herdsman, shepherd.
· Calfa
Հովիւ եւ անդէորդ յարմարեցուցանեն փողս. (Ածաբ. նոր կիր.։)
indecent, unbecoming, unseasonable;
absurd, clumsy, extravagant, ridiculous;
յանդէպս, indecently, unbecomingly;
awkwardly, unseasonably.
· Calfa
Որ չէ ի դէպ. տարադէպ. անյարմար. անտեղի. անպատշաճ. անվայելուչ. տարաժամ. անհարկի, անշնորհք. միւնասիպէթսիզ. պէթ. ἅκαιρος, ἁσύμφορος, ἁσύμβατος եւ այլն. intempestivus, inconveniens եւ այլն.
unshaken, firm.
· Calfa
Անդողդոջ խաղաղացեալ ի մարմնի զգայութեանց։ Քուն է ախտ՝ անդողդոջ խաղաղանալ ի մարմնի զգայութեանց. (Նիւս. կազմ.։ Վահր. երրորդ.։)
tranquillity, calm, repose;
ease, comfort.
· Calfa
Ետ նոցա ընդ հոգեւոր խաղաղութեանն եւ զմարմնոց անդորրութիւն։ Այս անդորրութիւնս արար վկայիցն զհուրն եւ զսուրն խաղալիկ. (Լմբ. ատ. եւ) (Լմբ. սղ.։)
from, since, as soon as, when;
radically, originally, naturally;
anew, afresh;
even then;
— ի մանկութենէ իմնէ, from my infancy;
— յարարչութենէ աշխարհի, from the creation of the world.
· Calfa
Ի զառամանալն պարարելոյս՝ անդստին այսպիսեօք դարմանօք բարեկրեալ գրգի. (Պիտ.։)
there;
beyond, on the other side;
yonder;
ի քաղաք —, to the city;
— քան, beyond, further than, on the other side of, over;
— քան զծով, beyond the sea.
· Calfa
Կամ թարմատար, իբր ի մի կողմն. ի բաց. մէկդի. տէ. հայտէ.
Անմարմին ի մարմնի, եւ անդր եւս քան զանմարմին. (Համամ առակ.։)
to go beyond, to go further, to pass, to go before.
· Calfa
Ոչ որպէս զոմանս ի ծառոց, առ որս անդրանալով՝ յանվճար զդարմանսն մատուցանելոյ. (Պիտ.։)
statue;
bust;
— վիթխարի, colossus.
· Calfa
Ի Պեննադա տեսանիցէք զտէրունեան անդրին կանգնեալ, եւ բժշկեալն (տեռատես) բուռն հարեալ ունի զդրօշակէ Տեառն. եւ ընդ նորին անդրեաւն բուսեալ արմատ, որ մատուցանէ զբժշկութիւն ախտացելոց. (Եղիշ. մատն. տն.։)
uninscribed;
without mark;
unsealed;
not ratified;
without confirmation.
· Calfa
Աստի անդրոշմն յուղարկեցաւ, եւ քակեալ տրոհեցաւ բարժանելեաւն եւ անբարժանելեաւն (հոգւով եւ մարմնով). (Եղիշ. ննջ.։)
cf. Անել.
· Calfa
Որպէս զներկուած որդան՝ ի գոյն կարմրութեան անելանելի. (Գր. հր.։)
that cannot be created.
· Calfa
Աստուծոյն՝ Բանի բնութիւն՝ անեղանելի, եւ ի Հօրէ. իսկ մարմնոյ նորին գոյացութիւնն ի Կուսէ, եւ արարածական. (Յհ. իմ. երեւ։)
unblamable.
· Calfa
Զկլեալսդ զամենեսեան ի մահաբեր որովայնէ վիշապին անեպեր ապրեցուցից։ Կանգնեալ ի մէջ հնոցին ամբողջ մարմնով՝ անեպեր եւ առանց ամենայն վնասու. (ՃՃ.։)
unmusical.
· Calfa
Անմասն յերաժշտական արուեստէ, տգէտ, եւ անյարմար. ἅμουσος. musicae imperitus եւ rudis, insulsus
Զմիտս այնոցիկ՝ որք ոչ յոյժ աներաժիշտն են, սովոր են ուրախ առնել։ Յանխրատ եւ յաներաժիշտ բարուց։ Ծաղր մատուցանեն աներաժշտաց եւ անյարմարից բարոյիւք. (Փիլ.։)
ignorance of music.
· Calfa
ԱՆԵՐԱԺՇՏԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆ ԱՆԵՐԱԺՇՏՈՒԹԻՒՆ. Պակասութիւն երաժշտական արուեստի. անյարմարութիւն. տգիտութիւն.
Լինի երաժշտականն յաներաժշտականութենէ. (Անյաղթ պերիարմ.։)
adj. adv. invisible, vanished;
imperceptible, insensible;
—, յ—ս լինել, to vanish, to disappear, cf. Աներեւութանամ;
— լինելն, disappearance;
infinitive;
Աներեւոյթ, Յաներեւոյթս, աներեւութաբար, invisibly.
· Calfa
Արարիչն ամենեցուն աներեւոյթ է ի մարմնաւոր աչաց, այլ մտաց իմանի զօրութիւն նորա. (Եղիշ. ՟Ը։)
cf. Աներկբայ.
· Calfa
Զկնի եկեալ զաւակին աներկբայաբար թողուն յիշատակ։ Ի հաւատարմութիւն աներկբայաբար իմաստասէր լսողաց. (Պիտ.։)
safety;
confidence, security;
boldness.
· Calfa
Զմտացն աներկեւանութիւնն՝ մարմնոյն խոնարհութեամբն հաստատէր. (Երզն. մտթ.։)
cf. Աներկիւղ.
· Calfa
Յաներկիւղս մատեան նոքա ի մարմինն Քրիստոսի. (Եփր. ՟ա. կոր.)
irreligion.
· Calfa
Ընդ համարձակութիւն աներկիւղածութեան արանցն զարմացեալ. (Փարպ.։)
fearlessness.
· Calfa
Կամ անվեհերութիւն. արիութիւն. քաջասրտութիւն. առ ոտն հարկանելն զերկիւղ մարմնաւոր. գօրգուսուզլուգ, ճիրաէթ.
Ընդ համարձակութիւն աներկիւղութեանն զարմանային։ Աներկիւղութեամբ առ ոչինչ համարեցան զհրամանս արքունի։ (Եղիշ. ՟Բ. ՟Գ։)
rascally, knavish, roguish, wicked;
foolish, mad.
· Calfa
Ատելի արարէք զիս՝ երեւելի անզգամ ամենայն բնակչաց երկրիս։ Մի՛ ոք համարեսցի զիս անզգամ։ Խրատիչ անզգամաց, վարդապետ տղայոց։ Անզգամաց արմատս ձգեալ։ Զանզգամ սպանանէ բարկութիւն։ Այր անօրէն եւ անզգամ գնայ զճանապարհս թիւրս։ Անզգամն անգոսնէ զխրատ հօր։ Անզգամն ծիծաղելով գործէ զչար։ Յականջս անզգամի ամենեւին մի՛ խօսիր։ Իբրեւ զմի ի կանանց անզգամաց խօսեցար. եւ այլն։
insensible, inanimate, dull, stupid;
besotted, infatuated, stupefied.
· Calfa
Յանզգայ ելանիցեն շունչքն ի մարմնոց. (Եզնիկ.։)
insensibly, imperceptibly;
stupidly;
cf. Անզգայաբար.
· Calfa
Յանզգայ ելանիցեն շունչքն ի մարմնոց. (Եզնիկ.։)
to infatuate, to stupefy, to hebetate;
to deprive of reason.
· Calfa
Թունաւոր ճճիք, եւ դաժանութիւնք արմատոց եւ բուսոց կարեն զմեզ անզգայացուցանել. (Յճխ. ՟Ժ՟Դ։)
insensibility, stupidity, apathy, indolence, lethargy.
· Calfa
Զդարման մանկանցն թողեալ, եւ այնպէս անզգայութեամբ եւ այլն. (՟Գ. Մակ. ՟Ա. 11։)
Զարմացմամբ որպէս յանզգայութիւն ըմբռնէին։ Առ անզգայութեան սրտին ոչ իմանայր. (Փարպ.։)
inconsiderable, imperceptible.
· Calfa
Որ վրիպակաւ գրի ստէպ եւ ԱՆԶՆՆԻՆ. արմատն է ԶՆԻՆ, յորմէ ԶՆՆԵԼ. Որ չանկանի ընդ զննութեամբ մտաց, կամ աչաց եւ ձեռաց. անիմանալի. անհաս.
odd, not a pair;
different, dissimilar;
— գործել, to spoil the pair, to render dissimilar.
· Calfa
Որ չէ զոյգ, կամ չունի իւր զոյգ. անհաւասար ըստ քանակի, կամ ըստ այլոյ բանի. անհանգէտ. անհամեմատ. անմիաբան. եւ կոճատ. ἅνισος. impar, inaequalis. ջուխտ չեղօղ, աննման, անյարմար. էշսիզ, ույզունսուզ, մէնէնտի օլմայան, թեք, տէնգսիզ.
Նա զմարմինն գոհութեամբ եւ զոյգ ետ. դու մի՛ հացիդ տժգոհ եւ անզոյգ տանիր. (Ոսկ. ՟բ. կոր.) եւ (Տօնակ.։)
matchless, incomparable, unparalleled, unequalled.
· Calfa
Իբր անզոյգ. անհաւասար. անհամեմատ, այս ինքն անյարմար, անբաղդատ, անկշռեիլ. անզուգելի. ույմազ. նահէմվար. ἅνισος, ἁνώμαλος.
that cannot be taken;
incomprehensible, inconceivable.
· Calfa
Հոգին անըմբռնելի եղեալ՝ թողու զմարմինն, եւ գնայ ի տեղի իւր. (Աթ. ՟Ը։)
inseparable, indivisible;
continual.
· Calfa
Անընդմիջելի մերձաւոր։ Աստուածութեանն անընդմիջելի ի մերասերն մարմնոյ. (Նար. ՟Ի՟Գ. ՟Հ՟Ե։)
incapable, unqualified, insufficient.
· Calfa
ἅδεκτος, ἁμέτοχος. incapax, expers. Որ չէ՛ ընդունակ. անկցորդ. անբաժ. անտեղի տալի. տեղիք չտուօղ, անյարմար. գապուլ էթմէք. կէօթիւրմէզ. գապիլիյէթսիզ. իսթիտատսըզ.
arm-pit.
· Calfa
Բառ ռմկ. որպէս Անթի տակն. ընդանթական մասն մարմնոյ. տեղիքն՝ որ ընդ անթովք.
uncircumcised.
· Calfa
Ամաչեսցէ սիրտ նոցա անթլփատ։ Անթլփատ են ականջք նոցա։ Ամենայն ազգք անթլփատք են մարմնովք, եւ ամենայն տունն Իսրայէլի անթլփատք սրտիւք. (Ղեւտ. ՟Ի՟Զ. 41։ Երեմ. ՟Զ. 10։ ՟Թ. 26։)
uncircumcision;
prepuce.
· Calfa
Հեթանոսք էիք մարմնով որ կոչեցեալն է անթլփատութիւն։ Հաւատացեալ է ինձ Աւետարանն անթլփատութեան, որպէս Պետրոսին՝ թլփատութեան։ Դատիցի՝ որ ի բնէ անթլփատութիւնն, զօրէնսն կատարելով, զքեզ՝ որ գրովն եւ թլփատութեամբն յանցաւոր օրինացն իցես. եւ այլն։
Թլփատեսջիք զմարմին անթլփատութեան ձերոյ։ Թլփատեաց զմարմին անթլփատութեան նոցա, կամ իւրոյ, կամ որդւոյն իւրոյ։ Ոչ կամի արքայ վարձանս, այլ հարիւր անթլփատութիւնս նոցա. եւ այլն։
without pension, wages;
without the last Sacrament.
· Calfa
Անմասն ի թոշակէ՝ որ մարմնաւոր կամ որ հոգեւոր. անկերակուր. եւ անհաղորդ. ճամբու պաշար չիտեսած. զահրէսիզ, ազըգսըզ.
innumerable.
· Calfa
Եւ որ ի սոյնս յարմարին անթուելեաց ախտից զանազանութիւնք. (Սկեւռ. ես.։)
not limited or subject to time, eternal;
unseasonable.
· Calfa
Մինն ծնօղ եւ յառաջառաքօղ. ասեմ, անախտաբար եւ անժամանակ, եւ անմարմնապէս. (Առ որս. ՟Գ։)
unsonably;
eternally.
· Calfa
Որդի եւ Հոգի ի պատճառէ անժամանակաբար։ Ծնեալն ի Հօրէ անմարմնապէս եւ անժամանակաբար. (Շ. թղթ. եւ Շ. բարձր.։)
Ի վերայ անմարմնոցն եւ իմացականացն անժամանակաբար եւ առանց հեղգութեան կատարելագործին. (Մաքս. ի դիոն.։)
impatient;
incontinent, intemperate.
· Calfa
Մարմնով փոքրահասակ, եւ անժուժկալ լեզուաւ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ե։) եւ (Կլիմաք.։)
impatience;
intolerance;
incontinence, intemperance;
immoderation, violence.
· Calfa
Եդան պահք խափանիչ անժուժկալութեանն ամենայն վնասուց։ Անժուժկալութեամբն մթերեալ ի հոգի եւ ի մարմին զվնաս. (Յճխ. ՟Թ։)
unfavourable, unlucky, unfortunate, disadvantageous.
· Calfa
ԱՆՅԱՋՈՂ ԱՆՅԱՋՈՂԱԿ. Ոչ յաջողեալ. անյարմար (անձն, կամ իր).
cf. Անյաջող;
awkward, incapable.
· Calfa
ԱՆՅԱՋՈՂ ԱՆՅԱՋՈՂԱԿ. Ոչ յաջողեալ. անյարմար (անձն, կամ իր).
unfavourableness, unfortunateness, disadvantage.
· Calfa
Չյաջողելն. անյարմարութիւն. վրիպականութիւն. տկարութիւն.
unpolished, unfurnished, unprovided, unprepared, out of order;
hard, cold, raw;
կին —, slut.
· Calfa
Ողջացուցանէ, զանյարդարն ի մեզ յարդարմամբ ըմբերանելով. (Փիլ. բագն.։)
that cannot rise.
· Calfa
Անյարիր. անյարմար է քունն բանականի։ (՟Ղ՟Բ. ոչ ի դէպ.)
cf. Անյեղ.
· Calfa
Այնմ որ յաւէտաշարժն է՝ զանյեղյեղուկն, իսկ անշարժին զյեղյեղումն գործեաց։ Որ է անշարժ եւ անյեղյեղուկ. (Նիւս. կազմ.։ Անյաղթ պերիարմ.։)
cf. Անյեղաբար.
· Calfa
Միացար մարմնով յարգանդի կուսին՝ անյեղապէս գոլով։ Նկարագիր անյեղապէս ի ծառայական խոնարհի պատկեր. (Շար.։)
cf. Անյեղ.
· Calfa
Մարմնացեալ եւ մարդացեալ անյեղաշրջելի բնութեամբ. զի ես նոյն եմ ասէ, եւ ոչ փոփոխիմ. (Ոսկիփ.։)
indubitable.
· Calfa
Մարմինն՝ աստուծոյ էր անյերկուանալի։ Եթէ աներկուանալի կալցես զայս բան. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Գ։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)
hopeless, desperate;
despaired of;
unhoped, unexpected;
desperately;
— առնել, to render hopeless;
— լինել, to despair, to give way to despair, cf. Յուսահատ լինել, cf. Յուսահատեմ, cf. Անյուսանամ.
· Calfa
Որոց ուսուցանելն զնոյն անյոյս էր։ Տիրեաց մարմնովն, որ անյոյս էր։ Անյոյսքն լիցին հնարաւորք։ Զերծուցանէ յանյոյսն նեղութենէ. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)