Definitions containing the research ալ : 10000 results

Նորակնուք

adj. s.

newly baptized;
converted;
ordained;
neophyte.

· Calfa

NBHL (1)

ՆՈՐԱԿՆԻՔ եւ ՆՈՐԱԿՆՈՒՔ. Նոր կնքեալ. նոր մկրտեալ, եւ դրոշմեալ, եւ ձեռնադրեալ. նորածնեալ. նորընծայ.


Նորակտուտ

adj.

ferociously tormented.

· Calfa

NBHL (1)

Նոր կտտանս կրեալ, կրելով, նորանոր կտտանօք.


Նորակրօն, ից

s. adj.

innovator;
superstitious.

· Calfa

NBHL (1)

(Առաքեալք իբր) խռովիչք եւ նորակրօնք ամենայն ուրեք բամբասէին. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 8։)


Նորահաս, ից

adj.

arrived lately;
precocious, early, premature;
unexpected, sudden;
young, fresh.

· Calfa

NBHL (2)

Նոր հասեալ. նորեկ. եւ Նորոգ հասունացեալ. կանխահաս. նորատունկ. առոյգ. եւ Վաղահաս. յանկարծահաս. եւ Նորահասակ.

Եթէ՛ նախ բնակեալ իցէ, եւ եթէ եկ իցէ նորահաս. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Նորահասակ

adj.

young, tender.

· Calfa

NBHL (2)

Նորահասակ մանկանցն խօսել ետ, եւ ծերք եւ տղայք ի միասին երգեցին։ Նորահասակ աղջկունք։ Ընտրեալ զգեղեցիկսն եւ զնորահասակսն։ Պարտ եւ արժան է նորահասակացն խնդրելով եւ բարւոք յօժարութեամբ զառաքինութեան զկրօնս յինքն բերել. (Տօնակ.։ Ճ. ՟Ա.։ Ասող. ՟Բ. 2։)

Յամենեցունց ի բաց կացեալ ի նորահասակ սովորութեանց. յն. յորս նորն հասակաւ բերի. (Նիւս. ի սքանչ.։)


Նորահարսն, սին, սանց

s.

new-married, bride.

· Calfa

NBHL (2)

Իբրեւ զկին նորահարսն՝ մնացեալ յայրութեան։ Ոչ կարէր յիշել անդ կին նորահարսն զսէր փեսայի։ Նման իմն էր նորահարսն կնոջ։ Նորահարսունք յարանց բաժանեալք։ Եկեղեցիք մեր իբրեւ զնորահարսն զարդարեալ. (Լաստ.։)

νεόνυμφος nova nupta. Նոր հարսնացեալ, նոր հարսն եղեալ. նոր հարս.


Նորահաւատ, ից

adj. s.

newly converted;
neophyte, proselyte.

· Calfa

NBHL (2)

Զարհուրեցուցին զնորահաւատս մարդկանն։ Զնորահաւատիցն ասէ։ Դուք նորահաւատք էք։ Զնորահաւատն Դաւիթ ըմբռնեալ խոշտանկէր. (Ագաթ.։ Սահակ. արմաւ։ Ճ. ՟Գ.։ Յհ. կթ.։)

νεόπιστος, νεοπειθής, νεοκατήχητος nuper ad fidem veniens, recens institutus. Նորոգ եկեալ ի սուրբ հաւատս. նորադարձ. նորատունկ. մատաղատունկ.


Նորահնար

adj.

newly invented, modern, fashionable.

· Calfa

NBHL (2)

Նորոգ հանրեալ. նորագիւտ. նորագործ. նորաձեւ.

Նորահնար իմն չարի գտակ եղեալ. (Երզն. լս.։)


Նորահրաշ, ի, ից

adj.

cf. Նորանշան.

· Calfa

NBHL (2)

παράδοξος inopinatus, admirabilus, mirus, excellens, egregius. Նորութեամբ հրաշալի. նորանշան. անակնունելի. հիանալի. հրաշափառ. խելքէ դուրս՝ վեր.

Ի նորահրաշ արեգակնէ։ Նորահրաշ շուշան վերաբուսեալ ի փշոց. (Տաղ.։)


Նորաձայն

adj.

strange, unheard of, innovated, invented or published lately;
false, erroneous.

· Calfa

NBHL (2)

Խոտորեալ ի պղծոց, եւ ի նորաձայն բանից. (՟Ա. Տիմ. ՟Զ. 20։)

καινόφωνος, ξενός, -όν novus, insolens. Նոր իմն բարբառեալ. անլուր. օտար.


Նորաձեւ

adj. s.

new-fashioned, innovated, newly found out or invented;
modish, capricious, fantastical;
—ք, fashion, mode, novelty;
նորաձեւս առնել՝ ձեւել՝ մուծանել, cf. Նորաձեւեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Նորաձեւս ինչ առնել։ Նորաձեւս ինչ ընդդէմ ճշմարտութեան ձեւէի։ Զի թէ զկոյսն արկեալ էր յազգահամարն, այնպէս թուէր՝ եթէ նորաձեւս իմն նորոգիցէ. (Առ որս. ՟Թ։ Սեբեր. ՟Դ։ Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։)

ՆՈՐԱՁԵՒՍ ՆՈՐԱՁԵՒՍ ԱՌՆԵԼ կամ ՁԵՒԵԼ կամ ՆՈՐՈԳԵԼ կամ ԳՐԵԼ. καινοτομέω res novas facio եւ այլն. Նորաձեւութիւն ի վեր հանել. օտարոտի բանս ի մէջ առնուլ. անսովոր կամ հրաշալի ինչ գործել. տե՛ս եւ ՆՈՐԱՁԵՒԵԼ.


Նորաձեւեմ, եցի

va.

to innovate, to introduce any novelty or innovation, fashion or mode.

· Calfa

NBHL (2)

Այսօր յերկրի նոր երկինք նորաձեւեալ բանն աստուած զորովայն կուսին։ Նորաձեւեալ շաւիղս նոր. (Ճ. ՟Գ.։)

Ընկալեալ զհոգի եւ զմարմին, եւ նորաձեւեալ զխառնուած բնութեանցն անճառապէս կատարեալ աստուածութեամբն. (Զքր. կթ.։)


Նորաձեւիչ

s.

innovator;
milliner.

· Calfa

NBHL (1)

Զընտրեալն յորովայնէ (զյհ. մկրտ), զմայրական բնութեան զնորաձեւիչն, զարձակողն ամլութեան. (Ճ. ՟Ժ.։)


Նորաձեւութիւն, ութեան

s.

innovation;
mode, fashion;
—ք, fancy articles.

· Calfa

NBHL (1)

Իմանալ նորաձեւութիւնս տառից արտաքոյ քան զգրոց. (Աթ. ՟Ժ՟Բ։)


Նորամուտ

adj. s.

newly entered, young;
novice;
—ք, innovation;
—ս նորոգել, to introduce innovations or novelties.

· Calfa

NBHL (1)

Նոր մտեալն ի վիճակ ինչ. նորընծայ.


Նորայ, ոց

cf. Նորային.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ նա կարօտի մերոց ծաղկանց, այլ մեք նորայնոցն։ Նորայնովքն կամօք էքս զհաստատութիւն ունին։ Ոչ հաղորդ լինելով իւիք նորայնոյն բնութեան։ Ի նորայնոցն առեալ զնիւթ մերոցս գովասանութեանց. (Նիւս. երգ.։ Կիւրղ. գանձ.։ Պրոկղ. յոսկ.։)

Այսոքիկ մերայոցն, իսկ նորայոյքն եւ որ ի նորուն բանիցն քաջալերեալք եւ այլն. (Խոսրովիկ.։)


Նորային, յնոյ, յնոց

pron.

one's own, his or her own.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ նա կարօտի մերոց ծաղկանց, այլ մեք նորայնոցն։ Նորայնովքն կամօք էքս զհաստատութիւն ունին։ Ոչ հաղորդ լինելով իւիք նորայնոյն բնութեան։ Ի նորայնոցն առեալ զնիւթ մերոցս դովաստութեանց. (Նիւս. երգ։ Կիւրղ. գանձ։ Պրոկղ. յոսկ։)

Այսոքիկ մերայոցն, իսկ նորայոյքն եւ որ ի նորուն բանիցն քաջալերեալք եւ այլն. (Խոսրովիկ։)


Նորանամ, ացայ

vn.

to become new, to be renewed;
—նայ լուսին, it is new moon.

· Calfa

NBHL (5)

Նորոգելն՝ զհնացեալն եւ զապականեալ մարմնոց նորանալն անապականութեամբ ցուցանէ. (Խոսր. (տպ. նորոգանալ)։)

Նորանալոց են նորոգութեամբ հոգւոյն։ Մաքրութեամբ աւազանին նորասցին։ Զմեղս եւ զապականութիւնս մաքրէ, մինչչեւ են նորացեալ. (Երզն. մտթ.։)

Դառնալն յուղղութիւն է նոր մկրտիլ, եւ նորանալ. (Միխ. ասոր.։)

Արեգակն ի լուսնին նորանալն խաւարի։ Խաւարումն արեգական լինի ի նորանալ լուսնի. զի ընդդէմ անցանէ. (Վանակ. հց. եւ Վանակ. տարեմտ.։)

Ի նորանալ կամ ի հնանալ լուսնին շարժէր. (Երզն. մտթ.։)


Նորանկար

adj.

newly painted.

· Calfa

NBHL (1)

Նորոգ նկարեալ գծագրեալ՝ դրոշմեալ. եւ Հրաշանկար.


Նորանշան

adj.

prodigious, marvelous, astonishing, surprising, wonderful;
unheard of, extraordinary, incredible, paradoxical, phenomenal, monstrous;
— ինչ, phenomenon, prodigy, paradox.

· Calfa

NBHL (2)

Զարմանալի եւ նորանշան։ Նորանշան է բանս։ Նորակերտ նորանշան չնաշխարհիկ գործ։ Ծնունդ նորանշան. (Ոսկ. մտթ.։ Եւս. քր. ՟Ա։ Ճ. ՟Գ.։)

Համայն հիացեալ եմ մեծապէս՝ զնորանշանդ ի քեզ տեսանելով ձեւացութիւն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Նորաշէն

adj.

new-built.

· Calfa

NBHL (1)

Նորոգ շինեալ. նորակերտ.


Նորապաղ

adj.

freshly frozen.

· Calfa

NBHL (1)

Նորոգ պաղեալ. այն ինչ սառուցեալ.


Նորապարգեւ

adj.

recently accorded, granted or given.

· Calfa

NBHL (1)

Նորոգ պարգեւեալ կամ պարգեւիչ.


Նորապսակ

adj.

newly crowned;
— հայրապետն լեւոն ժգ, Leo XIII, lately raised to the pontificate.

· Calfa

NBHL (1)

Նորոգ պսակեալ. նորաթագ. այն ինչ նստեալ յաթոռ հայրապետական կամ թագաւորական եւ այլն.


Նորասէր

adj. s.

fond of novelty or news, modish, fashionable;
fashionist.

· Calfa

NBHL (3)

Սիրօղ նորանոր իրաց. նորոգ սկսեալ սիրել կամ սիրիլ. նոր սիրելի եղեալ.

Որ արդ եւս նորոգ ամուսնութիւնք ի միմեանս հասեալ թերալից ուրախութեամբ նորասէր առագաստիցն. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 5։)

Հայր ուրախ առնէ զոչ յուղացեալսն ագարակօք, կամ լծօք եզանց, եւ կամ նորասէր կնաւ. (Արշ.։)


Նորասնունդ

adj.

newly fed, young, tender.

· Calfa

NBHL (2)

Նոր սնեալ. որ դեռ ի սնունդս է. մատաղ.

Հալածելով ի փարախէ նորասնունդ քո բանաւոր ոչխարաց. (Ոսկ. լս.։)


Նորաստեղծ, ից

adj.

newly created, produced or invented.

· Calfa

NBHL (3)

Նոր ստեղծեալ. նորակերտ. նորագործ. եւ Նորահնար, յօգեալ.

Լրմամբ ձըկանցն ի յուռկանին, եւ նորաստեղծ ձուկն ի կրակին։ Ոչ ի յերկրէ յօգնեալ մարդկան, այլ նորաստեղծ, այլ նորաստեղծ աստուածական։ Եւ նորաստեղծ հաց առնելով, ձուկն ի կրակին խորովելով. (Յիսուս որդի.։)

Նորաստեղծ տարակուսանս առաջի մեր արկեալ. (Մագ. յիշ. մանուչ.։)


Նորաստեղծեմ, եցի

va.

cf. Նորաստեղծում.

· Calfa

NBHL (1)

Նորաստեղծեալ բանն յանէից՝ ի սկզբանէ զերկինս երկնից. (Ժմ.։)


Նորաստեղծում, ծի

va.

to create, to recreate, to make anew.

· Calfa

NBHL (1)

Նորաստեղծեալ բանն յանէից՝ ի սկզբանէ զերկինս երկնից. (Ժմ.։)


Նորավարժ, ից

adj.

inexperienced, unpracticed, inexpert, young, novice;
— ձի, unbroken horse.

· Calfa

NBHL (1)

Այն ինչ վարժեալ. նորամարզ. դեռակիրթ.


Նորատեսիլ

adj.

extraordinary, strange, paradoxical, prodigious, portentous.

· Calfa

NBHL (1)

ξενίζω novus, et peregrinus. Նորակերպ ինչ՝ չեւ եւս տեսեալ.


Նորատունկ, տնկոց

adj. s. fig.

newly planted;
young, small plant;
neophyte.

· Calfa

NBHL (3)

νεόφυτος, -ον recens plantatus, neophytus, nova planta. Նոր տնկեալ. նորաբոյս. մատաղատունկ. եւ Նոր տունկ.

Ողկոյզն ճմլեալ ի խաչանիշ փայտին՝ գինի նորատունկ (այգւոյ) այսօր ի սուրբ Սիոն. (Տաղ.։)

Մի՛ նորատունկ, զի մի՛ հպարտացեալ՝ ի դատաստան սատանայի անկցի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 8։)


Նորատուր

adj.

lately given, novel, recent.

· Calfa

NBHL (1)

Նորոգ տուեալ. նորապարգեւ.


Նորարար

adj.

renewing, re-creating;
newly done.

· Calfa

NBHL (2)

Կամ Նոր արարեալ ինչ. նորաստեղծ. եւ կամ նոր արարք.

Ածեալ զնորարարսն առ նորաստեղծն՝ նմա նոցա անուանս հրամայէր դնել. (Եզնիկ.։)


Նորացոյց

cf. Նորանշան.

· Calfa

NBHL (1)

Ցուցեալ իբրու նոր ինչ. նորատեսիլ. նորանշան. անլուր. այլանդակ.


Նորացուցանեմ, ուցի

va.

to make new, to renew, to renovate.

· Calfa

NBHL (2)

Նորացուցեալ զքեզ ի նոր կիւրակէիս. (Արշ.։)

καινόω, ἁνανεόω innovo, renovo. Տալ նորանալ. նոր առնել. նորագործել. նորակերտել. նորոգել.


Նորափառ, աց

adj. s.

vain, vain-glorious, vaunting;
heterodox, heretic.

· Calfa

NBHL (2)

Որպէս թէ խնդրօղ նորանոր փառաց, այլ ուղիղ եւս թարգմանելի՛ Սնափառ, զրափառ. յն. որ գրեալ է վրիպակաւ.

Նորափառ դիւին զհետ երթեալ. իմա՛, սնափառութեան դիւին։


Նորափառութիւն, ութեան

s.

vain-glory, vanity;
heterodoxy, heresy.

· Calfa

NBHL (1)

Խորհուրդք նորափառութեան։ Առ անձն՝ որ ի նորափառութենէ անտի նեղեալ է. (եւ այլն. Եւագր. ՟Ի՟Զ։ Մաշկ.։)


Նորափետուր

adj. fig.

moulted, new-feathered;
made young again, renewed, revived;
— զարդարիլ, to moult, to get new-feathers, to put on new plumage;
to grow young again, to be revived.

· Calfa

NBHL (5)

Իբրեւ զձագս ինչ նորափետուրս հասուցեալ ի թռիչս արձակիցէ։ Ձագ նորափետուր. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 7. 25։)

Նորափետուր զարդարեալ վառեալ թռուցեալ ունէր զոգին. (Կոչ. ՟Գ։)

Հոգեւորական սուրբ մկրտութեամբ զարդարեցեր նոքօք զտիեզերս ի զգեստս լուսափայլ եւ նորափետուրս։ Որ նորափետուր բանիւ զարդարեալ պայծառազգեցան եկեղեցիք հայաստանեայց. (Շար.։)

Նորափետուր հրաշիւք գեղեցկազարդեալք. (Թէոդոր. կուս.։)

πτεροφυής alatus ἀπαλός tener. կամ բայիւ πτεροφυέω alas produco, plumesco. Որոյ փետուրքն են նորաբոյս, կամ նորոգեալ. այն ինչ թեւաբուսեալ. նոր փետրւորած, թեւաւորած.


Նորափթիթ

adj.

new-budded, new-blossomed, freshblown;
— ծաղիկ, a tender or new-budding flower;
— գեղ գարնայնոյ, budding graces of spring;
— ստինք, budding breasts.

· Calfa

NBHL (1)

Այն ինչ փթթեալ կամ բացեալ.


Նորափոր

adj.

newly dug;
engraved.

· Calfa

NBHL (2)

Նոր փորեալ.

Աստուածապէս յարուցեալ ի նորափոր ի վիմէն։ Նորափոր գերեզմանն. (Շար.։ Տօնակ.։)


Նորեկ, աց

adj. fig.

new-come, newly arrived;
newly converted;
— հարսն, bride, new-married;
— եղբայր, novice;
— ի հաւատս, neophyte.

· Calfa

NBHL (2)

Զեկեղեցւոյ նորեկ զգուշացեալս արձակեսցուք. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։)

νέηλυς qui nuper admodum advenit, novicius, convena, candidatus, novellus. Նոր եկեալն եւ մտեալն ի վիճակ ինչ. նորընծայ. նոր.


Նորեմ, եցի

va.

cf. Նորոգեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Զմոռացեալ սուգն նորեաց կրկին. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)

(Լուսինն) դարձեալ նորէ ցիւր հընութիւնըն մանկական. (Երզն. ոտ. երկն.։ ուստի ՆՈՐԻԼ ԼՈՒՍՆԻ. cf. ՆՈՐԱՆԱՄ։)


Նորընծայ, ից

adj. s.

newly offered, dedicated, ordained or consecrated;
starting in life, entering in a profession or career, making one's outset;
novice, probationer.

· Calfa

NBHL (4)

Նոր ընծայեալ. այն ինչ ի լոյս եկեալ կամ նուիրեալ. նորահաւատ. նորապսակ. նորեկ. նորամարզ. նորատուր. ըստ յարակից բառից վերածեալ յայլեւայլ առմունս. որպէս novellus, novicius, recens, insolens եւ այլն. յն. պէսպէս.

Այն ինչ նորընծայ ի հաւատս։ Պերճապսակ կայսերս նորընծայի ի հաւատս։ Ոչ անդէն եւ անդ զնորընծայսն յանընդելական մեծամեծսն ձկտեցուցանէին. (Իգն.։ Թղթ դալ։ Ագաթ.։)

Որպէս առ նորընծայս աստուածապաշտութեանն գրեալ. (Նախ. հռ.։)

Զթուղթ՝ զոր նորընծայ ծառայիցդ աստուծոյ գրեալ էր, տեսաք։ Յանձանձել զնորընծայ հօտն Քրիստոսի. (Կաղանկտ.։)


Նորընտիր

adj.

newly elected or chosen;
— աբբայ, a — Abbot-General;
— լինել, to enroll fresh troops, to recruit anew.

· Calfa

NBHL (2)

ՆՈՐԸՆՏԻՐ ԼԻՆԵԼ. Նոր զօրս ժողովեալ ընտրանաւ.

Տեսեալ՝ թէ ոչ են զօրք ժողովեալ, հրամայեաց նորընտիր լինել. (Ճ. ՟Բ.։)


Նորիմաց

cf. Նորահնար.

· Calfa

NBHL (2)

Նո՛ր իմացեալ կամ խորհեալ. նորահնար. նորագիւտ. նորաձեւ.

Եկեալ ի մի վայր, խորհուրդ առեալ ի պաշտօնս նորիմաց խորհրդոց (շինութեան աշտարակի). (Ագաթ.։)


Նորոգ

cf. Նոր.

· Calfa

NBHL (4)

Եթէ առնուցու ոք կին նորոգ, մի՛ մտցէ ի պատերազմ։ Որ արդ եւս նորոգ ամուսնութիւնք ի միմեանս հասեալ. (Օր. ՟Ի՟Դ. 25։ ՟Գ. Մակ. ՟Դ. 5։)

Ոչ եթէ նորոգ ինչ շինեալ են տունքս, այլ սա է կաթսայ, եւ մեք միս. (Եզեկ. ՟Ժ՟Ա. 3։)

ՆՈՐՈԳ. ἁκριβής, ἁκριβέστερος accuratus, diligens σαφέστερος clarior. Ստոյգ, անվրէպ. ճիշդ. քաջ. քաջայայտ. որպէս թէ՝ նոր հոգով եւ փութով խնամոց եղեալ.

πρόσφατος, καινότερος recens, recentior. Նոր. նորագոյն. այն ինչ զառաջինն եղեալ, կամ յառաջին վիճակ վերածեալ. դեռ նոր, նորանց եղած.


Նորոգագործ

cf. Նորագործ.

· Calfa

NBHL (1)

Սատակեալ նորոգագործ տանջանօք (երկնատեղաց հրոյ)։ Ձեռնարկել ի նորոգագործ իրս. (Փիլ. իմաստն.։)


Նորոգայարդար

adj.

re-made, made up anew.

· Calfa

NBHL (2)

Նորոգ յարդարեալ. նորոգեալ. նոր.

Քեւ նորոգեալ եղեւ երկին նոր, եւ երկիր նորոգայարդար. (Թէոդոր. խչ.։)


Նորոգապէս

adv.

cf. Նոր.

· Calfa

NBHL (5)

Պահեա՛ դու յաւիտեան զայս նորոգապէս սրբութեամբ զտաճար քո. ((յն. զնորոգ սրբեալ). ՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Դ. 36։)

Արարածք նորա եմք ստեղծեալ նորոգապէս ի ձեռն տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի. (Եփր. եփես.։)

Որ նորոգապէս ի հաւատալդ մատուցեալ ես. (Կոչ. ՟Բ։)

Նորոգապէս յարդարել զպատերազմ, կամ պայծառանալ, կամ ընդունել զպատիժ. (Ասող.։ Յհ. կթ.։ Խոսրովիկ.։)

Երկրորդ ձայնիւն, նորոգապէս՝ զոր լուան, հաստատեսցէ։ Եկաց հաստատուն՝ քննելով նորոգապէս։ Արժա՛ն է զայսոսիկ նորոգապէս դիտել։ Ի մի՛տ առցուք այսուհետեւ նորոգապէս զասացեալսն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 16. 19։ ՟Բ. 20. 42։)