Definitions containing the research եփ : 3908 results

Գորովալից

cf. Գորովագին.

· Calfa


Գորովեմ, եցի

va. vn. to be affected, tonched with compassion;
to affect, to flatter, to caress.

· Calfa


Գումարեմ, եցի

va.

to assemble;
to convoke;
to gather together, to add, to sum.

· Calfa


Գունեմ, եցի

va.

cf. Գունաւորեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ծեփելն եւ գունելն եւ արծնելն. (՟Բ. Մակ. ՟Բ. 30։)


Գուպար, աց

s.

war, combat;
wrestling;
assembly;
dispute;
—ս նստիլ, to assemble or sit down altogether;
ի — կռուոյ մտանել, to enter the lists, to wrestle.

· Calfa

NBHL (1)

Քեւ հերձուածողացն գուպարք ի բերանս եղեալ կարկեցան. (Բրս. ի ստեփ.։ (Շփոթի երբեմն ի գրչաց ընդ ԳՈՒՄԱՐ. որպէս եւ պրս. գիւպարէ է ջոկ)։)


Գուսանական, ի, աց

adj. s.

musical;
theatric;
song, ballad.

· Calfa

NBHL (1)

Հեռի են ի քրիստոնէից գուսանական բանք. (Ոսկ. եփես.։)


Գտակ, աց

s. adv.

cap, bonnet;
calix, flower-cup;
inventor, author;
— լինել, to invent;
—աւ, exactly, surely, precisely.

· Calfa

NBHL (1)

Առաջին մարդ առ ի յեգիպտացւոց հեփեստոս, որ եւ հրոյ գտակ լինէր. (Եւս. քր. Ա։ եւ Խոր. Ա. 6։)


Գրադեղ

s.

ink.

· Calfa

NBHL (1)

Էր որպէս գրադեղ պինդ (որպէս եփեալ մելան)։ Աշխատեա՛ եղբայր, քանզի գրադեղով են, եւ վաստակաւ ջնջին. (Վրք. հց. ձ։)


Գրակէս

cf. Գրախեց.

· Calfa


Գրաւահարկ

s. adj.

exaction by sequestration;
collector;
who exacts by seizure.

· Calfa


Գրգամ, ացայ, ացի

vn.

to cluck;
to cocker.

· Calfa


Գրգանք, անաց

s. pl. delicacy, effeminacy;
delight, pleasure, voluptuousness;
caress, cockering.

· Calfa

NBHL (1)

Որդի սիրելի իմ իցէ եփրեմ մանուկ գրգանաց. (Մեծաւ գրգանօք. Պիտ.։)


Գրգեմ, եցի

va.

to fondle, to treat delicately or effeminately, to caress;
to feed delicately.

· Calfa


Գրգիմ

vn.

cf. Գրգամ.

· Calfa


Գրգիչ

adj.

caressing.

· Calfa


Գրգռիչ, չի, չաց

adj.

exciter, provoker.

· Calfa


Գրեմ, եցի

va.

to write, to compose;
to engrave, to carve;
to paint;
to esteem, to value;
ոչ ինչ —, to despise, to disesteem.

· Calfa


Գրթցեմ, եցի

va.

to knock, to strike.

· Calfa


Գրչութիւն, ութեան

s.

writing, manner of writing.

· Calfa

NBHL (1)

Տառապեալ ներսէս ... զբօսանս իմոյ զբազմացն ստացայ զվաստակ գրչութեան ի մատեանս աստուածային. (Լմբ. յիշ. ի համաբ. եփր.։)


Դալարեղէն, ղինի, նաց

s.

herbs, greens.

· Calfa


Դալարութիւն, ութեան

s.

green, verdure.

· Calfa


Դալարուտ

adj.

green, fresh.

· Calfa


Դալնկոտ, ի

cf. Դալկահար.

· Calfa


Դահամունք, մանց

s. pl. meat;
offering, oblation;
bribe, fee.

· Calfa


Դանգ, աց

s.

mite, penny, obole.

· Calfa


Դանդաղումն, ման

s.

cf. Դանդաղութիւն.

· Calfa


Դանդաչեմ, եցի

vn.

to waver, to hesitate;
to grope;
to talk idly, to dream.

· Calfa


Դաշտակողմն

s.

part or side of the country.

· Calfa


Դաշտաձեւ

adj.

plain, in form of a plain.

· Calfa


Դողդոջոտ

adj.

cf. Դողդոջոտ.

· Calfa


Դողութիւն, ութեան

s.

trepidation;
start;
shudder, horrour;
convulsive motion;
whim;
shiver, shivering;
ի դողման լինել, կալ, զդողման հարկանիլ, to tremble;
ահիւ եւ դողութեամբ, with fear and trembling;
եմուտ — յոսկերս իմ, (the shudder penetrated to my bones), I trembled with fright, I shuddered with fear;
— կալցի ի քէն զլերինս, at thy presence the mountains will tremble;
— երկրի, earth-quake.

· Calfa


Դողումն, ման

s.

cf. Դողութիւն.

· Calfa


Դոյզն

adj.

very little, exiguous;
small;
frivolous, light;
— ինչ, very little;
pinch, drop.

· Calfa


Դոյն, դորին

pron.

this, that;
same.

· Calfa


Դուռն, դրանց, դրաց

s.

door, entrance;
sluice;
— մեծ, portal;
— or — արքունի, the Ottoman or Sublime Port;
the Court;
դրան մարդիկ, the courtiers;
դրան երէց, almoner, chaplain;
արտաքին դրունք, porch, portico;
դրանց ի դուրս, դրանէ ի —, from door to door;
գրօք փակելովք, with closed doors;
դուրք դրանն, the street door, the gate, portal;
ի դուրս, out;
ի դուրս մերձեալ, եկեալ, հասեալ, impending, very near;
առ դուրս մահու, at death's door;
դրունք դժոխոց, the gates of Hell.

· Calfa


Դուստր, դստեր, աց

s.

daughter, girl;
— եղբօր or քեռն;
niece;
— որգւոյ or դստեր, grand daughter;
դստերք քաղաքի, villages, suburbs;
— Սիոնի, the old and new church;
— վերին Սիոնի, the church triumphant.

· Calfa

NBHL (1)

Զանա, եւ զգեօղս նորա. եւ զեփրոն, եւ զդստերս նորա. (՟Բ. Մնաց. ՟Ժ՟Գ. 19։)


Դպրութիւն, ութեան

s.

office of notary;
literature, letters;
book, register;
lecture, study;
order of lecturers;
այր առանց դպրութեան, an idiot, ignorant, unlettered, illiterate person;
գեղեցիկ —ք, the belles lettres, or polite literature.

· Calfa


Դռնափակ, աց

s.

latch, suiallbolt;
lock, bar.

· Calfa


Դսրովեմ, եցի

va.

to blame, to condemn, to reprove.

· Calfa


Դսրովութիւն, ութեան

s.

cf. Դսրով.

· Calfa


Դրախտապան, աց

s.

gardener.

· Calfa


Դօդօշ

s.

toad;
stellion (lizard).

· Calfa

NBHL (1)

Գորտ ընդ դօդօշի։ Դօդօշաց, որք կերակրին ի հողոյ. (Առ Ստեփ. լեհ.։)


Եբրայեցի, եցւոց

s. adj. adv. jew;
hebrew;
—ք, the Hebrews, the Jews.

· Calfa


Եզնակն

s.

chasselas.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Եզին աչք, ազգ խաղողոյ։ (Ստեփ. լեհ.։)


Եթէ

conj.

if;
provided, on condition;
perhaps;
be it so;
— սիրէք զիս, if you love me;
— ասեն քեզ, if you be told;
— արասցէ եւ — ոչ, whether he do it or not;
— իցէ, whether;
perhaps;
— ոչ, save, if not, except;
unless.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն ինչ ձե՛ր է, եթէ՛ պօղոս, եթէ՛ ապօղոս, եթէ՛ կեփաս, եթէ՛ աշխարհ։ Եթէ՛ հրեայք, եթէ՛ հեթանոսք։ Եթէ՛ ուտիցէք, եթէ ըմպիցէք, եթէ զի՛նչ եւ գործիցէք։ Եթէ սաղմոս ունիցի, եթէ վարդապետութիւն ունիցի.եւ այլն։


Ելանեմ, ելի

vn.

to go out, to go from the inside to the outside;
to ascend, to go to a higher place;
to be horn, to take rise, to be produced, to proceed, to emanate, to flow from, to derive;
to attain, to arrive;
to agree, to be proper and suitable;
to surmount, to surpass, to go beyond, to overflow, to advance;
to stray;
ելանէ արեգակն, the sun rises or begins to appear on the horizon;
— ի վեր or ի վերայ, to reascend;
to leap over, to cross;
to gush out;
— աքաղաղի ի վերայ մարւոյն, to tread the hen;
— ի վերայ մատակի, to cover a mare, a bitch;
— ի ցամաք, to disembark;
— յորջոյ, to dislodge;
— զմիմեամբք, to concur;
to surpass;
յոգւոց —, to sigh;
ի գլուխ, ի լրումն —, to be ended, finished;
—ի գենաց, ի կենցաղոյս, to make one's exit from this world, to depart this life, to die, to decease;
to become defunct;
— ի հիւանդութենէ, to recover;
— ընդ սուր, զէնս, to commit suicide, to run one's self through with a sword;
ի պխտիւ —, to exalt or raise one's self to honour;
— յանկողինս ուրուք, to commit adultery;
to seduce;
անմասն, դատարկ —, to have no part, to be excluded;
— զհետ ուրուք, to pursue, to give chase;
յաչաց —, to render one's self hateful or odious, to fall in disgrace;
— ըստ չափ, to pass beyond, to exceed;
— կուսին ըստ չափ, to pass the flower of her youth;
— ըստ ձեռն՝ ընդ իշխանութիւն ուրուք, to revolt, to rebel, to rise up against;
— ըստ քաղաքն, ըստ դուռն քաղաքին, to leave the city;
— ի նաւ, to embark;
— ի կառս, ի ձի, to mount in carriage, on horseback;
— ընդ առաջ, to meet, to go out to meet;
— ի պատերազմ, to go to battle;
ի յորս —, to go hunting;
— յանկողինս մահճաց, to go to bed;
ընդ հակառակս —, to oppose one's self to, to resist;
— ընդ ինչ, to occupy one's self, to dedicate one's self to;
ի չարեաց ի չարիս ելին, from one perverseness they passed to another;
յայլոց յայլ ճառս —, to pass from one subjeet of discourse to another;
ընդ գին —, to buy, to traffic;
— ի սիրտ, to think, to conceive an idea;
to hope;
զարդարիլ եւ ընդ ոսկի —, to clothe or adorn one's self with golden apparel;
— իմիք յայդ, to remain, to rest over for the next day;
— յաջողութեան գորղացն ի ձեռս ուրուք, to progress, to succeed, to promote an affair by another persons means;
օրհնեալ լիցիս դու յ— եւ ի մտանել քում, (blessed be thy going out and coming in), God be with you, good luck to you.

· Calfa


Ելլադական, ի, աց

adj.

that belongs to Greece;
Grecian, Greek.

· Calfa

NBHL (1)

Ստեփաննոս կարդացեալ, որ ըստ ելլեդականին պսակ առձայնի։ Ելլադական իւղեալ մրցողաց. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)


Եկեղեցեպան

cf. Եկեղեցապան.

· Calfa

NBHL (2)

Եկեղեցեպան եփրեմ։ Ասէ ցեկեղեցեպանն. (ՃՃ.։)

Առի ի քէն ի ստեփաննոսէ քահանայէ՝ եկեղեցպանէ սրբոյ յարութեանդ. (Վրք. հց. ձ։)


Եղան, աց

s.

fork, pitch-fork.

· Calfa

NBHL (1)

Զեղանն՝ որով զկալն սփռեն, կոչեն մատ։ Կազմէ զդեղս եղանաւ. (Ստեփ. լեհ.։)


Եղանիմ, եղէ, եղեայ

vn.

to be become, to be created;
to happen;
— ուրեք, to sojourn;
— ընդ կնոջ, to know a woman;
եղիցի լոյս եւ եղեւ լոյս, let there be light! and there was light;
եղիցի եղիցի, amen, so be it, be it so;
մի եղիցի, God forbid!

· Calfa

NBHL (1)

Եղիցի՛ լոյս, եւ եղեւ լոյս։ Եւ եղեւ երեկոյ, եւ եղեւ վաղորդայն։ Եղեւ մարդն յոգի կենդանի։ Սեթայ եղեւ որդի։ Եղեւ ըստ բանին յովսեփայ։ Ես եղէց նմա ի հայր, եւ նա եղիցի ինձ յորդի։ Եղիջիք ինձ յուստերս եւ ի դստերս.եւ այլն։