Definitions containing the research աւատ : 1508 results

Կախեմ, եցի

va.

to hang, to suspend;
to hang on, to attach to;
to hang up, to hook, to clasp;
— զբեւեռաց, to hang from a nail.

· Calfa

NBHL (2)

Զծառոյդ օրհնութեան հաւատք յուսոյ իմոյ կախեսցի. (Նար. ՟Ղ՟Ա։)

Յայսքան վտանգս կախէ զանհաւատսն։ Զանարգ զարդս կախիցես ի դեմս քո. (Ոսկ. յհ.։)


Կաղ, աց

adj. fig.

lame, halt, crippled, limping;
defective;
— ի —, կաղս ի կաղս, halting on one foot, hobbling along, with a halting gait;
so so, poorly, somehow or other, as well as may be;
— ի —ս ասել, պատասխանել, to say or reply undecidedly or doubtfully;
— ի — գիտել, to know imperfectly.

· Calfa

NBHL (1)

Կաղ ի կաղ սկսաւ պատասխանել։ Կաղ ի կաղս մտանէ (գողն)։ Կաղ ի կաղն գնալ (զհետ յիսուսի)։ Կաղ ի կաղս խօսէր, կամ ասէր։ Կաղ ի կաղս գնալ թերահաւատութեամբ. (Բրսղ. մրկ.։ Ոսկ. կող.։ Ճ. ՟Գ.։ Վրք. ոսկ.։ Ոսկ. եբր.։)


Կաղամ, ացայ, ացի

vn. fig.

to limp, to be or go lame, to halt, to hobble;
to hesitate, to water;
յերկուս հետս —, to halt between two opinions

· Calfa

NBHL (2)

Կրկին հաւատս ցուցանէին, զի կաղալոց եւ սողալով եւս ի լեառնն ելանէին։ Վասն յարութեանն բան կաղայր առ նոսա. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 27։ եւ Ոսկ. ՟ա. կոր.։)

Որ ըստ հաւատոցն կաղայ. (Բրսղ. մրկ.։)


Կաղանամ, ացայ

vn.

cf. Կաղամ.

· Calfa

NBHL (1)

Յակոբ զաստուածատես սքանչելեացն զհաւատարմութեան նշանակն ընկալու ի մարմինն իւր զկաղանալն. (Լծ. կոչ.։)


Ըմբոն

adj.

proper, suitable, convenient;
probable;
— է, it is proper, right.

· Calfa

NBHL (1)

Վարկանէր հաւատարիմ եւ ըմբոն գործոց իրացն. (Փարպ.։)


Ընդարձակ, աց

adj. adv.

free;
large, ample, vast, spacious, great;
diffuse;
— ժամս, for a long time, or duration;
— ի նեղութիւնս, magnanimous, long-suffering, patient;
— կեանք, a dissolute life;
— է, it is lawful, permitted, it is not prohibited;
— կեալ, to live daintily;
— գնալ, to live dissolutely;
— առնել, to facilitate;
at length, lengthily;
diffusely;
dissolutely;
յ—ի, freely, at large;
յ—ի լինել, to be free, in liberty, at large;
to be unbound.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդարձակ ուսուցին հաւատացելոց ոչ միայն բանիւք, այլ եւ գրովք. (Բրսղ. մրկ.։)


Ընդդիմաբան, ից

adj. s.

opposite;
contradictory;
contradicter, opponent;
— լինել, cf. Ընդդիմաբանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Միոյ հասարակաց ճշմարիտ հաւատոյ ընդդիմաբանս. (Լմբ. ատ.։)


Ընդդիմակ, աց

adj. s.

contrary, opposite;
opposite extremes, adversity, disgrace, calamity;
— զօրութիւն, coercive power;
—ս դնել, to oppose, to contract.

· Calfa

NBHL (1)

(Նեստոր) ընդդիմակ թուղթս գրելով ուղղափառութեան հաւատոյ. (Աբր. մամիկ.։)


Խտիր, խտրոց

s.

difference, variety, distinction, disparity, disproportion;
—ք, prognostic, augury, omen;
առ — մտաց, according fo the judgment;
մի՛ լիցի — ընդ բարին եւ ընդ յոռին, he shall not search whether it be good or bad;
ոչ ինչ է — Տեառն ապրեցուցանել բազմօք կամ սակաւուք, the Lord can give the victory to the smaller or the greater number;
աւուրք խտրոց, superstitious regard for unlueky days;
ի —ս անկանիլ, to fall into vain or superstitious observances.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ գոյ խտիր հրէի եւ հեթանոսի. Քանզի նոյն տէր է ամենեցուն։ Յամենայն հաւատացեալս. եւ ոչինչ է խտիր. (Հռ. ՟Ժ. 12։ եւ ՟Գ. 22։)


Խտղտումն, ման

s. fig.

tickling, titillation;
dazzling;
burning desire, prurience, itching, inciting, lust;
delight, pleasure.

· Calfa

NBHL (1)

Ես պոռնկութեան սիրելի եմ, ես զնորա դարմանս եւ զխտղտմունս առ նորահասակսն յանձն առեալ հաւատացեալ եմ. (Աթ. անտ.)


Խտրանք, անաց

s.

observance, ceremony;
superstition;
prognostic, augury, omen;
oddness, imparity.

· Calfa

NBHL (1)

Խտրանքն սկսաւ ի հեթանոսաց, աստեղացդ շարժման տալ զաստեացս բերումն, զայս ինչ յայսմ ժա մանակի օրինակի. Արդ այսպիսեօքս եւ զխտրանս կերակրոց՝ օտարացեալք ի հաւատոց։ Զթլպատութեան եւ զաւուրցն խարանաց. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 22։)


Խրախ

s. adj.

rejoicing, cheerfulness, merriment;
banquet, feast;
joyful, gay, merry, cheerful;
— առնել, to make merry, to rejoice;
— լինել, to rejoice, to be delighted.

· Calfa

NBHL (1)

Դու՛ք խրախ լիջիք։ Խրախ լինել ի հաւատս. (՟Գ. Մակ. ՟Է. 1։ ՟Բ. Կոր. ՟Ժ՟Գ. 9։ Փիլիպ. ՟Ա. 25։)


Խրամակարկատ, ից

adj.

that repairs a breach;
— առնել, to repair a breach, to patch.

· Calfa

NBHL (1)

խրամակարկատ գտաւ ցանկոյն հաւատոյ. (Նար. մծբ.։)


Խրամատեմ, եցի

va.

to breach;
to break, to defeat, to disperse;
to exterminate;
— զհամբաւ լաւութեան, to diffame, to destroy one's reputation.

· Calfa

NBHL (1)

Խրամատել զցանկ հաւատոց, կամ օրինաց, կամ զօրէնս. (Արշ.։ Շ. թղթ.։ Լմբ. պտրգ.։)


Խրատտու, աց

cf. Խրատուկ.

· Calfa

NBHL (1)

Վարժեա՛ ճշմարիտ խրատտուացն հաւատալ. (Լմբ. իմ.։)


Խրոխտամ, ացայ

vn.

to carry the head high, to bid defiance, to bully, to hector, to gasconade, to brag, to laugh to scorn, to rail at, to use insolent language, to swagger, to be disdainful, overnice, to turn up one's nose at, to be proud, pretentious, defiant, arrogant.

· Calfa

NBHL (1)

Խրոխտացաւ կատարել զբանս փրկչին մերոյ արդեամբք։ Խրոխտացաւ հաւատոցն եռանդութեամբ. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 8։ ՟Ը. 5։)


Խրոխտանամ, ացայ

vn.

cf. Խրոխտամ.

· Calfa

NBHL (1)

Խրոխտացաւ կատարել զբանս փրկչին մերոյ արդեամբք։ Խրոխտացաւ հաւատոցն եռանդութեամբ. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 8։ ՟Ը. 5։)


Զիջանիմ, ջայ

vn.

cf. Զիջանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Այլ ոչ զանգիտեալ երբէք զիջանէր ի բարձրագոյն հաւատոցն՝ որ ի Քրիստոս. (Նանայ.։)


Ցոյց, ցուցից

s.

showing, indication, mark, index, sign, testimony;
demonstration, evident proof;
show, appearance, parade, ostentation;
spectacle, laughing-stock, butt;
հաստատուն —, plain proof;
— բարեկամութեան, show of friendship;
— մեծարանաց, demonstration of respect;
ի —, ի —ս, ի —ս ինչ, only for show, for pretence, for ostentation;
—ս առնել, to shew, to show off, to make parade or display of, to display;
առնել ինչ ի —ս մարդկան, to do any thing so as to be seen of men, ostentatiously, for mere shew, to obtain applause fraudulently;
լինել ի —ս, to be exposed to mockery or contempt, to be the laughing-stock, the butt of;
զոմանս — առնել ի խրատ այլոց, to hold up to opprobrium for example to others.

· Calfa

NBHL (1)

Խնդրել ի մարդկանէ փառս՝ ցոյց է անհաւատութեան. (Բրս. հց.։)


Ցուրտ, ցրտոյ

adj. fig. s.

cold;
cold, senseless, silly, stupid, insipid;
vain, frivolous, trifling;
cold, chill;
— մարդ, cold, frigid, unconcerned, indifferent person;
— ցաւ, piercing cold;
— պատճառք, poverty of argument;
— մահահամբոյր, chill of death;
— սաստիկ, a violent or biting cold;
սոսկալի, խիստ, անտանելի, թափանցող —, horrible, bitter, insupportable, piercing cold;
— է, it is cold;
սարսռացեալ դողալ ի ցրտոյ, to tremble all over with cold, to be benumbed with cold;
պատսպարիլ ի ցրտոյ, to provide against the cold;
վարժիլ ցրտոյ, to be inured to cold;
— առնուլ, to take cold, to catch cold;
դի — յերկիր ընկենուլ, to kill on the spot, to strike, a cold corpse, to the ground;
cf. Ընդարմանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամբարտաւանք, հումք, ցուրտք, եւ անհաւատք։ Զանմարդութիւն զցուրտ հմութիւն։ Դարդարեսցուք յանմարդութենէ յայնմանէ, եւ ի ցուրտ հմութենէ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 8. 4. 14։)


Ցուցական, ի, աց

adj. gr.

demonstrative, indicative;
— առնել, to demonstrate, to evince, to evidence, to prove, to show;
cf. Մատն;
— դերանուն, demonstrative pronoun

· Calfa

NBHL (1)

Նշանակ հաւատոյ՝ ցուցական յարացոյց. (Անյաղթ բարձր.։)


Ցուցակութիւն, ութեան

s.

demonstration, proof, reason;
ածել ի —, to show, to manifest;
յանէութենէ ի — ածել, to create, to give being, to cause to exist.

· Calfa

NBHL (2)

Մերով մտածութեամբ, եւ սրբոցն ցուցակութամբ հաւատարմացուցանել զբանն։ Ի ձեռն ցուցակութեանս՝ զոր իմացուցի. (Բրս. հց.։ Նար. երգ.։)

Այլեւ ո՛չ յայտնի ցուցակութեան ինչ որա (սուտ նշանաց Սիմոնի) չհաւատալ. (Ճ. ՟Բ.։)


Ցոփոգի

adj.

effeminate.

· Calfa

NBHL (1)

Ցոփոգի մեղկութեամբն իգանան։ Ամենայն ցոփոգեացն եւ աղալեզուացն չեւ խօսք ի սրտին՝ երդումն ի լեզուն կալ պատրաստ։ Ցոփագեացն եւ աղալեզուացն, թէպէտեւ բիւր անգամ երդնուն, ոչ ոք հաւատայ. (Մանդ. ՟Դ. ՟Ժ՟Ե։)


Ցտեմ, եցի

va. med.

to graze, to rub the skin off, to scratch, to bruise, to notch, to jag;
to make incisions, to cut;
to wrest, to extort, to carry off;
to scarify, to cup;
— զհերս, to tear out one's bair.

· Calfa

NBHL (1)

ՑՏԵՄ ՑՏԻՄ. κατατέμνω, -ομαι concido, disseco, -or ἑντομίδας ποιέω incisiones facio κάπτω, -ομαι lugeo ξαίνω rado, carmino, carpo, pecto διασπάζω divello. Ցաւատել (կամ ծուատել) զերեսս եւ ցայլ մարմինն՝ կոծելով. կտրատել, հերձոտել. պատառոտել. խզել, եւ փետել. ճղքրտել, բզըքտել, ծեծկուիլ՝ պատռտելով զինքը, արիւնոտել, փետտուիլ .... Տե՛ս եւ ՎԷՏՍ ՀԱՏԱՆԵԼ.


Ցրտանամ, ացայ

vn. fig.

to become cold, to grow cool, chilly;
to be seized with cold, to catch cold;
to become lukewarm, to grow cool;
to talk nonsense, to prate

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ յերկինս պահեցաւ ժառանգութիւն հաւատացելոցն, ցրտանան ոմանք՝ կարծիս ունելով ի ներքին Երուսաղէմ վայելել, եւ հազարամեայ փափկութեամբ զբօսնուլ. (Շ. ՟ա. պ. ՟Դ։)


Ւ (ioune)

s.

the thirty fourth letter of the alphabet and the seventh of the vowels;
seven thousand;
seven thousandth;
It is used both as a vowel & as a consonant. As a vowel for example in the words իւրաքանչիւր, ուխտ, etc., and as a consonant in the words հաւատ, սեաւ, հիւանդ, etc.;
It is only used as a medial final letter, sometimes serves for the consonant վ, for instance : օթեւան — օթեվան, երիւար — երիվար, վաւաշ — վավաշ, etc, or for the diphthong u, as, հւսւտ instead of հիւսիւս;
There is no proper word beginning with this letter, but on account of its affinity with the letter հ, it is sometimes substituted for it;
Joined with ի (իւ), it is generally pronounced like the French u as : դիւր, հիւր, դիւթ, & preceding the ո (ու) is pronounced like the English ou. Preceded also by ա (աւ), was anciently pronounced o as : աւրհնեմ — օրհնեմ, աւր — օր;
It is sometimes used instead of the suffixes ի & յ as : ւայդմանէ — յայդմանէ, ւիւրաքանչիւր — յիւրաքանչիւր;
In poetry, it is sometimes used instead of the conjunction եւ or ու.

· Calfa


Փայլատակումն, ման

s.

lightning, flashing;
coruscation, scintillation, fulguration;
sparkling;
thunderbolt;
—կմամբ սատակել, to thunderstrike;
—կունս տեղալ, to rain lightnings and thunderbolts.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսաւորութիւն հաւատոց քոց ի մէջ հրեշտակաց փայլատակմունս արձակէր. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)


Փայտամած

adj. mar. planked, covered with wood, wainscotted.

· Calfa

NBHL (1)

Ունելով փոխանակ փայտամած տախտակացն զհիմն ուղղափառ հաւատոյ. (Փարպ.։)


Փայտիկ

s.

small wood.

· Calfa

NBHL (1)

Ի չնչին փայտիկ անդր զանձինս հաւատացեալ. (Կոչ. ՟Դ։)


Փառախնդիր, դրի, դրաց

adj.

seeking for glory, ambitious, vainglorious.

· Calfa

NBHL (1)

Ի պակասամիտ եւ ի փառախնդիր անձինս թերահաւատ մարդոց։ Փառախնդիր յածմամբ պատահել ուրացութեան, եւ կորնչել. (Փարպ.։)


Փառատրութիւն, ութեան

s.

laud, exaltation, glorification.

· Calfa

NBHL (1)

Օտարացուցանել ի հաւատոցն՝ որ ի Քրիստոս, եւ ի հոգեւոր աստուածային փառատրութեանցն. (Ղեւոնդ.։)


Փարատեմ, եցի

va. vn.

to dissipate, to disperse, to scatter, to remove, to drive away, to destroy, to take away;
to be dissipated, dispelled, removed, to vanish;
— զհոգս, to charm away, to beguile care.

· Calfa

NBHL (1)

Փարատեա՛ ի քէն զթերեհաւատութիւն քո։ Որ ջանայ զմեղաւորն դարձուցանել, զբազմութիւն մեղաց իւրոց փարատէ։ Քո՛ է փարատել ի մէնջ զքնոյ ծանրութիւն.. . Զամենայն մրրիկ մեղացն փարատեսցես ի սրտից. (Մանդ. ՟Ա. ՟Գ։ Խոսր.։)


Փութացուցանեմ, ուցի

va.

to make haste, to hasten, to urge, to solicit, to accelerate, to dispatch, to expedite.

· Calfa

NBHL (1)

Զուսումնասէրսն փութացուցանէր յունկնդրութիւն։ Զայս ասաց առ ի փութացուցանել ի հաւատս. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 4. 22։)


Փուշտիպան, աց

s.

body-guard, satellite, life-guard;
— զօրք, guard-house.

· Calfa

NBHL (1)

Պահէին զնոսա արձակ ի մէջ ազատագունդ փուշտիպան զօրացն։ Ետ նմա փուշտիպան մի հաւատարիմ. (Բուզ. ՟Դ. 53։ ՟Ե։)


Փուտ, փտոյ

adj. s.

rotten, putrid, spoiled;
rottenness, corruption, putrefaction;
— ատամանց, caries, cariosity;
cf. Ատամն.

· Calfa

NBHL (1)

Բժիշկ յայնժամ բուժէ զմարմինս, յորժամ զփուտսն հանիցէ։ Ապա լիցի խոր խաղաղութիւն ի բաժանեալ փտից անհաւատիցն. (Երզն. մտթ.։)


Փոփոգեմ, եցի

va.

to palliate, to relieve, to lighten.

· Calfa

NBHL (1)

Կամի տէր ի ձեռն նորա փոփոգել ի ցաւոց անձինն նորա։ Փոխոգել ի ցաւոց անձինն իւրոյ. զի բազմացն հաւատք՝ փոփոգանք լինիցին ցաւոց նորա։ Զցաւասն փոփոգել՝ զյարոթիւնն յայտ առնէ. (Ոսկ. ես.։)


Փոքր, քու, քունք, քունց

adj.

little, small;
few;
inconsiderable, trifling;
minor;
— ինչ, — մի, somewhat, a little;
փոքու իմն, in few;
almost;
յետ փոքու, զկնի փոքու ինչ, յետ — ինչ, shortly after, in a short time, shortly;
ի փոքուստ, from small matters;
ի փոքուն, in small things;
ի փոքուստ or փոքրուստ, in infancy, yet young;
— —, առ — —, ըստ փոքու փոքու, առ ի — —, by little and little, little by little, by degrees, insensibly;
— մի յառաջ, shortly before;
— մի եւս՝ եւ, — միւս եւս, — ինչ՝ եւ, little was wanting, there was little wanting to, almost, nearly;
— միւս եւս եւ անկանէի, I was very near falling in;
— մի եւս սասանեալ էին ոտք իմ, my feet were near sliding;
— ինչ համարել, վարկանիլ, — իմն թուիլ յաչս, to hold as trifles, to consider as insignificant;
ի փոքունս յարեալ հայիլ, to stand upon trifles, to lay much stress upon things of no importance.

· Calfa

NBHL (1)

Կշիռ մեծ կամ փոքր։ Չափ մեծ կամ փոքր։ Բեա մի մեծ կամ փոքր։ Ի փոքուէ մինչեւ ցմեծն։ Ըստ փոքուն եւ ըստ մեծին դատիցիս։ Եւ ես եմ մանուկ փոքր։ Սեղանն պղնձի փոքր էր։ Միթէ փո՞քր ինչ իցէ քեզ այդ, զի զատոյց զքեզ Աստուած իսրայէլի։ Փոքր մատնս իմ ստուարագոյն է քան զմէջ հօր իմոյ։ Որոջ մի փոքր։ Խնդիր մի փոքր։ Զամենայն սպասս՝ զմեծամեծս եւ զփոքունս։ Անգոսնեաց զաւուրս փոքունս։ Ի փոքունց նոցա մինչեւ ցմեծամեծս։ Ի պատուիրանացս յայսցանէ ի փոքունց։ Որ ի փոքուն հաւատարիմ է, եւ ի բազմին հաւատարիմ է։ Զփոքր ինչ դատաստան ինքեանք դատեսցին։ Առ փոքր մի սրտմտութեան. յն. սրտմտութեան փոքու. եւ այլն։


Փրկագործեմ, եցի

va.

to save, to redeem.

· Calfa

NBHL (1)

Ցմեր փրկագործել զբնութիւն։ Կենարար պատարագն փրկագործէ զհոգի եւ զմարմին հաւատացելոց։ Փրկագործէ զեկեղեցի իւր։ Փրկագործելն առաջին մարդոյն։ Միշտ փրկագործի։ Ազատեալ փրկագործեաց զնոսա ի սաստիկ վտանգէն։ Այցելութիւն նորա փրկագործեալ՝ ետ զնոսա ի գթութիւնս առաջի ամենայն գերչաց նոցա։ (Խոր.վրդվռ.։ տօնակ։ Ճ. ՟Ա.։ Շ. բարձր.։ Զքր. կթ.։ Յհ. կթ.։)


Փրկական, ի, աց

adj.

redeeming, salutary;
wholesome.

· Calfa

NBHL (1)

Շահեսցուք զհպելն առ Աստուած, եւ զմիաւորութիւն զփրկական։ Յաղագս փրկական յայտնութեանն տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի։ Զխաչն փրկական։ Փրկական շնորհօք։ Անմերձ ի փրկական խորհուրդի։ Որ զփրկական տնօրէնութիւն։ Որ զփրկական տնօրէնութիւն։ Որ զփրկական աւետարանի գուշակելով զխորհուրդ։ Որ ի խորհուրդս փրկականս։ զարիւնդ քո փրկական։ Նշան կոչէ զփրկական զխաչս։ Ի փրկական հաւատն։ Ի փրկական խորհրդոյն։ Փրկական լուսնաւորութեանն։ Բան փրկական։ Ըմպել զարիւնն փրկական։ Աթ. (՟Գ. ՟Դ։ Ագաթ.։ Յճխ.։ Շար.։ Շ. բարձր.։ Ճ. ՟Ա.։ Խոսր.։ Պիտ.։ Նար.։ Սարգ.։)


Փրկութիւնագործ

adj.

salutiferous, causing health, salutary.

· Calfa

NBHL (1)

Հաղորդ լինել փրկութիւնագործ կերակրոցն։ Ապաւինեալսդ յառ քաւաբեր եւ ի փրկութիւնագործ զօրութիւն։ Վասն փրկութիւնագործ հաւատոցն. (Պրպմ. ձ. Ճ. ՟Գ.։ Անան. եկեղ.։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։)


Քակեմ, եցի

va.

to undo, to unmake, to untie, to loosen, to unbind, to detach, to disjoin, to disunite, to dissolve, to resolve;
to destroy, to demolish, to beat down, to take to pieces, to take asunder, to dismount;
— զկարեալն, to unsew, to unstitch, to rip up;
— զհիւսեալն, to unweave, to unravel;
— զբեռինս, to unpack;
— զբարձս, to dislocate, to put out of joint, to disjoint;
— զազդերս, to make hip-shot, to dislocate one's thighs;
— զոք յաթոռոց, to depose from the throne;
— զբարեկամս, to part, to separate, to sever;
զկնի քակելոյ տօնիցն, the holidays being finished.

· Calfa

NBHL (1)

Այր խորամանկ քակէ զբարեկամս։ Պատճառս խնդրէ այր, որ կամիցի քակել ի բարեկամաց իւրոց։ Քակէ զբարկեամս եւ զընտանիս։ Եկի քակել զայր ի հօրէ իւրմէ, եւ զդուստր ի մօրէ, եւ զհարսն ի սկեսրէ իւրմէ։ Աղքատն եւ ի բուն բարեկամէ անտի քակի։ Քակեսցին ոմանք ի հաւատոցն.եւ այլն։


Քակուտ

cf. Քակտելի.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ պահանջեաց հաւատս (յանգամալուծէն), զի շինուած էր նորա քակուտ. (Եփր. համաբ.։)


Քահանայութիւն, ութեան

s.

priesthood;
hierarchy.

· Calfa

NBHL (1)

Ուխտին, եւ քահանայութեանն (այսինքն դասուց քահանայից)։ Ամենեցուն իշխանութիւն է միաբանել ի բաղմոսն, եւ զաւարտումն՝ քահանայութեանցն հաւատալ։ տայ ապա եւ եպիսկոպոսն զխաղաղութիւն, զի նա է գլուխ քահանայութեան. (Ագաթ.։ Խոսր.։)


Քաղաք, աց

s.

town, city;
cf. Թագաւորեալ;
ի —ս, ընդ —աց —աց, —ի —ի, in every city or town, every where;
—է ի-, from one town to another;
մարտաքս քան զ—ն, out of town;
բնակիչք —ի, towns-people, towns-folk;
վիճակ, սահման —ի, township.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ քաղաքի քաղաք նաւահանգիստքն են։ Քաղաքի քաղաքի եւ աշխարհի աշխարհի զհաւատոցն Քրիստոսի ընդհանուր ծանօթս տա՝ով. (Փիլ. նխ. ՟բ.։ Ագաթ.։)


Քաղաքավարեմ, եցի

vn.

cf. Քաղաքավարիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծաւ ճռխութեամբ եւ յաղթութեամբ բազմաւ քաղքավարէր զիշխանութիւնն ամս ՟Գ։ ըստ ամբիծ հաւատոյ քաղքավարեցեր զտնտեսութիւնն։ Այսպէս քաղքաքվարեաց զկեանսիւր սուրբ հայրապետն։ Զկեանս քո՝ որ առաջի նորա է, ուղղութեամբ քաղքավարէ՛. (Յհ. կթ.։ Գանձ.։ Ճ. ՟Բ.։ Լմբ. ժղ.։)


Քաղցրաբեր

adj.

bearing sweets, producing agreeable fruits.

· Calfa

NBHL (1)

Որ յառաջ փայտք էին անպտուղք, պտղաբերք եղեն հաւատովք. եւ դառնաբերքն եւ փշաբերքն՝ քաղցրաբերք եւ անուշահոտք առաքինութեամբք. (Գէ. ես.։)


Քաղցրալուր

adj.

agreeable, sweet to the ear, gentle, docile, submissive.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ հաւատացին քաղցրալուր պատգամացն՝ որ վասն Քրիստոսի. (Գէ. ես.։)


Քաղցրածաղիկ

adj.

adorned with fine flowers.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ հաւատի ազգաբանութեան՝ քաղցրածաղիկ ծառոյն բարետիպ պտուղ. (Նար. խչ.։)


Քաղցրահամ

adj.

sweet tasted, savory, delicate, delicious.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւատն տունկ է, եւ պտուղ քաղցրահամ՝ ամենայն գործք բարութեան. (Եփր. խրատ.։)


Քան

prep. conj.

more than, more, under, beneath, over;
as, as well as, as much as;
or;
—եթէ, —թէ, that;
more, than;
անդր —, further, beyond;
ոչ ոք — զնա, no one but he;
առաւել -զե րեսուն եւ հինգ ամք են իմ, I am more than thirty five years old;
զքեզ ըն տրեաց -զազգս ամենայն, he chosed thee before all the nations;
պատրաստ եմք մեռանել —անցանել ընդ օրէնս հայրենիս, we are ready to die, rather than violate our country's laws;
հասաւ — զամենայն սուր, much keener than any other sword;
ո՛րքան քաղաղութիւն է ի տունս շինականաց — ի տունս թագաւորաց, when will peace reign alike in the cottage and in the palace !.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ունիցիք հաւատս քան զհատն մանանխոյ. (Մտթ. ՟Ժ՟Է. 19։)