inconstancy, instability, levity, versatility, unsteadiness.
· Calfa
Պինդ կացէք (ասելն՝) զյողդողդումն նոցա յայտ առնէ. (Ոսկ. գաղ.։)
hope, hopes, expectation, longing;
confidence, trust;
դեռածին, հաւաստի, կենդանի, եռանդուն, մխիթարիչ, մեծ, կոյր —, renewed or reviving, well-grounded, lively, ardent, solacing, great, blind hope;
ընդունայն, տկար, անստոյգ, պատիր or խաբէական, սուտ, խուսափու, անմիտ —, vain, weak, uncertain, delusive or deceitful, false, fleeting, foolish hope;
նշոյլք յուսոյ, the rays of hope;
բառնալ զ—, to take away or put out hope;
զհետ գնալ սնոտի յուսոյ, to abandon oneself to chimerical hopes, to hunt a shadow;
սնոտի յուսով պարարել, ի սնոտի — կապել, to nourish oneself with vain hopes;
քաղցր յուսով պարարիլ, to hug oneself with the delightful hope;
գեղեցիկ յուսով պարարել, թարթափեցուցանել զոք, to feed or entertain one with flattering hopes or chimeras, to keep one in suspense;
to ridicule, to deride;
վհատիլ ի յուսոյ, to lose hope;
հատանել զ— իւր, to despair, to give up all hope, to be in despair;
յուսով կեալ, to live in hopes;
դնել զ— իւր ի վերայ ուրուք, to build on one's hopes;
— տալ, to cause to conceive hopes, to give hope, to inspire with hopes;
ի դերեւ հանել զ— ուրուք, to deceive one's hopes or expectations;
լնուլ, կատարել զ— ուրուք, to fulfil a person's hopes;
ծփել ընդ մէջ յուսոյ եւ երկիւղի, to hover between hope and fear;
— է ինձ, I have some hopes;
— մի այսպիսի է ինձ զի, I hope that, I am in hopes that;
— իմ է, that is my only hope;
փակեալ յամենայն յուսոյ ակնկալութեան, hopeless;
— եւս շիջեալ էր յիս, hope died within me;
բարձաւ ամենայն — փրկութեան, all hope of safety was lost;
պակասեալ յամենայն յուսոյ փրկութեան, despairing of life;
հատաւ — նրան, he despaired;
հատաւ — մեր, our hope is vanished;
դու ես միակ — իմ, all my hopes are in you;
cf. Հատանիմ;
արծարծել զ—, to revive hope.
· Calfa
Յոյս իմ է առ Աստուած։ Յոյս իմ ի ստեանց մօր իմոյ։ Աստուած օգնական յուսոյ իմոյ։ Մի՛ զլասցիս զվարձս տնանկին, զի տնանկ է, եւ այն է յոյս նորա։ Բնակեալ նստէր յուսով։ Հանդարտելոցն յուսով։ Բայց արդ մնան հաւատք, յոյս, սէր եւ այլն։ Յոյս հանդերձելոցն քան զա՛չս եւս յայտնագոյն է. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։)
rhaeda, an ancient four-wheeled chariot.
· Calfa
Բառ անյայտ. որպէս Սայլակ, սայլիկ. եւ կամ Յովանակ. իշուկ.
bad condition or quality, deterioration, degeneracy, decay.
· Calfa
Եթէ մերկութիւնն յոռութիւն ինչ էր բնութեամբ, ապա ոչ մերկս թողոյր զնոսա ի սկզբանէ։ Յորժամ ասէ՝ թէ զղջացայ, ո՛չ զի զոր ասեն՝ կրիցէ, այլ զյոռութիւնն՝ որ լինի, յայտ առնէ. (Կիւրղ. ծն.։)
eloquent, fluent.
· Calfa
Հմուտ հռետորական յորդասաց յայտնաբանութեան։ Յորդասաց բանիւ, եւ առատաբուղխ վարդապետութեամբ. (Փարպ.։)
cf. Յորջորջանք;
փոփոխական, փոփոխեալ or այլաշրջիկ —, metaphor.
· Calfa
Զայս բան՝ փոփոխեալ յորջորջումն այգեկթաց եւ հնձողաց ճառէ։ Մայրս եւ բլուրս աստ զմարդիկ զօրաւորս կոչէ. բարձրութիւն ծառոց փոփոխական յորջորջմամբ զզօրութիւնս նոցա յայտ առնէ. (Ոսկ. ես.։)
cf. Յուզախնդիր.
· Calfa
Ի խորհուրդս մտաց քոց յուզաքնին լինէիր, թէ զի՞նչ լինելոց է յետ այսորիկ։ Այս ի մտացն յուզաքնին լինելոյ, եւ ի յայտնութենէ Աստուծոյ եղեւ. (Լմբ. ի գր. պապ.։)
clear, clean, pure, limpid;
pure, sincere, candid;
manifest, evident, distinct;
clearly, cleanly, purely;
distinctly, evidently, manifestly.
· Calfa
ՅՍՏԱԿ. մ. ՅՍՏԱԿԱԲԱՐ καθαρῶς, εἱλικρινῶς pure, nitide եւ այլն. Յստակութեամբ. պարզապէս. պայծառապէս. յայտնապէս. սրբութեամբ, անխառն ի ներհակաց.
to be united together.
· Calfa
Բանական հոգիք մարդկան յօդակապեալք հաւատովն. (Լմբ. յայտն.։)
to join, to unite, to tie, to bind, to annex;
to articulate, to pronounce, to utter;
to feign, to contrive, to invent;
to compose, to form.
· Calfa
Երեւի թէ զամենեւին անյայտութեանն յօդէ առասպելաբանութիւն. (Պիտ.։)
to fatten, to grow fat;
to stuff on gorge oneself;
to live in effeminacy, idleness or debauchery, to wallow in voluptuousness, to pamper oneself;
to become haughty, to enact the stately personage, to play the swell;
— սիգաքայլ, to stalk, to walk proudly, to look big;
— ի խաղս, ի զբօսանս, to pass the whole day in pleasure or amusement.
· Calfa
Յօրանայ իմաստասիրութեամբ՝ վիրօքն (Յովբ)։ Աստուածպաշտութեամբ յօրացեալ է. (Լմբ. յայտն.։)
the twenty second letter of the alphabet, and the seventeenth of the consonants;
four hundred, four hundredth.
· Calfa
Ն. Իբր բաղադրական մասնիկ՝ բնական բաղադրութեամբ ի սկիզբն բառից՝ սաստկացուցանէ զոյժ նշանակութեան նոցա. որպէս Ըն, ներ, ի ներքս, տիրապէս, քաջ, եւ այլն։ Յայտնի օրինակաւ տեսանես ի ձայնքս, Հայիմ, Նայիմ. Հիւթ, Նիւթ. Կրթիմ, Նկրտիմ. եւ Նեցուկ, որպէս յեցուկ կամ գործի յենլոյ. Զիստ, Նիստ։ Որպէս եւ Նստիմ. ըստ լտ. սէ՛տէօ. իսկ սէ՛տէս. լծ. ընդ թ. սէտիր. յն. է՛տրա, գաթէ՛տրա։ Եւ առաւել անյայտ օրինակաւ տե՛ս ի բառսդ, Նախ, Ներել, Ներքոյ կամ ի ներքս. եւ այլն։
he, she;
that, it;
ուտէ նա, he or she eats;
ուտեն նոքա, they are eating;
խնդրեմ զնա, I am looking for him, her or it;
ասեն նոքա, they say;
նա է, it is he or she;
անուն նորա, his, her or its name;
ետու նոցա, I have given them;
նոքա նոքին, they;
նմա, to him or her;
նորա, to him or to her;
նոցա, to them;
but, however, nevertheless, yet;
indeed, really, in fact;
նա՛ է, that is, that is to say, i.e.;
նա աւանիկ, նա աւասիկ, look there, look here;
but, yet;
նա եւ, also, even, likewise, again;
moreover, besides;
նա զի, նա մանաւանդ թէ, above all, the more;
rather;
նա եւ ոչ, neither, nor;
not even;
նա եւ արդ իսկ ոչ, not even now;
նա ուրեմն, certainly;
perhaps, it may be that;
well;
now, then.
· Calfa
αὑτός, ἑκείνος ille, ipse;
is, ejus . Դերանուն ցուցական, յայտնիչ անձին կամ իրի ցուցելոյ իբր յերկրորդ կարգի, ո՛չ սա, ո՛չ դա, այլ երրորդ կարգի, ո՛չ սա, ո՛չ դա, այլ երրորդն. նոյն այն. նոյն ինքն։ Տե՛ս եւ Նոյն, նորին. նոքին, նոցին, որ է ա. եւ գ. ան, անի, անիկակ.
presidency;
precedency, primacy, primateship.
· Calfa
Վարդապետութեան եւ նախագահութեան։ Զուարճանալ նախագահութեամբն։ Վասն նախագահութեանցն հակառակութիւն։ Որք չար նախագահութեան ցանկացան, անտի ծնան հերձուածս. (Ածաբ. յայտն. եւ առ որս. ՟Ժ՟Բ։ Բրս. հց.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37։)
cf. Կանխագիտութիւն.
· Calfa
Կռապաշտութիւն իմա՛ եւ զամենայն հմայս եւ զնախագիտութիւնս. (Վահր. յայտն.։)
preface, preliminary dissertation;
design, project;
preposition.
· Calfa
Նախադրութիւնս բաւական է, եւ ոչ պահանջիմ առաւել քան զօրութիւն. (Լմբ. յայտն.։)
known before;
prescient, knowing beforehand.
· Calfa
որ եւ ՆԱԽԱԾԱՆ. Յառաջանթօ, յառաջնմէ ծանուցեալ՝ յայտնեալ, ծանօթ գտեալ, եւս եւ ճանաչօղ, տեղեակ.
cf. Կանխաձայն.
· Calfa
Նախաձայն յայտնութեամբք տեսանողացն։ Եկիր ի կատարումն մարգարէիցն նախաձայն քարոզութեանցն։ Ըստ նախաձայն հոգերգողին. (Նար. խչ.։ Շար. Սկեւռ. ի լմբ.։)
predicted, foretold, prophesied;
— քարոզութիւն, prediction, foretelling, prophecy.
· Calfa
foresight, prevision;
prophecy.
· Calfa
Հասանէ նմա առաջիկայիցս յայտնութիւն ի ձեռն անրջական իմն նախատեսութեանց։ Յառաջական իմն նախատեսութեանց հրամայեալ. (Խոր. ՟Ա. 24։ ՟Բ. 85։)
cf. Նախատօնակ.
· Calfa
Նախատօնակ է Քրիստոսի ծննդեանն։ Նախատօնակ է եւ Ճրագալոյց յայտնութեան. (Հ=Յ. ստէպ։)
eve of a feast.
· Calfa
Նախատօնակ է Քրիստոսի ծննդեանն։ Նախատօնակ է եւ Ճրագալոյց յայտնութեան. (Հ=Յ. ստէպ։)
cf. Նախագիտութիւն.
· Calfa
Աստուածութեանն օրինակ ետ, նոյնպէս եւ ընդ արարչականին եւ զնախգիտականն յայտ արար. (Ոսկ. ես.։)
cf. Նախընթացիկ.
· Calfa
Նշանս եւ արուեստս առնել առաջի սուտ Քրիստոսին, եւ նմա վկայ լինել եւ նախընթաց. (Լմբ. յայտն.։)
cf. Առաջին.
· Calfa
Զնախկի ընտրութիւն հոգեւոր տաճարին։ Ի ձեռն նախկի բանիցն զխնդութիւն նոցա յայտ առնէ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ. ՟Ժ։)
retreat, rout, defeat;
bissextile;
— ամ, leap-year.
· Calfa
Յերրորդ ժամուն ստեղծաւ Ադամ. որպէս յայտ առնէ եւ նհանջիդ (կամ նահանջիդ) երեք ժամն յաւելիսն յաւելագրեալ. (Խոսր.։)
gently undulating.
· Calfa
Բառ անյայտ. թերեւս Նամաշարժ կամ նայաշարժ, իբր հոսանուտ, կամ տարաշարժ, բազմայոյզ.
cf. Նաւամարտութիւն.
· Calfa
Սպանումն յամենայն տեղիս լինիցի, այլ եւ ի ծով նաւակռիւք. (Լմբ. յայտն.։)
cf. Նաւամարտութիւն.
· Calfa
Սպանումն յամենայն տեղիս լինիցի, այլ եւ ի ծով նաւակռիւք. (Լմբ. յայտն.։)
successor;
heir, inheritor;
following, next;
succeeding, subsequent, posterior;
—ք, posterity.
· Calfa
Զոր եւ յաջորդն յայտ առնէ՝ յասելն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
cf. Յառաջս.
· Calfa
Յիշմամբ երախտեացն որ առ նոսա յԵգիպտոսէ եւ յառաջ։ Յութերորդ օրէն եւ յառաջ, ապա նուիրել զծնունդս արջառոց եւ ոչխարաց։ Ի սկզբանէ աւետարանին եւ յառաջ մինչեւ յեօթնագլուխ վիշապն, որ է նեռն. (Նախ. եզեկ. եւ օրին։ Նախ. ղեւտ. եւ Նախ. յայտն.։)
Դարձեալ՝ յաջ եւ յահեակ ասելով նշանակէ եւ յետ եւ յառաջ. որ զքառակուսի տիեզերս յայտ առնէ. (Սկեւռ. ես.։)
preface, prologue, preliminary dissertation, prefatory discourse, preamble, exordium, prelude, prolegomena;
speaking first.
· Calfa
Զսոցուն խորհուրդն յառաջաբանի անդ հաւաստեաւ յայտնեցաք. (Յհ. իմ. ատ.։)
Ամենայն ուրեք ո՛չ յառաջաբանին (այսինքն անդէն եւ անդ ի սկզբանն) յայտնէր զամենայն, այլ նախ ի տարակուսի կացուցանէր զլսօղսն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 33։)
advancement, progress, improvement, amelioration.
· Calfa
Զի քո յառաջադիմութիւնդ ամենեցուն յայտնի լիցի։ Որ ինչ վասն իմ էր՝ եւս քան զեւս ի յառաջադիմութիւն աւետարանին եկն. (՟Ա. Տիմ. ՟Դ. 15։ Փիլիպ. ՟Ա. 12։)
foreknown, predicted, foreseen.
· Calfa
προεγνώσμενος praecognitus, jam notus. Կանխաւ ծանուցեալ՝ ծանօթ գտեալ. առաջուց գիտցուած՝ յայտնի.
to predict, to prophesy.
· Calfa
Փրկիչն յայտնագոյնս յառաջաձայնեալ՝ ասէր. (Կիւրղ. եէմի առ կոստանդ.։)
cf. Յառաջանցութիւն.
· Calfa
Այն ոչխարն յառաջանցակն, որպէս նոյն ինքն անունն յայտնէ, ըստ յառաջանցութեան ասացեալ է, ըստ հոգւոյ յառաջատութիւն. (Փիլ. ել. ՟Ա. 3։)
the Passover;
the Paschal lamb.
· Calfa
Այն ոչխարն յառաջանցակն, որպէս նոյն ինքն անունն յայտնէ, ըստ յառաջանցութեան ասացեալ է, ըստ հոգւոյ յառաջատութիւն. (Փիլ. ել. ՟Ա. 3։)
to be appropriated, separated, distinguished.
· Calfa
Ի Յուդա ի կոչեցեալն իսկարիովտացի. քաղաքաւն յայտնէ, զի յատկասցի ի միւս Յուդայէն. (Տօնակ.։)
property, attribute, particular, peculiarity, peculiar character;
— լեզուի, the character or genius of a language.
· Calfa
Գայր ի յատկութիւն բան գրոյն ճշմարտապէս, թէ Աստուած լոյս է. (Փարպ. (գուցէ յայտնութիւն)։)
ever-pleasing;
always green.
· Calfa
Լոյս զուարթ կոչէ, որ զանմահութիւնն յայտ առնէ, եւ զմշտնջենաւորութիւն, եւ զյարազուարճ լինելն. (Խոսր.։)
cf. Յարառոցեմ.
· Calfa
Այլ եւ յարառեալս յայտ է թէ անկեղակարծ խոստովանեսցի յամենեցունց. (Պիտ.։)
to assume together;
to employ, to make use of continually.
· Calfa
Այլ եւ յարառեալս յայտ է թէ անկեղակարծ խոստովանեսցի յամենեցունց. (Պիտ.։)
like straw.
· Calfa
Յարդատեսակ ամբարիշտքն հողմով մարտին ի նոցանէ բաժանեսցին. (Լմբ. յայտն.։)
cf. Յարիմ.
· Calfa
Թոյլ ետ իւրեանց սովորութեամբն յարենալ ի տէր. (Վրդն. սղ.։ Որպէս եւ Եփր. եփես. (անյայտ մտօք)։)
assault, attack;
aggression, invasion;
առնուլ —կմամբ, to storm, to carry by storm;
յինքն ընդունել զ— ուրուք, to sustain an assault, to resist an attack.
· Calfa