Definitions containing the research օր : 9873 results

Այգի, գւոյ, գեաց

s.

vineyard, land planted with slips of the vine;
անկել զայգիս, to plant the vineyard;
կթող այգւոյ, cf. Այգեկութ;
տէր այգւոյ, cf. Այգետէր;
պահապան այգւոյ, keeper or guard of the vineyard.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՞րդ ծակոտեալ դրոշմեալ են զարմանալի տերեւովքն այգիք. (Վեցօր. ՟Ե։)


Այգուն

adv.

at day-break, at the dawn of day, in the morning;
— —, every morning.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ գոյ մարթ այսօր բանական իմանալ զկենդանի, այգուն՝ անբան. (Անյաղթ պորփ.։)


Այդչափ

adj. adv. so much, so many;
so, so much, to such a degree.

· Calfa

NBHL (1)

Պատմեսջի՛ր զայդչափ մեծութիւն զօրութեանցն Աստուծոյ առ ամենեսին". յն. լոկ, զմեծամեծսն Աստուծոյ. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 34։)


Այդպէս

adv.

so, thus, in this manner.

· Calfa

NBHL (2)

Ա՛ՅԴՊԷՍ. Այդու օրինակաւ. ըստ այդմ օրինակի. ատանկ. շէօյլէ. պեօյլէ. եօյլէ. շէօյլէճէ. οὔτως ita, sic

Ա՛ՅԴՊԷՍ Է. Որպէս ի մեզ՝ նոյնպէս եւ յայլ լեզուս, բացատրի երբեմն իբրու այո՛, եւ երբեմն իբրու՝ այդպիսի. յա՛յտ է յեդելոց օրինակացդ։


Այդր

adv.

just there, in the same place;
from the same place, again, over again, anew, afresh.

· Calfa

NBHL (1)

αὑτοῦ, ἑνταῦθα, κᾁνταῦθα. hic, ibi, huc Այդանօր. ի դմին տեղւոջ. յայդ վայր. հոտ տեղը, հոտ տեղ. շուրատա, շուրայա.


Այժմ

adv.

now, at present, at this time;
just now, immediately, instantly, by and by;
recently, newly, freshly;
— իսկ, presently;
just now.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ այժմ՝ դա՛տ արարէք ընդ իս եւ ընդ այգի իմ. (Ես. ՟Ե. 3։) Այլ հասարակօրէն՝ ուր ըստ յն. ի սուրբ գիրս է, ԵՒ ԱՅԺՄ, ի մեզ դնի ԵՒ ԱՐԴ.


Այժմածին

adj.

new-born.

· Calfa

NBHL (1)

Նորածին. այսօրածին, այժմ եւ ի ժամանակի յայսմիկ ծնեալ անժամանակն.


Այժմու, ուց

adj.

cf. Այժմեան.

· Calfa

NBHL (1)

Ի յայժմու երգեցեալ օրհնաբանութեանս. (Նար. ՂԳ։)


Այլ, Այլ արդ

conj.

but, yet, still, however;
only, but;
now, then.

· Calfa

NBHL (15)

Որպէս որոշիչ ստոյգ գրութեան, յենթագրութենէ իմեմնէ բացատրելոյ բառիւս թէպէտ եւ, կամ թէ եւ, զօրութեամբ կամ ներգործութեամբ. վասն որոյ նոյն լինի ընդ Բայց, սակայն. այսու ամենայնիւ. ամմա. էմմա. լաքին. վէ լաքին. եինէ. δέ, ἁλλ’. sedtamen, autem, vero.

ԱՅԼ. իբր արդ, եւ արդ, իսկ, եւ. յորս կայ եւ զօրութիւն ձայնիս Բայց. ἁλλά, δέ. autem, verum, vero.

Անհոլով մնայ երբեմն՝ զօրութեամբ հոլովելի գոյականի.

Այլով օրինակաւ խօսել ընդ մանուկն, եւ ա՛յլ ընդ ծերն. ա՛յլ ընդ յանցաւորն, եւ ա՛յլ ընդ բարեգործն. (Լմբ. պտրգ. եւ Սղ. ՁԵ. ՂԲ։ )

Ա՛յլ օրինակաւ բժշկի պոռնիկն, եւ ա՛յլ մահապարտն, եւ ա՛յլ կախարդն. (Վրք. հց. Դ։)

որ յայսմ ամի օր ծննդեանն, ի միւս այլն ոչ հանդիպի լինել օր ծննդեան. (Լմբ. ատ.։)

Նախ հոգին իջանէր, եւ ապա ձայնն հօր գայր ի վերուստ, զի մի՛ ա՛յլ ընդ այլոյ կարծիցեն. (Շ. մտթ.։)

Այլ ընդ այլոյ ի միմեանց մոլորեալք՝ այր յեղբօրէ իւրմէ անջատելով ցրուեցան. (Ագաթ.։)

Եթէ եւ այլ տեսանեմք զանօրէնութիւնդ զայդ, տամ հրաման եւ այլն։ Ոչ եւս այլ շատ խօսեցայց ընդ ձեզ։ Ի կորուստ մատնեցար, եւ այլ ոչ եւս իցես յաւիտեան. (Նեեմ. ԺԳ. 21։ Յհ. ԺԴ. 30։ Եզեկ. ԻԷ. 36։)

Թէեւ գտցին յիս անօրէնութիւնք, այլ ոչ հայհոյութիւնք. (Նար.։)

Այլ ի վախճանելն Վաղենտիանոսի՝ թագաւորէ անօրէնն Վաղէս. (Յհ. կթ.։)

Տե՛ս եւ ի բառն ԱԶԳ՝ ԱՅԼ ԵՒ ԱՅԼ ԱԶԳ, այս ինքն պէսպէս։ մ. Կամ իբր մ. պէսպէս օրինակաւ. զանազանաբար. եւ կրկին կամ խառն.

Եւ այլ եւս եօթն օր, եւ ածից ես անձրեւ։ Վաստակեսցես ինձ զեօթն ամ եւս այլ։ Այլ եւս երեք աւուրք. եւ այլն։ ԱՅԼ ԵՒՍ. ՄԻ՛ ԵՒՍ ԱՅԼ. ՈՉ ԵՒՍ ԱՅԼ. Ա՛յլ անգամ. միւսանգամ. դարձեալ. աւելի եւս. եւ եւս. այսուհետեւ. կամ մի՛ եւս. ո՛չ եւս. (յորս ա՛յլ, եւ ե՛ւս, զնոյն նշանակեն. իբր ռմկ. ա՛լ, մէյմալ. տահա. պիր պահա.) cf. Ա՛ՅԼ. մ։

Նա այլ եւս զօրաւորապէս սկսանի մարտնչել. (Ոսկ.։)

Զի մի՛ կարծեսցեն, եթէ ի Կուսէն ա՛ռ սկիզբն. այլ՝ թէ յառաջ քան զյաւիտեանս ի Հօրէ. (Շ. թղթ.։)


Այլ

adv.

besides, moreover, more.

· Calfa

NBHL (15)

Որպէս որոշիչ ստոյգ գրութեան, յենթագրութենէ իմեմնէ բացատրելոյ բառիւս թէպէտ եւ, կամ թէ եւ, զօրութեամբ կամ ներգործութեամբ. վասն որոյ նոյն լինի ընդ Բայց, սակայն. այսու ամենայնիւ. ամմա. էմմա. լաքին. վէ լաքին. եինէ. δέ, ἁλλ’. sedtamen, autem, vero.

ԱՅԼ. իբր արդ, եւ արդ, իսկ, եւ. յորս կայ եւ զօրութիւն ձայնիս Բայց. ἁλλά, δέ. autem, verum, vero.

Անհոլով մնայ երբեմն՝ զօրութեամբ հոլովելի գոյականի.

Այլով օրինակաւ խօսել ընդ մանուկն, եւ ա՛յլ ընդ ծերն. ա՛յլ ընդ յանցաւորն, եւ ա՛յլ ընդ բարեգործն. (Լմբ. պտրգ. եւ Սղ. ՁԵ. ՂԲ։ )

Ա՛յլ օրինակաւ բժշկի պոռնիկն, եւ ա՛յլ մահապարտն, եւ ա՛յլ կախարդն. (Վրք. հց. Դ։)

որ յայսմ ամի օր ծննդեանն, ի միւս այլն ոչ հանդիպի լինել օր ծննդեան. (Լմբ. ատ.։)

Նախ հոգին իջանէր, եւ ապա ձայնն հօր գայր ի վերուստ, զի մի՛ ա՛յլ ընդ այլոյ կարծիցեն. (Շ. մտթ.։)

Այլ ընդ այլոյ ի միմեանց մոլորեալք՝ այր յեղբօրէ իւրմէ անջատելով ցրուեցան. (Ագաթ.։)

Եթէ եւ այլ տեսանեմք զանօրէնութիւնդ զայդ, տամ հրաման եւ այլն։ Ոչ եւս այլ շատ խօսեցայց ընդ ձեզ։ Ի կորուստ մատնեցար, եւ այլ ոչ եւս իցես յաւիտեան. (Նեեմ. ԺԳ. 21։ Յհ. ԺԴ. 30։ Եզեկ. ԻԷ. 36։)

Թէեւ գտցին յիս անօրէնութիւնք, այլ ոչ հայհոյութիւնք. (Նար.։)

Այլ ի վախճանելն Վաղենտիանոսի՝ թագաւորէ անօրէնն Վաղէս. (Յհ. կթ.։)

Տե՛ս եւ ի բառն ԱԶԳ՝ ԱՅԼ ԵՒ ԱՅԼ ԱԶԳ, այս ինքն պէսպէս։ մ. Կամ իբր մ. պէսպէս օրինակաւ. զանազանաբար. եւ կրկին կամ խառն.

Եւ այլ եւս եօթն օր, եւ ածից ես անձրեւ։ Վաստակեսցես ինձ զեօթն ամ եւս այլ։ Այլ եւս երեք աւուրք. եւ այլն։ ԱՅԼ ԵՒՍ. ՄԻ՛ ԵՒՍ ԱՅԼ. ՈՉ ԵՒՍ ԱՅԼ. Ա՛յլ անգամ. միւսանգամ. դարձեալ. աւելի եւս. եւ եւս. այսուհետեւ. կամ մի՛ եւս. ո՛չ եւս. (յորս ա՛յլ, եւ ե՛ւս, զնոյն նշանակեն. իբր ռմկ. ա՛լ, մէյմալ. տահա. պիր պահա.) cf. Ա՛ՅԼ. մ։

Նա այլ եւս զօրաւորապէս սկսանի մարտնչել. (Ոսկ.։)

Զի մի՛ կարծեսցեն, եթէ ի Կուսէն ա՛ռ սկիզբն. այլ՝ թէ յառաջ քան զյաւիտեանս ի Հօրէ. (Շ. թղթ.։)


Այլաբանեմ, եցի

va.

to use allegories in speech;
to use the figures of rhetoric;
to allegorise.

· Calfa

NBHL (4)

Զերկին եւ զվայր փաղանունաբար կոչեաց՝ այլաբանելով զմիտս։ Զհայրենի օրինադրութիւնն այլաբանելով։ Այլեւ այսոքիկ բանականաբար այլաբանին։ Քանզի զգայութիւնք եւ կիրք՝ հոգւոյ են օգնականք։ Զեկուցեալ է ի ձեռն այլաբանելոցն յայլում տեղիս. (Փիլ.։)

Ոչ ինքն եկեալ այսր, այլ զհրաման նորա եւ զզօրս այլաբանելով. (Խոր. ՟Բ. 51։)

Որպէս այլաբանեն նովաւ զօրացեալք. (Եղիշ. դտ.։)

Ի դէմս օրինացն այլաբանեն զայս իբրեւ ծերացելոյ. (Իգն.։)


Այլաբանութիւն, ութեան

s.

allegory;
symbol, type;
emblem;
figure, metaphor;
enigma, riddle, rebus.

· Calfa

NBHL (1)

Երեւելի՛ է ոչ միայն յայնմանէ, որ յայլաբանութեան տեսութիւնն է, այլ եւ ի ճառէ գրոյն։ Ըստ մտածութեան այլաբանութեամբ։ Փիլոնի (գիրք) աստուածային օրինացն այլաբանութեան. (Փիլ.։)


Այլաբուն

adj.

of a different nature or kind, heterogeneous.

· Calfa

NBHL (1)

Այլասերիցն եւ այլաբունիցն զնոյն ներգործութիւն ունել ոչ ոք ներեսցէ յողջախոհիցն. քանզի եւ ոչ ջուր եւ հուր զնոյն ներգործեսցեն։ Ո՞ր բան ունի այլաբուն եւ արարած կարծել զառ ի հօրէ յայտնեալն (յն. բնաւորեալն) Աստուածն բան ... Որ ծնողին էութեան պտուղ ճշմարիտ, զի՞նչ օրինակաւ գտցի այլաբուն։ Այլաբուն է մարմինն առ հոգին, սակայն մի յերկոցունցն մարդն կատարի։ Օտարատեսակ, այս ինքն այլաբուն քան զնոսա. (Կիւրղ. գանձ. եւ Կիւրղ. պրպմ.։ )Սորին հակառակն ասի ՀԱՄԱԲՈՒՆ։


Այլագոյ

cf. Այլաբուն.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ այլագոյ է որդի ի հօրէ, զիա՞րդ հայր ի նմա երեւի, եւ որդի ի հայր։ Թէ ի հաւասարութեան հօր է, զիա՞րդ եղիցի առ նա այլագոյ։ Մատն ի ձեռին համաբուն գոլով նմա, եւ ձեռն դարձեալ ի մարմինն ո՛չ այլագոյ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Այլագոյն

adj.

of a different colour;
unlike, different.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՅԼԱԳՈՅՆ. Այլով օրինակաւ. այլազգաբար.


Այլագունիմ, եցայ

vn.

cf. Այլագունեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Աստեղք նուաղեցան, օրն այլագունեաց. (Ոսկ. համբ.։)


Այլազգի, ազգւոյ, գեաց

s. adj. foreigner, stranger;
pagan, gentile, heathen;
foreign;
different, unlike.

· Calfa

NBHL (1)

Այլազգիք յայլ օր տօնեն (այս ինքն այլք ի քրիստոնէից). (Ոսկիփոր.։)


Այլազգութիւն, ութեան

s.

paganism, heathenism.

· Calfa

NBHL (1)

ἁλλοφυλισμός. aliegenarum secta, ritusՀեթանոսութիւն. դեն եւ օրէնք այլազգեաց.


Այլակերպեմ, եցի

va.

to transform;
to disguise, to mask, to change;
to transfigure;
to metamorphose.

· Calfa

NBHL (1)

ἁλλοιόω, μεταβάλλω, ἑξαλλάττω. muto, vario, permuto, transmuto Այլակերպ առնել. այլայլել. այլագունել. այլազգ եւ նորօրինակ գործել. փոխել. թէպտիլ էթմէք. թէշքիլ էթմէք.


Այլակերպութիւն, ութեան

s.

transfiguration;
metamorphosis;
transformation, disguise.

· Calfa

NBHL (1)

Գիտել զայլակերպութիւնս տնկոց, եւ զզօրութիւնս արմատոց. (Իմ. ՟Է. 20։)


Այլաձայն

adj.

of a different voice;
discordant, dissonant.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ պտուղն այսորիկ քակտումն էր, այլաձայն մոլորեալք այր յեղբօրէ. (Ագաթ.։)


Այլամիտ

adj.

of a different sentiment or opinion;
whose ideas wander, flighty, lightheaded.

· Calfa

NBHL (1)

Ցուցանէր այլամիտ խորհուրդս ունել (յն. օտարս խորհել) նմա ընդ օրէնսն արքունի. (՟Բ. Մակ. ԺԴ. 26։)


Այլայլախառն

adj.

variegated;
diversified;
mixed.

· Calfa


Այլայլակ

adj.

changeable, variable;
various, different.

· Calfa

NBHL (1)

Պէսպէս. որպէս զանազան, եւ ո՛չ միօրինակ.


Այլայլիմ, եցայ

vn.

to vary, to be altered, to change;
to degenerate, to become corrupt;
to be disaffected, to be alienated;
to be indisposed.

· Calfa

NBHL (1)

Այսօր այլայլեցաւ սովորութիւն կարգաց հրեշտակաց. (Լմբ. համբ.։)


Այլայլութիւն, ութեան

s.

alteration, changement, variation, mutation;
emotion, perturbation;
corruption, degeneration;
falsification;
distemper, disorder, indisposition.

· Calfa

NBHL (2)

Այլայլին. այլազգ իմն լինելն իւիք օրինակաւ. փոփոխումն. յեղումն. այլութիւն. այլայլումն. եւ ըստ իմաստասիրաց՝ փոփոխութիւն որակի. ἁλλοίωσις. mutatio. փոխուիլը. թէզայիւր.

Ետես զիս այլայլեալ, եւ ծանեաւ զիմոյ այլայլութեան զօրինակն։ Ճարպոյ եկեալ զակամբ՝ յայլայլութիւն մտաբերէին, անգիտացեալք յիմարեցան. (Վրք. հց. ՟Դ։) (Ագաթ.։)


Այլանդակ, աց

adj.

whimsical, odd, capricious, fanciful, fantastical, extravagant, mad, ridiculous, extraordinary, singular, strange, enormous, uncouth;
grotesque, distorted.

· Calfa

NBHL (3)

Գտանի գրեալ եւ ԱՅԼԸՆԴԱԿ. αλλόκοτος. alienus, inusitatus, absurdus, monstruosus Անընդել. անհեթեթ. արտօրէն. անկարգ. անվայել. ցուցանքաւոր. պէդ. մինասիպէթ. սիզ. եագըլմազ. եօլսուզ. աճալ. աճայիպ.

ԱՅԼԱՆԴԱԿ. Օտար. օտարոտի. խորթաբարոյ. անկիրթ. անհարթ. գեղջուկ. անշնորհ. օտարական, վայրենի, կոպիտ, անշնորհք. եապանճի. զարիպ. խօրեաթ. եօզուն. հանդալ.

Այլանդակ իմն (օրինակաւ) պատմեն զլինելութիւն երկնի եւ երկրի. (Մագ. ՟Ե։)


Այլանշան

adj.

of another sign or mark.

· Calfa

NBHL (1)

Այլակերպք, այլանշանք. (Վեցօր. ՟Է։)


Այլապէս

adv.

otherwise, differently, in another manner.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՛չ օտար, կամ այլապէս քան զհօրն։ Եւ ես ո՛չ այլապէս դատիմ, բայց եթէ որպէս հայր։ Զոր ինչ եւ մարգարէացաւ, ոչ այլապէս էառ զկատարումն, այլ՝ որպէս եւ ասաց իսկ. (Ոսկ. յհ.։)

Այլապէս զինքն կերպարանեալ։ Այլապէս ի մեզ ինքեան ցուցաք զօրինակ պատկերի նմանութեան տեառն. (Յհ. կթ.։)


Այլասացիկ

adj.

allegorical;
— յորջորջումն, allegory.

· Calfa

NBHL (2)

Որ եւ ԱՅԼԱՓՈԽ, ԱՅԼԱՇՐՋԻԿ. Փոխաբերական. այլաբանական. առակաւ եւ օրինակաւ կամ նշանակաւ ասացեալ. ուստի յարակից գոյականաւ վարի որպէս այլաբանութիւն, փոխաբերութիւն, այլասացութիւն. μεταφορά կամ ἁλληγορία. metaphora, allegoria

Յամէ յայլասացիկ յորջորջմանն։ Ոմանք եւ յայլասացիկ ինչ իրս շրջեն (յն. այլաբանեն)։ Ըստ պիտակութեան զօրինակն այլասացիկ առակ կոչէ. (Ոսկ. մտթ. եւ Գղ.։)


Այլասեռ, ի, ից

adj.

cf. Այլասեր.

· Calfa

NBHL (1)

Երեք հարիւր զօրականաւ (հարեր)՝ զբիւրս բիւրուց այլասեռին (մադիանացւոց)։ Յայլասեռից զոմըն հարեալ։ Ընդ հարկաւ եւ երկիւղիւ այլասեռից։ Հաւատացեալքն սովաւ պարծին ի միջի այլասեռիցն. (Շ. յիսուս որդի. եւ Շ. վիպ. եւ Շ. ատ. եւ Շ. բարձր.։)


Այլասեր, ի, ից

adj.

of a different sex;
of a different gender, kind or species;
heterogeneous, of a different nature or quality.

· Calfa

NBHL (1)

Անխառն գոլ ախորժեն օրէնքն զայլասերսն. (Մեկն. ղեւտ.։)


Այլափոխ

adj. adv.

changed, altered, converted, turned;
degenerate;
different;
allegorical;
differently.

· Calfa

NBHL (1)

Անունն այլափոխ է, եւ արարածն այլազգի. (Վեցօր. ՟Գ։)


Այլափոխութիւն, ութեան

s.

change, transmutation, conversion;
metamorphosis;
corruption, degeneration.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՅԼԱՓՈԽՈՒԹԻՒՆ ԱՅԼԱՓՈԽՈՒՄՆ. Այլափոխելն, եւ իլն. այլայլութիւն ո՛ր եւ է օրինակաւ. տէյիշմէ, թեպէտտիւլ, թազեիր.


Այլուստ

adv.

from another place or situation;
otherwise.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ այլուստ, եւ կամ ի մէնջ։ Փախստական լինել՝ ոչ ի մարդկանէ միայն, այլեւ յի՛րաց այլուստ այլոց զօրէն ուխից հոսեցելոց. (Խոր. ՟Բ. 61։)


Այլուր

adv.

elsewhere, in another place, in some other place.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ այլուրն եւս դիպեսցի ժամաբաշխն. (Վեցօր. ՟Զ։)


Այծի, ծւոյ, ծիք, ծեաց

s.

goat, she-goat.

· Calfa

NBHL (1)

Մի օր՝ օգի սպիտակացեալ, եւ մի օր՝ այծի սեւաթոյր. (Մանդ. ԻԲ։)


Այծաքաղ

s.

chamois, wild goat.

· Calfa

NBHL (1)

Այծաքաղք բազում անգամ երկաւորեակս ծնանին. (Վեցօր. ՟Թ։)


Այծեամն, եման, եմանց

s.

wild goat;
roe;
buck, hart;
deer.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զայծեամն եւ զեղջերու։ Որպէս ուտիցի այծեամն եւ եղջերու։ Ասայէլ էր թեթեւ ոտիւք իբրեւ զմի յայծեմանց ի դաշտի։ Թեթեւագոյնք ոտիւք իբրեւ զայծեմունս ի վերայ լերանց։ Նման է եղբօրորդին իմ այծեման, կամ որթուց եղանց։ Իբրեւ զերկու ուլս երկուորիս այծեման։ Իբրեւ զայծեամն փախուցեալ. եւ այլն։


Այծերամակ, աց

s.

flock of goats.

· Calfa

NBHL (1)

Երամակ կամ հօրան այծից. αἵπολιον. grex caprarum. քէլի սիւրիւսի.


Այծքաղ

s.

cf. Այծաքաղ.

· Calfa


Այն, այնր, այնորիկ, այնու, այնուիկ

pron.

that, it, the.

· Calfa

NBHL (6)

Մարդն այն. արքն այնոքիկ. արքն այն։ Յաւուր յայնմիկ. յաւուրսն յայնոսիկ։ Ընդ այն ճանապարհ։ Ընդ ամենայն երկիրն ընդ այն։ Յայնմ օրէ կամ յօրէ յայնմանէ եւ առ յապա։ Այնր ժամու։ Ծառային այնորիկ։ Մշակացն այնոցիկ։ Յայնց ժամանակաց։ Այն՝ որ ինչ վասն նիկանովրայ իրացն խօսք են, այսչափ։ Այս ա՛յն այր է։ Ո՞չ այս ա՛յն մեծ Բաբիլոն է. եւ այլն։

Դուն ուրեք խնդրով՝ ըստ օրինակի մասնական անուանց.

Ամենազօր բնութիւնն, այն՝ որ արար։ Տացուք ի ձեռս հեզ եւ խոնարհ Քրիստոսին, այնմ՝ որ տառապի առ դուրս. (Շ. թղթ.։)

Եղբայր ընդ եղբօր դատի, եւ զայն (յն. եւ այս)՛ի մէջ անհաւատից. (՟Ա. Կոր.։ ՟Զ. 6։)

Յանցանք՝ որում չիք ներումն թողութեան, այն զի անզեղջ է ի չարիսն։ Չի՛ք այլ խիստ եւ նուրբ ճանապարհ քան զլեզուին պահպանութիւնն, այն զի դիւրաշարժ է ... Է՞ր վասն գնէ զնոսա հզօրս, այն զի նոքա անմարմինք են, եւ մեք մարմնաւորք։ Այն զի վերջացաք ի սահեցմանէ իրաց կենցաղոյս նայել ի սքանչելի փառս այսր աւուր. (Լմբ. ատ. եւ Լմբ. սղ. եւ Լմբ. համբ.։)

ԱՅՆ ՕՐ, այսինքն զայն օր, կամ յայնմ աւուր. cf. ՕՐ։


Այնպէս

adv.

so, also, equally, as much, in like manner, likewise, as well as.

· Calfa

NBHL (3)

οὔτω, οὔτως. ita, sic, tam Որպէս զայն. այնու օրինակաւ. այնպիսաբար. նոյնպէս. եւ այնչափ առաւել կամ նուազ. յայնմ աշտիճանի. անպէս, անոր պէս, անանկ. էօյլէ. օլ տէրէճէտէ.

Ոչ գրեցի զայդ, զի ինձ այնպէս ինչ լինիցի (յն. այնպէս լինիցի)։ Զի ա՛յնպէս ճշմարիտ մեծ զօրութիւն նստի անդ. եւ այլն։

Այնպէս աներկիւղս առնէ զմարդիկ՝ իբրեւ զանմարմին զօրս հրեշտակաց. (Եղիշ. ՟Ե։)


Այնպիսի, սւոյ, պիսեաց

adj.

such, similar, like;
equal, same;
as great, as much.

· Calfa

NBHL (2)

Յառաջ քան զայն ոչ եղեւ այնպիսի մարախ, եւ յետ այնորիկ ոչ եղեւ այնպիսի։ Որ յայնպիսի մահուանէ փրկեաց զմեզ։ Շատ է այնպիսւոյն պատուհասն այն։ Հարկ էր օրինաւորացն այնպիսեօքն սրբել։ Յամենայնէ յայնպիսեաց անտի։ Եւ դուք այնպիսիք ոմանք էիք։ Ընդ այնպիսումն եւ հաց մի՛ ուտել. եւ այլն։

Որ այնպիսի իմն զօրաւորագոյն գտաւ խորհրդով, մինչ զի ... Այնպիսի իմն ըստ նոցա քաջարութեանցն զուգահաւասար եւ զիւրեանցն ցուցին իմաստութիւն. (Պիտ.։)


Այնքան, ոյ

cf. Այնչափ.

· Calfa

NBHL (1)

Ցայնքան կրթեալ, մինչ սիրելիք կարի քաջ՝ թագաւորացն եղանիլ։ Ցայնքան, որ զի եւ զինքն իբրեւ զզօրավար նշանակէր։ Զիւրեանցն հանէին յաջորդս՝ ցայնքան, մինչ ի սպառել չուոյն։ Զլռութիւն սիրելով՝ ցայնքան ոչ հանէին խօշիւն, մինչեւ ... (Պիտ.։)


Այո

adv.

yes, even so, truly.

· Calfa

NBHL (2)

Այո՛, օրհնելով օրհնեցից զքեզ։ Ասէ իւրաքանչիւր ոք ցեղբայր իւր. այո՛, քանզի ի մեղս եմք. եւ այլն. (ուր ասէ Եփրեմ.)

Այո՛ այո՛, արդ յիշեցաք, զի հասին մեզ այն մեղք կարեացն եղբօրն մերոյ։


Այպանեմ, եցի

va.

to jeer, to make a jest of, to ridicule, to mock, to deride, to hold in contempt, to despise, to scoff at, to scorn, to banter, to rally, to rail at, to revile, to abuse;
to treat with contempt, with abuse or ridicule.

· Calfa

NBHL (3)

(լծ. թ. այըպլամագ) παίζω, ἑμπαίζω, καταπαίζω , καταγελάω, μυκτηρίζω, χλευάζω, γελάω. illudo, derideo, irrideo, subsanno Այպն առնել. խազ առնել. ծաղր առնել. ունչս առնել. կատակել. ձաղել. եպերել. դսրովել. յամօթ առնել. անարգել. արհամարհել. մասխարա՝ իսթիհզա էթմէք. մեզեյէ՝ քեսինտիյե ալմագ. զէֆքլենմէք. կիւլիւլմէք. խօրշամագ.

Այպանեսցեն զքեզ։ Այպանել հարկանել եւ ի խաչ հանել։ Իւրաքանչիւր զբարեկամ իւր այպանեն։ Ծանեան զքեզ եւ այպանեցին։ Զօր ամենայն հանի ի գլուխ այպանեալ։ Արհամարհօղք, այպանօղք։ Ոչ նստայց յատենի այպանողաց։ Այպանեաց զնոսա Եղիա Թեղբացի, եւ ասէ. մեծաձա՛յն կարդացէ՛ք, զի Աստուած է։ Եթէ ոչ այպանիցէք զբանիւք իմովք. եւ այլն։

Այպանեցէք զսուրբ օրինօքն. (Եփր. թագ.։)


Այպանումն, ման

s.

cf. Այպանութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչ անօրինաց մատնել ի ծաղր եւ յայպանումն. (Խոր. ՟Գ. 63։)


Այս, այսու, ոց

s.

evil genius, evil spirit, demon, devil;
genius, spirit, ghost, apparition;
goblin, imp, sprite, hobgoblin, familiar, elf, fairy;
tempest, storm;
thundering noise, hurly-burly.

· Calfa

NBHL (9)

Ա՛յս պտուղք օրհնութեան. ա՛յս արգասիք կենաց, ա՛յս նշոյլք լուսոյ։ Այս նահատակ յաղթօղ, այս սպառազէն արի. (Նար. ՀԴ. եւ Մծբ.։ Եզ. իբր եւ յոքն.)

Հոլովք պէսպէս անսովոր գտանին՝ կա՛մ ըստ ինքեան, կամ ընդ միմեանս փոխանակութեամբ. զորօրինակ

Այսիւ, կամ այսով (ռմկ. ասով). այսովք. (ՃՃ.) որպէս եւ յօրինակս ինչ. (Լմբ. պտրգ.)

Կենցաղականաւ այսր (գուցէ իբր աստանօր) յաւիտենիւ։ Ընդ այսմ սահմանաւ։ Այսմ փրկանօք. (Նար.։)

Այսու եղբօր բեռն ծանր բարձեր։ Յայսց ամենայնէ ոչինչ մերձենայ ի խոնարհն. (Վրք. հց.։)

ԱՅՍ. ԵՒ ԱՅՍ. Զօրութեամբ ունելով զնախդիր կամ զբայ՝ յայլ եւ այլ միտս բերին.

Զի՞նչ օրինակաւ առ այս՝ քեզ նմանագոյն աստանօր եդից։ Եւ առ այս զդաւթեան սաղմոսին զբանն ի յերգ ինձ առի. (Նար.։)

Իմով զօրութեամբ առի զայս անուն եւ զայս անուն աշխարհ. (Ոսկ. ես.։)

Այս ինքն է տրտմութիւն վարդապետի, այս ինքն է գութ հօր։ Այս ինքն օրէն է հաստատուն վարդապետի. (Ոսկ. յհ.։)


Այսահարութիւն, ութեան

s.

the state of a demoniac or of a person possessed with a devil;
madness, frenzy, fury, franticness.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ոք անարժանութեամբ յօրէնս մատչի, հանդիպի նոցա այսահարութիւն. (Կանոն.։)