Definitions containing the research պիտանացու : 77 results

Խոպանեմ, եցի

va.

cf. Խոպանացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ԽՈՊԱՆԱՑՈՒՑԱՆԵՄ ԽՈՊԱՆԵՄ. χερσόω desero, desolo, incultum relinquo. Խոպան կացուցանել. աւերել. անպիտանացուցանել. Խարապ էթմէք.


Խունաւագութիւն, ութեան

s.

seasoning, flavouring.

· Calfa

NBHL (1)

Ու՞ր մեզ խունաւագութիւնն եւ խոհակերութիւնն պիտանացու է. (եւ ո՛չ երբէք. Ոսկ. մ. ՟Բ. 24։)


Պատշաճիմ, եցայ

vn.

to be suitable or conformable, to suit, to agree;
to belong, to pertain, to coincide, to match;
to concern, to regard.

· Calfa

NBHL (1)

Իւրաքանչիւր ոք յոր ինչ պատշաճեցաւ, այնմ պիտանացու է. (Կիւրղ. ծն.։)


Պարապ, ոյ

s. adj. adv.

leisure, leisure-time, cessation, respite, vacation;
being without work or employment, want of occupation, rest, having nothing to do, idleness;
convenient time, favourable opportunity;
cf. Պարապորդ;
ժամանակ, օր —ոյ, favourable moment;
vacation, holidays;
—ով, leisurely, at one's leisure or ease;
— առնուլ, to rest, to cease from work, to be unoccupied, at leisure;
to take time, to find a favourable moment;
ի —ս դեգերիլ, to be idle;
—ոյ լինել, to rest, to repose;
— խնդրել, to seek a convenient time, to lose no opportunity;
— բերել, տալ, լինել, — կացուցանել զինքն, to take time to, to occupy oneself with, to give oneself to, to apply oneself to;
— ժամ տալ, to give time;
— ունել, to have time or leisure;
— առնել, to empty;
զի՞ կայք —, why are you idle ?
եթէ իցէ քո —, if you have time.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս շարժութեանց բան՝ պիտանացու եւ առ տրտմբանականս է՝ առ իւրեանցն պարապս. այլեւ ոչ անգոսնելի բնական իմաստասիրութեան. (Անյաղթ ստորոգ.։)


Պարապեմ, եցի

vn. va.

cf. Պարապիմ;
cf. Պարապեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչդեռ պարապէր նա առ ի պիտանացու ինչ իրս. (Պտմ. աղեքս.։)


Կարաս, ոյ

s.

large jar for wine, cask, barrel;
tun;
cf. Ծակ.

· Calfa


Պիտանաւոր

cf. Պիտանացու.

· Calfa


Պիտանի, նւոյ, նեաց

adj.

useful, profitable, advantageous, necessary;
good, excellent.

· Calfa

NBHL (1)

χρήσιμος, εὕχρηστος, εὗ (լծ. թ. էյի ). utilis, commodus, bonus, bene. Որ ինչ լինի ի պետս. որում կարեմք պէտս ունել. պիտանացու. կարեւոր. օգտակար. դիւրիչ. լաւ. ընտիր. ընտրեալ. պէտք էղած կամ ըլլալու, աղէկ, բանի էկող.


Պիտաւոր

adj.

useful.

· Calfa

NBHL (1)

χρήσιμος utilis, usu veniens.. Պիտանի պիտանացու.


Պրտու, ոյ

s.

rush, bulrush;
papyrus.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ պրտու պրտուի պիտանացու լինի յընդդիմակացութիւն. իսկ քրիստոս զօրաւոր գոլով՝ պրտուով զվիշապն խափանեաց. (Եփր. աւետար. կամ Եփր. յենովք. եւ Եփր. յեղիա.։)


Ջախջախանք, նաց

s.

breaking up, cutting into small pieces;
rout, defeat, havoc, carnage.

· Calfa

NBHL (1)

Զձեռն իւր ձախ ձգեաց ի ցիցն, եւ զաջ իւր ի սպառսպուռ ջախջախանս՝ անպիտանացուցանել. (Դատ. ՟Է. 26։)


Վրանակից

adj.

dwelling in the same or a neighbouring tent.

· Calfa

NBHL (1)

Յուղեւորութեան վրանակիցք եւ տաղաւորակիցք պիտանացու են. (Փիլ. ել. ՟Ա. 3։)


Տաղաւարակից

adj.

dwelling together;
cf. Վրանակից.

· Calfa

NBHL (1)

Յուղեւորութեան վրանակիցք եւ տաղաւարակիցք պիտանացու են։ Որք մարգարէիցն են տաղաւարակիցք, եւ առաքելոցն աթոռակիցք. (Փիլ. ել. ՟Ա. 5։ Կիւրղ. ի կոյսն.։)


Սնացուցանեմ, ուցի

va.

to render useless.

· Calfa

NBHL (1)

Ունայնացուցանել. անպիտանացուցանել. փճացնել.


Սատարեմ, եցի

va.

to help, to assist, to aid, to cooperate, to contribute, to serve;
to do, to labour.

· Calfa

NBHL (1)

Նաւացն տախտակք առանց բազմաց սատարելոյ չհնարին լինելյանօթ պիտանացու։ Նպաստեալ իմում պկար խորհրդոյս, աղաչեմ, սատարեցէ՛ք ամենայն աղօթասէր անձինք ձերովք առ աստուած խնդրուածովք օգնականութեամբ. (Փարպ.։)


Ընդդիմակայումն, ման

s.

cf. Ընդդիմակայութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Արդ եղծանելով զառաջին ձեռնարկութիւն եղծանողացն զիմաստասիրութիւն, պիտանանամք ընդդիմակայման. հին տպ. պիտանացու է եւ ընդդիմակայումն. յն. վարեմք զընդդիմակայումն. (Սահմ. ՟Ա։)


Ընտանի, անւոյ, անեաց

adj. s. familiar, domestic;
proper;
native;
tamed;
intimate, friend, relation;
domestic;
—ք, family;
հայր —նեաց, the father of a family;
— պատերազմ, intestine strife, domestic broils;
civil war;
— գաւաճան, թշնամի, traitor, intestine foe;
— հաւատոյ, faithful to the Truth;
— լինել գորց, to be familiar with, or versed in literature.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զամենայն պիտանացու է եւ ընտանի բնութեանս. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)


Խոկումն, ման

s.

thought, meditation, consideration, contemplation, reflexion, imagination, speculation.

· Calfa

NBHL (1)

Բոլոր էաց խոկմունս։ Յարհեստ պիտանացու տածեալ վեհագոյն խոկմանն. (Մագ.։)


Փայտատ, աց

s.

hatchet, axe;
hoe, mattock, spade, pick-axe.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ փայտատ ի պիտանացու ծա՞ռս մատուցանէ. (Փիլ. յովն.։)


Քաջազուարթ, ի, ից

cf. Քաջազուարճ.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջազուարճ վկայք բերեն զտանջանացն եւ զչարչարանացն զպարծանս։ Տնկէ զտունկն գեղեցիկ՝ զպտղաբեր եւ զքաջազուարճ։ Բերէ նա պտուղ քաջազուարճ, որ պիտանացու է հոգւոյ. (Վրք. հց. ձ։ կամ Եփր. դատաստ.։)


Քաջազուարճ, ի, ից

adj.

flourishing, full-blown;
cheerful, brisk, joyous, merry-looking.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջազուարճ վկայք բերեն զտանջանացն եւ զչարչարանացն զպարծանս։ Տնկէ զտունկն գեղեցիկ՝ զպտղաբեր եւ զքաջազուարճ։ Բերէ նա պտուղ քաջազուարճ, որ պիտանացու է հոգւոյ. (Վրք. հց. ձ։ կամ Եփր. դատաստ.։)


Տրամաբանական, ի, աց

adj.

logical.

· Calfa

NBHL (1)

Առաջիկայ շարագրութիւնս պիտանացու է ի տրամաբանական հնարս։ Տրամաբանական այն է, յորժամ ոմն հարցանէ, եւ ոմն ասէ։ Չորք գոն տրամաբանական հնարք, բաժանականն, սահմանականն, ապացուցականն եւ վերլուծական. (Անյաղթ պորփ.։)


Տեսութիւն, ութեան

s.

sight, vision, look, view;
theory, plan, speculation;
visit;
contemplation, consideration;
idea, conception, knowledge, notion;
vision, dream;
prophecy;
ecstasy;
տեսութեան or դիտական ասպարէզ, field of view or vision;
համառօտ —, cursory view, short notice, sketch;
հասարակաբար տեսութիւն, at or with a single glance, in a summary way.

· Calfa


Քեղի, ղւոյ, ղեաց

s. mar. rudder, helm, tiller;
— կառաց, pole, carriage-pole, shaft.

· Calfa

NBHL (1)

Կազմել առագաստս, եւ քեղիս եւ ղեկս։ Որ պիտանացու արուեստիւն զքեղիսն վարէր։ Առանց քեղեաց, առագաստից, եւ կամ այլոց։ Ոչ նաւաստի թողցէ զքեղիսն, թէպէտեւ յաջողակ հողմով վարիցինաւն, այլ ուղղեսցէ։ Թողեալ նաւաստոյն զքեղիսն. (Փիլ.։)


Օր, աւուր, աւուրք, աւուրց

s. fig. adj. adv.

day, daytime;
time, days, life;
— գործոյ, work-day;
— տօնի, feast-day, holiday;
օր ծննդոց, birth-day;
ուտիք օր, flesh-day;
օր պահոց, fast day;
օր մոխրոց, ash-wednesday;
տօն աւուրց յաւուրս, universary solemnity;
գեղեցիկ or գեղածիծաղ օր, fine, splendid day;
բարենշան՝ երջանիկ or երանաւէտ օր, fortunate, happy, lucky day;
չարագուշակ օր, unlucky day;
այս or զայս օր, today;
օր ընդ մէջ օր ընդ օրն, every other;
օր յօրէ, from day to day;
օր ըստ օրէ, quotidian;
day by day, daily, every day, more & more;
օր աւուր, աւուր աւուր, աւուրց յաւուրս, daily, every day;
առ օրին, նոյն օրին, the same day, in the same day, presently, soon;
զօրն ցերեկ, զօրն իբուն, all day, all day long, during the livelong day, from morning till night;
զօր ամենայն, every day, diurnal;
all day long;
մինչեւ ցօր հասարակ, till noon;
աւուրն, a day;
յաւուր միում, ի միում աւուրց, one day, a day, one fine day, some fine day;
յերկրորդում աւուր, the day after, next day;
ի միուսում աւուր, the day after, tomorrow;
հետեւեալ օրն, the following day;
յետ երկուց աւուրց, two days after;
յերիր աւուր, in three days;
ի նմին աւուր, the same day;
ի նմին իսկ աւուր, the very same day;
յօրէ յառաջնմէ, from the first day;
զամենայն աւուրս, every day, for ever;
յաւուրս մեր, in our days, in these days, in our time;
յաւուրս յետինս, in the latter days, latterly;
յաւուրսն յայնոսիկ, in those times or days;
յաւուրս նորա, under him, during his time;
որ օր, the day that;
զաւուրս, many days, long time;
միով օրով, of a day;
օր ի յօր or օր յօր առնել, to put off from day to day, to procrastinate, to defer, to delay;
օր սահմանել, to fix a day;
կալ զօրս զերեկ դատարկ, to waste the day, to remain idle all day;
համարել զաւուրս, to count the days;
մեռանել լի աւուրք, to die full of days;
շրջել աւուրն, the passing of the day;
բառնալ զծանրութիւն աւուրն, to bear the burden of the day;
դեռ աւուր շատ կայ, it is not yet late, it is yet early;
մինչ աւուր կայ, while it is day;
զամենայն աւուրս կենաց իւրոց, for his whole lifetime;
երկայնին, կարճին աւուրք, the days grow or are growing longer, shorter;
երեք ժամ է աւուրն, it is three o' clock a. m.;
ոչ յետ բազում ինչ աւուրց, in a few days, soon, shortly;
տային նմա աւուրն նկանակ մի, they gave him a loaf daily;
մանուկ ծնեալ առ օրին, new-born babe;
օրն խոնարհեցաւ յոյժ, the day gave place to evening;
շատ է աւուրն, sufficient for the day is the evil thereof.

· Calfa

NBHL (1)

Զօր ըստ օրէն հաց, այս է զաւուրն կեանս (կամ զպարէնս՝) գոյութեանս մերոյ պիտանացու. (Բրս. հց.։)


Խուն

adj. adv.

little;
— ինչ, — մի, a little, very small quantity, however little;
— ինչ ժամանակ, a short time;
— ինչ իրք են, there is very little;
ի — վայրկենի, in a moment, in an instant.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

«սեղան». արմատ առանձին ան-գործածական, որից ունինք միայն խունա-ւագութիւն «սեղանապետութիւն» բառը, որ մէկ անգամ գործածել է Ոսկ. մ. բ. 24 «Ո՞ւր մեզ խունաւագութիւնն և խոհակերութիւնն պիտանացու է»։


Պէտ

cf. Պէտք;
— առնել, to take care, to care, to do the needful or necessary;
— լինել, to be necessary;
ո եւ — whoever, whosoever;
որչափ —, as much as you will or wish;
v. imp. — է, it must be, it is necessary;
չէ —, it need not be, it is unnecessary;
չեն ինչ ինձ — աղօթք, I do not want prayers;
ինձ ոչ է — զայնմանէ, I care not about.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

ԳՒՌ (dialectal) Ախց. Կր. Մկ. Վն. պէտք, Սլմ. պէտք՝, Ալշ. Երև. Մշ. Շմ. Ջղ. Տփ. պէտկ, Մրղ. պէտկ', Ղրբ. պրէթք, Զթ. Ննխ Ռ. բէթք, Խրբ. Հճ. Տիգ. բէդք, Պլ. բէթգ, բէթգը (օր. բէթգը չէ «պէտք չէ»), Սեբ. բէդգ, Սչ. րէղգ՝, Ասլ. բէ՞գը, Սվեդ. բիղք, Ադլ. պայթք. -Հմշ. բէդ ընիմ «սպասեմ», Ակն. բիննալ «պէտք գալ».-նոյն բառն է որ գաւառա-կանների և արդի գրական լեզուի մէջ դար-ձած է ապառնիի մասնիկ՝ պիտի և կրճատ պիտ՝, տի, պի, տ, պ ևն ձևերով. այսպէս են նաև Գոր. Ղրբ. բէ՛դըմա, Ագլ. մm'տm-մm, մm՛տmլm, Մղր. մէ՛տիլ, որոնք նշա նակում են «պիտի»։ Նոր բառեր են անպի-տու, պիտուական, պիտուանի, պիտանացու, պիտենալ (>Ակն. բիննալ), պիտևան, պիտ-նալ «սիրտը ուզել», պէտիչ, պէտքութիւն, պէտքական, պէտքարան «արտաքնոց» (սրա համար հմմտ. հնից՝ ելք պիտոյից «արտաք-նոզ» Վրք. հց. բ. 60), պէտքը (Հմշ. Տր. բէթգը) «լաւ, գեղեցիկ», տեառնպիտոյ Պրտ. ծծկ. «էշ» (Մտթ. իա. 3, Մրկ. ժա. 3, Ղկ. ժթ. 31, 34 «Տեառն իւրեանց պիտոյ են, Տեառն իւրում պիտոյ է» խօսքերի ակնար-կութեամբ, որոնք էշի համար են ասուած)