօղ եւ զննիչ ելից եւ մտից օտար երկրի. Դէտ. պատուիրակ. Տե՛ս (Ծն. ՟Խ՟Բ. 9=34։ Թուոց. ՟Ժ՟Դ. 6։ Յես. ՟Զ. 25։ ՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Զ. 4։ Եբր. ՟Ժ՟Ա. 31։)


Լցուցանեմ, ուցի

va.

to fill, to fill up;
to satiate;
to accomplish, to complete, to effect.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ կատարել լիով.

πληρόω, ἑμπλήθω impleo χορτάζω saturo եւ այլն. Լնուլ, լի առնել. Ճոխացուցանել. լեցընել.


Լքանեմ, լքի

va.

to leave, to abandon, to desert, to forsake, to quit, to give up;
to disable;
to dismantle;
to discourage, to dishearten.

· Calfa

NBHL (1)

(լծ. լտ. լինքուօ, լիքուի). λείπω, παραλύω linquo, derelinquo, dejicio, rejicio, negligo. Ի բաց կամ ի վայր թողուլ. ընկնուլ յերեսաց. ի բաց արձակել՝ լուծանելքակել՝ մերժել յիւրմէ. տարագրել. անտես կամ ապախտ առնել. Երեսի վրայ թողուլ.


Լքանիմ

vn.

to grow weak, to be disabled, to languish, to want force;
to despair, to be dispirited.

· Calfa

NBHL (3)

Թէ գուցէ լքեալ լինիցին ականջք լսօղացն կարծեօք՝ թէ ոչ կարէր նա դիմանալ լինել մարտին. (Եփր. համաբ.։)

Ճոխանալ երեւելեօքս եւ լքանելեօքս. այսինքն հանցաւոր եւ արհամարհ, կամ աստ թողլի իրօք. (Արծր. ՟Ա. 14։)

եւ ձ. ԼՔԱՆԻՄ παραλύομαι dissolvor ὁλιγωρέομαι parvipendor, negligor ἠττάομαι vincor (լծ. եւ langueo, liquesco ) որ եւ ԼՔՆՈՒԼ. Թողեալ լինել. թողանալ. թուլանալ. պարտիլ՝ պարտասիլ. կթոտիլ, լուծանիլ, իբր հալիլ մաշիլ. Երեսի վրայ մնալ.


Լքումն, ման

s.

abandonment;
desertion, defection;
weakness, debility;
lowness of spirits, loss of courage.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ դարձցին հարք առ որդիս իւրեանց՝ ի լքումէ լինէր ամենայն պատերազմող ձեռին. (Յհ. կթ.։)


Լքուցումն, ման

s.

discouragement.

· Calfa

NBHL (1)

Սառնամանիք ձմերանոյն առաւել բերէր զլքուցումն հեծութեան։ Գուցէ լքուցումն ինչ նոցա ի թշնամեացն լինիցի. (Յհ. կթ.։)


Լօշտակ, ի

s. bot. bryony, snakeweed;
anthropomorphon, mandragora root.

· Calfa

NBHL (1)

ԼՕՇՏԱԿ կամ ԼՈՇՏԱԿ. Բոյս՝ որ պատատի զորթով. եւ կոչի նաեւ Որթ սպիտակ. ըստ ոմանց՝ յն. վռիօնի՛ա, ամբէ՛լօս լիւգի՛. իտ. պռիօնիա. լտ. վի՛թիս ա՛լպա։ (Բժշկարան.) (ուր մեկնի, ուրունկուլ. ֆաչարա)։ եւ Վստկ.։


Խոնարհամտեմ, եցի

vn.

to humble or abase one's self, to be humble.

· Calfa

NBHL (2)

Ի վերայ մեծամեծ բարեգործութեանց առաւել խոնարհամտել. (Կլիմաք.։)

ԽՈՆԱՐՀԱՄՏԵԼ. ταπεινοφρονέω humilior, summissionem adhibeo. Խոնարամիտ լինել. խոնարհութեամբ քաղաքավարիլ. խոնարհիլ.


Խոնարհամտութիւն, ութեան

s.

humility, modesty, meekness, to conjugate verbs.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ածէ զձեզ յամենայն խոնարհամտութեան։ Ոչ խոնարհամտութիւն լինի, եթէ ոչ երկայն մտութենէ. եւ ոչ հպարտութիւն, եթէ ոչ ի կարճամտութենէ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 24. 25։)


Խոնարհեցուցանեմ, ուցի

va.

to humble, to abase, to subject;
to bring down, to lower, to abate, to depress;
to bow or bend down, to incline;
— զունկն, to lend an ear to, to listen to;
— զանձն, to humble oneself;
to do penance, to mortify oneself, to fast;
— զամբարտաւանութիւն ուրուք, to lower, to abase, to bring down the pride of;
— զաստուած առ մարդիկ, to move God to compassion, to implore divine mercy;
Աստուած խոնարհեցուցանէ զամբարտաւանս, God humbles the proud.

· Calfa

NBHL (2)

Զախտն նոցա խոնարհեցուցանէր։ Զամենայն զայրացումն եւ հպարտութիւն խոնարհեցոյց։ Ի գալիլեա հասանէին, անդ խոնարհեցուցանելով զհրէական վիշտսն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 28. 36։ ՟Բ. 41։)

Խոնարհեցուցեր զանձն, եւ ասացեր՝ թէ ամբարտաւանեցի։ Են որք խոնարհեցուցանեն զանձինս, եւ լի են մեծութեամբ բազմաւ։ Որ ցուցանէ զանձն, բարձրասցի. (Խոնարհեցոյց զանձն՝ լեալ հնազանդ. եւ այլն։)


Խոնաւանամ, ացայ

vn.

to grow wet, to become damp or moist.

· Calfa

NBHL (1)

νοτίζομαι, ὐγραίνομαι humesco. Խոնաւ լինել. տամկանալ. գիջանալ. թացանալ. թրջիլ.


Խոնջական, ի, աց

adj.

fatiguing, hard, toilsome.

· Calfa

NBHL (3)

Որ ինչ է խոնջելոյ պատճառ. ուր կայցէ խոնջիլ. խոնջավաստակ. տաժանական. յոգնեցնօղ, աղքատալի.

Զխոնջականս քան զհեշտալին. (Գր. տղ. առ տուտ.։)

Զառ ի վերք խոնջականք եւ ծանունք եւ աշխատելիք. (Փիլ. իմաստն.։)


Խոնջիմ, եցայ

vn.

to be tired, weary, fatigued.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՆՋԻՄ κάμνω, καματόω fatigor, elaboro, deficio. գրի եւ ԽՈՆՃԻՄ. Յոգնիլ. վաստակաբեկ լինել. որ եւ ասի Վաստակիլ. Աշխատիլ. յոգնիլ.


Խոշոտ

s.

hay;
dried herbage.

· Calfa

NBHL (1)

կայծ մի անկեալ ուրեք՝ բազումխոշոտ գտանիցէ, լինի հրդեհանհնարին. (Ոսկ. եւ Գէ. ես.։)