Definitions containing the research լի : 10000 Results

Կենդանատեսակ

cf. Կենդանակերպ.

· Calfa

NBHL (1)

Զկարծրութիւն անփոփ վիմացն սխրալի կոթեալ կենդանատեսակս. (Մագ. ՟Ժ՟Բ։)


Կենդանատիպ

adj.

lively, enlivening.

· Calfa

NBHL (1)

Է եւ քաղաք յիս պանծալի պարագրական, յոր աշտարակք՝ կենդանատիպք երկոտասան. այսինքն կենդանակերպք. որպէս մեկնաբար դնի ի հին տպ. (Շ. իմ. եղակ.։)


Կենդանի, անւոյ, անեաց

adj. s. adv.

living, alive;
animated, lively, vivid, vivacious, sprightly;
vital, vivifying, vivificative;
animal, beast;
կենդանեաւ՝ կենգանեօք, in one's lifetime, during one's life;
— լինել, to be alive, to live;
— առնել, to give new life to, to reanimate, to vivify;
— պահել զոք, to save anothers live;
երդուաւ ի —ն յաւիտենից, he swore by the living God, by the Eternal;
— է Տէր եւ — է անձն քո եթէ, as the Lord lives, as thy soul lives...;
— է անձն քո, արքայ, թէ գիտիցեմ, as thy soul lives, o king, I cannot tell;
— է Տէր եթէ մեռանիցի, I swear by the Lord he shall not die.

· Calfa


Կենդինար, աց

s.

hundredweight, quintal.

· Calfa

NBHL (2)

Բառ լտ. չենդինարիում. centinarium. այս ինքն հարիւրեակ, եւս եւ հարիւր լիտր ոսկի կամ արծաթ. եւս եւ Հարիւրնոց դրամ. (լծ. ռմկ. գանթար, գընթար. որ եւ ՔԱՆՔԱՐ, եւ եիւղլիւք ).

Կենդինարն հարիւր լիտր է։ Կենդինար անուանեցաւ ըստ հռոմայեցւոց լեզուին. (զի կենդում հարիւր լսի. Շիր. կշռ.։ որպէս եւ Վրդն. պտմ.։ եւ Վրք. հց. ՟Բ. եւ ՟Ժ՟Դ։)


Կենսունակ

adj.

life containing.

· Calfa

NBHL (2)

Կենսունակ տախտակ անխորտակելի. (Նար. գանձ խչ.։)

Զսրբագոյն մատուռն կենսունակ գերեզմանին քրիստոսի. (Հ. կիլիկ.։)


Կենցաղ, ոյ

s.

life;
conduct, behaviour, custom, manners;
present life;
world;
սոսկական —, private life;
վարել անփառունակ —, to pass life in obscurity;
վճարել ի կենցաղոյս, to depart this life, to die;
cf. Կեանք.

· Calfa

NBHL (1)

որք ի մերձակայ կենցաղս, յինչս քաղցեալք լինին. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 21։)


Կենցաղական, ի, աց

adj. s.

earthly, terrestrial, mundane, worldly, temporal, transitory;
biography, life;
cf. Կենցաղօգուտ.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ի յապրուստ կենցաղական կարգաց (այսինքն կեցելոյ) նորս իսրայէլի ի սովամահ կորստենէ. (Յհ. կթ.։)


Կենցաղակից, կցի, կցաց

cf. Կենակից.

· Calfa

NBHL (1)

Կենցաղակիցք սորա համարձակեցաք լինել, եւ խօսակից։ Կենցաղակիցս մեզ սահմանեաց. (Լմբ. համբ. Լմբ. սղ.։)


Կենցաղավարութիւն, ութեան

s.

life, tenonr of life;
conduct, manners, behaviour;
good-breeding;
conversation.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ օրինաց (իւրեանց) կենցաղավարվարութեան պատուեալ լինի ի հրէիցն. (Պիտառ.։)


Կեսար, ու, աց

s.

cassar, emperor;
cf. Կայսր.

· Calfa

NBHL (4)

ԿԵՍԱՐ որ եւ ԿԵՍԱՌ, կամ ԿԵՍԱՐՈՍ. Բառ լտ. caesar καῖσαρ . յորմէ եւ ԿԱՅՍՐ. Մականուն Յուլիոսի առաջին ինքնակալի հռովմայ, յորմէ եւ յաջորդք նորա կեսար կամ կայսր կոչեցան. որպէս եւ գահակիցք նոցա. չասար, գայսէր.

Անկանի առ կեսար (այսինքն առ յուլիոս). եւ կեսարու տուեալ զմիժագ մհրդատայ՝ շինէ զնա, եւ ի պատիւ կեսարու անուանէ զնա կեսարիա. (Յհ. կթ.։ Իսկ Կոչ. ՟Ժ՟Դ։)

Խնդրեցին իւրեանց զկեսարիայ. իմա՛, զկեսար. որ ըստ յն. ի հյց. լինի գէ՛սարա։ Որպէս եւ յասելն, (Եփր. ՟բ. տիմ.)

Զնախարարսն եւ զընտանիս կեսարայ. իմա՛, կեսարու կամ կայսեր։ Թո՛ղ զի եւ սեռականն բառիս Կեսարիա՝ անխտիր լինի կեսարու, կեսարեայ, կեսարիայ։


Կերակրիմ, եցայ

vn.

to eat, to mess, to nourish or feed oneself, to live, to be fed.

· Calfa

NBHL (1)

Քստմնելի ... թէ ոք զիւր մարմին կերակրի. (Լմբ. ժղ.։)


Կերակրիկ

s.

frugal fare, scarce nourishment.

· Calfa

NBHL (1)

Որ կերակրիկ աղքատացն հանիցեն։ Ոչ յագուրդ եւ փրկութիւն, այլ ի պէտսեւեթ է նոցա կերակրիկն։ Յամենայն աւուր մուրիկ լինին, եւ ոչ զկարեւոր կերակրիկն կարսն ժողովել. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. յհ.։)


Կերակրչութիւն, ութեան

s.

act of nourishing, sustentation;
stewardship, administration, management.

· Calfa

NBHL (1)

Աջ ակն՝ սէր, եւ ձեռն՝ կերակրչութիւն եւ ոտն՝ թիկունք (լինելն)։ Ուսիցին զկերակրչութիւն աղքատաց։ Հնարի ապստամբել ի կերակրչութենէ այտի քումմէ։ Խոստովան եղեն հովիւք ընդ կերակրչութիւնն. (Եփր. համաբ. եւ այլն։)


Կերող, աց

adj. s.

eating;
eater;
— եւ արբեցող, eating drinking;
gluttonous wine-bibber;
այր —, a lover of good living;
glutton.

· Calfa

NBHL (1)

Բղխէ զանճառելի գիտութիւն կերողացն իմաստութեան. (Շ. բարձր.։)


Հանք, աց

s.

mine;
— ոսկւոյ, երկա թոյ, ածխոյ, gold-mine, iron-mine, coal-mine.

· Calfa

NBHL (1)

μέταλλον metallum. Հանածոյք. բրածոյք. հրահալելիք հանեալք ի մետաղաց. եւ մետաղք. բովք. (որպէս եւ ասի ոսկեհանք, երկաթահանք, եւ այլն)


Հաշ

adj.

lean, lank;
wasted, languid.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ թէ մարմինդ ասասցէ վա՛շ, հոգիդ հիւանդ լինի եւ հաշ. (Շ. այբուբ.։)


Հաշեմ, եցի

va.

to consume, to exhaust, to drain, to render lean, to make languish.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՇԵՄ ՀԱՇԻՄ. τήκω, ἑκτήκω, -ομαι tabefacio, liquefacio, macero, -or . որ եւ ՄԱՇԵԼ, իլ. (լծ. թ. աշընտերմագ, աշընմագ ) Վատել. հիւծել. ծիւրել. հալել. հալիլ. ծախել. վատնել. տկարացուցանել. կորուսանել. յոգիս ապաստան լինել.


Հաշիմ, եցայ

vn.

to grow thin, to languish, to be consumed, to decay, to pine, to dwindle away.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՇԵՄ ՀԱՇԻՄ. τήκω, ἑκτήκω, -ομαι tabefacio, liquefacio, macero, -or . որ եւ ՄԱՇԵԼ, իլ. (լծ. թ. աշընտերմագ, աշընմագ ) Վատել. հիւծել. ծիւրել. հալել. հալիլ. ծախել. վատնել. տկարացուցանել. կորուսանել. յոգիս ապաստան լինել


Հաշիւ, շուի

s. fig.

account, reckoning, calculation, computation;
— ընտրութեան, exact, correct account;
comparison, likening;
ճիշդ, մանրամասն, վերջին —, accurate, detailed, final account;
բոլորակ, *կլոր —, in round numbers;
խառն —, confused account;
սովորական —, running account, account current;
ի —, on account;
ի — իւր, on one's own account;
ի — or հաշուով տալ, to pay on account;
— առնել, to make out an account;
to calculate;
— տալ, to give an account;
to conform, to agree;
ի — ածել, արկանել, to count, to calculate, to compute, to reckon, to number, to enumerate;
— ցուցանել, ընդունել, քննել, ճշդել, մաքրել or սրբել զ—, to present, to receive, to examine, to verify, to audit an account;
փակել, աւարտել զ—, to close, end or conclude, to settle or balance an account;
մտանել ի — ընտրութեան ընդ ումեք, to be compared, confronted with;
առանց հաշուի, incomparable, matchless;
cf. Կշիռ.

· Calfa

NBHL (3)

Ի ճանապարհի տո՛ւր զհաշիւըն Վասն հաշուին որ ի սուրբսն է։ Հաշիւք լինիցին. (Ղկ. ՟Ժ՟Բ. 58։ ՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Զ. 1։)

Իմաստուն սեղանաւոր զամենայն աւուր շահ եւ զվաղուեան (կամ զվղեան) յերեկոյին ի հաշիւ ածէ. (Կլիմաք.։)

ψῆφος, λόγος, ἑργασία calculus եւ sententia Համար. սակ. քննութիւն ճշդիւ ըստ թուոյ եւ համարոյ. վէճ. եւ Հաւաստիք. եւ Վարկ. համարումն. (լծ. թ. հիսապ, որպէս եւ սայմագ, սայը է սակ). հիսապը, առնելիք տալիքը տեսնալը.


Հաշմիմ, եցայ

vn.

to be crippled, maimed.

· Calfa

NBHL (1)

μαστίγομαι flagellor. Հաշմ լինել. տանջիլ. հարուածիլ.


Հաշմոտ

adj.

crippled.

· Calfa

NBHL (1)

Հաշմոտք վասն մեղաց լինին. (Կիւրղ. ել.։)


Պապանձիմ, եցայ, ցի՛ր

vn.

to be silent, mute or speechless, to be unable to answer, to hold one's tongue, to be dumfounded, non-plussed.

· Calfa

NBHL (1)

φιμόομαι obturor, obmutesco ἑνέος, κωφός γίνομαι mutus fio. Կապիլ լեզուի, կարկիլ, համրանալ. ափիբերան լինել. ըմբերանիլ. (պա՛ պա՛ շշնջել համերց) պապանծիլ.


Պառակամայր

s.

a fattened calf.

· Calfa

NBHL (1)

βουκόλιον armenta. Կով մայր եղեալ որթու ծնելոյ ի պառակս. եւ կամ Մայր պառակ. երեւելի փարախ անդեայց. զի (Եզեկ. ՟Խ՟Զ. 6.)


Պառակտութիւն, ութեան

s.

disunion, division, discord, dissension, faction.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ է ինձ երկրորդել վասն պառակտման Իսմայէլի. (Կիր. պտմ.։)


Պառակտումն, ման

s.

cf. Պառակտութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ է ինձ երկրորդել վասն պառակտման Իսմայէլի. (Կիր. պտմ.։)


Պառավատոս

s.

prevaricator, apostate, renegade.

· Calfa

NBHL (3)

Զպիղծն Յուլիանոս պառավատոս, որ թարգմանի յանցաւոր. (Վրք. ածաբ.։)

Յանցաւորն Յուլիանոս՝ կոչեցեալն պառաւատոս ... Անուանեալն պառաբատոս. (Ճ. ՟Բ.։)

Ոչ իբրեւ զպառաւատոսն (զՅուլիանոս) զհակառակն մեզ՝ կատաղեալ. (Միսայէլ խչ.։)


Պասկուճ

s. zool. gryphus, condor.

· Calfa


Պաստառակալ, աց

s.

fine linen-cover, bed-sheet, drapery, tapestry;
— անկողինք, beds furnished with fine coverlets.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ ա. որպէս Պաստառալիր.


Պաստառակալեմ, եցի

va.

to wrap up in a linen or sheet;
to hang, to drape.

· Calfa

NBHL (1)

Յիշեա՛ զպաստառակալիլն եւ զ՝ի կարգ մեռելոց անկանիլն. (Բենիկ.։ 1)


Պատահար, աց

s. adv.

cf. Պատահ ;
sad adventure, grievous accident, serious case, misfortune, mischance, catastrophe;
ըստ —աց, by chance, fortuitously;
ի —է, unfortunately.

· Calfa

NBHL (3)

Կրկնակք են մերկութիւնք. մին՝ որ ի պատահարէ, որ լինի ի ձեռն ակամայ յանցուածոցն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 65։)

Եւ այսչափ չար պատահարօք լի են, մինչեւ ամենայն կեանքս փորձութիւն են։ Մի՜ ոք ըստ պատահարաց համարիցի զմահ, այլ ըստ կոչի արարչին. (Իսիւք.։)

cf. ՊԱՏԱՀ. (Որպէս պատահ հարեալ, կամ արարեալ, եղեալ) Ընդ առաջ ելեալ եւ հանդիպեալ ինչ. συνάντημα, ἁπάντημα occursus, eventus, casus եւ plaga. Մանաւանդ իբրեւ Պատահումն չար. արկածք. հարուած. օրհաս. փորձանք, եւ դիպուած. գազա, պէլա. եւ տիւլիւշ, ռաստ.


Պատահեմ, եցի

va. vn.

to cause to happen, to bring about, to compass;
Պատահիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ մի ինչ յայսց չարեաց պատահեալ լինէր քեզ. (Իսիւք.։)

ՊԱՏԱՀԵՄ ՊԱՏԱՀԻՄ (առաւել յերրորդ դէմս՝ որպէս դիմազուրկ) συμβαίνω , συναντάω, ἁπαντάω, ὐπαντάω, ἑπιτυφχάνω accido, occurro, contingo ἁποβαίνω evenio, evsdo. Հանդիպել. ի դէպ գալ. դէպ լինել. անցանել անցից. ի վերայ հասանել. ընդ առաջ ելանել. ընդդէմ գալ, բախիլ. եւ Գտանիլ. լինել. հանդըպիլ, գլխուն գալ, դիմացը՝ դէմը ելլել, դպչիլ, զարնել, զարնուիլ. ըռաստ կէլմէք.


Պատահումն, ման

s. adv.

meeting;
cf. Պատահ;
destiny;
պատահմամբ, ըստ պատահման, accidentally, fortuitously, casually, incidentally, by chance;
պատահմունք ի դէպ ելանէին նմա, chance, good fortune aided him;
անցեալ էր —, it was no longer time.

· Calfa

NBHL (3)

Ես ելից ի պատահումն թագաւորին. (Տէր Իսրայէլ. մայ. ՟Բ.։)

Զիրացն պատահումն յիշխանէն արեւելից. (Եղիշ. ՟Ա։)

Պատահումն է՝ որ լինի եւ բացալինի՝ առանց ենթակային ապականութեան։ Քնելն՝ անջատական պատահումն է. իսկ սեաւն գոլ՝ անանջատաբար ագռաւու եւ եթովպացւոյ՝ պատահեաց։ Սեռն նախկին է քան ըզտեսակսըն. իսկ պատահմունքն քան զտեսակսըն յետոյ։ Պատահմունք ի վերայ անհատիցն նախապետաբար ենթակային. եւ այլն. (Պորփ.։)


Պատաղիճ

s. bot.

tendril;
convolvulus;
bindweed.

· Calfa

NBHL (2)

ՊԱՏԱՂԻՃ. ἔλιξ clavicula, involucrum. Խիղբ որթոյ՝ որ պատի զխեչակաւ. շիֆ, ֆիլիս.

(ի պատ. եւ եղիճ, կամ յն. է՛լիքս ) . σμίλαξ hedera. Բոյս պատատուկ. որ եւ ԲԱ ՂԵՂՆ. սարմաշըգ.


Պատան, աց

s.

band, bandage, wrapper;
truss;
— մեռելոյ, shroud, winding-sheet, grave-clothes.

· Calfa

NBHL (3)

Պատան վիրաց լինի՝ եւ կապ, թէ ոք սըմին լինի պարապ. (Շ. յիշ. սողոմ.։)

Ոչ պատանաց եւ ոչ թաղելոյ արժանի առնել։ Զի մի՜ հողոյ եւ մի՜ պատանաց յիւրում բնակութեանն աշխարհին արժանի լիցի. (՟Բ. Մակ. ՟Թ. 15։ ՟Ժ՟Գ. 8։)

ՊԱՏԱՆ, անք. ἑντάφιον, ἑνταφιασμός vestis sepulcralis, quae induitur cadaveri, funeratio ταφή sepultura. Երիզապինդ մեռելոյ. եւ Դիապատութիւն. պատրաստութիւն թաղման. մեռելի պատանք. քէֆին, տէֆին.


Պատանեկանամ, ացայ

vn. fig.

to be adolescent;
to grow young again.

· Calfa

NBHL (1)

ἠβάω, ἁνηβάω pubesco, repubesco. Պատանեակ լինել. յարբունս հասանել. եւ Դառնալ ի պատանեկութիւն.


Պատանեկատռփին

cf. Մանկատռիփ.

· Calfa

NBHL (1)

Պատանեկատռփինք են սոդոմայեցիք. (Փիլ. լին. ՟Դ. 38։)


Պատառաքաղ, աց

s.

fork, table-fork.

· Calfa

NBHL (1)

κρεάγρα, τριόδυς fuscina, fuscinula. իտ. forchetta, pirone. Տե՜ս եւ ՄՍԱՀԱՆ. եւ ԵՐԵՔԱՐՁԷՆ. Ժանեւոր գործիք՝ որով լինի քաղել զպատառս ի սկաւառակէ եւ դնել ի բերան. չաթալ, բիրօն.


Պատառեմ, եցի

va.

to tear, to tear to bits or pieces, to lacerate, to rend;
to cleave, to cut, to divide, to slash;
to break, to crack, to split, to burst;
յօշ յօշ —, to cut to pieces, to dilaniate, to rend;
զմիմեանս —, to tear each other;
— զթագաւորութիւնն, to break up the kingdom;
— զեզինս, to slaughter oxen;
— զոք, to kill;
ակօս —, to furrow, to plough;
— զբանտն, to break out of prison;
— զօրէնս, to transgress, to violate.

· Calfa

NBHL (1)

Պատառեաց զեզինսն։ Պատառեաց զագագ առաջի Տեառն (որպէս՝ սպան)։ Երկիր պատառեցաւ (այս է՝ դղրդեցաւ) ի բարբառոյ ուրախութեանն իսրայէլի. (Եփր. թագ.։)


Պատառումն, ման

s. fig.

tearing, rending, laceration;
eruption;
intestine broils, rupture, division, scission, disunion, party, faction.

· Calfa

NBHL (3)

Հարցէ զփոքր ապարանս պատառմամբ։ Ե՜ւս չար, կամ չար եւս պատառումն լինի. (Ամովս. ՟Զ. 12։ Մտթ. ՟Թ. 16։ Մրկ. ՟Բ. 20։)

Ի սաստիկ պատառմանէ ջուրցն ընկղմին նաւք։ Երկուցեալ ի պատառմանէ անտիգոնեանցն (երկպա ռակութեամբ)։ Բազում պատառմունք եւ անմիաբանութիւնք ի մէջ զօրացն եւ այլ ազգականացն լինէին. (Խոր. ՟Բ. 7. 18. 27։)

Պատառման հաւատոյ պատճառ լինիցին։ Նախ զնորա պատառումն ցուցանէ, որ զատեալ էր ի մետասանիցն. (Երզն. մտթ.։)


Պատասխանատու, աց

adj. s.

responsible, answerable, accountable;
apologetical, exculpatory;
respondent;
apologist.

· Calfa

NBHL (2)

Խորհուրդ՝ խորհրդոց յանդիմանիչ լինի, եւ երեւմամբ գաղտնեացն՝ որպէս թէ պատասխանատու լինի. (Խոսր.։)

Պատասխանատու մեծին՝ ըմբռնեալ անհրաժարելի. (Նար. ՟Ի՟Զ։)


Պատասխանատուութիւն, ութեան

s.

answering, answer;
defence, apology, excuse;
responsibility.

· Calfa

NBHL (2)

Որք ուսան զնոսա, գտցեն զպատասխանատուութիւն։ Լուարո՜ւք ինձ այժմ առ ձեզ պատասխանատուութեանս. (Իմ. ՟Զ. 11։ Գժ. ՟Ի՟Բ. 1։ Տե՜ս եւ Փիլիպ. ՟Ա. 7. 16։)

Զո՜ր պատասխանատուութիւն ունիցիմք։ Յամենայն պատասխանատուութենէ զրկեցին զանձինս։ Պակասեցաք յամենայն պա տասխանատուութեանց։ Գտանել տեղի պատասխանատուութեան երանելի՜ է. (Ոսկ. յհ. եւ Ոսկ. հռ.։ Ճաշոց։ Իսիւք.։)


Պատատ, ի, աց

s.

load, burden, bundle, bale;
package, roll;
wrapper, cover.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեւ ստամոքսն պատատս ջլից թուլից. (Ոսկիփոր.։)


Պատատանք, նաց

s.

wrapper, envelope;
packing.

· Calfa

NBHL (1)

Պատատանս է՝ յիշատակու մահուն կապել եւ պնդել. (Կլիմաք.։)


Պատատեմ, եցի

va.

to envelop, to wrap up;
to twine, to twist, to wind round, to entwine or interweave, to entangle;
to implicate, to involve;
— բեռինս, to pack up.

· Calfa

NBHL (3)

Զի մի՜ բնութիւն հոգեւորական՝ կրկնակօք պատատեալ լիցի կապօք։ Բնութեամբ կապեալ եւ պատատեալ աղցաւորօքս (մարմինն)։ Ձեռօք երիզապընդովք, երեսօք պատատելովք։ Պատատէին ոտք նորա իբրեւ զփոկ զմիմեամբք. (Փիլ. լին. ՟Բ. 4։ ՟Դ. 29։ Մամբր.։ Ճ. ՟Բ.։)

Իբր սիրական համբուրիւք ողջունի զմիմեամբք պատատի, որպէս զձիթենեօք բաղեղն. (Փիլ. լիւս.։)

Թէեւ մարմնով հեռի են, ի ձեռն գրոց զմիմեամբք պատատին յաղագս գթոյն. զի բարք սիրելեաց այս են, զմիմեամբք գրկախառնին պատատին ձեռամբք. սոյնպէս եւ հոգւոյն ընդ միմեանս պատատել. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։ Փիլ. լիւս.։ Ոսկ. հռ.։ եւ Ոսկ. ՟ա. կոր.։ Եւագր. ՟Ժ։)


Պատատումն, ման

s.

twining, winding, twisting;
packing.

· Calfa

NBHL (1)

Զորթդ ո՞չ տեսանես ... պատատմամբ գնդակաց, տարածեալ տերեւովքն. (Փիլ. լիւս.։ 6)


Պատարագագործութիւն, ութեան

s.

sacrifice;
celebration of mass.

· Calfa

NBHL (2)

Որդին զամենայն տեսանելով՝ որ ինչ առ ի պատարագագործութիւնն՝ կազմ եւ պատրաստ, ասէ. ահա հուր եւ փայտ՝ հա՜յր, ո՞ւր է զենլին։ Ի պասքային՝ առ հասարակ ամենայն ժողովուրդն քահանայութեամբ է պատուեալ. քանզի ամենեքին ինքնագործ լինին ի պատարագագործութեանն. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել. ՟Ա. 10։)

Արատաւորն ի պատարագագործութիւնն անընդունելի էր. (Բրս. հց.։)


Պատարագամատոյց, տուցի

adj. s.

offering, making a present;
sacrificer;
officiating priest;
missal, massbook;
liturgy.

· Calfa

NBHL (4)

Նոքա եղիցին պատարագամատոյցք փոխանակ ժողովրդեանն։ Պատարագամատոյցքն եւ քաւիչքն Իսրայէլի. (Մծբ. ՟Ժ՟Ե. ՟Ժ՟Թ։)

Զպատարագամատուցացն սարսափելի խորհըրդոյն պատշաճող սպասահարկութիւնս. (Կանոն.։)

Յամենայն պատարագամատոյցսն առաջին աղօթքն՝ վասն մատուցանողին արժանաւոր լինելոյ ասի։ Զանազանութիւնք քարոզաց եւ աղօթից եւ պատարագամատուցաց. (Խոսր. պտրգ.։)

Սուրբն Բասիլիոս գրեալ է յիւրում պատարագամատուցին։ Նոյնպէս եւ Յովհան յիւրում պատարագամատուցին զնոյնս է գրել. (Նչ. խնդ.։)


Պատարագընկալ

adj.

receiving the sacrifice (God).

· Calfa

NBHL (1)

Ստեփանոս վայելչութիւն պատարագընկալին Տեառն. (Բրս. ի ստեփ.։)


Պատարագիք, գեաց

s.

things destined to be sacrificed;
mass-dues, alms.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ պատարագիս զենլի պատարագ, այլ զմիտս եւ զյօժարութիւն ընդունի այնորիկ՝ որ զենուն։ Իբրեւ զամբիծ եւ զանարատ պատարագիս առ ի պատարագ մատուցանել. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. լին. ՟Բ. 52։)


Պատարեմ, եցի

va.

to fill abundantly, to fill up to the brim, to fill to overflowing, to heap up.

· Calfa

NBHL (3)

որ եւ ՊԱՏԱՐՈՒՆ ԿԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. կր. ԼԻՆԵԼ. Յանչափս լնուլ. ծայրալիր առնել, լինել. յորդել. զեղուլ, եւ բովանդակել. լեփլեցուն ընել, ըլլալ. թաշըրմագ, թաշմագ.

Լնլով եւ պատարելով զբոլոր ոգիսն։ Լնուն եւ պատարին Աստուծոյն երեւմամբ՝ միտք մաքրագոյն. (Փիլ. լին. ՟Դ. 4. 8։)

Որ զտառիցն տասանց պատարեաց զպար. իմա՛ ծայրալիր կատարեաց զտասնբանեան պատգամս. եւ ըստ այսմ լծ. է անդ թ. (պիթիրմէք, պիր թամամ։)