Definitions containing the research օթել : 121 Results

Հասարակ, աց, ուց

adj. adv. gr. rhet.

common, ordinary, usual, trivial, vulgar, low;
common, public;
equal, alike;
half, semi, demi;
in common, together, equally, generally;
appellative;
— անուն, common gender;
— բայ, deponent verb;
—, —օր, noon, noon-tide, midday;
ի — աւուրն, զ— աւուրբ, at noon;
ց— օր, till noon;
— գիշեր, midnight;
— տարի, one year with another;
— տեղիք, the common places, general topics;
—աց կեանք, common life;
թշնամի —աց, the common enemy;
միտք, կարծիք, —աց, common sense;
—աց հաւանութեամբ, with one accord;
օգուտ —աց, the public interests;
իրք —աց, public affairs;
ծախիւք —աց, at the public expense;
—աց վարել կեանս, to live in common;
—աց ունէին զինչս, they had every thing in common.

NBHL (1)

Հասարակ մաղթել, կամ աղօթել, կամ զգուշանալ. (Յհ. իմ.։ Խոսր.։ Կոչ.։)


Հասարակաց

adj.

common, public;
cf. Հասարակ.

NBHL (1)

Որ հասարակաց զայս եւ միաձայն մեզ ամենեցուն ուսուցեր աղօթել. (Պտրգ.։)


Հարկանեմ, հարի

va. mus.

to beat, to strike, to give or deal a blow;
to strike or sweep the chords of the lyre, to vibrate, to touch, to play or perform on;
to ring;
to knock, to thump;
to prick, to bite;
to wound, to hurt, to harm;
to knock down, to beat to death, to kill;
to spoil, to taint, to gnaw, to eat away;
to ill-treat, to punish, to abuse;
to strike against, to shock;
to feel remorse;
to pay tribute;
to write down, to put into writing, to set down;
— զքաղց եւ զծառաւ, to stay hunger;
to quench, slake or allay thirst;
— այսոյն պղծոյ, to possess with a devil;
ի շամփուր —, to spit, to put on the spit;
— զոք ի ցից, to empale;
— ի մահ, — զոք յոգի, to give the death-blow, to despatch, to slay, to kill;
— ի գլուխն, to cause a headache;
— գինւոյ ի գլուխն, to mount to the head;
to intoxicate;
տաւիղ կամ ջութակ —, to harp, to play on the harp or violin;
խորան —, to set up a pavilion;
— զմիմեանս, to strike one another, to knock against each other;
to come in collision, to collide, to come into contact with;
— ընդ միմեանս, ընդ միմեանս — համեմատութեամբ, to compare, to confront with;
— զճանապարհս, to go, to be on a journey, to travel;
մարտ ընդ միմեանս —, to fight, to combat, to make war;
— զպատերազմ, to gain the battle, to conquer;
— զթշնամին, to beat the enemy, to discomfit, to defeat, to rout;
— հուր զտամբ, to set a house on fire;
— գաւազանաւ, to cudgel, to cane, to whip, to thrash, to belabour;
խրախոյս խընդութեան —, to shout with joy;
— զպէտս ուրուք, to supply the needs of, to provide or furnish the needful;
— զմիտս, to strike, to impress;
— զամանակ, to beat the measure;
զծայրս —, to dawn, to rise;
— զանձն, to be afflicted, grieved, mournful, desperate;
ընդ միտ —, to think, to reflect;
—նէ զդաւիթ սիրտն իւր, հարեալ գտանի ի խղճէ մտաց, David is struck by or eaten up by remorse;
ընդէ՞ր —նէ զքեզ սիրտ քո, why is your conscience afflicted and why is your heart heavy within you ?
արեւն ընդ ծայրս —նէր, the sun gilded the mountain tops;
ժանգն —նէ զերկաթ, rust consumes iron;
կօշիկ իմ —նէ զոտս, my shoe pinches.

NBHL (1)

ՀԱՐԿԱՆԵԼ. ἴσομι, σκηνόω figo, compingo. Մխել. խթել. հարստել. եւ Կանգնել զվրան. խօթել, տնկել.


Հարկեմ, եցի

va.

cf. Հարկեցուցանեմ.

NBHL (1)

Բանալ հարկիս զամենաբաւական ձեռսդ, եւ լցուցանես։ Ի գորովոյ եւ ի գթոյ հարկիս նայել յամենեսեան։ Ի թագաւորաց ակն ոչ առնու, ի քահանայից ոչ հարկի։ Հարկիմք զգալի ձայնիւ աղօթել. (Խոսր.։)


Սպանիչ, չի, չաց

cf. Սպանող.

NBHL (1)

Աղօթելով վասն զնա սպանչացն։ Հոգայր զփրկութիւն սպանչացն. (Ոսկ. գծ.։)


Սպանող

adj. s.

killing, murderous;
assassin, murderer, homicide.

NBHL (1)

Աղօթելով վասն զնա սպանչացն։ Հոգայր զփրկութիւն սպանչացն. (Ոսկ. գծ.։)


Պաշտպան, աց

s.

defender, patron, protector, favourer;
minister, servant;
— սուրբ, patron saint, patron;
— դատի, advocate, attorney;
— կալ, լինել ումեք, to defend, to protect, to assist.

NBHL (1)

Ձեռս իմանամք զգործս մեր, զի ձեռն՝ գործոյ է պաշտպան։ Զգայարանս իւր կէտն ետ պաշտպան Յովնանու յաղօթելն, զո՛ր օրինակ փող՝ որ բարբառի ձայնիւ հնչողին։ Յաւելու, թէ՝ եւ պաշտպան, որ ծառայական գործ է պաշտելն։ Պաշտպա՛ն (իբր ծառայական) խոնարհութեամբ զարդարութիւնն ի գլուխ եհան. (Լմբ. սղ.։)


Չարահոտութիւն, ութեան

s.

stench, stink, fetor.

NBHL (1)

Զի եւ ոչ աղօթել կարէք ի չարահոտութենէ տղմոյս այսորիկ։ Ոչինչ ի չարահոտութիւն կենցաղոյս՝ կարէ մերձենալ ի մեզ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)


Չարանախանձ

adj.

extremely envious;
vying in evil.

NBHL (1)

Յոյժ չարանախանձ է գազանն՝ առնն վարդապետի։ Յոյժ չարանախանձ է դեւն մարդոյ աղօթելոյն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Բ։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Բ։)


Սեղան, ոց

s. s. geom.

table, board;
meal, food, table;
altar;
banker's counter;
աւագ —, grand, high altar;
— գրելոյ, writing-table;
— խոհակերոցի, kitchen-table;
dresser;
— մարմարեայ, marble-table;
— գործոյ, work-table;
սփռոց —ոյ, table-cloth;
անօթք, սպասք —ոյ, plates and dishes;
պատառաքաղ, դանակ, դրգալ —ոյ, table-fork, table-knife, table-spoon;
զրոյցք ի —ի, table-talk;
— յարդարել, ուղղել, դնել, to lay out a table, to spread the table;
— ուղղել, to erect or place an altar or Communion-table;
բեզմել ի —, to sit down to table;
ծառայել —ոյ, to wait at table;
ի —ի լինել, to be at table;
ելանել ի —ոյ, to rise from table;
բառնալ զ—, to take away, to clear the table;
ծախք —ոյ, table-expenses;
cf. Կողապտեմ;
cf. Ճաշ;
cf. Պատիւ;
trapezium.

NBHL (1)

պարտ է աղօթել առ նա առաջին տիրական բեմբի սեղանոյն. (Լմբ. պտրգ.։)


Յետնութիւն, ութեան

s.

lowest rank;
extremity;
posteriority.

NBHL (1)

Անլուայ խորհրդով (աղօթելն՝) այն է ամենայն յետնութիւն չարեացն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 27։)


Յորդեմ, եցի

va. vn.

to cause to abound or flow in abundance, to deluge with, to pour out abundantly;
to augment, to increase;
to be full of, to abound, to superabound, to stream or flow copiously;
to overflow, to run over;
to flood;
to be gorged with, to swim in abundance;
— զափամբք, to overflow, to rise above the banks.

NBHL (1)

Յաղօթելն քաղցրանան միտք, մինչ ի թնդմանէ սրտին յորդեն արտասուք. (Մեկն. ղկ.։)


Յանցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to transgress or to sin, to induce to crime.

NBHL (1)

ἑκαμαρτάνω, ἑφαμαρτάνω, ἀμαρτάνω peccare facio, ad peccandum induco. Տալ յանցանել. մեղուցանել. մեղք խօթել.


Մխեմ, եցի

va.

to drive in, to force into or penetrate, to fasten in, to fix, to force down, to plunge;
to pierce, to prick, to run through;
to temper iron or steel, to caseharden;
— զձեռն, to stretch, to extend or hold out the hand;
— զձեռն յարիւն ուրուք, to imbrue the hands in the blood of;
մխեաց զդաշոյնն ի լանջս նորա, he has plunged the dagger in his heart;
cf. Ձեռն.

NBHL (1)

βάλλω, ἑμβάλλω, ἑπιβάλλω mitto, injicio βάπτω, ἑμβάπτω mergo, tingo եւ այլն. Մղելով իմն մուծանել ի ներքս, կամ ի խորս արկանել. ընխոթել. որպէս թաթաւել. եւ Ձգել կամ արկանել զձեռն. բուռն հարկանել. խօթել, թաթխել, եւ ձեռք զարնել կամ դպցնել.


Մծղնեայ, էի, ից

adj. s.

incestuous;
lecherous, libidinous, lewd;
name of various ancient sectaries.

NBHL (1)

Ոչ է պարտ ի չարաղանդ մծղնէիցն տեղիս օթել ումեք. (Յհ. իմ. ատ.։)


Մոխրամած

adj.

prostrate in the dust.

NBHL (1)

Զյոյժ խոնարհութեամբ աղօթելն ասէ՝ մոխրամած դիմօք. (Վրդն. սղ.։)


Մատնամուխ

adj.

thrusting in one's finger;
— զզուանօք փսխել, to provoke vomiting with the finger.

NBHL (1)

Մխեալ կամ մխելով զմատն (ի բերանն). մատ խօթելով.


Մեղուցանեմ, ուցի

va.

to cause to sin or to transgress.

NBHL (1)

ἑξαμαρτάνω peccare facio. Տալ մեղանչել. յանցուցանել. մեղք խօթել.


Մեղք, ղաց

s.

sin, crime, iniquity, transgression, trespass;
fault, error;
offence, evil, malice;
— փոքր, թեթեւ, peccadillo, venial fault;
եօթն մահուչափ —, the seven capital sins;
մահուչափ or մահացու, սկզբնական, ներգործական, վերապահեալ —, deadly or mortal, original, actual, reserved sin;
վկայք մեղաց, false witnesses;
վասն մեղացն, sin-offering or trespass-offering;
անկանել ի մեղս, մեղս առնել, գործել, to sin, to transgress;
ի մեղս արկանել, to cause to sin;
խոստովանել զմեղս իւր, to confess one's sins;
թողուլ զմեղս, to remit, to absolve sin;
մեռանել ի մեղս, to die in sin;
ի մեղս գրել զիմն, to impute a thing as a crime to;
մեղս դնել, cf. Մեղադրեմ.

NBHL (1)

Ի ՄԵՂՍ ԱՐԿԱՆԵԼ. Պատճառ լինել մեղանչելոյ. մեղք ձգել՝ խօթել.


Հրամայեմ, եցի

va.

to command, to order, to enjoin, to impose, to prescribe;
to permit, to allow, to authorize;
to establish, to settle, to dispose;
ոչ —, to forbid, to prohibit, to proscribe, to interdict.

NBHL (1)

Հանապազ վասն խաղաղութեան հրամայիմք աղօթել. (Խոսր.։)


Ձեռնամուխ լինիմ

sv.

to put one's hand to, to undertake;
to meddle with, to prepare or dispose oneself;
— անձամբ յանձն, to lay violent hands on oneself, to commit suicide.

NBHL (1)

ՁԵՌՆԱՄՈՒԽ ԼԻՆԵԼ. ἑπιλαμβάνω, προσχράομαι , ἑγχειρίζομαι, προσχειρίζω, προσέρχομαι apprehendo, sumo, praesumo, aggredior. որ եւ ՁԵՌՆԱՄԽԵԼ. Ձեռն մխել. ձգել զձեռն յիրս ինչ. ձեռն հարկանել. բուռն հարկանել. ձեռնարկել. սկսանիլ. միջամուխ կամ ձեռներէց լինել. իշխել. յանդգնիլ. ժպրհիլ. գուն գործել. մրցիլ. ձեռք խօթել՝ դպցընել, խօթուիլ, սկսիլ, ջանալ, համարձակիլ, չարիք ընել.


Մ (mèn)

s.

the twentieth letter of the alphabet, and the fifteenth of the consonants;
two hundred, two hundredth.

NBHL (1)

Մ. Ունի ազգակցութիւն եւ ընդ այլ տառս, իբր ի զարդ կամ թարմատար եդեալ. որպէս է տեսանել ի բառսդ՝ հաշել, մաշել. հալել, մալել. հաստ, մաստ. ոյն, մոյն. հոյք, մուզ. վարժել, մարզել. աղօթել, մաղթել. աղխամաղխ. եւ այլն։


Մաղթեմ, եցի

va.

to pray, to supplicate, to implore, to beseech;
to wish, to desire;
բարիս — ումեք, to wish one well.

NBHL (1)

եւ չ. ἰκετεύω supplico παρακαλέω precor, deprecor, rogo, oro. Աղօթել, աղաչել. աղերսել. պաղատիլ. խնդրել. բարեխօսել.


Մաղկատիմ, եցայ

va.

to bite, to sting, to prick, to nettle, to pique;
to transpierce, to run through.

NBHL (1)

ՄԱՂԿԱՏԵՄ ՄԱՂԿԱՏԵՑՈՒՑԱՆԵՄ ՄԱՂԿԱՏԻՄ. δάκνω mordeo եւ այլն. որպէս թէ մխելով զժանիս կամ զխայթոց՝ հատանել ծակոտել իբր զմաղ. այսինքն Խածանել. խայթել. հարկանել օձի. կծանել. մորմոքեցուցանել. կր. Հարկանիլ յօձէ՝ կամ մականաւ, այսինքն գաւազանաւ եւ այլն. կրել զցաւ. չարչարիլ. տանջիլ. մորմոքիլ. ցաւագնիլ. խածնել, խօթել, կճել, ցաւցընել. կր. ցաւ քաշել, խշխշալ, մզմզալ.


Նեղ

adj. s. fig.

narrow, strait, close;
narrowness, straitness;
anxiety, grief, distress;
—ք, strait;
defile;
ի — արկանել, հասուցանել, to reduce to distress or to straits, to constrain, to oblige, to compel, to force, cf. Նեղեմ;
to press, to urge, to embarrass;
ի — մտանել, անկանել, to be pinched for means, to be in straitened circumstances, to be reduced to straits, to the last extremity, to be embarrassed, distressed.

NBHL (1)

Ի ՆԵՂ ԱՐԿԱՆԵԼ կամ ՀԱՍՈՒՑԱՆԵԼ, կամ ՄՂԵԼ, եւ Ի ՆԵՂ ԱՆԿԱՆԻԼ, ՄՏԱՆԵԼ, եւ այլն. στενοχωρέω, -ρούμαι, θλίβω angusto, coarcto, constringo, vexo, affligo, -or. Նեղել, նեղիլ. նեղը խօթել. մտնալ, ինկնալ.


Նխոթեմ, թի

va.

to push with force, to drive or thrust in, to fix.

NBHL (1)

ՆԽՈԹԵՄ διωθέω protrudo, intrudo, transfigo. որ եւ ԸՆԽՈԹԵԼ. ռմկ. խօթել. այսինքն Խթել. առխթել. մխել. մղել. (յն. տիօթէ՛օ.).


Նշանեմ, եցի

va.

to put a sign or mark upon, to sign, to mark, to brand;
to make a sign;
to promise in marriage, to affiance, to betroth.

NBHL (1)

Նշանեաց լուռ կալ եւ աղօթել. (Ճ. ՟Բ.։)


Նոր, ոց

adj. adv.

new, fresh, young;
novel, recent, modern;
strange, extraordinary, curious;
inexperienced, unpracticed, new, raw;
newly, lately, freshly, recently;
— ինչ, curiosity;
— ոմն ղեւոնդիոս, like a second Leontius;
— նորոգող բնութեան մերոյ, the renewer of our nature;
ամիս —ոց, the month of first fruits;
—, cf. Նորանոր;
ի —ումն or —ումս, at present;
under the new dispensation, according to the christian law;
now, in the present age.

NBHL (1)

Որպէս հնոյն Իսրայէլի ասէր աստուած, եւ ի նորումս տէրն։ Հրաման է տէրունական թէ՛ ի հինն եւ թէ՛ ի նորս՝ յամենայն ժամ աղօթել. (Խոսր.։)


Ողորմագին

cf. Ողորմ.

NBHL (1)

Ողորմագին արկածիւք։ Չհանդուրժեն լերինք յողորմագին ձայնէ։ Ողորմագին ձայնիւ աղաղակել, կամ աղօթել։ Ձայն ողորմագին պաղատանաց։ Ողորմագին հեծութիւն, կամ հայեցուածք. (Պիտ.։ Արշ. ՟Ի՟Է. ՟Ի՟Ը։ Խոսր.։ Նար. ՟Կ՟Զ. ՟Հ՟Գ։)


Ոտնխթի

adv.

slowly, gently, furtively, little by little.

NBHL (1)

ἡρέμα sensim, paulatim, lente, tacite. Խթելով իմն զոտս. մեղմով. յարամրի. կամացուկ ոտքը խօթելով.


Որդիաբար

adv.

filially, like a son.

NBHL (1)

Հայր ասելովն՝ մեզ վստահութիւն տայ, եւ յորդդորէ՝ որդիաբար եւ մտերմութեամբ միշտ աղօթել։ Մի՛ երկբայիր ծառայաբար, այլ աղերսեա՛ որդիաբար։ Նա որդիաբար (ասէր), հա՛յր մի՛ համարիր. եւ սա ծառայաբար, տէ՛ր մի՛ համարիր։ Տէրն որդիաբար առ հայրն աղաչէր, հա՛յր թո՛ղ սոցա. (Խոսր.։ Կրպտ. ոտ.։ Տօնակ.։ Երզն. լուս.։)


Որիշ

adj. adv.

distinct, separate;
different, other;
separately, apart;
— —, separately;
distinctly.

NBHL (1)

Որիշ ի ժողովրդենէն հրամայէ աղօթել լլկելոցն ի դիւաց. (Խոսր. պտրգ.։)


Մտաւորաբար

adv.

mentally;
spiritually;
wisely;
mystically.

NBHL (1)

Մտաւորաբար լսել, ընթեռնուլ, աղօթել. (Մաքս. ի դիոն.։ Գր. վկ. յիշ։ Շ. ընդհանր.։ Կան. բենեդ.։)


Ուխտաւոր, աց

adj. s.

that has made a vow;
allied;
Nazarite;
professed (monk or nun);
pilgrim.

NBHL (1)

Աշխատեցաւ մովաբ ի մեհեանս իւր, եւ մտցէ ուխտաւոր ի ձեռագործս իւր» իմա՛ աղօթել եւ նուիրել ինչ. (Ես. ՟Ժ՟Զ. 12։)


Ումպէտ, ում եւ պէտ

adj. adv.

useless, worthless, futile, flimsy;
whatever, whatsoever;
uselessly.

NBHL (1)

Ոչ եթէ վայրապար ինչ ո՛ւմ եւ պէտ մարդոյ հաւատացին զայս առաքեալքն։ Յո՛ւմ եւ պէտ տեղիս աղօթել. (Բրս. ի ստեփ.։ Լմբ. պտրգ.։)


Պատրուակեմ, եցի

va.

to cover, to veil, to mask, to palliate;
to pretend.

NBHL (1)

Բանամ զբերան իմ յաղօթել, եւ անդրէն զսիրտ իմ սատանայ պատրուակէ. (Եփր. աղ.։)


Վարսեմ, եցի

va.

to drive in, to fix, to thrust in, to plant.

NBHL (1)

πηγνύω pango, impingo ἑγκρούω, πατάσσω impello, infingo, percutio . Վարել խորագոյնս. հարստել. մխել զվարոց կամ վարոցաւ. բախելով հաստատել, անցուցանել բռնի ի գետին, հեղուսեալ յորմն. սեւեռել. բեւեռել. խօթել, գամել.


Վերերգակ

adj.

to be sung aloud;
— սաղմոսք, gradual psalms.

NBHL (1)

Սկիզբն ամենայն վերերգակ սաղմոսիցն յաղօթելոյ առնել. (Յհ. իմ. ատ.։)


Վիժեմ, եցի

va. vn.

to have an abortion, a premature birth, to miscarry, to abort, to slink, to be brought to bed before time;
to flow, to run, to gush or spout out, to be shed, poured out.

NBHL (1)

Այնպիսի քրտունք վիժիցեն։ Ի տեառնէ իբրեւ զկայլակս քրտունք ի յաղօթելն վիժէին. (Սեբեր. ՟Ը։ Սկեւռ. ես.։)


Սերտ, ից

adj. fig. adv.

solid, firm, hard, compact, constant, fix, stable, strong;
true, sincere, close, intimate, cordial;
—, —իւ, firmly, constantly;
voluntarily, willingly;
sincerely, intimately, closely;
— առաքինութիւն, solid virtue;
— սիրով, tenderly, affectionately, cordially;
— սիրել, to love sincerely, with all one's heart, passionately;
— աղօթել, to pray intensely, warmly, earnestly, eagerly.


Սխալեմ, եցի

vn.

cf. Սխալիմ.

NBHL (1)

Սպառնաս անիծանել. այլ ես աղօթել վասն քո. զոր ոչ երբէք սխալեսցի, եւ ոչ սխալեմ. (Մագ. ՟Դ։)


Սնափառութիւն, ութեան

s.

avidity of vain or false glory, pride, ambition, vanity, self-conceitedness, foppishness.

NBHL (1)

Սնափառութիւնէ ախտ անբնական, եւ ամանայն գործոց առաքինութեան դիւաւ շաղապատի։ Առաքինութիւն կորչի՝ յարեալ ի սնափառութիւն։ ի հրապարակս աղօթել խորհի սնափառութիւն. (Նեղոս.։)


Սահման, աց

s.

bound, term, circumscription;
bounds, limits, confines, frontier, borders;
extremity, sphere;
definition;
statute, rule, regulation;
decision, determination;
jurisdiction, extent;
department;
neighbourhood, district, provinces;
—ք, outskirts, suburbs;
—ք հակատոյ, articles of faith;
— երկրի, կալուածոց, landmark;
— հատանել, to fix the boundaries of;
յարդար —ս ամփոփել զիմն, to reduce to its proper limits;
— դնել, to bound, to fix bounds to, to limit, to end;
— դնել անձին, to propose, to deliberate, to resolve;
երդնուլ արդումն —աւ, to bind oneself by an oath;
անցանել ըստ —, to overstep, to pass the limits or boundaries;
—աւ ասել, to say briefly;
յաղետալի — հասուցանել, to reduce to a deplorable state;
cf. Զէն.

NBHL (1)

Զի թէ այլոց բարեգործութեանց չափ կայ եւ սահման, ապա աղօթից ոչ եդաւ սահման, այլ միշտ աղօթել. (Խոսր.։)


Վտանգեմ, եցի

va.

cf. Վտանգեցուցանեմ.

NBHL (1)

ՎՏԱՆԳԵՄ կամ ՎՏԱՆԿԵՄ ՎՏԱՆԳԻՄ ՎՏԱՆԿԻՄ θλίβω, ἑκθλίβω, -ομαι vexo, affligo, -or πονέω, τρύχομαι, ὁδυνόομαι laboro, fatigor, doleo եւ այլն. Ի վտանգ արկանել, նեղել, իլ. խոշտանգել, տագնապել, վրդովել, իլ. չարչըկել. նեղը խօթել.


Տագնապեմ, եցի

va.

cf. Տագնապեցուցանեմ.

NBHL (1)

ἁναγκάζω, καταναγκάζω, ἑπάγω cogo, vi adigo, compello, urgeo ταράσσω conturbo θαμβέω obstupefacio κατασπεύδω festino. Ի տագնապ՝ ի նեղ արկանել. բուռն առնել. յոգիս ապաստան առնել. նեղել չարաչար. ստիպել. հարկեցուցանել, եւ փութացուցանել. խռովեցուցանել. նեղը խօթել, արտորցընել.


Վարեմ, եցի

va.

to labour, to cultivate, to plough, to till;
to sow;
to lead, to conduct, to guide;
to lead away, to drive, to cause to go;
to chase away, to drive out, to expel, to dispossess;
to draw or carry along, to drag along;
to direct, to guide, to govern, to rule, to manage;
to use, to employ, to make use of, to handle, to wield;
to thrust in, to drive into, to fix in;
cf. Վարիմ;
— ամենազօր իշխանութիւն, to wield absolute authority;
գերի or ի գերութիւն —, to catch, to make captive, prisoner, to reduce to slavery;
— զկեանս, կենցաղ, to live;
դատ —, to act against, to pursue to justice;
to be concerned in a law-suit;
— ի խաղաղութիւն, to make peace, to pacify, to appease, to accommodate;
— զճանապարհ, to travel;
to go, to walk, to march;
— զնաւ, to navigate, to steer a ship;
յառաջ —, to drive forward;
to urge or push on.

NBHL (1)

ՎԱՐԵՄ. որպէս Վարսել. մխել. խօթել, ներս հրել.


Ցոյց, ցուցից

s.

showing, indication, mark, index, sign, testimony;
demonstration, evident proof;
show, appearance, parade, ostentation;
spectacle, laughing-stock, butt;
հաստատուն —, plain proof;
— բարեկամութեան, show of friendship;
— մեծարանաց, demonstration of respect;
ի —, ի —ս, ի —ս ինչ, only for show, for pretence, for ostentation;
—ս առնել, to shew, to show off, to make parade or display of, to display;
առնել ինչ ի —ս մարդկան, to do any thing so as to be seen of men, ostentatiously, for mere shew, to obtain applause fraudulently;
լինել ի —ս, to be exposed to mockery or contempt, to be the laughing-stock, the butt of;
զոմանս — առնել ի խրատ այլոց, to hold up to opprobrium for example to others.

NBHL (1)

Ի ցոյցս մարդկան ճգնել, կամ աղօթել. (Մանդ. ՟Ժ՟Ը։ Խոսր.։)


Ցռուկ, ռկի

s. mar.

snout, muzzle;
rostrum, cut-water, prow;
կապել զ— եղին, to muzzle the ox;
— հարկանել ի ջուրսն, to plunge the nose & mouth under water

NBHL (1)

Ամենայն որ ի գուճ հարեալ՝ ցռուկ հարկանիցէ. (քիթը բերանը ջրի մէջ խօթել) (Եղիշ. դտ.։)


Ցցեմ, եցի

va.

to thrust down, to drive in, to fix, to plant, to set up, to erect, to raise.

NBHL (1)

ἑμπήγνυμαι infigo. Ցի՛ց տնկել. եւ Իբրեւ զցից վարսել, հարստել, մխել, սեւեռել. տնկել. ցցել, խօթել, խրել.


Օթագայանամ, ացայ

vn.

to lodge, to pass the night in, to sojourn, to dwell, to stay in a person's house.